На крајот на 2025 година и на почетокот на 2026, македонската енергетика влегува во нова фаза. По неколку години интензивни инвестиции во фотоволтаични електрани, системот се соочи со сериозни предизвици – ниски, па дури и негативни берзански цени во часовите на најголемо производство, ограничувања во преносната мрежа и финансиски загуби за инвеститорите.

Во интервјуто за Капитал  управителот на компанијата ЕМС, дел од групацијата ФЕРОИНВЕСТ, Тодор Анѓушев смета дека денес веќе нема дилема: системите за складирање на електрична енергија стануваат клучен предуслов за стабилност, профитабилност и усогласување со европските правила.

•  Г-не Анѓушев, станува јасно дека батериите се неизбежен чекор. Како ја оценувате состојбата со фотоволтаиците денес?

Во последните години главните инвестиции беа насочени кон фотоволтаични централи. Денес веќе јасно се гледа дека без дополнителни решенија, системот не може да ја апсорбира целата произведена енергија.

Во изминатите две години имавме ситуации со негативни берзански цени, што значи дека производителите или мораа да ги исклучуваат електраните или дури да плаќаат за некој да ја преземе нивната енергија. Вишокот од обновливи извори создава дебаланси во мрежата и покажува дека складирањето станува неопходност, а не избор.
Батериските системи веќе не се дополнителна опција, туку клучна алка за одржливост на енергетската транзиција.

•  Дали инвеститорите веќе задоцнија со батерии?

Не е доцна. Батериските системи како инвестиција кај нас се релативно нови и беше потребно време државата да воспостави јасна законска и регулаторна рамка. Тоа подразбираше измени на закони, правилници и мрежни правила, што денес веќе е завршен процес.

Сепак, времето останува клучен фактор. Колку побрзо се инвестира во батериски систем, толку побрзо се намалуваат загубите и се подобрува економиката на проектот. Периодот крај на 2025 и почетокот на 2026 година ќе биде пресуден за инвеститорите кои сакаат да останат конкурентни.

Како ФЕРОИНВЕСТ, имаме батериски системи на залиха и технички подготвен кадар, што ни овозможува брза и сигурна реализација.

•  Колкава е реалната примена на батериите во моментов?

Батериите сè уште се во почетна фаза на примена, но проблемот кој тие го решаваат е веќе целосно присутен. Ние уште од минатата година ги советувавме сопствениците на фотоволтаични електрани да се подготвуваат за вакви инвестиции, за навреме да одговорат на новите пазарни и регулаторни услови.

Кога сите произведуваат во исто време, никој не може да продава по добра цена.

Единственото рационално решение е складирање и продажба во часови со повисока цена.

• Министерството за енергетика неодамна ги објави компаниите кои добија лиценци за батериски системи кои почнаа да се градат во 2025. Вашата компанија е единствена која има веќе изградени и лиценцирани батериски системи и кои веќе работат. Во јануари се очекува нова група проекти за 2026 година, од кои значаен дел ќе ги реализира токму ФЕРОИНВЕСТ. Како го оценувате ова ново поглавје во енергетската транзиција?

Ова е исклучително важен и позитивен чекор, не само за нашата компанија, туку и за целиот енергетски систем на државата. Фактот што ФЕРОИНВЕСТ е прва компанија со веќе изградени и лиценцирани батериски системи кои веќе работат, покажува дека навреме ја препознавме насоката во која се движи енергетиката. Батериите се поставени на две фотонапонски електрани, едната во сопственост на ФЕРОИНВЕСТ, а другата во наша делумна сопственост, каде сме во партнерски однос со уште неколку фирми.

Батериите повеќе не се пилот-проекти или експеримент – тие стануваат клучна инфраструктура за стабилноста на системот. Новата група на проекти што се очекува во јануари, како и подготовките за 2026 година, јасно покажуваат дека државата и инвеститорите конечно влегуваат во фаза на посистемско планирање.

За нас, ова претставува логично продолжение на нашата стратегија: да не бидеме само градители на електрани, туку активен и контруктивен чинител во управувањето, балансирањето и оптимизацијата на енергетскиот систем. Веруваме дека батериските системи ќе имаат клучна улога во наредните години, особено во контекст на високото учество на обновливи извори, пазарните ценовни флуктуации и новите европски механизми како CBAM, кој сега станува нов предизвик за нас како држава и стопанство.

