– Сакам да бидам и јасен дека ваков тип на договори кои се новина кај нас се пракса и во европската регулатива. На потполно ист начин беше воден и овој процес. Ние како институција бевме вклучени во процесот на разгледување и усогласување на законот и предлог-договорот во сите владини процедури каде предлагач беше токму Министерството за економија. На крајот за законот даде свое мислење и Комисијата за заштита на конкуренција, а согласно нашата регулатива, пред потпишување на договорот за државна помош, чијашто подготовка следи по потпишување на законот, ќе побараме мислење и од Енергетската заедница од Виена – вели Деспотовски.

Тој додава дека има примери каде Европската комисија им одобрува на земјите членки исплата на премии на производители на енергија од вакви централи над износот што го остваруваат на пазарот.

– Истото е со цел да се обезбеди токму стабилност и независност во снабдувањето на економијата и граѓаните со енергија. Во СР Германија за една ваква програма државата обезбедила близу две милијарди евра. Навистина не гледам причина зошто и Македонија да не го следи тој пример – посочи Деспотовски.

Когенеративната централа во Скопје што треба да ја гради мултинационалната компанија со потекло од Грција Митилинеос е една од четирите стратешки инвестиции во енергетиката која треба да ја зајакне енергетската независност на државата. Проектот чини 290 милиони евра за изградба на централа со годишно производство на околу 1.150 GWh електрична базна енергија. Планирано е централата да се изгради во индустрискиот комплекс Железарница.

Милитинеос (MYTILINEOS Energy & Metals) е глобална индустриска и енергетска компанија, основана во 1990 година, а денес има активности на сите пет континенти. Комапнијата има големо и докажано искуство во изградбата и работењето со слични енергетски капацитети, со успешно изградени околу 14.000 MW електроцентрали на гас во светот и е најголемото приватно интегрирано енергетско претпријатие во Грција, со консолидиран промет од 6,35 милијарди евра и профит пред оданочување од 823 милиони евра. Бројот на директните и индиректни вработени во Грција и во странство се движи околу 5.500 лица

Според предлогот од Владата финансиската поддршка од државата е дефинирана на 17% од предвидената инвестиција од 290 милиони евра или околу 50 милиони евра. Компанијата од првиот ден е обврзана да ги плаќа сите давачки кон државата – придонеси за вработените, персонален данок и данок на добивка. Според планот за 30 години, по овој основ државата ќе приходува помеѓу 120 и 150 милиони евра.

– Стратешката инвестиција на гасна конегертивна централа треба да обезбеди намалување на топлинската енергија за најмалку 40%. Тоа ќе ги намали цените на парното греење во Скопје и директно ќе влијае на зголемување на интересот на граѓаните, особено оние кои некогаш се исклучиле, повторно да се приклучат на мрежата. Тоа пак, ќе ослободи доста електрична енергија што скопјани сега ја користат за затоплување на своите домови, наместо парното греење. Дополнително, овој проект дава директен придонес кон намалување на аерозагадувањето на главниот град – вели Деспотовски.

The post ДОГОВОР ЗА ЗАКУП НА КАПАЦИТЕТ НЕ МОЖЕ ДА СЕ СМЕТА ЗА ДРЖАВНА ПОМОШ Деспотовски му реплицира на Бектеши за Митилинеос appeared first on plusinfo.mk.

Според она што беше соопштено од вчерашната владина седница, гасно-водородната централа во Неготино треба да биде со моќност од 800MW, а таа во Битола со 250 – 300MW. Проектите официјално треба да се реализира преку ЕСМ, кое треба да почне преговори со потенцијални стратешки инвеститори. Засега нема повеќе детали за најавените централи.

Претходно премиерот Димитар Ковачевски најави дека во тек се преговори со голем американски инвеститор за изградба на овие централи. Имаше и информации дека првиот блок на РЕК Битола ќе биде трансформиран во гасна централа, како и ТЕЦ Неготино, додека во Скопје за градба на ваква постројка бил заинтересиран  грчки „Митилинеос“. Потоа беше соопштено дека гасната централа во Битола ќе биде сосема нов објект, кој би требало да се гради во близина на Блок 3 на РЕК Битола. Односно, нема да има адаптирање на инсталациите во сегашната термоелектрана и нивна пренамена за работа на гас, туку ќе се гради нов објект. Тогаш беше соопштено и дека Блок 1 ќе се изгасне во 2026 година, а до тогаш треба да биде изградена гасната електрана.

