Падот на американската валута ги вознемири финансиските пазари, бидејќи инвеститорите сè погласно шпекулираат дека Јапонија и САД би можеле повторно заеднички да интервенираат на девизниот пазар – нешто што наликува на валутна војна и што светот не го видел во вакви размери повеќе од една деценија.

Вредноста на американскиот долар нагло ослабе во однос на кошничката од шесте најважни светски валути минатата недела, бидејќи инвеститорите почнаа да пресметуваат сè поголема веројатност за координирана интервенција на девизните пазари со цел да се запре драматичното слабеење на јапонскиот јен. По неколку дена интензивни шпекулации, јапонски и американски претставници потврдија дека двете земји презеле заедничка акција за поддршка на јенот, што е прва ваква координирана интервенција од 2011 година.

Зошто толку ослабна јенот?

Јенот со месеци се движеше околу најниските нивоа во последните 40 години, што претставува сериозен проблем за јапонската економија. Слабата национална валута ги поскапува увозните суровини, енергенсите и храната, дополнително ја поттикнува инфлацијата и го намалува животниот стандард на јапонските домаќинства. Затоа финансиските власти во Токио сè почесто прибегнуваат кон интервенции, а сега, според информациите од пазарот, тоа го прават со поддршка од Вашингтон.

Причината за слабеењето на јенот лежи во големата разлика меѓу каматните стапки во САД и во Јапонија. Американските камати со години се значително повисоки, што ги привлекува инвеститорите кон доларот. Во исто време, Банката на Јапонија долго време водеше исклучително лабава монетарна политика, па капиталот се одлеваше кон американските финансиски пазари. Иако јапонската централна банка постепено ги зголемува каматите, разликата и натаму останува доволно голема за да го држи јенот под притисок.

Каква девизна интервенција се очекува?

За обичниот читател, девизната интервенција звучи како сложена финансиска операција, но нејзиниот принцип е едноставен. Кога Банката на Јапонија сака да го зајакне јенот, таа продава долари од своите девизни резерви и купува јени. Така побарувачката за јапонската валута расте, а нејзината вредност се зголемува. Ако во исто време истото го прават и други големи централни банки, ефектот е многу посилен.

Токму затоа финансиските пазари со внимание ги следат сигналите од Вашингтон. Еднострана интервенција на Јапонија може привремено да го запре падот на јенот, но тешко може да го смени трендот. Кога зад акцијата стои и американското Министерство за финансии, инвеститорите добиваат порака дека двете најголеми економии имаат заеднички интерес да ја стабилизираат ситуацијата. Тоа само по себе е доволно да ги натера шпекулантите да ги затворат позициите против јенот.

Потсетување на легендарниот „Плаза договор“

Многу економисти во оваа ситуација се потсетуваат на легендарниот „Плаза договор“ од 1985 година – една од најважните пресвртници во современата монетарна историја. Тогаш министрите за финансии и гувернерите на централните банки на САД, Јапонија, Западна Германија, Франција и Велика Британија се состанаа во хотелот „Плаза“ во Њујорк и се договорија координирано да интервенираат за да го ослабат американскиот долар.

Во тоа време доларот беше премногу силен, што сериозно им наштетуваше на американските извозници. По договорените интервенции, доларот во следните две години изгуби околу една третина од својата вредност во однос на јенот и германската марка. Тоа останува најпознатиот пример како координираната акција на големите централни банки може да го промени текот на светските девизни пазари.

Последен пат нешто слично се случи во 2011 година, по катастрофалниот земјотрес и цунамито во Јапонија. Тогаш јенот нагло зајакна, бидејќи инвеститорите очекуваа јапонските компании да ги враќаат средствата во земјата за финансирање на обновата. За да спречат преголемо јакнење на јенот, земјите од Г7 изведоа координирана интервенција, која успешно ја стабилизираше валутата.

Доаѓа ли доба на силен јен?

Иронично, денешната ситуација е речиси обратна. Наместо преголемо зајакнување, проблемот е историски слаб јен. Затоа и целта на интервенцијата е спротивна – не да се намали, туку да се зголеми вредноста на јапонската валута. Аналитичарите предупредуваат дека ова може да биде само почеток на поширока стратегија ако јенот повторно се приближи до рекордно ниските нивоа.

На краток рок, слабеењето на доларот може да влијае врз цените на суровините, пред сè на нафтата, која традиционално се тргува во американска валута. Освен тоа, движењето на доларот влијае врз курсевите на многу други валути, врз приносите на државните обврзници и врз расположението на светските берзи. Затоа секој поголем потег на американските и јапонските монетарни власти внимателно се следи и далеку надвор од двете земји.

Иако Македонија нема директни економски врски со јапонскиот јен, последиците од ваквите глобални монетарни поместувања индиректно можат да се почувствуваат и кај нас. Промените на курсот на доларот влијаат врз цените на енергенсите, увозните суровини и на дел од производите што се плаќаат во американска валута. Затоа секое поголемо поместување на односот меѓу доларот и јенот одамна престана да биде само јапонска приказна – тоа е показател за насоката во која се движи целата светска економија.

The post СВЕТОТ ПОВТОРНО СТРАВУВА ОД ВАЛУТНА ВОЈНА Што значи падот на доларот и зошто сите гледаат кон Јапонија appeared first on plusinfo.mk.