• Кои батериски системи ги нудите?

ФЕРОИНВЕСТ е ексклузивен застапник за Македонија на глобалниот бренд WEIHENG (WHES), и нуди две решенија. Станува збор за кабинетски батериски системи со капацитет од 233 kWh / 100 kW, составени од модуларни единици и лесно надградливи, наменети за фотоволтаични електрани до 2 MW.

Дополнително, нудиме и контејнерски батериски решенија од 2, 3, 4 и 5 MWh, наменети за големи комерцијални електрани, целосно прилагодени за надворешна инсталација и екстремни температури.

• Колку се сложени батериите од технички аспект?

Батериите се далеку посложени од фотоволтаиците. Тие бараат секојдневно управување, мониторинг и оптимизација. Причината е тоа што постојат разлики помеѓу инсталиран и употреблив капацитет, како и софтверски стратегии кои мора да се прилагодат на локалните пазарни услови.

Затоа ние нудиме целосна услуга – од избор и инсталација, до часовно и дневно управување со батеријата, и на крајот откуп на електричната енергија.

• Значи, нема дилема дека батериите се исплатлива инвестиција?

Цените на батериските системи значително се намалија. Според најновите физибилити студии, повратот на инвестицијата е од 2 до 3 години, земајќи ги предвид сите параметри на деградација и загуби.

Клучно е да се одбере докажан производител. Нашите системи се од AAA – Tier 1 производител според „Bloomberg“ и веќе функционираат во повеќе европски земји. Инвеститорот мора точно да знае каде опремата е инсталирана и како работи, дали некаде во Европа тие конкретни батерии функционираат, кој тука во Македонија ќе ги преземе и сл. Има случаи кога инвеститори купија батерии без да се осигураат за нивната функционалност, за нивната понатамошна инсталација и управување, и наместо да решат еден свој проблем, за жал си создадоа нов. Но, има решение за се.

• Какви се опциите за финансирање?

Главно преку банки. И банките увидоа дека без батерии фотоволтаичните проекти не се одржливи на долг рок и дека батериит се неопходност и се исплатливи за кредитирање.

За финансирање е потребна физибилити студија и бизнис план, кои ние ги подготвуваме за нашите клиенти, обезбедувајќи им целосна поддршка – од идеја до реализација и управување.

• Како ќе влијае CBAM врз електричната енергија и инвестициите во батерии?

CBAM ќе ја тангира не само тешката индустрија, туку и електричната енергија, како и уште неколку категории. Со влегувањето во 2026 година, извозот на електрична енергија без дополнителните трошоци за CBAM ќе стане неисплатлив и како таков нема ни да се прави. Никој надвор нема да сака да купи скапа струја од нас, оптоварена со таа давачка. Исто ќе биде во сите земји надвор од ЕУ, се додека не се усогласат со регулативата и не ги воведат потребните регулаторни тела внатре во државите.

Тоа значи дека електричната енергија произведена во Македонија ќе мора да се користи и продава на домашниот пазар. За да се постигне тоа, неопходно е таа да се складира кога ја има во вишок и потоа рационално да се распределува во текот на сите 24 часа и да ја трошиме тука, во Македонија.

Токму сега батериите стануваат стратешка инфраструктура – не само за инвеститорите, туку и за државата. На Македонија и требаат батерии, базна енергија и сериозни инвестиции во преносната и дистрибутивната мрежа.

Енергетската транзиција мора да биде планирана, а не стихијна, за системот да ни остане стабилен.

The post ВРЕМЕ Е ЗА ЗАШТЕДИ Батериските системи го менуваат правилото на игра за сопствениците на фотоволтаични електрани appeared first on plusinfo.mk.

Законските одредби се донесени и останува да се поставуваат батерии со добра проценка и пресметка за да се постигне најдобра исплатливост, порача Тодор Анѓушев, директор на ЕМС во групацијата ФЕРОИНВЕСТ, на конференцијата на Делегацијата на германското стопанство во Македонија, на која германски фирми ги претставуваа своите практики, производи и искуства во енергетиката.

