Европскиот парламент со 411 гласа „за“, 120 против и 120 воздржани го усвои Извештајот на известувачот Томас Вајц за напредокот на Македонија на патот кон Европската Унија.

Амандманот 3, предложен од Вајц, со кој се бараше да се избрише ставот 73 од идната резолуција, беше отфрлен. Против бришењето на текстот гласаа 338 пратеници, а 126 гласаа „за“.

Доколку амандманот беше усвоен, во конечниот извештај немаше да биде споменат Вториот протокол произлезен од Договорот за добрососедство меѓу Македонија и Бугарија.

Ставот 73 ја повикува Заедничката експертска комисија за историски и образовни прашања да постигне „јасни и опипливи резултати“, со тоа што ќе ја темели својата работа на „објективни, автентични и докажани историски извори и документи“, во согласност со Вториот протокол. Текстот го содржи и концептот на „заедничка историја“.

Извештајот на Вајнц претходно, на 3 јуни, беше усвоен од Комитетот за надворешни работи (АФЕТ) на Европскиот парламент.

На гласањето му претходеше жестока дебата околу амандманите поврзани со исполнувањето на обврските на Скопје според преговарачката рамка со ЕУ.

И ПОФАЛБИ И КРИТИКИ ВО ИЗВЕШТАЈОТ НА ЕВРОПСКИОТ ПАРЛАМЕНТ Македонија останува јасно препознаена како европска држава, посветена на реформите

The post ВТОРИОТ ПРОТОКОЛ И „ЗАЕДНИЧКАТА ИСТОРИЈА“ ОСТАНАА ВО ЕВРОПСКИОТ ИЗВЕШТАЈ Европратениците го усвоија документот за напредокот на Македонија appeared first on plusinfo.mk.

И пофалби и критики за исполнувањето на реформите содржи Извештајот за напредокот на Македонија на известувачот Томас Вајнц, што денеска се гласа во Европскиот парламент.

Во извештајот се реафирмира целосната поддршка за членството на Македонија во Европската Унија, врз основа на јасен, мерлив и фер пристап и се одава признание за посветеноста на државата кон европската интеграција и кон реформскиот процес. Особено значајно е што се нотира дека Македонија е една од земјите со најдолг кандидатски статус и дека повторените одложувања на почетокот на преговорите негативно влијаат врз перцепцијата на граѓаните за европската перспектива.

Извештајот повикува да се зачувува предвидливоста и кредибилитетот на процесот на проширување.

Особено позитивен елемент е формулацијата дека јазичниот, културниот и националниот идентитет се темелни основи на секоја држава и не треба да бидат доведувани во прашање од трети страни. Дополнително, се истакнува и дека ваквите прашања не треба да влијаат врз процесот на пристапување во ЕУ, кој мора да се темели на објективни критериуми, мерит-системот, европските вредности и на Копенхашките критериуми.

Во текстот се нагласува и дека билатералните спорови треба да се решаваат преку отворен дијалог, соработка во добра волја и во согласност со меѓународното право, а не да се инструментализираат во процесот на пристапување.

Извештајот ја поздравува стабилноста на меѓуетничките односи и имплементацијата на Охридскиот рамковен договор, како и напредокот во подготовката на патоказите за јавна администрација и владеење на правото како дел од отворањето на кластерот „Фундаментални вредности“ од преговарачката рамка. Позитивно се нотираат и умерениот напредок во реформата на јавната администрација и дигиталната трансформација, вклучително и законодавството за електронска идентификација.

Дополнително, се поздравуваат првите чекори во спроведувањето на Реформската агенда и Инструментот за реформи и раст за Западен Балкан, интеграцијата на Македонија во географскиот опфат на СЕПА, како и предлогот за проширување на режимот „роаминг како дома“ кон земјите од Западен Балкан.