Што ќе произлезе од најновата одлука на владата за изградба на две големи гасно-водородни централи ќе се види во наредниот период, но најавата отвора дилеми дали енергетските објекти државата треба да ги гради сама или да ги даде на странски инвеститори. Посебно проблематично е тоа што овие два објекта ќе треба да бидат замена за сегашните најголеми енергетски објекти кои, поради тоа што се на погон на фосилни горива (јаглен и мазут), треба да се затворат.

Експерти се согласуваат дека земјава треба да гради нови енергетски објекти кои ќе треба да ги заменат термоелектраните на јаглен и мазут, но очекуваат изградбата да ја реализира државата со сопствени средства или со кредити. Доколку се одлучи за странски инвеститор, државата мора да задржи најголем процент од сопственоста, предупредуваат експертите.

– Мислам дека повторно ќе го имаме истиот проблем како и со ХЕЦ Чебрен, односно поголемиот дел од сопственоста на енергетските капацитети да му биде дадена на странскиот партнер. Познато е дека странецот сака да заработи од инвестицијата и ќе сака струјата да ја продава по берзански цени, а нас ни треба енергетски капацитет кој ќе произведува поевтина струја за домашниот пазар. Сметам дека кога станува збор за енергетски проекти и енергетската независност на земјата, најдобро е државата сама да ги гради, но, ако се одлучува друг да ги гради, тогаш мора да обезбеди сопственост од најмалку 51% што ќе ѝ даде можност на државата да одлучува таа струја да се продава на домашниот пазар по производна цена. Уште повеќе е значајно овие објекти да бидат во државна сопственост бидејќи треба да ги заменат најголемите производни капацитети кои сега произведуваат 75% од домашната електрична енергија – вели професорот Ристо Цицонков.

Тој се залага гасните централи, кои се планира да се градат, да бидат комбинирани што ќе биде поекономична варијанта, односно ќе се користи струја и топлинска енергија за загревање на градовите, и затоа предлага нивната моќност да биде помала и наместо две да се изградат повеќе централи, но со помала моќност.

– Двете најавени централи треба да бидат комбинирани (Те-то) односно да произведуваат струја и топлинска енергија која ќе се користи за загревање на градовите или за загревање можеби и на оранжериско производство во регионите каде што ќе се градат. Затоа е подобро гасните централи да бидат помали по моќност и да бидат повеќе на број, на пример да се изградат во близина на Битола, Неготино, Тетово и можеби и Скопје, како што беше планирано во енергетската стратегија. Вака како што е планирано топлинската енергија речиси и да нема да се користи. Неготинската централа ќе биде многу моќна (800 MW) и ќе произведува околу 600 мегавати топлина, но каде ќе се користи таа? Ако се гради кај сегашната ТЕЦ Неготино има неповолна местоположба за користење на топлинската енергија. За да се користи топлината дополнително ќе треба да ангажира големи средства за изградба на топловоди до поблиските градови. Централата во РЕК Битола би произведувала 200 мегавати топлинска енергија, од која би се потрошиле околу 100 мегавати за загревање на Битола. Каде ќе оди тогаш остатокот од енергијата? – прашува Цицонков.

Во однос на најавата дека централите ќе бидат гасно-водородни, тој вели дека е добро да се овозможи адаптирање на водород како гориво, но додава дека ова гориво сè уште е многу скапо за производство и уште поскапо е од увоз.

– Водородот е гориво на иднината, но сега е едно од најскапите, па и производството на струјата ќе биде скапо со овој енергенс. Не може да се каже кога ова гориво ќе се произведува масовно и кога ќе стане евтино, можеби за 8,10 или 20 и повеќе години. Нас струјата ни треба многу побрзо и треба да се фокусираме на можноста да го користиме гасот како гориво, со можност постројките да се прилагодат на користење водород како погонско гориво – вели тој.

