Трошоците за вооружување во светот минатата година достигнале 2.887 милијарди долари, што претставува реален раст од 2,9 отсто во однос на 2024 година, се наведува во извештајот на Стокхолмски меѓународен институт за истражување на мирот (SIPRI).

Според извештајот, воените трошоци се намалиле во Соединетите Американски Држави, но пораснале за 14 отсто во Европа и за 8,1 отсто во Азија и во Океанија. Трите најголеми потрошувачи, САД, Кина и Русија, заедно потрошиле 1.480 милијарди долари, односно 51 отсто од вкупниот глобален износ.

Ова е 11. година по ред како се бележи раст на воената потрошувачка, при што, глобалниот воен товар, односно, уделот на воените расходи во бруто-домашниот производ (БДП), достигнал 2,5 отсто, што е највисоко ниво од 2009 година.

Иако глобалниот раст од 2,9 отсто е значително помал од зголемувањето од 9,7 отсто забележано во 2024 година, забавувањето главно се објаснува со падот на трошоците на САД.

Главен придонес кон глобалниот раст во 2025 година има зголемувањето од 14 отсто во Европа, каде трошоците достигнаа 864 милијарди долари. Во исто време, воените расходи на Русија и на Украина продолжија да растат во четвртата година од војната, додека напорите на европските членки на НАТО за повторно вооружување доведоа до најголем годишен раст во централна и во западна Европа од крајот на Студената војна.

Руските воени трошоци пораснале за 5,9 отсто во 2025 година, достигнувајќи 190 милијарди долари, што претставува 7,5 отсто од БДП.

Според методологијата на SIPRI, 29 европски членки на НАТО потрошиле вкупно 559 милијарди долари во 2025 година, при што 22 од нив за одбрана издвоиле најмалку 2 проценти од БДП.

Германија е најголемиот воен потрошувач во групата, со раст на трошоците од 24 отсто. Земјата лани за вооружување потроши 114 милијарди долари. Воените расходи на Германија го надминаа прагот од 2 проценти за првпат од 1990 година, достигнувајќи 2,3 отсто од БДП во 2025 година.

Во извештајот се додава дека во 2025 година воените трошоци на европските членки на НАТО пораснале најбрзо од 1953 година, што го одразува стремежот кон поголема европска самостојност, како и зголемениот притисок од САД за порамномерна распределба на товарот во рамки на Алијансата.

The post СВЕТОТ ПОТРОШИЛ 2.887 МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ ЗА ОРУЖЈЕ Кина, Русија и САД дале 1.480 милијарди appeared first on plusinfo.mk.

Мал чекан, голем симбол. На 9 ноември 1989 година, германски граѓани со метални прачки и чекани почнале да го кршат Берлинскиот ѕид — највидливата рана од поделбата на Европа. Таа ноќ, кога источногерманските граничари ги отворија премините без наредба „одозгора“, светот сфати дека нешто неповратно се сменило. „Железната завеса“, симболот на стравот и идеолошката изолација, конечно почнала да се рони.

Меѓутоа, падот на ѕидот не бил само момент на политичка промена, туку и човечка експлозија на радост. Луѓето кои со децении живееле разделени, се прегрнувале на границата, на „Чекпоинт Чарли“, со солзи и шампањско во раце.

По завршувањето на Втората светска војна, Германија била поделена на четири окупациони зони под контрола на САД, СССР, Обединетото Кралство и Франција. Подоцна, трите западни зони се здружиле и формирале Западна Германија, а источната зона станала социјалистичка држава под влијание на Советскиот Сојуз. Главниот град Берлин со договор бил поделен на источен и западен дел. На 13 август 1961 година, Источна Германија почнала со изградба на Берлинскиот ѕид, обиколувајќи го целиот Западен Берлин и изолирајќи го од остатокот на земјата. Роднини и пријатели останале одделени, а таа поделеност траела цели 28 години — сè до неговото рушење.

Ѕидот не бил само бетонски. Тој бил метафора за недовербата, идеолошката шизма и Студената војна. Стотици луѓе загинале обидувајќи се да преминат на запад. Според германските архиви, меѓу 1961 и 1989 година повеќе од 600 лица биле убиени при обиди за бегство преку источногерманската граница. Но кога режимот на Источна Германија почнал да се распаѓа, и кога во соседните држави веќе се ширеле бранови на демократија, ѕидот станал бесмислен.

Конечно, вечерта на 9 ноември 1989 година, портпаролот на источнонгерманската влада, Гинтер Шабовски, по грешка изјавил дека границата се отвора „веднаш“, што довело до масовен наплив на граѓани кон премините. Првиот отворен премин бил на улицата Борнхолмер, каде граничарите, збунети и без јасни наредби, дозволиле минување. Така паднал симболот на поделбата, а со него и целиот источен блок.