Во делот на регионалната соработка и надворешната политика, извештајот ја поздравува значајната улога на Македонија во регионалната стабилност, Берлинскиот процес, Заедничкиот регионален пазар и Планот за раст. Се истакнува и силното и долгогодишно усогласување со заедничката надворешна, безбедносна и одбранбена политика на ЕУ, геостратешкото значење на Македонија како членка на НАТО, како и подготвеноста за продлабочување на соработката со ЕУ преку Безбедносното и одбранбено партнерство.

Извештајот испраќа важна политичка порака дека Македонија останува јасно препознаена како европска држава, посветена на реформите, регионалната стабилност и стратешкото партнерство со ЕУ и НАТО. Истовремено, документот ја потенцира потребата процесот на пристапување да биде предвидлив, кредибилен, фер и заснован на заслуги.

Од друга страна, извештајот на Европскиот парламент предупредува на сериозни слабости во владеењето на правото, борбата против корупцијата и независноста на судството. Европратениците нотираат дека измените на Кривичниот законик создаваат перцепција на неказнивост за високата корупција. Извештајот алармира за координирани обиди за манипулација на јавниот дискурс и ширење на анти‑европски наративи, вклучително и преку странско влијание во медиумскиот простор. Европратениците предупредуваат дека ваквите процеси ја поларизираат јавноста, ја ослабнуваат институционалната кредибилност и го доведуваат во прашање европскиот курс на државата. Во истиот контекст, се забележуваат и растечки геополитички влијанија од трети земји, што дополнително ја усложнува реформската и безбедносната слика.

Критики има и во делот на човековите права, за состојбата со лицата со попреченост и ЛГБТИК+ заедницата, како и за недоволниот напредок во заштитата на животната средина, особено во борбата против загадувањето на воздухот.

Известувачот Томас Вајц во објаснувачка изјава кон Извештајот вели дека има позитивни реформски чекори, но напредокот во реформската агенда поврзана со ЕУ – особено во клучните области како што се владеењето на правото, реформата на правосудството и борбата против корупцијата – е недоволен.

„Ова се должи на изборната кампања, ограничените капацитети во јавната администрација и недостатокот од континуирана политичка посветеност“, пишува Вајц во изјавата.

На пленарната седница вчера, кога беа разгледани извештаите за Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Македонија и Црна Гора известувачот Вајц рече дека Македонија има потенцијал да биде меѓу водечките кандидати во процесот на пристапување кон Европската Унија.

– Да, можеме да кажеме дека земјата не ги спроведе реформите што е можно побрзо, но исто така мора да признаеме дека и ние во Европската Унија дадовме ветувања што не ги исполнивме – истакна Вајц.

Според него, Македонија и другите земји од регионот покажуваат подготвеност за спроведување на потребните реформи, а Европската Унија треба да ја одржи нивната мотивација преку конкретни придобивки уште пред полноправното членство.

Вајц нагласи дека идното проширување на Унијата со земјите од Западен Балкан ќе донесе значајни безбедносни и економски придобивки за ЕУ, оценувајќи дека по Црна Гора и Албанија, Македонија би можела да биде следната земја што ќе се приклучи на европското семејство.

The post И ПОФАЛБИ И КРИТИКИ ВО ИЗВЕШТАЈОТ НА ЕВРОПСКИОТ ПАРЛАМЕНТ Македонија останува јасно препознаена како европска држава, посветена на реформите appeared first on plusinfo.mk.

На предлог на известувачот Томас Вајц, Комитетот за надворешни работи на Европскиот парламент (АФЕТ) денеска го одложи гласањето за усвојување на Извештајот за земјава за 24 јуни.

Вајц во образложението на предлогот нагласи дека бил сведок на интензивни политички дебати околу извештајот, но дека апсолутно стои зад документот, за кој во преговорите и компромисите, како што рече, биле вклучени сите пратенички групи во Европарламентот.

– Ова е извештај на Европскиот парламент и на Европската Унија. Овој извештај нема намера и нема за цел решавање на билатерални прашања меѓу Бугарија и Северна Македонија. Сепак, знаеме дека се работи и за билатерални односи, но исто така, да речеме, за владеењето на правото, за третманот на малцинските заедници и така натаму. Затоа би сакал да побарам одлагање на гласањето по овој извештај за 24 јуни – рече Вајц.

