Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова денеска од Струга изјави дека е шокантен предлогот на Министерството за култура до Владата, Струшките вечери на поезијата наместо самостојна национална установа да бидат сектор во состав на Центарот за култура „Браќа Миладиновци“-Струга, оценувајќи го како некултурен однос кон институција која е синоним за промоција на културата во светот.

Според директорот на НУ Струшки вечери на поеизјата, Никола Кукунеш, иако предлогот на претходниот министер за култура Зоран Љутков во јуни не поминал на владината комисија за култура, сепак го чувствуваат како сериозен удар врз институцијата.

По посетата на НУ Струшки вечери на поезијата и средбата со раководството, претседателката Сиљановска-Давкова, која е и покровител на поетскиот фестивал, изјави дека СВП не може да се третира како административно прашање и од врвна самостојна национална установа да се сведе на одделение во друга установа затоа што, рече, 65 години СВП е синоним за светска промоција, го промовира идентитетот и нè прави посебни и познати.

– Навистина е шокантно, за мене е ова некултурен однос. Јас очекував оваа славна институција, овој славен феномен, да биде поткрепен во понатамошниот развој – финансиски, со дигитализација, со простор, со нови проекти, затоа што е препознатлив ширум светот. И вие сега, наместо да го поткрепите и поддржите, зашто тоа го заслужува, да го сведете на дел од бирократијата, на дел од организацијата, мислам дека е длабоко неразбирање на улогата, на меморијата, на успесите, на она што е сторено. Страшно е. Да дојде тоа од некоја институција што не разбира што е култура, ама да дојде од Министерството за култура – за мене е навистина целосно неразбирливо – изјави претседателката за медиумите.

Посочи дека „дури и во евроинтеграциските процеси ние добиваме посебно место, токму заради СВП“ и дека во организацијата на фестивалот е вклучен и УНЕСКО кое години наназад во партнерство со Струшките вечери на поезијата учествува во доделувањето на наградата „Мостови на Струга“ за дебитантска стихозбирка.

– Но, убедена сум дека во оваа Влада покрај премиерот седат луѓе кои ваков предлог нема да прифатат, затоа што знаат што е култура, што е национална култура, знаат што значат зад нас 65 години културна меморија, што значи врвни поети да велат дека ваков однос кон културата е инспиративен и треба да се поддржува – додаде Сиљановска-Давкова.

Директорот на НУ Струшки вечери на поеизјата, Никола Кукунеш, изјави за медиумите дека иако тој предлог не поминал на Влада, сепак го чувствуваат како сериозен удар врз институцијата.

Задоволен е што претседателката и покровителка на СВП, Сиљановска-Давкова, застанува во нивна заштита т.е. дека се „на иста линија“.

– Станува збор за предлог што, за среќа, не помина на комисиска расправа, меѓутоа го чувствуваме како сериозен удар – и на нашата институција, меѓутоа е удар што рефлектира и многу пошироко. Особено во овој момент кога се соочуваме со низа непријатности во поглед на оспорувањето на идентитетот, културата, јазикот итн. – истакна Кукунеш.

The post СИЉАНОВСКА ДАВКОВА ШОКИРАНА ОД ПРЕДЛОГОТ ДА ИМ СЕ ОДЗЕМЕ НЕЗАВИСНОСТА НА СТРУШКИТЕ ВЕЧЕРИ НА ПОЕЗИЈАТА Предлогот на Љутков не поминал на Влада, ама виси како закана appeared first on plusinfo.mk.

Холандската поетеса Анеке Брасинга е добитник на престижниот „Златен венец“ за 2026 година на Струшките вечери на поезијата, соопштија организаторите на фестивалот.

Одлуката ја донел Управниот одбор на фестивалот, по предлог на Советот за доделување на наградата, кој ја истакнал исклучителната вредност на поетскиот опус на Брасинга и нејзиниот значаен придонес во современата европска и светска поезија.

Во образложението се наведува дека поезијата на Брасинга се одликува со богата метафоричност, силна имагинација и уникатна јазична експресија.

„Со својот оригинален поетски глас, јазичната храброст и длабочината на поетската мисла, Анеке Брасинга се вбројува меѓу најзначајните современи поети во Европа“, се вели во одлуката.

Нејзиното творештво отвора сложени теми поврзани со природата, љубовта, времето и човековото постоење, создавајќи поетски свет кој се движи меѓу реалното и надреалното.

Со доделувањето на „Златниот венец“, фестивалот уште еднаш ја потврдува својата мисија да ги наградува највлијателните поетски гласови во светот.

The post ХОЛАНДСКА ПОЕТЕСА ГО ДОБИ „ЗЛАТНИОТ ВЕНЕЦ“ Струшките вечери повторно со големо име, лауреат е Анеке Брасинга appeared first on plusinfo.mk.

Збирката „Рајсфершлус“ од Јулијана Величковска ја доби наградата „Браќа Миладиновци“ за најдобра поетска книга објавена на македонски јазик меѓу 2 изданија на фестивалот Струшки вечери на поезијата (СВП), соопшти жирито на денешната прес-конференција. Претседател на жирито е Санде Стојчевски, членови се Зоран Анчевски, Иван Џепароски и Лулзим Хазири, а Иван Антоновски е секретар.

„Големото творечко љубопитство, најверојатно, е мотивот Јулијана Величковска во својата нова книга да се обиде да се изрази преку еден посебен, обично поредок книжевен облик – песни во проза и на тој начин уште еднаш да го актуелизира прашањето за граничните области и форми меѓу жанровите. Авторката, просто, како да не ги пишува своите лирски записи, туку како да ги сложува – како да ги компонира од вообичаени изрази, од потсетување на слушнати разговорни фрази, од наслушнување на прифатливо согласје на лексичките единици, внесувајќи разиграност на еуфониските својства и можности на консонантите и самогласките, извлекувајќи ги сите творбени својства на јазичниот материјал и доаѓајќи до автентичен творечки резултат со гласот на лирскиот субјект. Впрочем, тоа се најавува уште со необичниот наслов ‘Рајсфершлус’, во којшто, се разбира, ги насетуваме и семантичките значења и плетки, па дури и плодоносните еуфониски хармонизирања, а очигледно, поетесата најмногу игра на убавиот предизвик на возбудлива читателска провокација – оние со љубопитен дух да можат да се вслушаат во ехото на тоа што Величковска го загатнува“, вели жирито во образложението.

