Студија за едно од најчесто користените помагала за спиење предизвика загриженост кај научниците поради можната поврзаност со долгорочните здравствени ризици. Прелиминарна анализа на возрасни лица со несоница покажала дека оние кои земале мелатонин повеќе од една година имале поголем ризик од срцеви проблеми. Студијата опфатила повеќе од 130.000 возрасни лица од неколку земји и била презентирана на научниот собир на Американското кардиолошко здружение.

Резултатите покажуваат дека луѓето на кои им бил препишан мелатонин долгорочно имале 89 проценти поголем ризик од затајување на срцето во текот на период од пет години, а исто така имале речиси двојно поголем ризик од смрт од која било причина во споредба со луѓето кои не земале мелатонин.

Сепак, авторите на студијата нагласуваат дека резултатите се прелиминарни и не ги менуваат моменталните здравствени препораки. Наодите не докажуваат дека мелатонинот предизвикува срцеви проблеми, но укажуваат на потребата од повеќе истражувања за да се процени безбедноста на долготрајната употреба.

Мелатонинот е хормон природно произведен од мозокот кој го регулира внатрешниот часовник на телото. Додатоците на мелатонин ги имитираат ефектите на овој хормон и често се земаат навечер за да помогнат при заспивањето и одржувањето на сонот.

Експертите генерално веруваат дека мелатонинот е безбеден за краткотрајна употреба, обично еден до два месеци, кај лица кои не се бремени или дојат. Меѓутоа, истражувањата за долготрајна употреба и неговите можни ефекти се сè уште ограничени.

Според американскиот научник Екенедиличукву Нади, додатоците на мелатонин можеби не се толку безопасни како што често се претпоставува.

– Доколку нашите резултати се потврдат, ова би можело да влијае на начинот на кој лекарите ги советуваат пациентите за користење на средства за спиење – истакнал тој.

Во САД, но и кај нас и во многу други земји, мелатонинот може да се купи без рецепт, што значи дека многу луѓе го земаат без медицински надзор, вклучувајќи препораки за дозирање и времетраење на употреба.

Имено, мелатонинот е достапен без рецепт во аптеките, дрогериите и онлајн продавниците и се продава во форма на таблети, капсули, спрејови или капки. Најчесто содржи пониски дози на мелатонин и се продава како додаток во исхраната.

Помама по мелатонин

За помамата за мелатонинот кој може да направи хаос во телото, хрватската докторка, м-р Вјера Матковиќ Ферери, специјалист по психијатрија и неврологија, единствениот со оваа двојна титула во Хрватска, а воедно и искусен сомнолог, зборува за Živim.hr.

– Мелатонинот го лачи епифизата, мал орган сместен длабоко во мозокот, кој се активира во темница. Исто така се нарекува хормон на темнината, или дури и хормон на грофот Дракула, бидејќи се лачи ноќе, најчесто помеѓу еден и три часот наутро, а неговото ниво нагло опаѓа околу еден час пред будењето – објаснува м-р Матковиќ Ферери.

Овој хормон, додава таа, е клучен за одржување на нашиот внатрешен часовник, или циркадијален ритам, кој одредува кога сме будни, а кога сме поспани. Иако мелатонинот може да се купи без рецепт, важно е да се нагласи дека станува збор за хормон.

– Како и сите хормони, тој функционира преку механизам за повратна информација. Ако го внесуваме однадвор, телото може да го намали производството на сопствениот мелатонин. Ова значи дека, на долг рок, би можеле да постигнеме спротивен ефект – објаснува докторката.

Посебен проблем, додава таа, е што мелатонинот не е стандардизиран лек.

– Може да се најде на пазарот во опсег од 0,1 до дури 10 милиграми. Ова се огромни разлики, а повеќето препарати не се подложени на строга фармацевтска контрола бидејќи мелатонинот се продава во повеќето земји како помошен медицински производ, а не како лек. Значи, често не знаете точно што внесувате. Најниската физиолошка доза, онаа што одговара на природната количина што телото ја произведува самостојно, е околу 0,3 мг – вели м-р Матковиќ Ферери, додавајќи дека повеќето додатоци содржат десет пати повеќе мелатонин. Во високи дози, може да дејствува како хипнотик и да го скрати времето потребно за заспивање, но овој ефект е многу скромен и краткотраен.

Мелатонинот има свое место во медицината, но во точно одредени ситуации.