Поранешниот раководител во РЕК Битола Спиро Мавровски вели дека земјава доцни со реализација на енергетските капацитети кои треба да ги заменат капацитетите на фосилни горива, но се залага да се направи доба анализа пред да се одлучи кој и како ќе ги гради

– Со години се најавуваат гасните централи, но нема никаква реализација. Освен тоа, и да се изградат овие капацитети проблем е обезбедувањето гас или водород. Ние не ги изградивме гасоводите од кои треба да се обезбедува погонско гориво за нив, за кое не се знае ниту по која цена ќе треба да го набавуваме во иднина. Без да се даде одговор на тоа како и кога ќе се направи гасовод до РЕК Битола и од каде ќе се носи гас, нереално е да размислуваме дека овие централи ќе можат да функционираат брзо. При реализација на вакви проекти, кои бараат обемна подготвителна работа и големи финансиски средства, времето многу брзо минува и ќе се покаже дека ова е само една неостварена желба на сегашнава власт бидејќи имаме избори пред нас, а одлуките се носат во последен момент и без темелна анализа. Да заклучам, ако не ги изградиме нив и ХЕЦ Чебрен колку што е можно побрзо, ние нема да можеме да ја исклучиме РЕК Битола или ќе треба да увезуваме најголем дел од струјата по непознати цени – вели Мавровски.

Тој предлага во одлуката како ќе се градат овие централи, во каков облик и колкава моќност да се вклучи експертската јавност која ќе најде најсоодветни и економски најквалитетни решенија.

– Практиката покажа дека проектите лесно пропаѓаат кога не се вклучуваат експертите. Таков беше примерот и со ХЕЦ Чебрен. Затоа овој пат експерти треба да кажат дали ваквите стратешки проекти треба да ги градиме сами како држава, со колкава моќност да бидат и кои се економски издржани варијанти за нивна изградба – додава тој.

Земјава се обврза дека до 2030 година ќе го замени целокупното производство на струја од јаглен и мазут. За таа цел треба да ја затвори РЕК Битола и да ја пренамени ТЕЦ Неготино на друго погонско гориво.

ТЕЦ „Битола располага со три агрегати, чијашто збирна моќност изнесува 700 мегавати. Со овој потенцијал комбинатот учествува со повеќе од 75% во вкупното производство на електрична енергија во земјава.

Централата во Неготино има моќ од 195 мегавати, дневно може да преработи 1.200 тони мазут и од него за 24 часа да произведе 4.680 мегават-часови електрична енергија, со што може да се задоволат дури 20% од македонската потрошувачка на електрична енергија.

The post ГАСНИТЕ ЦЕНТРАЛИ МОРА ДА ГИ ИЗГРАДИМЕ САМИ! Да не ја повторуваме грешката со Чебрен, апелираат експерти appeared first on plusinfo.mk.

На седницата донесена е Одлука за почнување процес за трансформација на производството на електрична енергија со гасно-водородни централи.

Владата ја разгледа и усвои Информацијата од Министерството за економија за потребата од иницирање проекти за изградба на регионална 800MW гаснo-водородна централа Неготино и 250-300MW гасно-водородна централа Битола. Задолжено е АД ЕСМ да отпочне преговори за потенцијален стратешки инвеститор и можна соработка за реализација на проекти за гасно – водородни централи Битола и Неготино, согласно Законот за стратешки инвестиции, информираат од Владата.

The post ЌЕ СЕ ГРАДАТ ГАСНО-ВОДОРОДНИ ЦЕНТРАЛИ ВО НЕГОТИНО И ВО БИТОЛА? Владата бара стратешки инвеститор appeared first on plusinfo.mk.

Најавените 100 дена интензивна работа за изградба на две езера за складирање на вода за формирање вештачка снежна покривка за почеток на инвестицијата од презентацијата на стратешкиот партнер на владата за обнова на ски-центарот Попова Шапка, фирмата „Техно Алпин“ од Јужен Тирол, одамна поминаа. На теренот цела година ништо не е сработено. И тоа не по вина на странскиот инвеститор, кој беше расположен да инвестира, туку дека македонските институции бавно реагираат и не се флексибилни и ја отежнуваат реализацијата на секоја инвестиција. Овој пат е запнато на текстот на договорот, или на нешто друго, не се знае точно.