Величковска им ја посвети наградата на сите жени чијшто глас бил замолчан или стишан, како и на професорот и писател Драги Михајловски кој почина во 2022 година.

– Наградата за мене е поттик да продолжам да работам подобро. Особено многу ми значи што бев меѓу овие петмина за мене прекрасни и драги колеги, поети. Тоа што мене многу ме радува на овој Фестивал е што гледам дека генерациите се доближуваат и дека се надминуваат разликите, не се доживуваме едни со други како конкуренција, туку како заедница и како пријатели – рече Величковска.

Во најтесен избор, според жирито, влегоа „Рајсфершлус“ од Јулијана Величковска (Скопје: ПНВ Публикации, 2024) и „Вообразби: лирски етиди за некој друг свет“ од Бранко Цветкоски (Скопје: Макавеј, 2025).

Величковска е писателка, уредничка, преведувачка и организаторка на поетски фестивали. Основач е на издавачката куќа „ПНВ Публикации“ од Скопје, соосновач и директорка е на „Скопскиот поетски фестивал“ и програмска директорка на „Поетска ноќ во Велестово“. Членка е на Друштвото на писателите на Македонија (ДПМ). Авторка е на стихозбирките: „Рајсфершлус“ (2024), „Отворена книга“ (2017) и „Комарци“ (2010), на романот „Годишни времиња“ (2014) и на книгата за деца „Ведра“.

Иван Штрпка, добитник на „Златен венец“

– Македонија е држава што знае да ги почитува вистинските вредности и задоволство ми е што денес сум присутен меѓу вас. Словачкиот и македонскиот јазик потекнуваат од иста база, а „малите јазици“ прават вакви значајни дела и потребно е светот да ги слушне и дознае за нив – истакна денеска на прес-конференција добитникот на највисокото признание на меѓународната поетска манифестација Струшки вечери на поезијата Иван Штрпка.

Директорот на Фестивалот, Никола Кукунеш посочи дека Струга по 64-ти пат ги отвора своите врати за поезијата.

– Годинашниот лауреат е поет кој успеал во својот живот да ги вкуси сите страни на битисувањето, кога станува збор за поетското творештво. Бил и човек, кој е ценет, но и поет, кој ја почуствувал репресијата на системот – истакна Кукунеш.

Уметничкиот директор Мите Стефоски нагласи дека годинава, преку Штрпка е наградена словенската литертура, која преку изборот на поезија во тројазичното издание на лауреатот ќе овозможи поширока рецепција во македонската книжевност.

– Наградуваме една словенска литертура, која и досега имала големи претставници. Дојде денот кога треба да наградиме еден голем и значаен поет, претставник на една извонредна генерација поети, член на групата „Осамени бегачи“. Со изданието ќе овозможиме поширока рецепција во македонската книжевност, но и во светската. Веруваме дека покрај оваа награда ќе следуваат и други интернационални награди. Творештвото на Штрпка со сигурност заслужува таков однос – додаде Стефоски.

„Наградата претставува почит кон словачката модерна поезија“

Добитникот на Златниот венец Иван Штрпка изрази задоволство што Фестивалот го избра токму него за годинашен добитник на најпрестижното признание во интернационални рамки.

– Вие сте држава што знае да ги почитува добрите вредности и задоволство ми е што денес сум присутен меѓу вас. Многу сум среќен што успеавме за краток период да изработиме едно извонредно издание од мојот вкупен поетски опус. Изборот на песни го направив лично. Благодарен што покрај македонската, со преводот на англиски јазик и меѓународната публика ќе има можност да ужива во убавиот пишан збор. Ова издание испраќа и една естетска порака во поширокиот свет на културните случувања. Изборот во книгата го сфаќам како знак на лична почит, но и воопшто на словачката модерна поезија. Добивањето на наградата е од огромно значење и за афирмацијата на словачката поетска реч во денешниот турбулентен свет. Во културната смисла на зборот и во поглед на преминот на границите словачкиот и македонскиот јазик потекнуваат од иста база. Во словенскиот свет обично зборуваат и за словачкиот и за македонскиот јазик како за „мали јазици“, но ова е една битна потврда дека бројот на говорници не е преголем, но нашите „мали јазици“ прават и вакви значајни дела и потребно е светот да ги види, да ги оцени и да ги вреднува уште повеќе. Ние немаме потреба да докажуваме дека впрочем во никаква смисла не сме мали – рече Штрпка.

Од Струга кажа дека ќе понесе едно прекрасно доживување и една извонредна порака дека вреди светот да го гледаме со очите на поетот. Тој претходно во Паркот на поезијата засади дрвце, до кое стои табла испишана со неговото име.

– Поетското гледање на денешниот свет е речиси неминовно, бидејќи искрено доаѓа од душата. Бев почестен и со садењето дрво во Паркот на поезијата, каде ги видов дрвата и на други светски реномирани поетски бардови. Некои од нив ги познавав и лично, беа и мои пријатели. Сфатив дека сум во едно незаменливо друштво. Пресреќен сум што ме удостоивте да се најдам во таков круг на светски поетски имиња. Изразувам надеж дека во блиска иднина во паркот ќе израсне една голема шума и никој никогаш нема да се осмели да ја пресече благородна шума – додаде Штрпка.

„Во Словачка знаат дека Охрид е лулката на словенството“

Во Словачка, подвлече, дека многу добро знаат оти Охрид е лулката на словенството и дека оттаму доаѓаат светите браќа Кирил и Методиј и ја носат азбуката во Велика Моравија.