Обединувањето на Германија било официјално потврдено на 3 октомври 1990 година, но вистинското духовно обединување почнало онаа ноемвриска ноќ, под ѕвездите над Берлин, кога слободата станала заразна идеја.

Но, падот не бил целосен крај на Студената војна.  Историчарите најчесто го сметаат декември 1991 година како официјален крај, кога се распаднал Советскиот Сојуз и Михаил Горбачов поднел оставка како негов последен лидер.

До тој момент, Варшавскиот пакт веќе бил распуштен (јули 1991), а источните држави станале демократски и независни.

The post ПАДОТ НА ЅИДОТ КОЈ ЈА ОБЕДИНИ ГЕРМАНИЈА Солзи и шампањ го означија крајот на една ера appeared first on plusinfo.mk.

Прислушкувачки уред, скриен во уметничко дело во 1945 година, останал незабележан од американската безбедност цели 7 години – и тоа не е единствениот пример кога уметноста била искористена за измама.

Пред 8 децении, во последните недели од Втората светска војна, група руски извидници му подариле на американскиот амбасадор во Москва рачно изрезбан Голем печат на САД, на неговата официјална резиденција – куќата „Спасо“. Подарокот симболизирал соработка меѓу Русија и САД за време на војната, а амбасадорот В. Аверел Хариман гордо го закачил во својот дом, каде што стоел до 1952 година.

Но, амбасадорот и неговиот безбедносен тим не знаеле дека печатот содржи таен прислушкувачки уред, подоцна наречен „Нештото“ (The Thing) од американските тимови за техничка безбедност. Уредот прислушкувал дипломатски разговори цели 7 години без да биде откриен. Со користење на наизглед безопасно уметничко дело за инфилтрација и за добивање стратешка предност, Советите го извеле „најгенијалниот трик по Тројанскиот коњ“. Но, ова е вистинска приказна, иако звучи како шпионска фикција, се вели во написот на Би-Би-Си.

Американските техничари подоцна сфатиле дека рачно изработениот Голем печат бил всушност „невидливо уво“, што ги слушало разговорите на амбасадорот.

Како функционирало „Нештото“?

Специјалистот за контраразузнавање, Џон Литл, со години бил фасциниран од уредот и дури направил сопствена реплика. Оваа година беше прикажан документарец за неговата работа, кој по премиерата во мај ќе се емитува во Англија.

Литл ја опишува технологијата на „Нештото“ со музички метафори – како комбинација од цевки налик на органски свирки и мембрана „како кожа на тапан, што вибрира на човечкиот глас“. Сето тоа било сместено во минијатурен објект, како игла за шапка, и имало предност да не биде забележано бидејќи немало електроника, батерија, ниту, пак, се загревало.

Изработката била неверојатно прецизна – „помеѓу швајцарски часовник и микрометар“. Историчарот Х. Кит Мелтон изјавил дека во своето време „Нештото“ ја издигнало науката за аудио-прислушкување на ниво дотогаш сметано за невозможно.

Во рамките на куќата „Спасо“, уредот се активирал само кога од блиска зграда се испраќал високофреквентен сигнал, кој ги одразувал вибрациите од антената на бубачката. Уредот бил откриен случајно во 1951 година, кога британски воен радиооператор ја погодил точната фреквенција и слушнал разговори од далечна просторија. Следната година, американските техничари го пребарале амбасадорскиот дом и дури по тридневна претрага сфатиле дека Големиот печат бил „невидливо уво“.

Уметноста како шпионажа

Еден од руските техничари кои го користеле уредот, Вадим Гончаров, изјавил:

– Долго време нашата земја добиваше специфични и многу важни информации што ни даваа предност… во Студената војна. И до денес никој надвор од советската разузнавачка служба не знае колку уште вакви „Нешта“ биле употребени за шпионажа на Западот.

Успехот на уредот не се должел само на техничката оригиналност, туку и на тоа што ги искористил културните ставови кон уметничките предмети. Убавите објекти се доживуваат како безопасни симболи на статус или на вкус и токму таа претпоставка ја искористиле Русите со рачно резбаниот печат од јавор.

Ова не е единствениот пример кога уметноста била искористена за шпионажа. Леонардо да Винчи, покрај сликањето на Мона Лиза, дизајнирал тенкови и опсадни оружја, Петер Паул Рубенс бил шпион за време на Триесетгодишната војна, а во Првата и во Втората светска војна уметници од разни земји осмислувале камуфлажи и операции на измама. Познатиот британски историчар на уметност Ентони Блант бил советски шпион за време на Втората светска војна и на почетокот на Студената војна.

Кој го смислил ова „Нешто“?