– Потребно е да одиме кон што повеќе обновлива енергија, но истовремено дистрибутивниот и преносниот систем треба да се стабилизираат за да може да го поднесат тоа. Треба што побрзо да се работи на поставување батериски системи и на тој начин да се реши дисбалансот што обновливите извори го прават во системот. Но, по инсталирањето многу битен ќе биде и мониторингот на батерискиот систем. Нашата компанија располага со сопствен Мониторинг систем, и може да ја програмира, води и управува батеријата ден за ден за инвеститорот да добие оптимални резултати – изјави Тодор Анѓушев.

Германските компании на конференцијата ги презентираа своите технолошки решенија и искуства, вклучително и примената на BIPV (Building Integrated Photovoltaics) – технологија која овозможува вградување на фотоволтаици во фасади и кровни елементи без да се наруши естетиката на објектите.

„Овие практики покажуваат јасен тренд – иднината припаѓа на децентрализираното, чисто и ефикасно производство на енергија. Северна Македонија, со усвоените закони и со компании кои веќе нудат современи решенија, има потенцијал да го следи тој пат со забрзан чекор“, порачуваат од групацијата ФЕРОИНВЕСТ во соопштение до јавноста.

The post ТОДОР АНЃУШЕВ НА КОНФЕРЕНЦИЈА НА ДЕЛЕГАЦИЈАТА НА ГЕРМАНСКО СТОПАНСТВО ,,Децентрализирано снабдување со електрична енергија преку фотоволтаици” appeared first on plusinfo.mk.

Сега веќе никој нема дилема дека системите за складирање на електрична енергија се неизбежен следен чекор во енергетската транзиција, вели Тодор Анѓушев, управител на компанијата ЕМС, во рамките на Феро инвест во интервју за Капитал.

– Ценам дека секоја јавна дискусија за оваа тема која е нова за нас како општество ќе биде корисна и за инвеститорите и за сите чинители во енергетскиот сектор. Неколку години главните инвестиции беа во фотоволтаични централи, а сега веќе расте потребата и интересот за батерии, односно како на тие централи да се надоградат батерии, или ако се гради нова електрана тогаш да се гради заедно со батерија.

И оваа пролет се случува истото како лани, дури и поизразено. Уште во мај берзата покажуваше минусни цени, односно призводителите или треба да ја исклучат електраната или треба да платат за некој да им ја откупи електричната енергија. Вишокот електрична енергија од обновливи извори прави проблеми и дебаланс во мрежата и јасно е дека складирањето станува неопходност и е неизоставен чекор од енергетската транзиција.

Дали не е веќе доцна за ова лето?

– Не е доцна. Ако се почне веднаш, ќе се фати пикот на летните месеци кога производството на електрична енергија е најголемо, а цените најниски. Но, ако се чека повеќе, тој период ќе помине и инвеститорите оваа година ќе имаат загуби.

Ние како Феро инвест можеме веднаш да поставиме батерија за клиентот, во најкус рок. Ние можеме да дадеме најдобар сервис и услови за нашите клиенти, и тоа од две причини. Првата е што имаме батериски системи на залиха, така што клиентите за кои ќе изведуваме нема да чекаат. Батериските системи кои Феро инвест ги нарача се од нашите партнери кои се реномирани производители на батериски системи и кои имаат инсталирано големи количини во Европа. Втората причина е нашето досегашно долгогодишно искуство во енергетиката и големиот број технички персонал.

Како што кажав, во Македонија веќе се вградуваат батерии, пред сѐ, на фотоволтаици на домаќинства, односно куќи, потоа на фабриките кои ги поставиле фотоволтаиците на своите кровови за да произведуваат своја електрична енергија што си ја користат при нивната работа во погоните, но големи батериски системи се решение и за големи фотонапонски електрани на земја, кои се изградени за комерцијално производство на електрична енергија.

Пред извесно време се донесоа измените на Законот за градење, потоа и на Законот за енергетика, кои го регулираа и делот со батериите, тука се и Мрежните правила од Регулаторната комисија, се очекува и Закон за обновливи извори, така што од страна на регулативата би требало сѐ да биде јасно и инвеститорите да можат да вложуваат врз основа на јасни правила.