– Благодарни сме што имаме подадена рака и во денешно време од вас. Испраќаме порака за значењето на подадената рака на заедништво во светот. Нашиот дух, духот на словенството што потекнува од овие простори е овоплотен и во словачката душа. Јас тоа го признавам и сум почестен што ме преведовте на вашиот македонски јазик – рече лауреатот на 64-те Струшки вечери на поезијата.

Во пресрет на годинашното издание, во саботата директорите на Фестивалот и лауреатот положија цвеќе пред Спомен-домот на браќата Миладиновци во Струга.

Свеченото отворање на Фестивалот ќе се одржи вечер со палење на фестивалскиот оган и читање на антологиската Т`га за југ на Константин Миладинов во Домот на поезијата. Настанот ќе продолжи со Меѓународното поетско читање „Меридијани“, на кое ќе настапат поети од различни меридијани и култури, пренесувајќи ја својата поетска мисла во градот на мостовите.

Од саботата па сè до 25 август, на 64-тото издание на оваа престижна меѓународна поетска манифестација ќе учествуваат 70 поети од различни делови на светот, кои во духот на традицијата, преку низа поетски читања ќе изградат мостови на разбирање, емпатија и креативен дијалог.

Фокусот на годинашното издание е глаголицата, а фестивалската сценографија ја оживеа и ѝ даде нова димензија, преку современо визуелно обликување.

The post 📷 ИВАН ШТРПКА ГО ОСВОИ „ЗЛАТНИОТ ВЕНЕЦ“ НА СТРУШКИТЕ ВЕЧЕРИ НА ПОЕЗИЈАТА „Рајсфершлус“ на Јулијана Величковска ја доби наградата „Браќа Миладиновци“ appeared first on plusinfo.mk.

Словачкиот поет Иван Штрпка е лауреат на наградата „Златен венец“, додека полскиот поет Матеуш Шимчик е лауреат на наградата „Мостови на Струга“ на Струшките вечери на поезијата за 2025 година.

Иван Штрпка е словачки поет, роден во Хлоховец во Република Словачка. Две години работел како истражувач во областа на геодезијата. Завршил студии по шпански со словачки јазик и книжевност на Филозофскиот факултет при Универзитетот „Комениус“ во Братислава. Во шеесеттите години на минатиот век заедно со поетoт Петер Репка ја основа индивидуалистичката поетска група Осамени тркачи.

Академик Катица Ќулавкова на денешната манифестација по повод прогласување на лауреатите, говорејќи за Иван Штрпка, посочи дека неговото пеење е непретенцизно, суптилно, неговите поетски описи и секвенци се полни подробности, секоја песна е мала кутија со подвижни слики, сегментарна, филмска епизода и блага ментална досетка.

– Оние кои знаат како се практикува медитација од типот на „антар мона“, ќе ја насетат атмосферата на опуштеност и нелепење на субјектот за само една слика, едно чувство. Лирскиот субјект кај Штрпка е подготвен за лизгање, веслање или – како што денес често се вели во колоквијалниот идиом – за скролање од еден до друг стих, од една до друга ментална и јазична слика. Во песните од тој тип преовладува сетилната перцепција обележана со нежност, со нијанси, а не со ригидни, контрастни и контрадикторни сцени, резови, облици и бои. Некогаш дури и песните на Штрпка се меѓусебно во корелација, било да се дел од некој циклус или независни. Ако сака да сопостави две различни глетки и сцени од стварноста, Штрпка пишува две песни, во едната го евоцира едниот, а во другата спротивниот вид настроение, менталитет, поглед на свет, стил на живеење – вели Ќулавкова.

Меѓу универзалните теми што ги опева Иван Штрпка, според Ќулавкова, спаѓа и утопијата.

– Неговата песна „Новиот попладневен говор на Рафаел Хитлодај“ (2018) е посветена, се разбира, на сер Томас Мор, авторот на „Утопија“, култната социо-политичка сатира напишана на латински јазик и објавена 1516 година. Хитлодај (Raphael Hythloday), како што е познато, е фиктивен лик на филозоф, патник и библиофил, кој патува од малото измислено острово Утопија кон Европа. Утопија е место кое не постои, како што не постои совршена држава, ни совршено општество, што пак не значи дека ние не треба да копнееме по истото. Утопијата постои во човечката имагинација и копнеж. Како таква, утопијата станала парабола на идеалите на луѓето и народите. Идеалите, пак, се први на удар на реалполитиката. Историјата покажува дека политичките и верските идеали лесно се злоупотребуваат – додаде Ќулавкова.

Како што посочи таа, Штрпка дебитирал со збирката „Краткото детство на копјаниците“ (1969), потоа кратко време се повлекол од јавната сцена за да се врати повторно во 1981 година, со збирката „Сега и други острови“ (1981).

– Следат збирките „Пред промената“ (1982), „Вести од јаболкото“ (1985), „Сè е во школката“ (1989), „Мајсторот Му и женските гласови“ (1997), „Гласови и други песни“ (2001), „Каде плаштот, таму ветрот“ (2018) и други од поново време. Штрпка е познат и со песните напишани за музиката на Дежо Урсини, а објавени во книгата на Штрпка со наслов „Сина планина“ (1988) – додаде Ќулавкова.

Поетот Иван Штрпка во своето поздравно писмо, кое беше прочитано денеска, напомена дека за него е голема чест и признание да ја прими наградата во Македонија, на еден од најзначајните меѓународни фестивали на современиот свет на поезијата без граници, во Струга.