Во чудниот случај со „Нештото“, музичката историја исто така игра улога. Нејзиниот пронаоѓач, Лев Сергеевич Термен (познат како Леон Теремин), бил руски иноватор и талентиран музичар. Тој го создал првиот електронски инструмент – тереминот, што се свири без допирање: движењето на рацете низ воздухот околу антените ги контролира тоновите. Неговиот мистичен звук станал симбол за американските научно-фантастични филмови во 1950-те, најпознато во „Денот кога Земјата стоеше мирно“ (The Day the Earth Stood Still), од 1951 година, кој честопати се толкува како парабола за паранојата во студената војна.

По неговото откривање, „Нештото“ било чувано во строга тајност од американските служби. Но во мај 1960 година, кога американски шпионски авион U-2 беше соборен над Русија, Стејт департментот на САД јавно го изнесе Големиот печат на седница на Советот за безбедност на ОН за да покаже дека шпионажата во Студената војна не е еднострана. Според Џон Литл, тоа било толку срамно безбедносно пробивање, што требало да се собори авион за да излезе „Нештото“ конечно во јавноста.

Деталите за уредот потоа биле темелно проучени од британската контраразузнавачка служба, која му дала кодно име „SATYR“. Сите информации останале државна тајна сè до 1987 година, кога поранешниот безбедносен службеник Питер Рајт го открил ова во своите мемоари „Spycatcher“.

„Нештото“ ги фасцинира историчарите поради неверојатната техничка софистицираност за своето време и поради тоа што ја обликувало шпионажата во Студената војна. Но, исто така, открива и една мрачна историја на високата култура – надвор од оперските куќи и уметничките галерии – каде што класични музичари создаваат прислушкувачки уреди, а рачно изработени уметнички дела стануваат алатки за воено разузнавање.

The post 📽 ТРОЈАНСКИОТ КОЊ НА СТУДЕНАТА ВОЈНА ИМАЛ ГОЛЕМИ УШИ Советско уметничко дело станало шпионски уред што ги прислушкувал Американците appeared first on plusinfo.mk.

Воената база на Алјаска во која денеска, 15 август, во 21.30 часот треба да се сретнат рускиот и американскиот претседател била исклучиво важна во Студената војна. Тогаш во Елмендорф-Ричардсон, во близина на градот Енкориџ, биле стационирани 200 борбени авиони и бројни радарски системи на САД.

Но, приказната на базата започна уште во далечната 1940 година, пишува АФП Њуз.

Првично, објектот имал клучна улога во воените операции на САД против Јапонија за време на Втората светска војна. По 1945 година, кога се зголемиле тензиите меѓу Советскиот Сојуз и САД, базата станала еден од најзначајните стратешки центри во регионот.

Во следните децении, американското воено присуство во Алјаска постепено се намалувало, делумно поради пренасочување на ресурси кон Виетнамската војна. Сепак, Елмендорф-Ричардсон останала значајна, особено со растечкиот интерес на Вашингтон за Арктикот.

Денес, базата располага со над 800 згради, две писти и околу 6.000 воени лица, според податоците на Тихоокеанската воздухопловна команда.

Поранешниот аналитичар на ЦИА Џорџ Биби оцени дека изборот на оваа локација носи силна симболика.

– Преку ова, Доналд Трамп покажува дека ова не е Студена војна. Не ги повторуваме оние самити од Студената војна што се одржаа во неутрални земји, во Австрија, Швајцарија и Финска. Влегуваме во нова ера – изјави Биби.

Според најавеното, Трамп и Путин првично ќе имаат тет-а-тет средба на која ќе присуствуваат само нивните преведувачи. Потоа треба да им се приклучат по 5 преговарачи од нивните тимови.

Британскиот „Телеграф“ објави дека Трамп би можел да му понуди на Путин пристап до ретки минерали за да го охрабри да ја заврши војната во Украина.

Истовремено, Трамп најави дека „ќе има размена на територии“ и дека „тоа е во интерес на Украина“.

Британскиот весник „Тајмс“ објави дека Русија и САД разговарале за израелската окупација на Западниот Брег како модел за завршување на војната во Украина.

Според ова сценарио, Русија би имала воена и економска контрола врз окупираните делови од Украина преку сопствено управно тело, имитирајќи го фактичкото владеење на Израел врз палестинските територии запленети од Јордан во 1967 година, додава весникот.

The post ЗОШТО БЕШЕ ИЗБРАНА БАЗА ОД СТУДЕНАТА ВОЈНА ЗА ПРЕТСТОЈНАТА СРЕДБА ТРАМП-ПУТИН? Приказната на пунктот Елмендорф-Ричардсон започнува во Втората светска војна appeared first on plusinfo.mk.

Со децении, нуклеарната закана од Кина не се сметаше за значајна, но сега се смета дека Пекинг го проширува својот арсенал побрзо од која било друга земја и дека ќе биде на исто ниво со САД и Русија до 2030 година.

Радакин предупреди и дека Русија, Кина, Иран и Северна Кореја претставуваат закана и го истакна Пекинг како посебен предизвик за САД.