Интересот е голем, но колкава е реализацијата на батериите во моментов? Дали веќе има инвеститори што ставија батериски системи кои ова лето максимално ќе ја искористат електричната енергија од сонце?

– Ние како компанија која проектира и гради електрани на обновливи извори, уште од минатата година ги советувавме сите кои имаат фотоволтаични електрани да инвестираат во батерии, но знаете како е: секој финансиски се пресметува, можеби и чека дали проблемот некако ќе биде надминат за сите, без дополнителен трошок, но тоа не може да се случи. Едноставно, има многу електрична енергија од фотоволтаични централи и тоа е така во целиот регион. Не можете да ја продавате кога премногу ја има, бидејќи во тој момент сите имаат премногу. Единствено решение е да ја складирате во батерии, па да ја користите или продавате подоцна, кога заштедата и приходите би биле поголеми.

Според наши сознанија, има одреден број поставени батерии и многу голем број проекти на заинтересирани инвеститори кои допрва треба да почнат.

Организиравте презентација во Стопанската комора за поблиску да им објасните на заинтересираните околу поставувањето батерии. Имаше 60-тина присутни претставници на компании кои сакаат да постават батерии, а ги презентиравте батериските системи за скадирање на глобалниот бренд ВЕИХЕНГ, со кој имате договор за Македонија. За какви системи станува збор?

– ВЕИХЕНГ (WHES) имаат кабинетски батериски системи со инсталиран капацитет на енергија/моќност од 233kWh/100kW. Тие се составени од повеќе одвоени модули, и лесно се надградуваат, поради што ги препорачуваме како оптимално решение за фотоволтаични електрани под 2MW. Батерии на ВЕИХЕНГ (WHES) се навистина извонредни, целосно се заштитени од надворешни влијанија и останати непосакувани појави, што е особено важно за држави како нашата во која знаат да се појават екстремно ниски и високи температури. Освен овие кабинетски батерии системи, нашата компанија нуди и контејнерски решенија од 2, 3, 4 и 5MWh, кои исто така може да скалираат и се одлични за примена во поголеми фотоволтаични електрани.

Која е разликата помеѓу фотоволтаиците и батериите, во контекст на техничкиот дел од инвестицијата? Што откако ќе се инсталира батеријата, како ќе се врши управувањето?

– Откако ќе се пушти во работа една фотоволтаична електрана, сопственикот ја остава да работи и нема некои особени дополнителни секојдневни обврски од аспект на нејзиното функционирање. Но, кај батериите ова не е случај. Феро инвест почна да работи на решенија за батерии уште пред 3 години, кога оваа тема не се ни споменуваше и кога сите размислуваа само за фотоволтаици. Батериите се далеку посложен енергетски објект кој бара секојдневно програмирање, мониторинг и одржување. Има многу скриени технички карактеристики, како на пример инсталиран наспроти употреблив капацитет на складирање, или пак софтверски стратегии за контрола на батеријата кои не се компатибилни со пазарните прилики во Македонија. За правилно и долгогодишно функционирање на батеријата потребно е најпрвин да се избере квалитетен и докажан бренд. Понатаму, потребно е батеријата да биде инсталирана и пуштена во употреба од технички обучен и сертифициран кадар, како што е случајот со инженерите во нашата компанија.

Откако батеријата ќе се пушти во работа, енергијата која батеријата ќе ја влече, складира и празни во мрежа ќе мора да биде во договор со некој снабдувач. Во батеријата има скриени карактеристики, и ако корисникот не е упатен и стручен, тој нема да може да го искористи вистинскиот капацитет на батеријата, бидејќи таа има инсталиран и употреблив капацитет, со различни параметри и вредности. Ние во пакет нудиме и откуп и управување на батеријата, преку фирмата за снабдување со електрична енергија РЕС.

Батериите се значајна инвестиција од финансиски аспект и инвеститорите сигурно се прашуваат за исплатливоста и за повратот на вложените средства.