– Неприкосновена е мрежата на песната што создава значења, која протекува како отворен процес на јазикот директно во нашата отворена мисла и пред нашите зачудени очи. И детето знае дека песната живее преку зборовите и низ зборовите. Зборовите се неопходни. Ама поезијата ги надминува своите зборови. И прераснува во сопствено значење. Тивко признавам дека потајум секогаш одново се обидувам да станам, барем за миг, поет. Се движам, се трудам. Но кој е тоа всушност, помеѓу нас, токму денес? И што значи тоа? Да се читаме, да се пишуваме, да се истражуваме подлабоко! Нашиот отворен, однапред недовршен повеќеслоен јазик може да биде овде индивидуален, а притоа единствено заеднички. Можеме притоа попрецизно и подлабоко да се разбереме. Тоа е првичниот јазик што се создава во нас и со нас од почетокот – вели Штрпка во поздравното писмо.

Според Штрпка, тоа е важно токму денес, среде несигурниот свет во кој вредностите на нашата перцепција и нивните визии се мошне небезбедно разнишани.

– Внатрешниот глас и неговиот внатрешен човек во песната истрајуваат на своето. Тоа е акција, трка, подвижен контекст, насочување кон човечноста. Притоа секој во својата доверлива еднина ја носи и нашата множина. А тука со нас е и здивот на почетниците. Во дружината на нашето прво поетско поврзување, кое заедно со Иван Лаучик и со Петер Репка, кај нас во Словачка го нарековме Осамени тркачи, е тоа сè уште важечко. Секој сам за себе, со сопствени сили, со сопствени чекори, ама притоа заедно со нас продолжува неразделивата поента. Одиме натаму! – се вели во поздравното писмо.

Лауреатот на „Мостови на Струга“, Матеуш Шимчик роден е 1989 година во Вроцлав во Полска, каде што моментално живее. Студирал етнологија и културна антропологија, но истовремено имал и двегодишна авантура со технолошките науки. Повеќе од една деценија е вклучен во рецензирање ракописи на англиски јазик за неколку полски издавачки куќи.

Во 2022 година ја освојува главната награда на поетскиот конкурс „Јацек Бјережин“, а на списокот на своите литературни победи во 2024 година го додадава триумфот на престижниот натпревар „Кажимјера Илаковичувна“. Oбјавен е во неколку полски книжевни списанија, a „Потребни извори“ е неговата дебитантска поетска збирка. Омилена активност му е возењето велосипед.

Како што појасни денеска претседателката на Управниот одбор на Струшките вечери на поезијата, Елизабет Барануаи Кукунешоска, читајќи го првенчето на Шимчик, збирката „Потребни се извори“ се добива впечаток дека таа не е родена од чиста желба да се напише книга, туку од длабоката потреба да се постават конкретни прашања чии одговори вреди да се зачуваат во стиховите.

– Преку нив од индивидуалното искуство може да се извлечат инспирации, потребни извори, со чија помош индивидуата ќе се извлече на површината. Силните страни на оваа збирка се: подготвеноста да се тестираат многу перспективи и аверзијата кон лесни и брзи одговори, додава Кукунешоска.

Таа вели дека поезијата на Матеуш Шимчик вклучува повторени зборови-коментари, затворени загради кои го зголемуваат вниманието и се еден вид сигнал за рефлексија или прекин на читањето.

– Недостасуваат наслови со што на читателот му се дава простор да додаде и да ја именува песната според она што најсилно одекнува во неговото индивидуално читање. Шимчик се погрижува ова читање да биде интензивно искуство. И по формата што им ја дава на песните и по мотивите што ги допира, а меѓу кои се воочената макотрпност на секојдневието, заморот на телото, неразговараната минливост, борбата против напнатоста на натрупаните мисли и сл. Во „Потребни извори“ се среќаваме со ритмички фрази, хаику, смешни рими, вербални скокови, повторувања кои понекогаш ни паѓаат на памет лелек или играње со ехо. Не недостигаат и подолги форми – како што се извадоци од дневници или белешки – набљудувања од секојдневниот живот, кои силно укажуваат на потребата да се најдат изворите – вели Кукунешоска.

Манифестацијата „Струшки вечери на поезијата“ се одржува секоја година во август во Струга. На поетскиот фестивал се доделува најголемото признание за целокупна поетска дејност, наградата „Златен венец“ со која до сега се закитија некои од најзначајните светски поети, како и наградата „Мостови на Струга“, која се доделува за најдобра поетска збирка меѓу два фестивала на Струшките вечери на поезијата од поет-дебитант.

Наградата „Мостови на Струга“ беше востановена во 2003 година, како дел од соработката со УНЕСКО, а по повод прославата на Светскиот ден на поезијата – 21 март, со цел да се стимулира, промовира и афирмира поетското творештво како еден од најзначајните креативни изрази на човештвото.

The post ИВАН ШТРПКА Е ДОБИТНИК НА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“ Поезијата ги надминува своите зборови, вели словачкиот поет appeared first on plusinfo.mk.

Со Меѓународен поетски митинг на платото пред Музејот на современата уметност во Скопје вечерва заврши 63. издание на Струшките вечери на поезијата, на кое учествуваа голем број странски и домашни поети.

– Вечерва во Музејот на современа уметност, од Струга ја носиме поезијата за да ве допре со убавина – рече Софиа Насевска-Трифуновска на самото отворање на манифестацијата.

Манифестацијата почна во четвртокот со традиционалното садење дрво и поетско читање во Паркот на поезијата во чест на добитникот на „Златен венец“ за 2024 истакнатиот француски поет и драматург, Жан Пјер Симеон. Константиновата „Т`га за југ“, првпат годинава беше прочитана од слепо лице со помош на Брајово писмо, во чест на годинашното мото на фестивалот „Допир на убавината“, со кое се оддава почит на иновацијата на Брајовото писмо. По што беше запален фестивалскиот оган и продолжи со поетското читање „Меридијани“.

Највисоките фестивалски признанија „Златен венец“, „Браќа Миладиновци“, „Мостови на Струга“ и „Млада Струга“ беа врачени синоќа на манифестацијата „Мостови“ на францускиот поет Жан Пјер Симеон, македонската поетеса и книжевен теоретичар Катица Ќулавкова, германската писателка Катрин Пиц и младата поетеса Филипа Сара Попова.