Коментарите на адмиралот дојдоа само неколку часа откако британскиот министер за ветерани рече дека британската армија ќе биде уништена за шест месеци до една година доколку мора да се бори против Русија.

Кои се трите нуклеарни доба според Радакин?

Говорејќи на годишното предавање на Шефот на одбранбениот штаб на Кралскиот институт за Обединети услуги,  адмиралот рече дека првото нуклеарно доба е Студената војна, период „дефиниран од два спротивставени блока управувани од ризикот од неконтролирана ескалација и логиката на одвраќање“.

Второто нуклеарно доба беше дефинирано со „напорите за разоружување и контрапролиферација“, продолжи тој.

Меѓутоа, ситуацијата со која се соочува светот e посложена и сугерира трето доба.

– Од Русија, видовме диви закани за тактичка нуклеарна употреба, големи нуклеарни вежби и симулирани напади против земјите на НАТО, сите дизајнирани да нè принудат да ги преземеме активностите потребни за одржување на стабилноста. Нуклеарното градење на Кина претставува предизвик од две земји сојузници за Соединетите Американски Држави – предупреди Радакин мислејќи на Кина и на Русија.

Адмиралот е загрижен и затоа што Иран уште не соработува со Меѓународната агенција за атомска енергија и дека севернокорејската програма за балистички проектили и непредвидливото однесување претставуваат регионална и, сè повеќе, глобална закана.

Во последниве години, Кина се појави како нуклеарна суперсила, градејќи стотици нови силоси за интерконтинентални балистички ракети. До крајот на оваа деценија, нејзините залихи се очекува да пораснат над 1.000 оперативни нуклеарни боеви глави.

Неодамнешниот труд на Руси сугерираше дека Кина „се движи кон држење на лансирање на предупредување слично на она што го одржуваат Русија и САД“.

The post СВЕТОТ ВЛЕГУВА ВО „ТРЕТАТА НУКЛЕАРНА ЕРА“ Путин не е единствената закана за Западот appeared first on plusinfo.mk.

– За да го вратиме НАТО на политичката сцена, по авганистанскиот дебакл, ни требаше обединувачки непријател. Решението беше заживување на Студената војна, само што сега постои поголем ризик таа да премине во топла фаза – рече Лавров пред учесниците на состанокот на Организацијата за европска безбедност и соработка (ОБСЕ) на Малта.

Шефот на украинската дипломатија, Андриј Сибиха, претходно денеска го нарече Лавров воен злосторник.

Сергеј Лавров денеска пристигна во Малта, во прва посета на земја од Европската Унија од почетокот на војната во Украина во 2022 година.

Шефот на руската дипломатија, кој е под санкции на ЕУ, не ја посетил Унијата од неговото патување во Стокхолм, во декември 2021 година, исто така на состанок на ОБСЕ, пренесуваат руските медиуми.

The post ЗАПАДОТ ОРКЕСТРИРА НОВА СТУДЕНА ВОЈНА КОЈА ЌЕ ЕСКАЛИРА ВО „ТОПЛА ФАЗА“ Лавров упати сериозно предупредување на состанокот на ОБСЕ appeared first on plusinfo.mk.

Лани имало 59 конфликти од кои 28 во Африка, покажа Институтот за истражување на мирот во Осло (ПРИО). Но, бројот на земји кои доживеаја конфликти се намали од 39, во 2022 година, на 34.

Бројот на загинати во борбите, исто така, се преполови на околу 122.000 во текот на претходната година, според податоците собрани од шведскиот универзитет во Упсала од невладини и меѓународни организации. Оваа бројка, сепак, остана трета највисока од 1989 година, во заднина на војната во Украина и конфликтот меѓу Израел и палестинското движење Хамас.

– Насилството во светот е на највисоко ниво од крајот на Студената војна. Бројките сугерираат дека конфликтниот пејзаж станува се посложен, со повеќе конфликтни актери – рече истражувачката на ПРИО и главна авторка на извештајот што ги опфаќа трендовите во периодот 1946-2023 година, Сири Аас Рустад.

Додека бројот на загинати во борбени дејствија се намали лани, акумулираниот број во изминатите 3 години е највисок за тригодишен период во последните 30 години.

Во Африка се регистрирани вкупно 28 оружени конфликти, потоа Азија со 17, Блискиот Исток со 10, Европа со три и Америка со еден.

The post НАСИЛСТВОТО ВО СВЕТОТ ПОСТИГНУВА РЕКОРД 2023 година обележа најмногу оружени конфликти од Втората светска војна досега appeared first on plusinfo.mk.

Кинезите како милениумски мајстори на политичката интрига, го држеа американскиот секретар во небрано до последен момент. Средбата сепак се случи, нешто околу 35 минути, на што претходеа осумчасовната средба со кинескиот министер за надворешни работи Чин Ганг и со вистинскиот прв шеф на дипломатијата Ванг Ји.