Владата засега молчи зошто со оваа инвестиција, која требаше да почне годинава, се доцни. Нашите прашања упатени до Владата пред два дена останаа без одговор, иако ни беше ветено дека ќе добиеме одговор.

Владата молчи, инвеститорот никаде го нема

Од Ски-центарот Попова Шапка, кој е најзасегнат со постапката, ни изјавија дека инвестицијата е во фаза на договарање на текстот на договорот, односно дека владината комисија за стратешки инвестиции сè уште преговара со инвеститорот за некои детали, иако процесот е во поодмината фаза.

– Не можам да кажам многу, бидејќи оваа инвестицијата ја водат Министерството за животна средина и владината Комисија за стратешки инвестиции, но имам информација дека Комисијата работи. Се преговара со инвеститорот за некои детали од договорот. Мислам дека е во поодмината фаза преговарањето – вели в.д. директорот на Ски-центарот Попова Шапка и директор на „Елем Турс“, Адем Авзиу.

Во јавноста, пак, има шпекулации дека инвеститорот веќе се откажал, бидејќи му е понудено флексибилно инвестирање со непознат точен износ на инвестицијата. Се говори дека инвеститорот или негови претставници не се видени од декември лани, кога е презентиран планот за развој на Попова Шапка.

Што нудеше несудениот инвеститор „Техно Алпин“ за Попова Шапка?

Во декември лани компанијата „Техно Алпин“ во Владата го презентираше планот за развој на Ски-центарот на Попова Шапка тежок 186 милиони евра. На презентацијата учествуваше извршниот директор на компанијата Ерих Гумерер.

Беше најавено дека ќе се инвестира во 6 фази, во кои ќе се направат нови 16 патеки за скијање и 9 нови жичарници, од кои 2 на почетната фаза во која требаше да се изградат системите за вештачки снег, кои ќе бидат целосно автоматизирани и поврзани со софтвер. За правење вештачки снег во план беше да се изградат 2 резервоари на вода, кои на лето би биле посебни атракции. Ќе има и 15 километри патеки за крос-кантри скијање. Инвеститорот најави и набавка на 7 нови ратраци, а во првата фаза планирана е набавка на 2.

Беа најавени и 2 нови спа-хотели на почеток, а ќе се искористат и постојните 2 хотела за реконструкција. Најавена беше и изградба на ресторан за храна за носење, три нови паркинзи и улици кои ќе водат до новите хотели.

Инвестицијата требаше да почне да се реализира почнувајќи од годинава, со реализирање на првата фаза вредна 55 милиони евра.

Љубителите на планината и скијачките спортови се разочарани

И додека Комисијата за стратешки инвестиции работи на договорот, речиси цела година јавноста шпекулира дека пропадна инвестиција од 168 милиони евра, граѓаните кои го очекуваа овој проект велат дека е пропуштена уште една шанса на овој скијачки центар да му се врати сјајот.

– Жално е што овој центар ги доживува најлошите години. Ништо што е во сопственост на државата не функционира. Да не се приватните хотели кои организираат најразлични манифестации, на Попова Шапка никој не би дошол, бидејќи објектите со кои стопанисува државата се во очајна состојба. И би рекол, ако некој сака да ги купи овие хотели, државата треба да стави пред нивните врати по 1.000 евра за да се ги искористи инвеститорот да се опие и да не знае утрото што купил. Јас и лани реков, дека инвестиција за масовен туризам и скијање на земјава не ѝ е потребна, бидејќи нема капацитет да ја искористи. За наши услови, и со мали поправки и одредени реконструкции би била доволна ваква каква што е Попова Шапка. А дека инвеститорот се откажа може да се согледа од тоа што тој не е присутен цела година на Попова Шапка, не да работи нешто, туку барем да е виден да разгледува нешто – вели Јован Божиноски, претседател на планинарското друштво „Љуботен“ од Тетово.