The post ЗАВРШИЈА СТРУШКИТЕ ВЕЧЕРИ НА ПОЕЗИЈАТА Наградата „Златен венец“ ја однесе францускиот поет Жан Пјер Симеон appeared first on plusinfo.mk.

Жан Пјер Симеон, француски поет, драматург и есеист вечерва на Мостот на поезијата во Струга го прими највисокото признание „Златен венец“ за 2024 на Меѓународната манифестација Струшки вечери на поезијата.

На меѓународниот поетски митинг „Мостови“ беа врачени и наградите „Браќа Миладиновци“ за најдобра поетска книга меѓу две фестивалски изданија на Струшките вечери на поезијата на македонската поетеса и книжевен теоретичар Катица Ќулавкова за книгата „Небото ми е дома“ и „Мостови на Струга“ што УНЕСКО и Струшките вечери на поезијата го доделуваат за најдобар поет-дебитант на германската писателка Катрин Пиц за нејзината поетска книга „Вакви денови имало отсекогаш“. Годинава прв пат беше врачена и наградата „Млада Струга“ за необјавена поетска збирка од млад автор-дебитант за 2024 година на Филипа Сара Попова, што ја доделува националата установа „Струшки вечери на поезијата“ со поддршка на делегацијата на Европската унија.

Изразувајќи благодарност за честа што е добитник на највисокото признание „Златен венец“, лауреатот Симеон во името на сите поети се заблагодари, за како што рече, оваа прекрасна песна од планини, шуми и езера во Македонија, кои ја држат високо крената светилката на поезијата.

– Ако песната е срцето на животот што бие, Струга во срцето на милениумската Европа е срцето на поезијата што бие. Струшките вечери на поезијата се мугрите на срцето и на духот – рече Симеон, по добивањето на признанието.

Покрај добитниците на фестивалските признанија на поетскиот митинг стихови читаа и поети од разни страни на светот, а поетска Струга по 63. блесна во сиот свој сјај.

Годинашното мото на Струшките вечери на поезијата е „Допир на убавината“, со кое се оддава почит на иновацијата на Брајовото писмо, чија кодификација пред 200 години им овозможила на слепите лица преку неговата тактилност и рељефност со допир да навлезат во светот на книгата и писмото и да ја почувствуваат убавината на поезијата. Прв пат на манифестацијата Константиновата Т`га за југ на свеченото отворање беше прочитана на Брајово писмо од слепо лице.

Манифестацијата почна во четвртокот со традиционалното садење дрвце во Паркот на поезијата во чест лауреатот и палење на фестивалскиот оган во Домот на поезијата.

The post ВРАЧЕНИ НАЈВИСОКИТЕ ПРИЗНАНИЈА НА СТРУШКИТЕ ВЕЧЕРИ НА ПОЕЗИЈАТА Жан Пјер Симеон го прими највисокото признание „Златен венец“ appeared first on plusinfo.mk.

Со портрети на добитниците на наградите „Мостови на Струга“ за германската поетеса Катрин Пиц, „Браќа Миладиновци“ за македонската поетеса и книжевен теоретичар Катица Ќулавкова и „Млада Струга“ за Филипа Сара Попова продолжи програмата на 63. издание на „Струшките вечери на поезијата“.

Добитничката на наградата „Браќа Миладиновци“ за 2024 година, за најдобра поетска книга помеѓу две фестивалски изданија, академик Катица Ќулавкова, истакна дека книгата „Небото ми е дома“ е пишувана подолго време, но е свесно устроена како целина последниве три години.

– Пред 35 години, август 1989-та, ми беше доделена првата награда за најдобра поетска книга на годината, напишана на македонски јазик, ‘Браќа Миладиновци’. Тоа беше мојата книга ‘Жедби’, со поднаслов ‘Престапни песни’. Во неа, во шест циклуси, опеав неколку облици копнеж, ерос или жедба: небото, стварноста, смртта, мечтата, речта и гревот. Таа година ми се роди синот Васил. Оваа 2024 година, по втор пат ја добив наградата ‘Браќа Миладиновци’, сега за книгата ‘Небото ми е дома’. Првиот циклус од книгата ‘Жедби’, посветен на небесните работи, прерасна во книга. Оваа година добив внук од син ми, Марин. Има некоја нежна лична симболика во исцртувањето на овој творечки круг. Ако не друго, таа покажува дека творештвото има видлива и невидлива логика на синхроницитет со животот и биографијата на авторот. И дека радоста не доаѓа сама. И дека може да ја засени тагата – рече академик Катица Ќулавкова.

За добитничката на наградата „Мостови на Струга“ за 2024 година, за најдобра дебитантска поетска збирка, за германската поетеса Катрин Пиц, говореше професорот Владимир Мартиновски, кој истакна дека лириката на Пиц е суштински поврзана со поетското преиспитување на настаните од секојдневјето, на деновите во кои се случило нешто вредно за паметење.

– Во импресивнта поетска листа на 20 добитници на престижната меѓународна награда ‘Мостови на Струга’, која од пред точно две децении (т.е. од 2004 година), СВП и УНЕСКО ја доделуваат за најдобра поетска збирка од поет-дебитант од светот по пат на меѓународен конкурс, годинава се придружува германската поетеса и преведувачка Катрин Пиц за нејзината поетска книга ‘Вакви денови имало отсекогаш’. Би можело да се каже дека наградата ‘Мостови на Струга’, меѓу другото, е и еден вид меѓународна потврда на признанието ‘Леонсе унд Лена Преис’ што Катрин Пиц во 2021 година го има добиено и во германската книжевна средина – потенцираше Мартиновски.