Ши доби делумна сатисфакција да се издигне на нивото на изедначен соговорник со САД, Блинкен пак не успеа во главната задача: да обезбеди директна отворена линија (црвен телефон) помеѓу двете армии, како во времето на Студената војна помеѓу САД-СССР. Отварањето на овој канал беше почетна точка за нормализација на односите, но Ши го одби со цел да ги принуди САД на поголемо внимание во Индо-Пацификот и за да го потхранува митот за непредвидливоста на кинеската армија.

Блинкен понуди гаранции дека САД не ја поддржува независноста на Тајван, но ги нагласи и заложбите за „мир и стабилност во Тајванскиот теснец“, со што актуелниот американски пристап суштински не се менува. Ши пак понудил гаранции дека Кина нема да му даде вооружување на сојузникот Путин за Украина, на што Блинкен изразил стравување дека тоа може да го прават приватните фирми.

Како по традиција во сино-американските односи, финалните соопштенија на двете МНР беа дијаметрално различни. Според Кина односите се на најниско ниво поради САД, околу Тајван нема простор за компомиси и концесии, Вашингтон треба да има реална и објективна перцепција за Кина, мора да се одбере помеѓу дијалог и судир, соработка и конфликт. Џинпинг пак, помек во тоновите, но не и во суштината ќе нагласи: „Односите меѓу двете земји треба да се засноваат на взаемно почитување и чесност, Кина ги почитува интересите на САД и не сака да ги предизвикува, но во исто време треба да биде почитувана“.

Фаза на одмрзнување на односите

Американската верзија секако ги спомена темите од состаноците кои Кинезите ги игнорираа: непазарните економски пракси, човековите права во Тибет, Шинјанг и Хонг Конг, улогата на Кина во производството на синтетички дроги (кризата на Фентанил), севернокорејските провокации, руската инвазија врз Украина и разузнавачките активности на Пекинг од Куба.

Оттука можеме да кажеме дека сѐ уште е прерано да зборуваме за олабавување на односите, ова е фазата на одмрзнување, на која ќе следуваат бројни други средби и која би кулминирала во ноември во Сан Франциско, за време на Самитот на АПЕК, каде на маргините може да се очекува и средба помеѓу Бајден и Ши. Затоа треба да се биде внимателен со ентузијазмот, ништо не гарантира дека САД и Кина се на пат да ја избегнат „стапицата на Тукидид“, односно, фактот дека конфликтот е загарантиран кога една сила во подем го загрозува приматот на доминантната сила.

Реалноста е дека САД немаат никаква намера да и го доделат на Кина рангот кој и самите го уживаат, затоа што таквата концесија би им ја издигнала меката моќ на глобално ниво. Нормално, на штета на американската мека моќ. Фактот дека Бајден го нарече Џинпинг „диктатор“, само еден ден по посетата на Блинкен, дава одлични насоки во таа смисла и во смисла на како реално прошло „одмрзнувањето на односите“. Вашингтон и Пекинг ќе останат во длабок конфликт околу технолошкиот фронт и тајванското прашање, затоа што токму од судбината на островот и од доминацијата над микрочиповите ќе зависи добар дел од дуелот помеѓу „Централното кралство“ и американската империја.

Други елементи пак потврдуваат дека Кина не верува во ефективно одмрзнување на односите. Една од нив е одбивањето на директна комуникација помеѓу воените сили, друга е интензивирањето на кинеските активности со цел да ги ослабнат ефектите од американското опколување во Индо-Пацификот. Додека Блинкен беше во САД, кинескиот премиер беше во Берлин и Париз, со цел да ги потврди добрите економски односи со европската локомотива. Напор кој не дава до крај добри резултати имајќи ја предвид новата европска економска стратегија, која има за цел да ја ограничи кинеската пенетрација во високо технолошките сектори.

Американскиот адут- Индија

Но, кинеските антиамерикански операции не се ограничени само на Евроазија. Кина веќе е во сериозни преговори со Куба за отварање заедничка структура за воена обука. Следниот чекор предвидува пристигнување на стотици кинески војници и доколку преговорите успеат, кинеските трупи би се надоврзале на кинеската база за прислушување која според Вашингтон е активна уште од 2019 година.

Целта на Кина не е само да ја интензивира својата веќе ефикасна политичка и економска активност во Централна Америка, туку сака да ја употреби соработката со Хавана со цел да и докаже да Белата куќа дека има инструменти како да ги контрабалансира нивните активности во Тајван. Двоен притисок врз САД, во исто време додека Кина ужива како нејзиниот минорен партнер, со БДП колку една Шпанија, ја држи заглавена Америка и цела Европа во украинскиот конфликт.