Додека се чека инвеститорот вработените останаа без плата

Вработените во поранешниот „Елем Турс“, од кој произлезе новата фирма Ски-центар Попова Шапка, се жалат дека веќе 3 месеци не примиле плата, не им се платени ниту придонесите и не знаат каде ќе завршат во наредниот период. Подготвиле тужба за неисплатените плати, а веќе се водат постапки и за надоместоци и испратнини за дел од нив.

– Неизвесноста за нас вработените во „Елем Турс“ почна со поделбата и подоцна со објавувањето на огласот за вработување во Ски-центарот Попова Шапка кој беше на определено време. Дел од вработените околу 7 до 10 луѓе прифатија такво вработување, но 27 луѓе не се јавивме на огласот и останавме во „Елем Турс“. Во овој период, од септември наваму не сме добиле плата, а плата за септември нема исплатено и за оние кои се префрлија во ски центарот, за да не ни биде исплатена и нас платата, бидејќи огласот заврши при крајот на септември. Сега одиме на работа на „Жичара“ во Тетово, каде што е администрацијата на ски-центарот, пиеме кафе и се враќаме дома, ама никој не нè регистрира ниту разговара со нас. Разговаравме и со правната служба во ЕСМ, но освен разговорот и ветувањето дека ќе се реши проблемот ништо нема. Што ќе се случува со нас не се знае – вели вработен во „Елем Турс“.

Проблемите со вработените произлегоа откако ЕСМ за да го отвори патот на стратешкиот инвеститор за Попова Шапка, го подели „Елем Турс“ на две подружници-Ски-центар Попова Шапка и Молика, но сè уште не ја ликвидира „Елем Турс, бидејќи голем дел од вработените остана незгрижени. Тие сега не примаат плата, а немаат платено ниту придонеси.

Авзиу вели дека на конкурсот за новата подружница Ски-центар Попова Шапка од поранешните 40 редовно вработени се пријавиле само 10 лица. Останатите останале во „Елем Турс“ кој сè уште не е ликвидиран.

– На во ски центарот сега имаме 20 работници, а за потребите на зимската сезона планираме да вработиме дополнителен број сезонски работници. Се разбира, ако за тоа има потреба. Овие работници редовно добиваат плата. Работниците кои останаа во „Елем Турс која не остварува никакви приходи два месеца немаат плата. Ова прашање треба да го реши нашиот содружник ЕСМ – вели Авзиу.

На Шапка деновиве падна и првиот снег, па апетитите на скијачите пораснаа, но не се знае во каква состојба се ски лифтовите и другите објекти пред почетокот на сезоната. Директорот на Ски-центарот вели дека ски-лифтовите се во добра кондиција, а поранешните вработени велат дека не виделе дека летово се работело на нив.

Каква е безбедноста на ски-лифтовите?

Според вработените кои останаа во „Елем Турс“ меѓу актуелните вработени во Ски-центарот Попова Шапка, нема лица кои претходно биле одговорни за ски-лифтовите и се сомнева дека ски-лифтовите ќе можат да функционираат оваа зима.

– Сите што работеа на одржување и управување на ски-лифтовите се останати во „Елем Турс“. Не знам дека од новите вработени некој е соодветен за тие работни места. Летово не видовме дека некој ги проверува ски-лифтовите, бидејќи секое лето се прави ремонт и се проверува во каква состојба се тие. Можеби е ангажирана надворешна фирма за тоа, но не верувам дека и тоа е направено-вели вработен во „Елем Турс“.

Директорот Авзиу, пак, тврди дека зимската сезона на Попова Шапка ќе почне со првиот снег и со ски-лифтови во добра кондиција.

– Знаете, сезоната почнува кога ќе има снег. Добро би дошол и вештачки снег, но и годинава нема да го имаме. Ние сме подготвени за почеток. Ски-лифтовите се во добра кондиција, а со вработени ќе се дополнуваме со сезонски вработувања ако за тоа се јави потреба – вели тој.

Љубителите на зимските спортови се разочарани од случувањата и се прашуваат дали се во ред реквизитите и ски-лифтовите на Попова Шапка. И претседателот на планинарското друштво „Љуботен“ вели дека можеби е ризично да се качи човек на ски-лифтовите оваа зима.