– Најмногу помага најмногу кај џет-лег, работа во смени и нарушувања на ритамот на спиење. Се користи и кај деца со аутистичен спектар, кај кои спиењето е често фрагментирано и тешко. Но, дури и тогаш се користи со надзор и во комбинација со фототерапија. Бидејќи светлината е всушност најсилниот регулатор на нашиот биолошки ритам, дури и посилен од самиот мелатонин – вели докторката. Но, кога станува збор за несоница, резултатите често се многу скромни.

The post НАУЧНИЦИТЕ АЛАРМИРААТ ПОРАДИ МАСОВНАТА УПОТРЕБА НА МЕЛАТОНИН Апчињата кои луѓето масовно ги земаат без рецепт се поврзани со поголем ризик од затајување на срцето appeared first on plusinfo.mk.

Во преглед на електронски медицински картони, илјадници возрасни лица кои страдале од хронична несоница и земале мелатонин една година или повеќе имале 90 проценти поголема шанса да развијат срцева слабост во следните пет години, во споредба со луѓето кои имале исти здравствени фактори, но не користеле мелатонин.

Корисниците на мелатонин исто така имале повеќе од три пати поголема веројатност да бидат хоспитализирани поради срцева слабост и околу двојно поголема веројатност да умрат од која било причина, објавува CNN.

Експертите сугерираат дека мелатонинот не треба веднаш да се смета за опасен. Студијата има значителни ограничувања, не е дизајнирана да докаже причинско-последична врска и е во спротивност со претходните студии кои сугерирале позитивни ефекти на мелатонинот врз здравјето на срцето.

Истражувањето сè уште не е рецензирано од колеги или објавено во научно списание, но ќе биде презентирано на научните сесии на Американската асоцијација за срце (AHA) во 2025 година, од 7 до 10 ноември.

– Додатоците на мелатонин се сметаат за безбедна и „природна“ опција за подобар сон, па затоа беше изненадувачки да се види такво конзистентно и значајно зголемување на сериозните здравствени проблеми, дури и откако земавме предвид многу фактори – изјавил д-р Екенедиличукву Нади, главен автор на студијата и главен специјализант за интерна медицина во примарна здравствена заштита на SUNY Downstate/Kings County во Бруклин, во соопштение за медиумите.

Сепак, д-р Нади додаде:

– Иако поврзаноста што ја откривме предизвикува загриженост во врска со безбедноста на овој широко користен додаток, нашата студија не може да докаже директна причинско-последична врска. Ова значи дека се потребни понатамошни истражувања за да се тестира безбедноста на мелатонинот за срцето.

Што е мелатонин?

Мелатонинот, кој природно се јавува во мозокот, е хормон произведен од епифизата како одговор на темнината, помагајќи му на телото да се опушти и да се подготви за спиење. Мелатонинот во додатоците може да се екстрахира од епифизите на животните или синтетички да се произведе преку хемиски процес, објавува CNN.

Во Соединетите Американски Држави, бидејќи мелатонинот се продава како додаток во исхраната, производителите не подлежат на исто ниво на контрола потребно за одобрување на лекови од страна на Администрацијата за храна и лекови на САД (FDA). Ова значи дека додатоците на мелатонин можат да содржат значително повеќе активна состојка отколку што се рекламира или бара, како и штетни скриени адитиви.

Хроничната несоница, која влијае на 10% од светската популација, се дефинира како целосна неможност за спиење или нарушен сон со повеќе од 30-минутен прозорец на будност, до три пати неделно повеќе од три месеци. Може да доведе до проблеми со меморијата, дневната енергија, расположението, размислувањето и концентрацијата, работниот или училишниот успех и социјалниот живот.

Лекарот може да помогне да се утврди дали несоницата е предизвикана од независни фактори или од основна состојба, како што се медицински проблем или стресни животни околности, и да се одреди најдобриот тек на лекување – без разлика дали тоа вклучува прилагодување на вашата рутина за спиење, терапија за ментални или емоционални нарушувања, когнитивно-бихејвиорална терапија за несоница, земање лекови или лекување на медицинска состојба.

Мелатонинот и здравјето на срцето

Додатоците на мелатонин често се рекламираат како безбедно помагало за спиење, но има недостаток на податоци за долгорочната безбедност за кардиоваскуларното здравје, велат авторите на студијата.