На ова Америка возвраќа со вчерашната посета на индискиот премиер Нарендра Моди во Вашингтон, каде Бајден се надева дека ќе го растури антизападниот фронт на Шин и Путин  чија цел е да го расклинка американскиот глобален примат. Индија е совршената закана кон Ши и Кина. Пример е за земја која се трансформираше од лидер на „Неврзаните“ во успех на глобализацијата, докажувајќи дека развојот и демократијата можат да одат заедно и дека кинескиот модел: пазар без демократија и државно диригиран капитализам, не само што не е ефикасен, туку е и закана по светската стабилност.

Благодарение на посетата на Моди, Кина ќе биде потсетена и на напредокот на КВАД Дијалогот помеѓу Индија, Јапонија, Австралија и САД и кој наскоро би можел да се претвори во вистинска регионална безбедносна организација за Индо-Пацификот, се разбира, во анти-кинеско својство. За Индија, Кина е егзистенцијална закана, па оттука, ќе видиме дали конечно Њу Делхи ќе го верификува својот историски пристап кон Сојузот на Демократиите, нешто што драматично би ја променило глобалната геополитичка слика.

Нова Студена војна би била пострашна и покомплицирана

Останува прашањето дали САД и Кина ќе успеат да најдат заеднички јазик и заедничко постоење под Сонцето, или пак, ќе се впуштат во една нова Студена војна, која лесно може да стане и жешка?! Чарлс Купчан пред неколку дена предупреди и понуди алтернатива на новата Студена војна 2.0, која за разлика од Студената војна 1.0, би била многу пострашна и покомплицирана. Затоа што СССР можеби беше воена суперсила, но беше и економско џуџе. Кина е комплетна супер развиена – супер сила, додека глобалниот контекст и геополитика е се потежок за дешифрирање, затоа што е подеформиран и фрагментиран од порано.

За жал, алтернативниот пат каде светската доминација би била споделена помеѓу САД и Кина, каде светот би бил мултиполарен и меѓузависен, во еден глобален систем кој би бил идеолошки различен и политички плурален, се уште е далеку од видикот.

Наместо тоа, судирот САД-Кина ќе продолжи да живее една иронична трагедија. Ниедна од земјите не го негира правото на другиот за економски просперитет. И двете си замераат  дека не можат да го остварат или повратат, затоа што после децении тотална меѓузависност која им одеше во прилог, сега истата таа меѓузависност и двете страни ја гледаат како заемно штетна. Америка во недостиг на домашни ресурси, после децении живот како Империја на кредит, ја потцени кинеската волја и способност да направи економски и технолошки скок и да го избегне „Middle income trap“, така отварајќи го целиот свој потенцијал. Политички пак неспособна Кина, целосно да го примени конзумеристичкиот модел, затоа што не е компатибилен со улогата на партијата-Држава – ја обвинува Америка дека ја „задушува“ и огладнува. И двете работи се и лажни и точни во исто време, додека коренот на караницата и на идниот конфликт суштински лежи во фактот дека и двете земји не се способни да си ги решат внатрешните проблеми.

Неспособност која повеќе оди на сметка на САД, ако не заради друго, поради нејзиниот статус, големина и перцепцијата за себе.

The post САД-Кина: Срамежливи обиди да се избегне Студена војна 2.0 appeared first on plusinfo.mk.

Тој исто така потенцира дека сите треба да го отфрлат унилатеризмот, протекционизмот и секој обид за вмешување на политиката и оружјето во економските и во трговските односи.

Си ги повика и бизнис лидерите „активно да се вклучат” во „реформите на Кина, напорите за отворање и модернизација и да придонесат за зајакнување на развојот и просперитетот на азиско-пацифичкиот регион и светот”.

Кинескиот претседател требаше да има говор на Форумот на Азиско-пацифичката економска соработка (AПEК) во Бангкок, но поради недоразбирања за распоредот на обраќање, дел од учесниците го откажаа настапот.

The post ДА ГО ОТФРЛИМЕ МЕНТАЛИТЕТОТ НА СТУДЕНАТА ВОЈНА Кинескиот претседател со пишана порака до светот appeared first on plusinfo.mk.

Затоа сега ја воскреснуваат Студената војна.

Одлуката да се отфрли можноста за мирен соживот со Русија на крајот на Студената војна беше едно од најзастрашувачки злосторства на крајот на 20 век. Опасноста од провоцирање на Русија беше универзално разбрана, вклучително од различни политички елити како Хенри Кисинџер и Џорџ Ф. Кенан.

Оваа провокација, прекршување на ветувањето дека НАТО нема да се проширува надвор од границите на обединета Германија, значеше примање на Полска, Унгарија, Чешка, Бугарија, Естонија, Латвија, Литванија, Романија, Словачка, Словенија, Албанија, Хрватска, Црна Гора и Македонија. Оваа измама беше надополнета со одлуката да се стационираат војници на НАТО, вклучително и илјадници американски војници, во Источна Европа, што е уште едно прекршување на договорот на Вашингтон и Москва. Руската инвазија на Украина, што можеби е цинична цел на западната алијанса, сега го зацврсти проширувањето и воскреснувањето на НАТО и неконтролираниот милитаризам. Господарите на војната можеби се во екстаза, но потенцијалните последици, вклучително и глобалниот пожар, се застрашувачки.