За добитничката, пак, за најдобра необјавена поетска збирка од млад автор-дебитант, „Млада Струга“, која ја доби Филипа Сара Попова, говореше македонската поетеса Виолета Танчева – Златева, која истакна дека Попова смело ги кажува работите со нивните вистински имиња и дека отворено и искрено, без затскривање зад метафори и алузии, таа е сеизмограф на своето време.

– Дебитантската поетска книга ‘Скршен терариум’ е силна потврда на ставот на Тарковски за поезијата. Филипа Сара Попова потпивнува од својот немир додека ги брои вдишувањата на самракот, ни се насмевнува од зад слоговите, ја буди заспаната совест со избрани зборови, поставува прашања во стиховите и меѓу редовите, ни ја глочка свеста како зрнца песок заглавени на дното на самотијата. Во неа има ‘жед за песна’, во нејзиното поетско битие клокотат зборови, се раѓаат здивови и извици што сакаат да го поплават и потоа одново да го изградат овој наш стар и уморен свет – истакна Танчева-Златева.

Вечерта заврши со настанот „Ноќ без интерпункција“, на кој покрај поетските читања, се одржи и поетско музички перформанс на Дино Имери и Тина Иванова, наречен „Дом“. Имери настапи со дела на Бах, Бетовен и Шопен, но и неколку негови композиции, а Иванова со нејзини текстови и со беседа од Џакомо Леопарди. Гостин на перформансот беше италијанскиот поет и писател, Клаудио Поцани.

The post „РАДОСТА НЕ ДОАЃА САМА, ТАА МОЖЕ ДА ЈА ЗАСЕНИ ТАГАТА“ Академик Ќулавкова добитничка на наградата „Браќа Миладиновци“ на СВП appeared first on plusinfo.mk.

Со музичко-поетски перформанс на македонскиот пијанист Дино Имери и традиционалното палење на поетскиот оган вечерва свечено се отвори 63. издание на фестивалот „Струшки вечери на поезија“.

Манифестацијата се отвори во Центарот за култура „Браќа Миладиновци“ во Струга, познат и како Домот на поезијата, во присуство на голем број поети од земјава и од странство, како и на претседателката Гордана Сиљановска Давкова, владини претставници и љубители на пишаниот збор.

Чествувајќи ја 200-годишнината од кодифицирањето на Брајовото писмо, за првпат титуларната песна на „Струшките вечери на поезијата“, Константиновата „Т’га за југ“, беше прочитана од лицето со оштетен вид Беира Салифоска со помош на Брајовото писмо.

– Со мотото „Допир на убавината“, оваа година оддаваме почит и одбележуваме 200 години од кодифицирањето на Брајовото писмо. Ако постои објективна реалност, каде убавината се восприема преку очите, тогаш Брајовото писмо е ‘окото’ за лицата со оштетен вид и слепите лица. Преку неговата рељефност, допирајќи го, тие се допрени од убавината на поезијата. Од врвот на прстите до дното на душата – рече актерката и водителка Софија Насевска-Трифуновска.

Поетски говор одржа македонскиот писател Веле Смилевски, кој посебен акцент стави на годинешниот лауреат, добитник на „Златниот венец“, Жан Пјер Симеон.

– ‘Струшките вечери на поезијата’ во изминатите децении одиграа значајна улога во одржувањето на чувството за потреба од пораките на поетите од сите меридијани, во мисија за запознавање и зближување на народите, литературите и културите од светот. Таа мисија ѝ овозможува на поезијата да биде составен дел на животот со улога која, овогодишниот добитник на наградата ‘Златен венец’, францускиот поет Жан Пјер Симеон, смело ја истакнува во својата песна со наслов ‘Поезијата треба да владее со светот’. Во својата порака лауреатот вели: ‘Поезијата е, всушност, одбрана на целото човештво против оние што го поседуваат и владеат со светот. Свет кој секојдневно е исполнет со убиства, масакри, деструкции. Свет кој го уништува оној живот за кој поезијата сонува, во својата потрага по идеалната слобода во кој ќе владее љубовта’ – рече Смилевски.

Манифестацијата официјално ја прогласи за отворена министерот за култура и туризам Зоран Љутков, кој потенцираше дека низ годините на фестивалот биле дел најкултните светски, поетски имиња.

– Слободно можеме да констатираме дека оваа манифестација има глобално значење, почитувана е и верификувана од светска културна јавност. Континуирано, веќе шеесет и три години, поети од целиот свет, овде, во Струга, ја пренесуваат убавината на пишаниот збор и во единствен, хармоничен глас, испраќаат јасна порака до светот – дека не постојат мали и големи јазици, мали и големи култури. Над реката Дрим, ‘Струшките вечери на поезијата’ ги сплотуваат стиховите на јазикот на цивилизациското разбирање, јазикот кој сите ние мораме да го зборуваме и да го почитуваме – потенцираше Љутков.

Вечерта продолжи со поетското читање „Меридијани“ на кое свои стихови прочитаа добитникот на „Златниот венец“, истакнатиот француски поет и драматург, Жан Пјер Симеон, добитничката на „Браќа Миладиновци“ за 2024 година, нашата истакната поетеса и книжевен теоретичар, Катица Ќулавкова, добитничката на „Мостови на Струга“, германската поетеса Катрин Пиц, истакнатиот шведски поет Бенгт Берг, кој годинава ќе биде претставен и во рамки на едицијата „Плејади“, германската поетеса Ана Хофман, турскиот поет Ѓокченур Челебиоглу, монголскиот поет Галсансух Дежидмаа како и многу други странски и домашни поети.

The post СВЕЧЕНО ОТВОРЕНИ „СТРУШКИТЕ ВЕЧЕРИ НА ПОЕЗИЈАТА“ За првпат „Т’га за југ“ е прочитана од Брајово писмо appeared first on plusinfo.mk.