Истражувачкиот тим анализирал повеќе од 130.000 возрасни лица со медицински картони во TriNetX Research Network, глобална електронска база на податоци. Учесниците имале просечна возраст од 55 години, а 61,4% од нив биле жени. Учесниците чие користење на мелатонин било документирано во нивните медицински картони повеќе од една година биле класифицирани како „група на мелатонин“, додека оние без евиденција за употреба на мелатонин биле класифицирани како „група без мелатонин“.

Сепак, постојат важни ограничувања на студијата, предупредуваат авторите и независните експерти. Базата на податоци вклучувала пациенти во земји каде што е потребен рецепт за мелатонин, како што е Обединетото Кралство, и во земји каде што мелатонинот не е регулиран како лек, како што се Соединетите Американски Држави, па контролната група можеби ненамерно вклучила возрасни кои земаат мелатонин без рецепт, што не би се одразило во нивните медицински картони.

Истражувачите, исто така, немале податоци за сериозноста на несоницата на учесниците или дали имале проблеми со менталното здравје, што може да влијае на употребата на мелатонин и ризикот од срцеви проблеми.

Несоницата е поврзана со поголем ризик од срцев или мозочен удар. Нарушувањата на циркадијалните ритми – нашите биолошки часовници во кои мелатонинот игра клучна улога – и недостатокот на сон се поврзани со поголема веројатност за кардиоваскуларни проблеми, вклучително и срцева слабост.

The post АЛАРМАНТНА НОВА СТУДИЈА Користењето на мелатонин за спиење го зголемува ризикот од затајување на срцето дури до 90 проценти! appeared first on plusinfo.mk.

Срцевата слабост е тивка, но сериозна состојба која често останува незабележана сè додека не стане тешко. За разлика од ненадејниот срцев удар, срцевата слабост се развива постепено, што ги прави раните знаци лесни за пропуштање.

Едноставен тест од пет секунди неодамна привлече внимание како брз и неинвазивен начин за откривање на потенцијални срцеви проблеми. Што е овој тест, како функционира и зошто може да биде корисна алатка за рано откривање на ризик од срцева слабост?

Разбирање на срцевата слабост

Срцевата слабост не значи дека срцето престанало да работи. Тоа значи дека срцето не пумпа крв толку ефикасно колку што треба. Може да предизвика симптоми како што се:

отежнато дишење
замор
оток во нозете
тешкотии при вежбање

Многу луѓе ги припишуваат овие знаци на стареење или на стрес, што го одложува навременото лекување. Раното откривање е клучно бидејќи благовремена медицинска нега може да го подобри квалитетот на животот и да спречи компликации.

Еве како се прави:

Седнете на стол, држејќи го грбот исправен и стапалата рамни на подот.
Прекрстете ги рацете преку градите.
Станете и седнете повторно пет пати по ред во рок од пет секунди.

Овој тест не бара опрема, игли или одење во болница.

Што покажува тестот?

Ако не можете да ја завршите задачата во рок од пет секунди, тоа може да биде предупредувачки знак. Истражувањата покажале дека тешкотијата при извршување на оваа вежба може да биде поврзана со мускулна слабост и намален проток на крв – и двете чести кај луѓето во раните фази на срцева слабост.

Логиката е едноставна: мускулите на нозете бараат добра циркулација и снабдување со кислород за да работат ефикасно. Кога срцето е ослабено, овие мускули брзо се заморуваат, што ги прави дури и едноставните задачи предизвикувачки.

Иако самиот тест не дијагностицира срцева слабост, тој служи како брза проверка што може да укаже на потребата од понатамошно тестирање.

Овој сè попопуларен тест е концептуално сличен на клиничкиот тест што лекарите веќе го користат, тестот со 5 седнувања и станувања (STST-5). И двата теста вклучуваат станување и седнување од стол пет пати по ред, но домашната верзија мери дали можете да го направите тоа за помалку од пет секунди, додека клиничката верзија го мери вкупното време.

Студија од 2023 година на луѓе со срцева слабост покажала дека и STST-5 и неговата подолга верзија, тестот со седнување и станување од 60 секунди, се сигурни начини за проценка на силата, издржливоста и функционалната способност.

Резултатите од овие тестови се совпаѓале со оние на другите стандардни тестови за проценка на функцијата и мобилноста на срцето, што ги прави вредни алатки за следење на пациентите за време на рехабилитацијата.

Зошто е важен овој тест?