– Цените на батериските системи се намалија за значителен процент во изминатиот период и сега е правиот момент да се инвестира во нив. Па затоа се подобри и периодот за поврат на инвестицијата во батериски систем. Според најновите физбилити студии, поврат на ваков тип инвестиција се движи во рамките од 2 до 3 години, каде што предвид се земени сите параметри на загуби и деградација. Но како еден од најбитните фактори кога се влегува во ваков тип на инвестиција е да се одбере реномиран производител на опремата. Нашиот продукт кој што го нудиме е од производител со признание AAA – Tier 1 од Блумберг и со сите потребни сертификати за овој регион. Исто така би додал дека е битно батерискиот систем да е веќе тестиран и пуштен во работа во Европа со докажан квалитет. Нашиот продукт е инсталиран и пуштен во употреба во Холандија, Белгија, Германија, Полска, Данска, Норвешка, Финска, Англија, Естонија итн. Иако одбравме светски реномиран продукт со првокласен квалитет, Феро инвест може да понуди и најдобра цена на односот квалитет – перформанс.

Кои се опциите за финансирање на проектите за системи за складирање?

– Кога станува збор за начин на финансирање на батериски систем во нашата држава би ги посочил банките. Поради ниските цени на електрична енергија во периодот кога произведуваат фотоволтаиците, банките сами ќе дојдат до сознание за проектите со фотоволтаични електрани да бидат одрживи (sustainable) на долг рок потребно ќе биде да се инсталира додатна опрема – батериски систем, кој ќе овозможи складирање на електричната енергија и продажба во часовите со висока цена. Па затоа и тие самите ќе почнат да ги поддржуваат инвестициите во батериите.

Првично, за да ја започнете фазата на финансирање на ваков проект потребно е во банката да доставите физибилити студија – бизнис план во кој што е технички опишан проектот и  содржи финансиски модел за создавање на приход и поврат на инвестицијата. Ние за сите наши клиенти подготвуваме соодветен бизнис план конкретно за нивниот проект и им овозможуваме да ја започнат постапката за финансирање. Со ова сакаме да потенцираме дека сме заедно со нашиот клиент од самиот почеток и нудиме буквално целосна услуга за реализирање и менаџирање на батерискиот систем.

Вашата компанија поседува мали хидроецентрали, фотоволтаични централи и биогасна централа. Но, на ниво на држава, нема таква разноликост. Што значи тоа за енергетскиот систем?

– На ниво на држава значајно предничат фотоволтаичните централи и тој бум се случи во последните неколку години. Ние како компанија уште од почетокот апелиравме во фотоволтаиците да се инвестира внимателно, а не стихијно. Електрани на обновливи извори чие производство не може да се контролира (а такви се сите, освен биогасните електрани) се голем предизвик и потенцијален проблем за електро-енергетскиот систем. Видовме што се случи кога падна целиот систем во Шпанија, пред кратко време и половина Македонија остана без електрично напојување, има и други примери, а проблемот ќе се појавува секаде. Едноставно системот е врзан и преголемото градење електрани на обновливи извори низ цела Европа практично го оптоварува системот на целиот континент.

Мора да се инвестира и во производство на базна енергија, секако што почиста, мора да се инсталираат батерии, бидејќи мора да има балансирање, и секако треба да се инвестира во зајакнување и модернизирање на преносната и дистрибутивната инфраструктура. Тоа е начинот за да се спроведува енергетска транзиција и системот да се држи стабилен.

The post ИНВЕСТИРАЊЕТО ВО БАТЕРИИ Е СПАС ЗА СТРУЈАТА ОД ФОТОВОЛТАИЦИТЕ Тодор Анѓушев советува да се користат квалитетни батерии и да се модернизира преносната мрежа appeared first on plusinfo.mk.

Ова го порача Тодор Анѓушев, извршен директор на компанијата ЕМС (Energy Maintenance Solutions), која е членка на групацијата Феро инвест, говорејќи како панелист на првата меѓународна конференција во организација на новата Македонската асоцијација за обновливи извори – МАРЕС.

Тодор Анѓушев посочи дека иако батериските системи не се целосно еколошки, тие се многу потребни во случај кога има голем број изградени фотоволтаици, како што е ситуацијата и во Македонија.

Во своето излагање тој посочи дека групацијата Феро инвест е лидер во обновливите извори на енергија во нашата земја, со над 15 години искуство во областа, а во своето портфолио има мали хидро електрани, фотонапонски централи, една биогасна електрана и трафостаници. Тој додаде дека Феро инвест нуди услуги по принцип „клуч на рака“ за обновливи извори и за други инвеститори, преку правна помош и поддршка, изработка на физибилити студии, проектирање, изградба и пуштање во употреба, па сѐ до следење на работата на електраните и нивно одржување.