Мирот е жртвуван во име на глобалната хегемонија на САД. Жртвуван е за милијарди профити на индустријата за оружје. Мирот можеше да пружи шанса ресурсите да се инвестираат во луѓе, а не во системи за контрола. Можеше да ни овозможи да се справиме со вонредната климатска состојба.

Американците френетично се вооружуваат, ни се заканува нуклеарна војна. Русите се подготвуваат за најлошото, правејќи сè за најлошото да се случи.

Па што ако Амазон ја достигне својата пресвртна точка кога дрвјата ќе почнат масовно да умираат. Па што ако ледените пространства почнат да се топат многу побрзо од предвиденото. Па што ако температурите се зголемуваат, ураганите, поплавите, сушите и шумските пожари ја опустошат земјата. Соочени со најтешката егзистенцијална криза што го погоди човечкиот вид и повеќето други видови на Земјата, владејачките елити поттикнаа конфликт што ја зголемува цената на нафтата и вклучи турбо на екстракцијата на фосилни горива. Тоа е колективно лудило.

Инсистирањето на долготраен конфликт со Русија и Кина ќе има контраефект. Очајнички се напорите постојаното губење на економската доминација на САД да бидат неутрализирани со воена доминација. Ако Русија и Кина можат да создадат алтернативен глобален финансиски систем, кој нема да го користи американскиот долар како светска резервна валута, тоа ќе сигнализира колапс на американската империја. Вредноста на доларот нагло ќе опадне. Државните обврзници, кои се користат за финансирање на огромниот долг на Америка, ќе станат главно безвредни. Финансиските санкции што се користат за осакатување на Русија ќе бидат механизмот кој ќе ја осакати Америка, ако прво не се поубиеме во термонуклеарна војна.

Вашингтон планира да ја претвори Украина во Чеченија или во стариот Авганистан, кога администрацијата на Картер, под влијание на шаманот за национална безбедност Збигњев Бжежински, ги опреми и вооружи радикалните џихадисти кои ќе се претворат во Талибанци и Ал Каеда во борбата против Советите.

Тоа нема да биде добро за Русија. Тоа нема да биде добро за САД. Тоа нема да биде добро за Украина, бидејќи за да прокрвари Русија, ќе требаат реки украинска крв.

Одлуката да се уништи руската економија, да се претвори украинската војна во жив песок за Русија и да се урне режимот на Владимир Путин, ќе ја отвори Пандорината кутија на зла. Масивниот социјален инженеринг – погледнете ги Авганистан, Ирак, Сирија, Либија или Виетнам – има своја центрифугална сила. Ги уништува оние што глумат Бог.

Украинската војна ги замолкна последните остатоци на левицата. Речиси сите вртоглаво се пријавија за големата крстоносна војна против најновото олицетворение на злото, Владимир Путин, кој, како и сите амерички досегашни непријатели, стана новиот Хитлер.

САД ќе дадат 13,6 милијарди долари воена и хуманитарна помош за Украина. ЕУ се реконфигурира со 5.000 лица од силите за брзо распоредување. За прв пат по Втората светска војна, Германија масовно се вооружува, нејзиниот нов воен буџет е двојно поголем од стариот буџет, со најава дека дополнително ќе го зголеми, што нејзината војска, од седма ќе ја направи трета најголема во светот, зад Кина и САД. Борбените сили на НАТО се удвојуваат во балтичките земји. Се испраќаат и во Романија и Словачка. Вашингтон го удвојува бројот на американски војници стационирани во Полска. Шведска и Финска размислуваат да се откажат од својот неутрален статус за да се интегрираат во НАТО.

Ова е рецепт за глобална војна. Историјата, како и сите конфликти и војни покажаа дека кога се зазема милитантен став, малку е потребно за да се запали погребната клада. Една грешка. Едно пречекорување. Едно воено коцкање вишок. Една провокација вишок. Еден чин на очај.

Руската закана дека ќе ги нападне конвоите со оружје за Украина од Запад; нејзиниот воздушен напад на воена база во западна Украина, на 20 км од полската граница, која е област за организирање на странски платеници; изјавата на полскиот претседател Анджеј Дуда дека употреба на оружје за масовно уништување, на пример хемиско оружје, од страна на Русија против Украина, ќе биде „гејм ченџер“ што може да го принуди НАТО да ја преиспита својата одлука да се воздржи од директна воена интервенција – сето тоа се застрашувачки настани што ја туркаат Алијансата поблиску до отворена војна со Русија.

