Хрватскиот сабор денеска ја прекина летната пауза и почна дводневна вонредна седница поради аферата со околу 37.000 тони нелегално одложен отпад во Госпиќ, од кои речиси 33.000 тони се закопани.

Седницата ја свика претседателот на Саборот Гордан Јандроковиќ, на барање на претседателот на Хрватска Зоран Милановиќ, откако случајот прерасна од локален еколошки проблем во една од најжешките политички теми во земјата. Станува збор за отпад откриен во индустрискиот комплекс во Билајска улица 50, на просторот на поранешниот ППК „Велебит“ во Госпиќ.

Вештачењето утврдило хетероген индустриски отпад со големо количество пластика, гума, текстил и метални честички, како и микропластика, зголемени концентрации на тешки метали и екотоксични својства. Посебна тревога предизвика откривањето PFAS соединенија, таканаречени „вечни хемикалии“, во подземните води низводно од локацијата.

Сепак, досегашните анализи покажуваат дека загадената подземна вода не е дел од системот за јавно водоснабдување. Хрватските здравствени власти соопштија дека водата за пиење во Личко-сењската жупанија е здравствено исправна. Разликата меѓу потврденото загадување на локацијата и процената дека водата од чешмите е безбедна стана една од централните точки во жестоката јавна расправа.

Што истражува УСКОК?

Аферата доби нова димензија на почетокот на август, кога УСКОК, поради големиот интерес на јавноста, објави наод и мислење на експерти за заштита на животната средина од Геотехничкиот факултет на Универзитетот во Загреб. Кривичната истрага е многу поширока од самата локација во Госпиќ: УСКОК истражува повеќе осомничени за дела против животната средина и стопанството извршени, според сомневањата на истражителите, во рамките на злосторничко здружение.

Истрагата опфаќа нелегално постапување со отпад и на други локации. УСКОК во март ја прошири истрагата и за одложување мелен пластичен и друг отпад во Сењ, а во предметот се споменуваат и Вараждин и Бенковац. Според сомневањата на обвинителството, дел од отпадот содржел штетни и опасни материи, а се истражува и фалсификување службена и деловна документација поврзана со неговото движење и обработка.

Милановиќ предизвика политичка експлозија

Политичката експлозија уследи по неуспешната седница на собранискиот Одбор за заштита на животната средина во Госпиќ. Претставниците на граѓанската иницијатива „Госпиќ е наш дом“ ја напуштија седницата незадоволни што не добиле можност веднаш да поставуваат прашања, а по нив заминаа и опозициските пратеници. Граѓаните бараа конкретни одговори – кога ќе почне санацијата, кој ќе ја спроведе и кој ќе одговара за тоа што десетици илјади тони отпад завршиле на оваа локација.

По тој дебакл Милановиќ побара вонредно заседание на Саборот, иако пратениците требаше да се вратат во клупите дури на 15 септември. Претседателот предложи четири заклучоци. Првиот предвидува Владата веднаш да почне трајна санација и да воспостави постојан мониторинг на подземните води и другите промени во животната средина, а за преземените мерки да го извести Саборот во рок од 15 дена, а потоа на секои 30 дена.

Милановиќ бара и Владата во рок од три дена да ги прими претставниците на граѓанските иницијативи и да ги информира за состојбата и планираните мерки. Со третиот предлог се бара во рок од 15 дена да биде именуван главен државен инспектор, а со четвртиот Државниот инспекторат да изврши контрола на сите депонии во Хрватска за кои постои оправдано сомневање дека содржат опасен или незаконски одложен отпад и во рок од три месеци да го извести Саборот за резултатите.

Жесток судир во пратеничките клупи

Уште на почетокот на вонредната седница избувна жесток судир меѓу власта и опозицијата. Опозициските пратеници се спротивставија на одлуката расправата за точките да биде обединета, но владејачкото мнозинство го поддржа предлогот на Јандроковиќ. Од опозициските клупи се слушнаа тешки квалификации – од тврдења за „отпадна мафија“ и државно покровителство над криминалот до обвинувања за „велепредавство“ и „биотерористички чин“.

Власта возвраќа дека случајот се користи за политичка пресметка и уверува дека институциите работат и дека санацијата ќе биде спроведена. За отстранување на околу 4.500 тони опасен отпад е распишан втор јавен тендер, со рок за понуди до 25 август, а паралелно е распишан и тендер за санација на околу 650 тони неопасен отпад складиран во вреќи. Доколку повторно нема понуди, властите најавуваат друга постапка за избор на изведувач.

Сепак, за жителите на Госпиќ проблемот одамна не е само во тоа кога ќе пристигнат камионите што ќе го однесат отпадот. Граѓанските иницијативи бараат да се утврди како било можно толкава количина отпад да биде донесена, складирана и закопана без навремена реакција на системот, кој го контролирал движењето на отпадот и дали институциите ги имале информациите порано. Прашањето за институционалната и политичката одговорност ја претвори еколошката афера во национална политичка криза.

The post ЕКОЛОШКА БОМБА ЈА КРЕНА ХРВАТСКА НА НОЗЕ Дали 37.000 тони нелегален отпад во Госпиќ е биотерористички чин? appeared first on plusinfo.mk.

Десет пожари за само два дена. Хрватската полиција се сомнева дека зад нив стојат 33-годишна Полјачка и тројца хрватски државјани на возраст од 42, 45 и 46 години.

Четворицата се осомничени дека на 14 и на 15 август намерно подметнувале пожари на десет локации во Задарската жупанија, пишува хрватски Индекс.

Според полициската истрага, тие дејствувале според претходен план и меѓусебен договор. Огнот го подметнувале со запалка, со намера да ги загрозат животите и имотот на поголем број граѓани.

