Само 2,75% од потребите за електрична енергија е обезбедена од увоз изминатата година, покажуваат податоците од Годишниот извештај за 2023 година што Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад (РКЕ) го достави до Собранието.

-По 32 години независна република, конечно можеме да соопштиме дека сме на праг до енергетски независна држава кога е во прашање електричната енергија. Податоците покажуваат дека елдорадото на инвестиции во фотонапонски централи, каде што има пораст во инсталираниот капацитет за 251% во споредба со 2022 година, го стопи увозот од 30% на 2,75 %.  Овој успех има сеопфатно влијание, како кон енергетска транзиција, така и кон финансиските текови преку намалувањето на дефицитот – изјави посочи Марко Бислимоски, претседател на РКЕ.

Во 2023 година се регистрира раст на извоз на нафтените деривати при што кај бензините има забележителен раст на извезените количества за 139,53% во однос на 2022 година, кај млазното гориво извозот е зголемен за 38,41% и кај дизел горивата извозот има раст од 2,31%, што е потврда дека во земјава има горива со најниска цена.

Останува високо нивото на неприходуваната вода од 62,29%, процент поради кој РКЕ инсистира да и се даде во целост надлежноста за регулирање на крајната цена на вода.

The post СЕ СТОПИ УВОЗОТ НА СТРУЈА Лани увезени се само 2,7% од потребите на електрична енергија appeared first on plusinfo.mk.

„Иста компанија, херојски авансни провизии, многу криминал и корупција. Не треба истрага, не треба специјални тимови, криминалот е насекаде. Треба избори и нови луѓе да ги водат институциите.Новиот увоз на струја е за 7 дена, од 12 до 18 декември, а ЕСМ за овој увоз херојски ќе плати со народни пари околу 2.500.000 евра“, пишува Мицкоски.

Лидерот на ВМРО-ДПМНЕ сподели и информација дека од 7 ноември до 18 декември или за точно 41 ден, се потрошени вкупно 39.180.708 евра за увоз на струја.

Според него, доаѓа крајот на корумпираните политички измамници и доаѓа времето за одговорност.

The post НЕМА КРАЈ НА „ХЕРОЈСТВАТА“ НА ЕСМ Мицкоски информира дека за еднонеделен увоз на струја ќе се платат 2,5 милиони евра appeared first on plusinfo.mk.

ВМРО-ДПМНЕ своето тврдење дека енергетските капацитети работат со половен капацитет го темели на фактот што РЕК Битола и РЕК Осломеј заедно имаат инсталиран производствен капацитет од 810 мегавати, а тој капацитет не е искористен, ниту половично.

Од партијата се повикуваат на податоци од 24 октомври. според  кои, во функција биле 361 мегавати, односно 44,6% од инсталираниот капацитет.

– И во такви слаби услови, термоелектеаните произвеле над 70 отсто од домашната струја. На 24 октомври се произвеле вкупно 11.000 мегават часови струја, од сите енергетски капацитети, а потрошени се 13.000 мегавати. Што значи дека се увезени 2.000 мегавати – велат од ВМРО-ДПМНЕ.

Оттаму додаваат дека со целосно искористување на капацитетот на РЕК Битола и РЕК Осломеј, што ќе беше можно доколку навремено се копаше јаглен, и доколку беа целосно оперативни блоковите, само од термоелектраните ќе се произведеше близу 19.000 мегават часови струја.

– Но и под претпоставка истите да работеа со 70% од капацитетот, ќе се задоволеа потребите на државата, а останата струја од другите извори ќе можеше да се извезе и ЕЛЕМ ќе бележеше профит. Со 70 отсто искористеност на РЕК Битола и Осломеј, се што би произвел ТЕЦ Неготино ќе се извезеше, а дополнителни количини ќе имаше и од хидроакумулациите и ветерниот парк Богданци, струја која е поефтина и би се искористила за домашна употреба, а таа од термоелектраните би можела да се продава.Со правилно оптимизирање, ЕЛЕМ во изминатиов период ќе можеше да врши извоз на струја од над милион евра дневно. А за увоз воопшто немаше да се зборува – велат од опозициската партија.

Од СДСМ на ова тврдење на опозициската партија возврати дека лидерот на опозицијата  со месеци ја плаши јавноста со наводен недостиг на енергенси за домашниот енергетски сектор.