– Го повикав директорот на СВП, Тодорче Тасевски, како прв човек на оваа престижна поетска манифестација од светски ранг, да понесе целосна одговорност за овој занемарен факт. Од одговорните за веб-страницата на Фестивалот побарав да се изврши итна корекција на внесените податоци со достојна почит кон великаните на македонската култура – вели Костадиновска-Стојчевска.

Таа додава дека променетиот назив на државата под имињата на македонските лауреати е пропуст кој предизвика оправдани реакции.

– Венценосците Блаже Конески и Матеја Матевски, како и бројни поети, добитници на наградата „Браќа Миладиновци“, станаа носители на овие врвни признанија во периодот пред 2019 година. Организаторот морал да го има предвид овој факт – вели Костадиновска-Стојчевска.

Корекцијата на интернет-страницата на СВП е веќе направена.

The post ПОВИКАВ TOA ВЕДНАШ ДА СЕ КОРИГИРА Министерката за култура реагираше за натписот „С. Македонија“ покрај името на Конески appeared first on plusinfo.mk.

Урошевиќ, кој е македонски поет, раскажувач, есеист и член на Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ) вели дека отсекогаш бил против тоа да се впуштаме во полемика со бугарските научници, писатели и политичари околу ова прашање.

– Ако тие сметаат дека нашиот јазик не е автентичен, нека си останат со тоа свое мислење, што можеме? Ние сигурно не можеме да ги убедиме. Останува само тие да се променат сами, еден ден да ја сфатат реалноста. Дотогаш треба да ја сочуваме главата студена и да ја сочуваме ладнокрвноста. Тие полемики не водат никаде. Тоа, според мене, е губење време. Треба да ги оставиме нека зборуваат што сакаат, ние си ја знаеме својата вистина – истакнува Урошевиќ.

Во интервјуто, што подолу е објавено во целост, годинашниот лауреат на Струшките вечери на поезијата говори и за причините за малиот интерес за студирање и изучување на македонскиот јазик.

– Се случуваат некои промени во интересот и веројатно кога еден студент се запишува или не се запишува на македонски јазик, тој ги пресметува своите шанси за вработување. Знаете, не станува само збор за тоа дали ја сакаме таа материја и дали сакаме тоа да го студираме. Сепак, улога игра и оној практичниот дел од размислувањето дали можам да најдам работа кога ќе ги завршам овие студии. Мислам дека тоа е главното прашање и добро е што се воведени задолжително лектори за многу начини на објавување, печатење, промовирање во јавноста и тие играат многу значајна улога во сето тоа и мислам дека ни се потребни уште лектори. Така што, студирањето на македонскиот јазик не носи повеќе ризици од студирањето на нешто друго – појаснува Урошевиќ.

Интервјуто го пренесуваме во целост:

Вие сте годинашен добитник на Златниот венец на Струшките вечери на поезијата. Што претставува оваа награда за Вас?

– Знаете што, ова не е само врвна поетска награда во Македонија. Ова е една од врвните поетски награди во светот. Јас сум присуствувал на извесен број светски фестивали и знам како се одигруваат, а на оние што не сум присуствувал, сум слушал за нив и мислам дека можам слободно да речам дека „Златниот венец“ на Струшките вечери спаѓа во врвот на меѓународните поетски награди и тоа со онаа листа на поети која ја воспоставивме за овие последните 50-тина години откако се дава „Златниот венец“. И драго ми е што Струшките вечери успеаја да го одржат тоа ниво. Мене многу ме трогна веста кога дознав дека сум влезен во таа листа на добитници на „Златниот венец“ која е навистина толку репрезентативна што секој познавач на поезијата мора да рече ова е светската поезија на нашето време.

Најтешкото прашање кое новинарите го поставуваат на добитниците на некоја награда е како се чувствувате. Се чувствувам почестен, се разбира. Ми значи многу. На извесен начин го вреднува мојот целокупен поетски опус, ми потврдува дека ете нешто сум направил. ваквото прашање ја доведува и во искушение мојата скромност, нели. Тоа е огромна чест и многу ми прави големо задоволство што на оваа листа доаѓам заедно со моите ценети колеги и драги пријатели Блаже Конески и Матеја Матевски.

Вие сте третиот македонски поет што го добива ова признание. Сметате ли дека македонските поети треба да се повеќе вклучени во добивањето на оваа награда?

– Претходно кажав дека уште кога ја креиравме наградата, рековме таа треба да биде наменета за странските поети. И мислам дека тоа беше мудра одлука. Нашите поети секако треба одвреме навреме да ја добиваат, но не пречесто, за да не излезе дека сме ја измислиле наградата заради нас. Погледнете, за овие 60 години, тројца македонски поети, што значи на секои 20 години, по еден. Тоа не е лошо, не е лош просек и мислам дека треба да го одржиме тој критериум. Ние имаме наша награда за македонски поет за најдобра збирка поезија. „Браќата Миладиновци“ се дава за најдобра збирка поезија во текот на годината напишана на македонски јазик. И јас мислам дека тоа е во ред, од една страна имаме македонска награда, а од друга страна меѓународна награда. Се разбира, треба да внимаваме да го одржиме нивото на „Златниот венец“ затоа што мислам дека преку досегашниот избор успеавме да стекнеме едно значајно реноме за таа награда.

Дел сте од Струшките вечери уште од самите почетоци. Како го оценувате развојот на фестивалот, трансформацијата, модернизацијата, вметнувањето на нови содржини, меѓутоа и задржувањето на она традиционалното. Кој е вашиот став во однос на ова прашање?