Пожари биле подметнати во Били Бриг во Задар и во Земунник Доњи, Галовац и Доње Билјане. Огнот бил подметнат и во Запужане, Земунник, Заград, Лишане Тињске, Шкабрња и во Бенковац.

Полицијата ги лоцирала и ги уапсила четворицата во саботата вечерта. Претходно граѓани пријавиле дека забележале лица како палат оган покрај пат на поширокото подрачје на Бенковац.

Една брачна двојка наводно ги затекнала во близина на Раштевиќ. Жената успеала да ја запамети регистрацијата на темниот автомобил „БМВ“ со кој заминале.

– Видовме автомобил покрај нас. Јас видов четири лица, две беа надвор. Еден му викаше на мојот сопруг „Што ти е гајле што правам јас?“. Во тој момент барав телефон за да снимам. Се јавив на 112 и им ја прочитав регистрацијата на автомобилот, а тие тогаш избегаа – раскажала жената.

Полицијата набргу го пронашла автомобилот и ги уапсила сите четворица.

Истрагата потоа донела уште еден сериозен пресврт. При претресите кај 42-годишниот осомничен била пронајдена полуавтоматска пушка со 44 парчиња муниција. Кај 46-годишниот биле пронајдени пиштол и повеќе мобилни телефони.

Пожарите веќе предизвикале значителна материјална штета. Во Били Бриг целосно изгорел автомобил, а меѓу Шкабрња и Земунник Доњи изгореле 43 маслинови дрвја. Во гаснењето биле вклучени пожарникари, канадери и други воздушни сили.

Четворицата биле предадени на притворскиот надзорник, а кривичната пријава била доставена до обвинителството во Задар. Според хрватските медиуми, во случајот се вклучил и УСКОК поради сомнение за тероризам. Истрагата продолжува.

Хрватска деновиве се справува со последиците и од разорниот пожар на подрачјето на Локва Рогозница и Омиш.

Огнот кај Омиш беснееше во ноќта меѓу 13 и 14 август. Според сплитско-далматинскиот жупан Блаженко Бобан, целосно изгореле 106 возила и 28 куќи. Уништени се и 7 стопански, 3 угостителски и 6 помошни објекти.

По завршувањето на увидот, Градот Омиш треба да достави извештај. Потоа ќе биде побарано прогласување природна непогода.

ЦЕЛОСНО ИЗГОРЕА 28 КУЌИ, 106 ВОЗИЛА И 45 ПЛОВИЛА Огнот остави пустош кај Омиш, загина Драгана од БиХ

The post ПОЛЈАЧКА И ТРОЈЦА МАЖИ ОСОМНИЧЕНИ ЗА 10 ОД ПОЖАРИТЕ ВО ХРВАТСКА Кај двајца од уапсените e пронајдено оружје appeared first on plusinfo.mk.

Жељко Керум, поранешен градоначалник на Сплит, беше уапсен синоќа по наредба на УСКОК, објави порталот „Индекс.хр“.

Апсењето е поврзано со истрагата за таканаречената афера „Коноба пршут“, која се однесува на угостителски објект во сопственост на Керум во Каштел. Во случајот се вклучени и неколку други лица блиски до Керум. Сè уште не е познато за кои конкретни кривични дела се товарат.

Керум бил уапсен во Вела Лука на Корчула, каде што присуствувал на настан посветен на Оливер Драгоевиќ. Меѓу уапсените се и внукот на Керум, како и Андрија Полиќ, поранешен виш стручен соработник за просторно планирање и градежништво во градот Каштел.

Порталот „Телеграм“ на почетокот на мај објави сторија за ресторанот „Пршут“, кој Керум неодамна го отвори во Каштел, во кој се тврдеше дека ресторанот и придружниот комплекс, кој вклучува базен, машинска просторија, капела и други објекти, се изградени нелегално.

Градежната инспекција ја утврдила нелегалната градба и наредила нејзино отстранување, но тој не бил урнат. Напротив, Керум продолжил да го проширува комплексот, и тоа на особено вредно обработливо земјиште. Овие градежни активности биле овозможени откако градските служби во Каштел издале решение за легализација, кое, според „Телеграм“, не одговара на фактичката состојба на терен.

Во следната статија, „Телеграм“ се занимаваше со одморалиштето „Перла“ во Рогозница, луксузен крајбрежен комплекс кој вклучува хотел, апартмани, вили, базени, ресторан и други објекти. Порталот напиша дека Керум нелегално градел и на неколку катастарски парцели на таа локација и наведе дека самиот Керум го признал тоа, наведувајќи дека „така се чувствува подобро“.

Во друга статија, „Телеграм“ објави дека Керум изградил пристаниште за јахти на поморскиот домен во Рогозница пред повеќе од 12 години, спроти одморалиштето Перла, кое со години се рекламирало како марина.

Порталот објави дека Високиот административен суд конечно пресудил дека постапката за доделување концесија е нелегална. По објавувањето на статијата, Министерството за море, транспорт и инфраструктура ја забрани употребата на пристаништето и нареди негово отстранување од поморскиот домен.

Керум, кој беше градоначалник на Сплит од 2009 до 2013 година, и претходно имаше проблеми со правосудните органи. Кон крајот на 2025 година тој помина две недели во затвор откако беше приведен поради серија тешки сообраќајни прекршоци и предизвикување сообраќајна несреќа додека управувал возило без важечка возачка дозвола.

The post УАПСЕН ПОРАНЕШНИОТ ГРАДОНАЧАЛНИК НА СПЛИТ Жељко Керум направил империја од нелегални градби appeared first on plusinfo.mk.