– Лажеше Мицкоски уште минатата година дека јаглен има уште за два дена, а оттогаш поминаа речиси 400 денови, јаглен има доволно а термоелектранитего зголемија производството за 25 отсто.Со месеци бараше да се набави гас за целата грејна сезона, во период кога цените на овој енергенс рушеа рекорди.Сега, секој месец цената на гасот опаѓа и купувањето гас за пократки периоди се покажа како успешна одлука на Владата. Доколку се набавеше гас во изминатите неколку месеци за целата грејна сезона, ќе се платеа 100 милиони евра плус сметајќи по сегашната цена на берзите, а која и натаму паѓа.Ете колку познавање има Мицкоски од енергетика, се што тој кажа и предвидуваше, на крајот излезе спротивно – реагира СДСМ.

Од партијата додаваат дека  ЕСМ со своето производство од термоелектраните, од хидроелектраните и втерниот парк во Богданци произведува електрична енергија која 100 отсто односно во целост ги покрива потребите за струка на домаќинствата и малите потрошувачи.

The post ВМРО-ДПМНЕ ТВРДИ ДЕКА ВЛАСТА ЛАЖЕ ДЕКА НЕ УВЕЗУВА СТРУЈА Од СДСМ возвраќаат дека Мицкоски не знае ништо за енергетиката appeared first on plusinfo.mk.

Колку ова може да влијае на снабдувањето со струја во земјава е тешко да се каже, бидејќи како што веќе е најавено, ЕСМ не планира увоз на струја бидејќи. Според првиот човек на компанијата, домашното производство е доволно за снабдување на  домаќинствата. Сепак, тој најави промена на цената на струјата за следната година, што значи вториот дел од зимата граѓаните ќе имаат повисоки сметки за струја.

Од ЕСМ и од Владата уверуваат  дека увоз на струја за домаќинствата ќе се врши само во исклучителни случаи, а за задоволување на потребите на земјава ќе бидат активирани сите расположливи капацитети и веќе се увезуваат јаглен и мазут.

Владата прогласува вонредна енергетска состојба, за да може да ја помогне компанијата во набавните на јаглен, мазут, гас за претстојната грејна сезона и со евентуален увоз на струја. Донесени се и мерки за штедење кои ќе стапат на сила од 1 септември. Сето тоа говори дека се прават подготовки за зимата, но имаат и план Б, кој ќе се активира ако излезат проблеми во снабдувањето, велат од Владата. Дополнително побарале соседите да не дозволат прекини во снабдувањето со струја оваа зима.

Но, Владата како да не е загрижена дека и стопанството има високи сметки за струја, што ја набавува од слободен пазар. За нив засега нема планирано никакви мерки.

Колку ова сценарио ќе биде остварливо ќе зависи главно од тоа колку ЕСМ ќе успее да ги активира сите капацитети и да обезбеди доволни количини јаглен од сопствено производство и од увоз, велат познавачите на енергетскиот сектор.

Спиро Мавровски, поранешен раководител во РЕК Битола, вели дека за да го постигне ова, ЕСМ ќе треба да обезбеди близу 4 милиони тони јаглен за шест месеци, колку што трае зимската сезона, а таа моментално има набавено резерва од 1 милион тони.

– Со увоз на 900.000 тони јаглен и резерви на депонија од 100.000 тони во РЕК Битола, значи 1 милион тони јаглен, тешко дека ЕСМ ќе успее да обезбеди струја за домаќинствата и уште помалку да ги помогне компаниите кои ќе бидат соочени со високи цени на отворениот пазар. Пресметките се јасни. За период од шест месеци се потребни близу 4 милиони тони јаглен. За работа само на трите блока на РЕК Битола дневно се потребни од 20.000 до 22.000 тони јаглен или 600.000 до 660.000 тони јаглен за еден месец, што е 4 милиони тони јаглен за шест месеци. Тоа значи дека ЕСМ за сигурна сезона во секој момент треба да има на депонијата на РЕК Битола од 400.000 до 600.000 тони јаглен. Тврдат дека го зголемиле производството на јаглен, но тоа не се гледа на депонијата. Ако се чуваат 100.000 тони на депонијата, колку што се потребни за 5 дена работа на трите блока, не знам како планираат да ја поминат зимата. Порано на депонијата се чуваа и по 800.000 тони јаглен – вели Мавровски.

Според него, проблем и годинава како и секоја друга може да има во ископот на јаглен поради дождови или други временски услови, кои траат повеќе од 5 дена колку што се актуелните резерви на јаглен.