– Не сме виделе дека некој работи на ски-лифтовите, а се сомневам дека ги имаат добиено и дозволите кои им се даваат секоја година од Машинскиот факултет. Но затоа веќе имаме реклами за продажба на ски-карти па дури и реклама за блек фрајдеј – вели Божиновски.

Ски-центарот на Попова Шапка е стар повеќе од 50 години. Помеѓу 1970 и 1980-година е изградена ски-зоната со ски-лифтови и патеки, како и првите хотели. Повеќе од две децении не се инвестираше во модернизирањето на постоечките капацитети или проширување на сегашните, па поради истото, локалитетот во денешно време е застарен и заостанат, постоечките ски-лифтови се застарени, нема систем за правење снег и последователно скијачката сезона е условена од временските прилики, односно, се скија само кога има обилни врнежи на снег, а скијачките патеки главно се поврзуваат без каква било адаптација на теренот.

Фирмата „Техно Алпине“, која е најавена како стратешки инвеститор, е светски лидер во производство и инсталирање на системи за вештачки снег, признаен експерт за дизајн на скијачки терени и скијачки зони, со 30-годишно искуство. Опслужува над 2.4000 муштерии во над 50 земји. Има над 700 вработени на 16 локации ширум светот.

The post ПОПОВА ШАПКА ЧЕКА, КАЈ ВИ Е СТРАТЕШКИОТ ИНВЕСТИТОР „ТЕХНО АЛПИН“? Дали уште еден светски гигант кренал раце од Македонија? appeared first on plusinfo.mk.

Според него, штом ќе има резултати во однос на изнаоѓањето инвеститор, веднаш ќе бидат информирани вработените, менаџментот и граѓаните на Прилеп каде е лоцирана компанијата.

-Има договор за производство со одредени добавувачи. Владата прави анализи и тие беа разгледани од Комисијата за економски систем. Согласно процедурите, ќе се влезе во процес на реструктуирање и изнаоѓање стратешки инвеститори. Тоа ќе зависи од инвеститорите, нивните планови и производството – рече Ковачевски.

The post СЕ БАРА СТРАТЕШКИ ИНВЕСТИТОР ЗА „ЕУРОКОМПОЗИТ“ Загубарот ќе се реструктуира според производството на инвеститорот appeared first on plusinfo.mk.

– Едната ја обзнани претседателот на Владата Заев и е компанија што доаѓа од ЕУ. Има и домашни компании коишто се заинтересирани. Секако има и компанија која не е дел од ЕУ.  Тие веќе доставиле барање до Генералниот секретаријат на Владата имајќи во предвид дека таква е процедурата согласно Законот за стратешки инвестиции. Ние очекуваме компаниите сами да обзнанат дека се заинтересирани за да инвестираат во Попова Шапка. До тој момент ќе ги следиме сите процедури и ќе преговараме и ако е во интерес на Полошкиот регион, на Попова Шапка, на граѓаните на нашата држава ќе прифатиме таква понуда – вели Бектеши.

Министерот Бектеши при тоа нагласи дека пред да биде прифатена понудата, согласно Законот за стратешки инвестиции тој договор би требало да се потврди од страна на Собранието, бидејќи, како што рече, сите договори што произлегуваат како стратешки инвеститор се утврдуваат од страна на пратениците во Парламентот. 

The post СТРАНЦИ И ДОМАШНИ ИНВЕСТИТОРИ ЈА САКААТ ПОПОВА ШАПКА Конечниот став за избор на инвеститор ќе го кажат пратениците appeared first on plusinfo.mk.

Како што информираа од владината прес-служба, станува збор за инвестиција за изградба на „Соларен парк Стипион“ вредна 270 милиони евра, кој преку оваа компанија ќе го реализира „Акуо Енерџи Сас Париз“ (Akuo Energy Sas Paris) од Франција, со капацитет за производство на електрична енергија од 350 до 400 мегават часови.

The post ЌЕ СЕ ГРАДИ СОЛАРЕН ПАРК ОД 270 МИЛИОНИ ЕВРА Владата одобри влез на стратешки инвеститор од Франција appeared first on plusinfo.mk.