Тој нагласи дека целта на ова барање е да им даде можност на неговите колеги европратеници, особено оние од редовите на десничарските пратенички групи Европски конзервативци и реформисти (ЕЦР) и Европа на суверени нации (ЕСН) „да ги ажурираат своите лоби регистри“.

Вајц му се обрати директно на бугарскиот европратеник Ивајло Валчев од партијата Има таков народ (ИТН), која е членка на ЕЦР, посочувајќи дека тој самиот најавил три лоби состаноци.

– Знам дека понекогаш сме малку преоптоварени со работа во нашите канцеларии и сакам да ви дадам можност да ги ажурирате вашата лоби регистри и да се навратиме на ова гласање на 24 јуни – додаде Вајц.

Претседавачот на АФЕТ, германскиот европратеник Дејвид Мекалистер, по ова, изјави дека согласно практиката нема потреба за гласање по предлогот, бидејќи тој доаѓа од предлагачот на Извештајот и само констатира дека изјаснувањето по документот е одложено за 24 јуни.

Што содржи документот?

Членовите на Комитетот на денешната седница требаше да гласаат за усвојување на Предлог-извештајот за 2023 и 2024 година за земјава подготвен од австрискиот европратеник Томас Вајц.

Во документот се потсетува на потребата од одржување на моментумот и кредибилитетот на процесот на европска интеграција и се забележува дека земјава продолжува да покажува посветеност на евроинтеграцијата и усогласеност со политиките на ЕУ.

„Европскиот парламент повикува на брз напредок во преговорите за пристапување, истовремено истакнувајќи ја важноста на усвојувањето на неспроведените уставни амандмани. Ги охрабрува сите политички партии во Северна Македонија да се вклучат во конструктивен дијалог за да се постигне потребниот консензус за овие амандмани, што би го зајакнало мултиетничкиот карактер на земјата и би го забрзало нејзиниот напредок кон членство во ЕУ“, се потенцира во Предлог-извештајот на Вајц, кој е известувач на ЕП за земјава.

Во документот, меѓу останатото, се наведува дека демократските институции во земјата функционираат „задоволително“, но оти политичката поларизација останува пречка за неопходните реформи и се повикува на интензивирање на напорите за зајакнување на владеењето на правото и независноста на судството, борбата против корупцијата, реформирањето на јавната администрација и подобрувањето на транспарентноста околу сопственоста на медиумите.

На основниот предложен текст на Извештајот, кој беше објавен на 18 март, беа поднесени вкупно 313 амандмани, од кои повеќето дообјаснуваат или дополнуваат некои делови од документот, но има и такви со кои се вметнуваат нови содржини или оценки.

Посебно внимание предизвикаа амандманите се кои се нагласуваат македонскиот јазик и идентитет. Така, самиот Вајц и претседавачот на АФЕТ, германскиот европратеник Дејвид Мекалистер предлагаат амандмани за вметнување нова Точка Д-а со идентична содржина: „Со оглед на тоа што ЕУ постојано го покажува своето признавање на македонскиот јазик и идентитет“.

Холандскиот европратеник Тајс Ројтен предложи додавање алинеја 19а во Извештајот, која би гласела „Имајќи го предвид постојаното признавање на македонскиот јазик и идентитет од страна на ЕУ“. Ројтен предлага уште еден амандман и тоа на Членот 2 за негово дополнување со текстот „со целосно почитување на македонскиот јазик и идентитет“, додека, пак, Вајц предлага надополнување на истиот член со зборовите „и целосно почитување на македонскиот јазик и идентитет“.

Амандман на Членот 2 заеднички предложија европратениците Ден Барна, Урмас Пает и Петрас Ауштревичиус со кој се бара вметнување на текстот „и притоа целосно признавајќи ги македонскиот идентитет и јазик“.