– РЕК Битола нема железничко поврзување, па дотурот на увезениот јаглен тешко оди со камионски превоз, што значи дека резервите на јаглен во депонијата треба да бидат обезбедени од домашно производство. Дополнително, една година трае отстранувањето на дефектот во РЕК Битола и не се знае дали ќе работи сезонава, иако има најава дека поправката ќе заврши до ноември, и е набавен нов трансформатор кој треба дополнително да стигне. Сето тоа предизвикува неизвесност и може да се рече дека сегашните изјави на раководството дека нема да има проблеми во производството се сомнителни. Дури сега се најавува активирање на рудникот Живојно за следната година, а тој досега требаше да биде во функција. Да го кажа и ова. За увоз на струја лани потрошивме 170 милиони евра пари од граѓаните, а за активирање на Живојно се потребни 105 милиони евра. Каде одиме се гледа и од овој податок – вели Мавровски.

Тој додава дека слична е состојбата и со останатите капацитети за производство на струја РЕК Осломеј и ТЕЦ Неготино, каде што  прашање е дали ќе се активира вториот котел. Мавровски вели дека неслучајно се прогласува вонредна состојба.

– Во ваква состојба државата ќе може да троши за набавките на ЕСМ, било да се за јаглен, мазут, гас или за струја, за која велат нема да ја увезуваат и покрај тоа што тешко ќе ги обезбедат потребните киловати. Тие се пари на граѓаните, што значи два пати ги плаќаме сметките за струја – објаснува тој.

Експертите, пак, редовно препорачуваат државната енергетска компанија да договори набавка на струја однапред, за да нема проблеми при снабдувањето во случај да потфрли домашното производство.

– Владата ништо не презема, ама им одговара на некои трговци со електрична енергија колку е повисока цената на електричната енергија толку е зголемен нивниот профит процентуално. Зошто да купува нешто што е 200 евра, ако може да го купи 500 евра и само 10 отсто ќе му биде маржата, 10 отсто на 200, или 10 отсто на 500, видете која е разликата на трговецот – изјави деновиве професорот и експерт по енергетика, Константин Димитров.

Граѓаните, за да го надминат стресот дека можеби нема да има струја, веќе се преориентираа на греење на дрво и пелети, но велат дека и овие енергенси се скапи.

– Само што ја добивме првата сметка за струја со нова повисока цена, директорот на ЕСМ не издржа па ни кажа дека од јануари, кога најмногу ќе трошиме струја, сметките ќе бидат повисоки, зашто планира цената на струјата да ја зголеми. Но, не сме изненадени, бидејќи тоа и на најнеинформираниот од нас му е јасно – цените скокаат, а никој не презема ништо. Колку ќе можеме ќе издржиме, а потоа нема да ги плаќаме сметките. Соседот вели дека се префрлил на дрва, ама било скапо. Сепак е сигурен дека ќе се грее зимава – вели Јане Т. од Тетово.

The post ЗИМАВА ЌЕ ЈА ПРЕЗИМИМЕ НА ВЕТУВАЊА? Владата ветува струја без шокови, експертите се чудат од каде оптимизмот appeared first on plusinfo.mk.

Според нивните очекувања, кои се базираат на состојбата во која се наоѓаат домашните производни капацитети, ЕСМ нема да може да произведе 100 отсто од потребната струја, туку некаде околу 50 отсто, а цената која ќе ја побара од ЕВН Хоум многу ќе зависи од увозот.

Спиро Мавровски, поранешен директор во РЕК Битола вели дека ЕСМ може да побара цена за струјата колкава што сака, но во прашање е дали ќе го произведе бараното количество на струја.

– Каква цена може да побара ЕСМ зависи од повеќе фактори, но главно е какво ќе биде производството кое од година во година е сè помало. Проблемот е сериозен, зашто цената овој пат нема да зависи од домашното производство, туку од увозот кој треба да го дополни она што не е произведено во земјава. ЕСМ, според она што сега го имаме, а тоа е лоша состојба на производните капацитети, слаба хидролошката состојба и високи трошоци за мазут и јаглен во производството на РЕК Битола на кој се потпира, како и последните поплави кои ја влошија состојбата во термоелектраната, ЕСМ нема да може да произведе ниту 50 отсто од потребната електрична енергија за домаќинствата. Значи ќе мора да увезува струја и повторно да се трошат пари на граѓаните. Досега граѓаните преку буџетот го финансираа ЕСМ со 14о милиони евра за да увезе струја, а колку ќе бидат потребни за следниот период може да се претпостави со оглед на состојбите на пазарот на електрична енергија. Според тоа, ЕСМ може да побара каква што сака цена за струјата, но дали ќе успее да ја произведе во бараните количини – вели Мавровски.