– Да, да, се разбира. Јас присуствував на првите скромни, многу скромни почетоци на фестивалот кога бевме собрани само 12-тина македонски поети кои читаа во некоја полутемна саличка и тоа беше сѐ. Но, мислам дека радува фактот што од самите почетоци идејата за создавање на еден традиционален меѓународен поетски фестивал беше прифатена од нашата јавност, од нашата културна јавност, од нашите медиуми и од политиката, од оние што даваат пари. Сето тоа многу среќно се спои. Јас велам дека тоа беше едно чудо. Вистинско чудо се случи што фестивалот продолжи, имаше повремено пречки, имаше повремено кризи, но фестивалот се развиваше и се збогатуваше со содржини. Некои работи се менуваа, отпаѓаа, доаѓаа други. Имаше амплитуди во свечениот дел од фестивалот во таа надворешна „помпа“, тоа беше понекогаш превисоко, понекогаш прениско, но главно е што фестивалот ја задржа својата физиономија. Се менуваше, но со внимание за да не го загуби оној свој основен идентитет што го стекна во почетокот. Јас сум против тоа дека мораме постојано да се менуваме. Има фестивали во светот кои се малку различни од нашиот, имаат малку различна содржина, различна програма и тие држат до тоа. Тоа е физиономија на тој фестивал. Секако доаѓаат нови млади генерации, носат нови иде,и што е нормално, но притоа треба да се внимава да се сочува она што е суштината, што е срцевината на оваа манифестација и таа да остане со својот веќе јасно исцртан профил, со своите јасно назначени карактеристики.

Во последните години се соочуваме со намален интерес во однос на изучувањето на македонскиот јазик на државните универзитети. Според Вас, што треба да се направи да се поттикнат студентите да студираат македонски јазик и како дојдовме до ова ниво?

– Да. Сум слушнал за намалениот број на студенти. Мислам дека за тоа не е виновно општеството. Се случуваат некои промени во интересот и веројатно кога еден студент се запишува или не се запишува на македонски јазик, тој ги пресметува своите шанси за вработување. Знаете, не станува само збор за тоа дали ја сакаме таа материја и дали сакаме тоа да го студираме. Сепак, улога игра и оној практичниот дел од размислувањето дали можам да најдам работа кога ќе ги завршам овие студии. Мислам дека тоа е главното прашање и добро е што се воведени задолжително лектори за многу начини на објавување, печатење, промовирање во јавноста и тие играат многу значајна улога во сето тоа и мислам дека ни се потребни уште лектори. Така што, студирањето на македонскиот јазик не носи повеќе ризици од студирањето на нешто друго. Може да се каже дека оние што ќе завршат македонски јазик имаат шанси да се вработат и имаат шанси да направат сериозна кариера во животот. Се разбира, треба дополнителен труд, дополнителни вложувања, но мислам дека не е во прашање некој да ја доведува во сомневање потребата од таквите кадри. Туку се некои поинакви размислувања, студентите размислуваат каде ќе се вработат после тоа, колкави им се шансите. Сето тоа игра улога. Да се надеваме дека во иднина овој број на идните македонисти ќе се зголемува.

Последните години се соочуваме со негирање на македонскиот јазик. Како е вашето согледување во однос на ова прашање, во однос на историјата на јазикот?

– Јас секогаш бев против тоа да се впуштаме во полемика со бугарските научници, писатели и политичари околу тоа прашање. Немаме за што да дискутираме. Тоа е за нас решено прашање. Ние пишуваме на македонски и не можеме тоа да го доведеме во прашање за тоа што ќе го доведеме во прашање својот идентитет, па и својата егзистенција. Затоа мислам дека не треба многу да се полемизира со нив. Ако тие сметаат дека нашиот јазик не е автентичен, нека си останат со тоа свое мислење, што можеме? Ние сигурно не можеме да ги убедиме. Останува само тие да се променат сами, еден ден да ја сфатат реалноста. Дотогаш треба да ја сочуваме главата студена и да ја сочуваме ладнокрвноста. Тие полемики не водат никаде. Тоа, според мене, е губење време. Треба да ги оставиме нека зборуваат што сакаат, ние си ја знаеме својата вистина.

Како ја оценувате македонската литература и книжевност. Што е она што се случува во моментот?

– Знаете што, мислам дека поминаа деновите на бурниот развиток на македонската книжевност, поминаа годините на жестоките опонирања и негирања едни на други, спротивставувања на една група кон друга. Тоа беше потребно во еден миг, тој период беше подотворен, но тој помина. Сега сме навлезени во еден се надевам долг период на нормално развивање на литературата. Сите жанрови си се развиваат според сопствените законитости и сето тоа очигледно дека носи плодови. Имаме толку книги пред нас секој ден. Еве, на почетокот од оваа година за наградата „Роман на годината“ конкурираа 35 романи, имаме продукција од 35, понекогаш и 40 романи годишно што е навистина импресивно. Имаме извонреден развиток на научната есеистика, на проучувањето на литературата. Морам да речам дека имаме прекрасни стручњаци за прашања што ги опфаќа книжевната наука. Радува фактот што се се тоа жени интелигентни, информирани, начитани кои даваат извонреден придонес на овој дел од книжевноста, книжевната критика и есеистика. Секако, дека ги поминавме тие години кога секоја година се очекуваше ново чудо да излезе – не знам каква збирка поезија или не знам каков роман. Сега влеговме во, како што кажав, еден период на нормален развиток и сето тоа поминува понекогаш навистина без бурни настани, но со една нормална нагорна линија која тече и покажува дека македонската литература го одржува својот континуитет.

За крај, накратко кој е Влада Урошевиќ?

– Еден писател кој сака да се обидува во сите жанрови и кој љубопитно навлегува во нив и на кој понекогаш му успева да го оствари тоа што го замислува.

Сакате ли Вие нешто да кажете?

– Само сакам да кажам дека радува фактот што Струшките вечери на поезијата продолжуваат и мислам дека е тоа извонредно значајно, дека понекогаш носи не многу видливи поени на прв поглед не само за македонската поезија и македонската литература, туку и за македонската култура воопшто, па и за нашата државност и нашиот идентитет.

The post ДА НЕ СЕ ВПУШТАМЕ ВО ПОЛЕМИКА ЗА МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК Лауреатот Урошевиќ вели дека така ќе си го доведеме во прашање идентитетот appeared first on plusinfo.mk.