Она што го прави овој тест уникатен е неговата едноставност. Може да се изврши дома, без никаква посебна обука. За луѓе со зголемен ризик – како што се оние со висок крвен притисок, дијабетес, дебелина или семејна историја на срцеви заболувања – тестот може да послужи како рано предупредување.

Ако некој постојано не успева на тестот од пет секунди, лекарите може да препорачаат дополнителни тестови, како што се ехокардиограм, ЕКГ или крвни тестови. На овој начин, тестот служи како лесно достапна алатка за скрининг, а не како дијагностичко решение.

Не ги игнорирајте сигналите

Ако имате тешкотии при изведување на тестот од пет секунди, не паничете. Неуспехот не мора да значи дека имате срцева слабост – може да се должи и на возраст, артритис или недостаток на вежбање. Сепак, тоа е сигнал што не треба да се игнорира. Консултацијата со лекар може да помогне да се исклучат срцеви проблеми и да се обезбеди мир.

Важно

Тестот од пет секунди не е замена за професионална медицинска евалуација, но може да послужи како корисна алатка за рано откривање на потенцијални срцеви ризици.

Сметајте го тоа како начин на вашето тело да побара ваше внимание. Срцевата слабост често се развива незабележано, но со едноставни проверки и навремена интервенција, не мора да ве изненади.

The post ТЕСТ ОД 5 СЕКУНДИ МОЖЕ ДА ОТКРИЕ РАНИ ЗНАЦИ НА СРЦЕВА СЛАБОСТ Како правилно да ја изведете оваа вежба и да се тестирате во домашни услови? appeared first on plusinfo.mk.

Истражувањата покажуваат дека хроничниот стрес на високи позиции ја зголемува веројатноста за срцев удар за 40%, дури и кај луѓе без други ризик фактори. Високото ниво на стрес, во комбинација со долгите работни часови, неправилниот режим на одмор и недостигот на физичка активност ја ставаат групата на стопанственици, претприемачи и менаџери помеѓу критичните групи за ризикот од срцева слабост. Како претставници на бизнисот, ние имаме и поширока општествена задача, но и одговорност – да придонесуваме кон јавното здравје и да работиме на подигање на свеста за важноста на превенцијата.

Затоа, кога пред повеќе од цела година д-р Тања Анѓушева и проф. д-р Јорго Костов ми се обратија со идејата како Стопанска комора да ја поддржиме идејата за воспоставување некаква форма на континуирана едукација на кардиолозите и средниот медицински персонал за дијагностика и менаџирање на пациентите со срцева слабост, немав никаква дилема дека треба со сите напори да ја поддржиме иницијативата.

Оваа недела – таа идеја стигнува до својата конкретна реализација. Тимот на Македонското здружение за кардиологија ќе биде домаќин на врвен едукативен настан – Регионална школа за срцева слабост, која на едно место ги собира водечките европски кардиолози. Организиран во соработка со Центарот за срце од Цирих и Центарот за срце од Лондон, како настан одобрен од Здружението за срцева слабост на Европското здружение за кардиологија, и на едно место ќе ги собере водечките европски и регионални експерти од областа. Овој настан претставува прилика за етаблирање на Северна Македонија како водечки центар во областа на срцевата слабост, но и прилика активно да работиме на подигнување на јавната свест кај сите засегнати чинители.

На настанот свои обраќања ќе имаат и Томас Лушер, еден од програмските директори на Школата, кој е директор за истражување, едукација и развој и консултант кардиолог во Кралскиот болнички фонд Бромптон и Харфилд, професор по кардиологија на Империјал колеџот во Лондон, и водечки професионален во Европското здружение по кардиологија, како и Марко Метра, претседател на Асоцијацијата за срцева слабост на Европското кардиолошко здружение, редовен професор по кардиологија на Одделот за медицински и хируршки специјалности, радиолошки науки и јавно здравје на Универзитетот во Бреша и директор на Институтот за кардиологија на Граѓанската болница и Универзитетот во Бреша.

Зошто е ова важно за стопанствениците? Да се вратам на почетокот на овој текст – ние ја претставуваме една од критичните групи за ризикот од срцева слабост. Затоа, во рамки на Школата ќе организираме посебна работилница за бизнис заедницата, на која менаџерите ќе имаат можност за дискусија со водечките кардиолози од Европа и директна интеракција/консултации со нив за превенцијата на кардиоваскуларни заболувања. Ова не го правиме само за општото јавно здравје, го правиме за здравјето за секоја од нашите компании. Превенцијата за здравствените прашања е исто како и предвидливоста за важните бизнис одлуки – клучен дел во работењето на секоја успешна компанија.

