Во ноќта меѓу сабота и недела, на 25 октомври, почнува зимското сметање на времето. Во 3 часот по полноќ часовниците ќе се поместат еден час наназад, на 2 часот, што значи дека таа ноќ ќе спиеме еден час подолго. Со ова завршува периодот на летно сметање на времето, по што  деновите попладне ќе станат пократки, односно порано ќе се стемнува, но и порано ќе се разденува.

Поместувањето на часовникот двапати годишно со децении се оправдуваше со потребата подобро да се искористи дневната светлина да се намали потрошувачката на енергија. Практиката во Европа првпат била воведена во повеќе земји за време на Првата светска војна, а повторно се проширила во 1970-тите, во периодот на енергетските кризи. Европската Унија подоцна го усогласи календарот за промената на времето да се случува истовремено во земјите членки, пред сè за да се избегнат проблеми во транспортот, трговијата и функционирањето на единствениот пазар.

Идејата за укинување на оваа практика во ЕУ доби силна поддршка во 2018 година, кога Европската комисија предложи да престане задолжителното сезонско менување на времето. Предлогот следуваше по јавна консултација во која мнозинството од учесниците се изјаснија против двократното годишно поместување на часовникот. Европската комисија во својата анализа на ефектите од летното сметање на времето заклучи дека енергетските заштеди се маргинални. Во март 2019 година, Европскиот парламент гласаше за укинување на практиката од 2021 година, но тоа не беше доволно за законската промена да стапи во сила.

Македонската влада тогаш изнесе став дека ќе се усогласи со одлуката на Брисел и ќе го укине поместувањето на часовникот кога и цела Европа ќе го стори тоа. Но, не беше донесен став дали Македонија трајно ќе остане во летното или во зимското сметање на времето.

Клучниот проблем остана во Советот на Европската Унија, каде што земјите членки не постигнаа договор за заедничка позиција. Државите треба да се усогласат дали трајно ќе останат на летното или на стандардното, односно зимското време, за да не се создадат нови разлики во временските зони и проблеми за прекуграничниот транспорт, трговијата и секојдневното функционирање на единствениот пазар. Според најновите достапни информации на Советот, конечна одлука сè уште нема, ниту е утврден рок во кој би можела да биде донесена.

Во меѓувреме, дискусијата повторно се отвори и во 2025 година, кога шпанскиот премиер Педро Санчез повика на укинување на сезонското менување на времето, оценувајќи дека неговите енергетски придобивки се ограничени, а промената може да влијае врз здравјето и биолошкиот ритам на луѓето. Но, и покрај обновените повици и најавите за дополнителни анализи, европските земји и оваа есен ќе ги поместат стрелките на часовниците според постојните правила.

Нов обид за промена на праксата доаѓа и од Соединетите Американски Држави. На 14 јули 2026 година, Претставничкиот дом на американскиот Конгрес го усвои предлог-законот „Sunshine Protection Act“, со кој летното сметање на времето би станало трајно, со 308 гласа „за“ и 117 „против“. Предлогот има цел да го укине двократното годишно поместување на часовникот и да обезбеди повеќе дневна светлина во попладневните часови, што поддржувачите го поврзуваат со придобивки за семејствата, туризмот и со економската активност.

Сепак, ни во САД промената сè уште не е завршена. По усвојувањето во Претставничкиот дом, предлогот беше упатен во Сенатот, каде што треба да добие поддршка за да може да стане закон. Претходниот сличен обид, во 2022 година, помина во Сенатот, но заглави во Претставничкиот дом. Противниците на трајното летно време предупредуваат дека во зимските утра би се разденувало подоцна, што може да создаде проблеми за учениците и за луѓето што рано одат на работа.

Засега, и Европа и САД остануваат во системот на сезонско поместување на часовникот, иако дебатата за неговото укинување продолжува. Во Македонија, како и во најголемиот дел од Европа, часовниците во недела ќе се вратат еден час наназад. Следното поместување, со кое повторно ќе почне летното сметање на времето, е предвидено за последната недела во март 2027 година.

The post В НЕДЕЛА СЕ ВРАЌАМЕ НА ЗИМСКОТО СМЕТАЊЕ НА ВРЕМЕТО Македонија ќе го укине кога и Брисел ќе донесе конечна одлука appeared first on plusinfo.mk.