Хрватските европратеници Карло Реслер и Давор Иво Стиер предлагаат нов Член 2б кој би гласел „Ја потврдува важноста на недвосмисленото признавање и почитување на македонскиот јазик и идентитет како составен дел од наследството на земјата, уставниот поредок, но и од европските вредности; забележува дека европските институции, во своите извештаи за земјата и официјални документи, постојано се повикуваат на македонскиот јазик во согласност со меѓународното признавање и спроведувањето на Преспанскиот договор; потврдува дека почитувањето на јазичниот, културниот и националниот идентитет е фундаментална компонента на процесот на пристапување во ЕУ и камен-темелник на демократските општества, што дополнително ќе се потврди со пристапувањето во семејството на европските нации“.

Мицкоски отфрли пред „македонскиот идентитет“ да стои зборчето „сегашен“

Во пресрет на седницата на АФЕТ, претседателката Гордана Сиљановска Давкова изјави дека очекува поддршка на предлозите кои „ги гарантираат македонскиот идентитет и македонскиот јазик“, бидејќи во спротивно тоа „ќе зборува многу лошо за демократскиот капацитет на Европскиот парламент“.

– Искрено, не очекував во 21. век во Европскиот парламент да прочитам или да чујам некои амандмани, замислете во 21 век да оспорувате нечиј идентитет. Тоа е непознат феномен, особено што седите во институција која е дел од ЕУ во чии основни, конститутивни документи како Договорот за ЕУ, Лисабонскиот договор, Повелбата за фундаменталните права, се гарантира почитувањето на националниот и културниот идентитет, на човековиот дигнитет и интегритет. Тоа е нешто шокантно – нагласи Сиљановска Давкова.

Премиерот Христијан Мицкоски оцени дека е значајно што во Извештајот првпат се спомнува посебен македонски идентитет, со што, според него, Европа има шанса да ја исправи историска неправда и да наведе дека ние имаме македонски идентитет и посебен македонски јазик.

Тој нагласи дека предлозите на некои бугарски европратеници во Извештајот пред македонскиот идентитет да стои зборчето „сегашен“, претставува обид да се наметне тезата дека македонска нација е вештачки создадена на корените на бугарската нација.

– Јас тоа нема да го прифатам и ќе го отфрлам и никогаш нема да го прифатам, зашто тоа нема никаква врска ниту со европските, ниту со какви било вредности – рече Мицкоски.

Премиерот истакна дека врска со Предлог-извештајот на Вајц биле остварени голем број телефонски разговори.

– Во текот на вчерашниот ден имав голем број телефонски разговори, министерот за надворешни работи исто така, други луѓе од Владата исто така разговараа во текот на денот, така што да почекаме да дојде утрешниот ден – рече вчера Мицкоски.

Бугарите обвинија за „протекување информации во реално време“ 

На вчерашната дебата во АФЕТ посветена на пристапниот процес со еврокомесарката за проширување Марта Кос, бугарскиот европратеник Станислав Стојанов ја праша дали има објаснување или информација „од каде би можеле да дојадат шест идентични амандмани со кои во извештајот се вметнуваат македонскиот јазик и идентитет“.

Тој се обиде да го оспори Извештајот на Вајц тврдејќи дека тој имал „ненајавени средби“ со македонските власти и ги нарушил правилата за транспарентност на Европскиот парламент, со што, според него, предложениот текст е компромитиран и необјективен.

Стојанов и неговиот сонародник Ивајло Валчев обвинија за „протекување информации во реално време“ во текот на подготовката на извештајот и најавија дека побарале од раководството на Парламентот да биде запрено неговото усвојување.

Покрај амандманите за македонскиот јазик и идентитет, кипарскиот европратеник Јоргос Георгиу предлага и вметнување нов член 35а во Предлог-извештајот кој би гласел: „Ги охрабрува Бугарија и Северна Македонија да најдат заемно прифатливо решение за нерешените билатерални прашања“.

Во тој контекст на вчерашната дебата во АФЕТ, Кос изјави дека земјава и Бугарија треба да почнат да разговараат интензивно и да најдат решение за билатералното прашање и дека таа е подготвена да биде олеснувач ако е потребно.