Тој го повтори ставот на повеќето експерти дека многу поголеми проблеми со струјата ќе имаме на есен и со почетокот на периодот на греење, кога потребите ќе бидат повисоки и дека начинот на плаќање на струјата преку блок-тарифи е добар, ако добро се обмисли.

И професорот Константин Димитров вели дека е неминовно зголемувањето на цената на струјата, а процентот ќе зависи од тоа колку државата е подготвена да ја финансира загубата и неработењето на ЕСМ.

– Моментално не може да се претпостави за колкав процент ќе биде поскапувањето на цената на струјата, бидејќи не се знае ниту колку е подготвена државата да ги покрие загубите на ЕСМ. Но, се знае дека добар дел од потребната електрична енергија ќе мора да се увезе, поради лошото работење на ЕСМ и високите загуби кои ги прави во работењето, а ништо не се презема да се подобри производството, иако има капацитети кои треба да се оспособат за работа. Значи, доколку не ја произведеме струјата, немаме можност да ја намалуваме цената, а колку ќе купуваме повеќе толку може да се очекува поголем процент на покачување на цената за граѓаните – вели Димитров.

Тој смета дека и овој пат власта ќе се обиде да обезбеди помал процент на зголемување на цената, за да не направи голем притисок врз граѓаните.

– Но, како и да биде, сепак граѓаните на крајот ќе го платат цехот преку плаќањето на долговите кои ќе ги направи владата со финансирањето на загубите на ЕСМ, а владата ќе се обиде преку штедење на струјата да го намали лошиот ефект – вели Димитров.

Регулаторната комисија за енергетика до крајот на месецов ќе треба да ја утврди цената на струјата која граѓаните ќе ја плаќаат од 1 јули и да ги утврди деталите за блок-тарифите во кои треба да се распределат домаќинствата според нивната потрошувачка на струја. Тоа ќе се знае по јавната расправа која допрва треба да се организира. Се знае само дека регулаторите имаат намера да го стимулираат штедењето на струја преку скалест систем на цени, во кои тие што трошат повеќе да плаќаат повеќе.

Претседателот на регулаторната комисија Марко Бислимоски најави дека поради дубари на општините со потрошувачката на струјата за јавно осветлување, во старт ќе има зголемување на цената од 10 отсто, но не е познато колкаво зголемување на цената побарале енергетските компании кои учествуваат во формирањето на регулираната цена на струјата. Тие, според информацијата од Регулаторната комисија, веќе ги доставиле извештаите за работата и трошоците, со барањата за зголемување на цената на струјата. Моментално само МЕПСО јавно објави дека има зголемени трошоци од 68 отсто, а останатите компании го сметаат тоа за деловна тајна.

Сега, според регулаторите, од голема важност е каква цена на струјата ќе понуди ЕСМ за ЕВН Хоум и процентот кој треба да го обезбеди македонскиот производител на струја како и дали владата ќе продолжи да ја финансира разликата од утврдената и производната цена на струјата.

Според законот за енергетика, ЕСМ годинава треба да обезбеди 65 отсто на струја за ЕВН Хоум, а останатото производство да го продава на отворен пазар, но РКЕ бара ЕСМ да обезбеди 100 отсто од потребите на струјата за домаќинствата за да се обезбеди помал процент на зголемување на цената. Моменталната цена на струјата што ЕСМ ја продава на ЕВН Хоум е 41 евро за мегават. Во јануари цената на струјата се зголеми за 9,4 отсто, но се укина дневната евтина тарифа.

Во крајната цена на ЕВН Хоум, пак, не влегува само цената на струјата што ќе ја понуди ЕСМ. Таа учествува со 33 отсто во крајната цена. Во неа се пресметуваат и трошоците за загубите на МЕПСО кои учествува со 3,5 отсто во цената, како и трошоците на загубите на Електродистрибуција, која учествува со 36 отсто во цената.

Во крајната сметка, пак на домаќинствата, ќе влезе и намалениот ДДВ за струјата од 5 отсто кој ќе важи до крајот на годината, односно до новите пресметки на цената на струјата за следната година како и маржата што ја пресметува ЕВН од 11, 5 отсто.

The post ЕЛЕКТРАНИТЕ ПОТФРЛИЈА И НЕ МОЖЕ ДА ЈА ДИКТИРААТ ЦЕНАТА НА СТРУЈАТА Поскапување од 10 отсто за „добро утро“, а од 1 јули ќе почнат вистинските ценовни удари appeared first on plusinfo.mk.