Анѓушев нагласи дека многу е важно да се реализираат проектите за обновливи извори кои се предвидени во Стратегијата за развој на енергетиката и тоа да се случува на начин како што е предвидено во стратегијата, за развојот на енергетскиот сектор да биде контролибилен и соодветен на нашиот електро-енергетски систем и притоа инвестициите да бидат исплатливи на среден и долг рок.

Анѓушев упати честитки за формирањето на оваа асоцијација и изрази надеж дека таа ќе биде важен чинител во општеството која ќе помогне да се стимулираат нови инвестиции во обновливи извори на енергија, кои се иднина на енергетиката во Македонија.

The post БЕЗ БАТЕРИИ НЕМА ИДНИНА БИЗНИСОТ СО ФОТОВОЛТАИЦИ Тодор Анѓушев бара брзи законски измени за складирањето вишоци струја appeared first on plusinfo.mk.

На конференцијата на комората, насловена „Економски предизвици во 2023 година: како да го одржиме економскиот раст и да ја трансформираме економијата“, Тодор Анѓушев предупреди дека моменталниот тренд на приватните инвеститори да градат пред сѐ, електрани на сончева енергија, може по одреден период да биде неисплатливо и да не одговара на потребите на системот и потрошувачката на пазaрот.

– Во моментот има интерес за изградба на фотоволтаични електрични централи со инсталирана моќност од околу 7 GW, што е многу. Северна Македонија треба да спроведе паметна стратегија и да се стимулираат инвестиции во обновливи извори кои евентуално би можеле да обезбедат базна енергија која е многу важна. Хидроелектрани, кои неоправдано се најдоа на удар како проект, потоа биогасни електрани, гасни, како и учество во некој регионален проект за нуклеарна електрана – нагласи  тој.

„Многу е важно што побргу да се изгради Чебрен, бидејќи тој е исклучително важен енергетски објект и е електрана од огромен интерес за Македонија и за регионот бидејќи е ревирзибилна електрана“, порача во своето излагање Тодор Анѓушев, претседател на Групацијата на обновливи извори на енергија при Македонската енергетска асоцијација и управител на „Мали хидроелектрани“ ДОО Скопје и на ЕМС ДОО (Energy Maintenance Solutions), членки на групацијата Феро инвест.

Анѓушев укажа и дека за побрзо градење електрани од обновливи извори потребно е државата да ги олесни процедурите и да ја подобри регулативата.

The post ПОТРЕБНИ НИ СЕ ЕЛЕКТРАНИ ОД ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ Тодор Анѓушев предупредува дека Македонија треба да спроведе паметна стратегија appeared first on plusinfo.mk.

Зборувајќи на панелот „Согледувања за побрза енергетска транзиција на Балканот“, Анѓушев, кој е и претседател на Групацијата за обновливи извори на енергија во рамките на Стопанската комора на Северна Македонија, посочи дека нашата држава е зависна од увозот на деривати и енергија и поради тоа потребно е да се овозможат услови за изградба на сите видови на обновливи извори.

На прво место да се искористи потенцијалот за  изградба на хидроелектраните, за ветерните електрани, електраните на био гас и на био маса, како и за фотоволтаичните електрични централи, а изградбата на сите обновливи извори би требало да се спроведува плански, внимателно и согласно Стратегијата за енергетика, подготвена од МАНУ.

Групацијата Феро Инвест и сестринската групација Централ Инвест, во сопственост на семејството Анѓушев се познати по инвестирање во обновливите извори и во своето портфолио имаат 25 мали хидроелектрани со над 22 мегавати инсталиран капацитет и фотоволтаична електрана со моќност од 8 мегавати, а во моментот во изградба е централа на биогас со инсталирана моќност од 2 мегавати, а паралелно работат и на изградба на други капацитети од обновливи извори за други компании.

The post НА МАКЕДОНИЈА Ѝ СЕ ПОТРЕБНИ РАЗНОВИДНИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА Тодор Анѓушев се обрати на првиот Балкански економски форум appeared first on plusinfo.mk.