The post Кардиолозите и бизнисмените заедно против срцевата слабост appeared first on plusinfo.mk.

Набрекнатите вени на вратот или, професионално кажано, затегнатите југуларни вени опишува состојба на испакнати главни вени на вратот, кои „на око“ изгледаат многу изразени. Испакнатите, отечени големи вени кои се спуштаат низ вратот и изгледаат како да „штрчат“, се такви затоа што крвта се враќа во срцето или во вената што ја носи крвта осиромашена со кислород од телото назад во него. Ваквиот изглед на југуларните вени е секогаш загрижувачки знак за кардиоваскуларен проблем, вклучително и срцева слабост, дури и кога тоа не е болно и бара итна медицинска помош.

Што укажуваат отечените вени на вратот?
Дистензијата на југуларната вена е наод од физички преглед кој покажува дека големата вена на вратот е видливо испакната. Кога тоа се случува постојано, тоа често е знак за сериозни – па дури и опасни по живот – проблеми со срцето и циркулацијата. Отечените вени на вратот се клучен симптом на срцева слабост и други проблеми со срцето и циркулацијата. Тоа не е болен симптом, но може да се појави во услови кои можат да бидат опасни по живот.

Што се југуларните вени?
Југуларните вени се главниот дел од циркулаторниот систем на нашето тело. Тие одат од главата, надолу по вратот и во горниот дел од градите. Постојат два главни пара југуларни вени, внатрешните и надворешните југуларни вени, а проширувањето може да се појави и кај едните и кај другите.

Надворешни југуларни вени: Започнуваат како окципитална вена на задниот дел од главата, на надворешната страна на черепот. Како што продолжуваат надолу, тие минуваат од двете страни на ‘рбетот. Познати се и како надворешни вени бидејќи се поблиску до кожата и остануваат над мускулите на вратот.

Внатрешни југуларни вени: Овие вени се поголеми од надворешните југуларни вени и започнуваат во внатрешноста на черепот, одат надолу од двете страни на душникот и се познати како внатрешни вени бидејќи минуваат под мускулите на вратот.

Кога ќе стигнат до горниот дел од градниот кош, вените се спојуваат со неколку други големи вени за да ја формираат горната шуплива вена. Горната шуплива вена е најголемата вена во нашето тело и испорачува крв директно до десната преткомора на врвот на срцето.

Како се објаснува состојбата кога југуларните вени се отечени на вратот?
Дилатација на југуларна вена се јавува кога има резерви на крв во горната шуплива вена или во самото срце. Исто како што густиот сообраќај на автопат може да доведе до вишок возила или сообраќаен метеж, забавениот проток на крв во срцето или горната шуплива вена може да предизвика враќање на крвта во југуларните вени. Ова го прави притисокот во југуларната вена повисок отколку што треба, што предизвикува испакнување на вената.

Отечените југуларни вени на вратот покажуваат дека притисокот е невообичаено висок во десната преткомора, десната горна комора на срцето и во горната шуплива вена. Овој висок притисок се јавува поради неколку медицински состојби. Ако некое лице има зголемена југуларна вена и низок крвен притисок, тоа може да биде знак за опасни по живот состојби како што се:

Срцева тампонада
Колапс на белите дробови или тензичен пневмоторакс
Белодробна емболија.
Некои од другите можни причини за проширување на југуларната вена се:

Срцева слабост
Пулмонална хипертензија
Констриктивен перикардитис
Болест на трикуспидалната валвула (стеноза или регургитација) и други болести на срцевите залистоци
Интерстицијална белодробна болест
Синдром на горна шуплива вена.

Како се лекува проширувањето на југуларната вена?
Отечените вени на вратот не се опасна состојба, но тие можат да бидат предизвикани од тешки или опасни по живот состојби. Затоа, лекувањето се фокусира на она што го предизвикува овој проблем. Лекувањето на основната причина ќе помогне да се ублажи овој симптом или целосно да се запре. Во зависност од основната причина, третманите може да варираат – од лекови до хирургија и за нив одлучува здравствен работник.

The post НАБРЕКНАТИТЕ ВЕНИ НА ВРАТОТ ПРЕДУПРЕДУВААТ НА СЕРИОЗЕН ПРОБЛЕМ Која е причината за отечените вратни жили? appeared first on plusinfo.mk.