На ова реагираше бугарскиот европратеник Андреј Ковачев, кој изјави дека нема билатерално прашање меѓу Скопје и Софија, туку само „Заклучоци на Советот што мора да се исполнат за да може земјата да ги почне преговорите“.

Кос одговори дека тоа е европско прашање, но исто така е и прашање на една земја членка и една држава кандидатка и тие мора да разговараат.

– Се согласувам дека сите ние мора да се грижиме за помирувањето и добрососедските односи, не само Северна Македонија, не само Бугарија, туку сите ние. Но, тоа не е можно без да разговараме едни со други  додаде Кос.

Предлог-извештајот е пропратен со Објаснувачка изјава на Вајц во која тој наведува дека годините на неуспеси и неисполнети ветувања разбирливо доведоа до фрустрација, разочарување и континуиран пад на јавната поддршка за интеграцијата на земјата во ЕУ, меѓутоа во овие времиња на големи промени во меѓународниот светски поредок, постои обновено чувство на итност и важна можност за унапредување на процесот на проширување на Унијата.

– Сите политички чинители, особено пратениците од владејачката коалиција и Владата, мора да го искористат овој момент и да се вклучат во конструктивен дијалог за да се постигне консензус за уставните амандмани. ЕУ и нејзините земји членки мора целосно да го поддржат овој потфат, вклучително и со давање гаранции дека уставните измени нема да доведат до дополнителни билатерални барања – истакна Вајц.

Австрискиот европратеник во Изјавата додава и дека за да се надмине бугарското вето за старт на пристапните преговори на земјава, во 2022 година ЕУ „ги вклучи барањата на Бугарија во заклучоците на Советот поврзани со пристапувањето на Северна Македонија, при што ЕУ делуваше како гарант за нивното спроведување“.

– Т.н. „француски предлог“, сепак, постави загрижувачки преседан, дозволувајќи пристапниот процес да се користи за решавање на културните и историските спорови – потенцира Вајц меѓу другото во Изјавата.

Второ одложување на гласањето за Извештајот

За усвојување на Предлог-извештајот, според првичниот план, АФЕТ требаше да гласа на своето мајско заседание, но изјаснувањето беше одложено поради, како што изјавија за МИА од кабинетот на Вајц, „поклопување на распоредите со другите политички партии“. –

Европратеникот Вајц сака да организира состаноци што е можно поинклузивно – информира тогаш еден од неговите асистенти.

Од прес-службата на ЕП за МИА тогаш информираа дека извештајот за земјава не е дневниот ред на мајското заседание на АФЕТ поради „чисто административни причини“.

– Тоа често се случува во АФЕТ – посочи портпарол на ЕП.

Доколку, АФЕТ на денешното гласање го поддржеше Предлог-извештајот на Вајц, за негово конечно усвојување Европскиот парламент ќе требаше да се изјасни на пленарната седница во јули.

Покрај за земјава, на дневниот ред на денешната седница на АФЕТ беше усвојувањето на предлог-извештаите за 2023 и 2024 година за Албанија, Босна и Херцеговина и за Грузија, како и Предлог-извештајот и Предлог-препораката за Договорот за засилено партнерство и соработка меѓу Европската Унија и Киргистан.

Покрај гласањата по овие документи, членовите на АФЕТ ќе бидат брифирани и за парламентарните избори во Албанија од 11 мај 2025 година, а ќе имаат и размена на мислење со в.д. генералниот директор на Генералниот директорат за Блискиот Исток, Северна Африка и Персискиот Залив, Стефано Санино.

The post ГЛАСАЊЕТО ЗА ИЗВЕШТАЈОТ ЗА МАКЕДОНИЈА Е ОДЛОЖЕНО ЗА 24 ЈУНИ Известувачот Томас Вајц стои зад документот, но не дозволува во него да влезат билатерални прашања меѓу Скопје и Софија appeared first on plusinfo.mk.