Штом ќе се распоредат воените сили, дури и ако тие наводно се во одбранбена положба, стапицата е поставена. Потребно е многу малку за белја. Огромната воена бирократија, кога ќе почне да се движи, станува незапирлива. Тоа не се движи по логика, туку со бескраен процес на „акции и реакции“, како што дозна Европа во двете светски војни.

Моралното лицемерие на САД е запрепастувачко. Злосторствата што Русија ги извршува во Украина се во иста или поголема мера видени како злосторства извршени од Вашингтон на Блискиот Исток во последните две децении, вклучувајќи го и чинот на „превентивна војна“, што според законите по Нирнберг е криминален акт на агресија. Ретко ова лицемерие се разоткрива толку како кога амбасадорката на САД во Обединетите нации Линда Томас-Гринфилд порача: „Видовме видео снимки од руските сили како преместуваат исклучително смртоносно оружје во Украина за кое нема место на бојното поле. Тоа вклучува касетна муниција и вакум бомби кои се забранети според Женевската конвенција“. Само неколку часа подоцна, официјалниот запис од нејзината забелешка беше изменет со зборовите „ако тие се насочени против цивили“. Тоа е затоа што САД – како и Русија – никогаш не го ратификуваа Договорот за конвенција за касетна муниција, редовно користат касетна муниција. Ја користеа во Виетнам, Лаос, Камбоџа и во Ирак, а на Саудиска Арабија ѝ доставија за употреба во Јемен. Русија допрва треба да се приближи до билансот на загинати цивили од касетна муниција испорачана од американската војска.

Сега овие доктор Стрејнџлав ликови, како зомбија што се издигнуваат од масовните гробници што ги создадоа низ целиот свет, повторно поттикнуваат нови кампањи на индустриско масовно колење. Нема дипломатија. Нема обид за решавање на легитимните поплаки на руската страна. Нема кочници за милитаризмот. Нема капацитет да се види светот од друга перспектива. Нема способност да се сфати реалноста надвор од границите на бинарната рубрика на доброто и злото. Нема разбирање за дебаклите што ги оркестрираа со децении. Нема капацитет за сожалување или каење.

Елиот Абрамс работеше во администрацијата на Реган од 1981-89. Тој ги прикри злосторствата и масакрите извршени од воените режими во Ел Салвадор, Гватемала, Хондурас и од силите на Контрата, поддржани од САД, кои се бореа против сандинистите во Никарагва. Тој жестоко ги нападна новинарите и групите за човекови права како комунисти или петтоколонаши, нарекувајќи ги „неамериканци“ и „непатриоти“. Беше осуден поради лажење на Конгресот за неговата улога во аферата Иран-Контра. За време на администрацијата на Џорџ В. Буш, лобираше за инвазија на Ирак и се обиде да организира американски државен удар во Венецуела за да го собори Хуго Чавез.

Истиот тој, денес како угледен член на Советот за надворешни прашања, ќе напише:

„Нема да постои супститут за воената сила, а ние ја немаме доволно. Сега треба да биде кристално јасно дека поголем процент од БДП ќе треба да да се троши за одбрана. Ќе ни треба повеќе конвенционална сила во бродови и авиони. Ќе треба да ги парираме Кинезите во напредната воена технологија, но на другиот крај од спектарот, ќе ни требаат и многу повеќе тенкови, ако треба, да стационираме илјадници во Европа, како што правевме за време на Студената војна. Идеите да се намали нашиот нуклеарен арсенал или да се спречи неговата модернизација секогаш беа лоши идеи, но сега, кога Кина и Русија го модернизираат своето нуклеарно оружје, таквите ограничувања треба целосно да се напуштат. Нашиот нуклеарен арсенал ќе треба да се модернизира и прошири така што никогаш нема да се соочиме со закани какви што сега ги прави Путин“.

Путин влезе во орото на воената индустрија. На милитантите им го даде тоа што сакаат, ги исполни нивните најлуди фантазии. Сега нема да има пречки на маршот до Армагедон. Воените буџети ќе се зголемат. Нафтата ќе шика од земјата. Климатската криза ќе се забрза. Кина и Русија ќе ја формираат новата „оска на злото“. Сиромашните ќе бидат заборавени. Патиштата ќе бидат закрчени со очајни бегалци. Сите несогласувања ќе бидат предавство. Младите ќе бидат жртвувани за уморните приказни за слава, за чест и татковина. Ранливите ќе страдаат и ќе умрат. Единствените вистински патриоти ќе бидат генералите, воените профитери, опортунистите, дворјаните во медиумите и демагозите кои молат за што повеќе крв. Трговците со смртта владеат како богови од Олимп.

А ние, преплавени од страв, опиени од војна, зафатени од колективната хистерија, навиваме за сопственото уништување.

(Фејсбук статус на авторот)

The post Ова е рецепт за глобална војна appeared first on plusinfo.mk.