Шведското позитивно искуство и експертиза во креирањето стратегии за заштита на јавното здравје преку намалување на штетите може да се искористат и во Македонија, која во моментов подготвува нова законска регулатива за заштита од пушење. На ова укажа новоформираната Шведско-македонска стопанска комора во својата јавна објава дека како бизнис заедница испратила конструктивни предлози до надлежните институции во земјава кои се однесуваат на нацрт-законот за Заштита од пушењето.

Оваа комора смета дека во носењето на законската регулатива која се однесува на пушењето, од голема важност е да постои информирана јавна дебата, донесување одлуки засновани на наука и избалансирана регулатива што го штити јавното здравје, а воедно обезбедува практична и одржлива имплементација на регулативата. Притоа, јавните политики треба да се креираат водени од научни податоци, најдобри меѓународни практики и инклузивна дискусија со засегнатите страни. Затоа, оваа комора како поддршка ја нуди својата експертиза и конструктивна соработка во насока на остварување што подобри резултати во јавното здравје во Македонија.

Шведското искуство во стратегиите за јавно здравје е релевантно и добива признанија во меѓународни рамки бидејќи Шведска денес важи за прва земја во светот без чад, со стапка на пушење од само 4,5 отсто кај возрасната популација. Според дефиницијата на Светската здравствена организација (СЗО), за една земја да има статус „земја без чад“, стапката на пушење треба да биде пет отсто или под оваа граница. Овој статус на Шведска се должи на традиционалната повеќевековна употреба на снус, како и на никотински ќесички во поново време, што резултираше со намалување на употребата на цигари кај возрасната популација и доведе до значително пониски стапки на заболувања и смртност поврзани со пушењето од останатите земји-членки на ЕУ. Шведските здравствени власти со гордост го истакнуваат фактот што постигнатите резултати во борбата со пушењето не се постигнати со строги забрани и рестриктивни мерки, туку дека се должат на долгорочна стратегија која се фокусира на намалување на штетите од пушењето базирани врз докази и научни сознанија.

Кога се разгледува шведското искуство, станува јасно дека успехот не доаѓа преку ноќ. Државата и стручната јавност со децении внимателно ги следат резултатите и учат од нив. Токму тие сознанија подоцна се претвораат во одржливи политики, но и во јасни и разбирливи информации за граѓаните. Возрасното население добива пристап до проверени, научно поткрепени податоци за сите опции што ги има кога станува збор за сопственото здравје. Во Шведска одлуките за јавното здравје се носат врз основа на факти, а не на претпоставки, и притоа се слуша гласот на сите засегнати страни. Тоа резултира со ефикасни политики за јавно-здравје, но и со значајни социјални и економски придобивки за населението.

The post ЌЕ ГИ ИСКОРИСТИ ЛИ МАКЕДОНИЈА ПОЗИТИВНИТЕ ПРАКТИКИ НА ШВЕДСКА ВО БОРБАТА ПРОТИВ ПУШЕЊЕТО? Предлози од Шведско-македонската стопанска комора appeared first on plusinfo.mk.

Со децении, традиционалните шведски ќесички за тутун, познати како снус, се издвојуваа од цигарите како помалку штетна алтернатива на никотинот. Во последниве години, никотинските ќесички, модерна еволуција на снус без тутун, влегоа на глобалните пазари и привлекоа милиони возрасни потрошувачи кои бараат почиста опција без чад. И двата производа го прават никотинот орално достапен и ги избегнуваат штетните нус производи од согорувањето на тутунот, но значително се разликуваат според составот, профилите на ризик и регулаторниот третман. Разбирањето на овие разлики е од суштинско значење за да се оцени нивната улога во намалувањето на штетата од тутунот.

Снус од стариот, ќесички од новиот свет

Снус е влажен, тутунски производ без чад кој потекнува од Шведска. Се става под горната усна, дозволувајќи никотинот да се апсорбира преку непцата. За разлика од американскиот тутун за џвакање, снус е пастеризиран, а не ферментиран, процес што значително ги намалува нивоата на нитрозамини специфични за тутунот, кои се група на моќни канцерогени материи. Никотинските ќесички, од друга страна, воопшто не содржат листови од тутун. Тие користат целулозна база збогатена со никотин, ароми и засладувачи, нудејќи слично корисничко искуство како и снус, но без присуство на тутун.

Значителен број научни докази и сознанија ја потврдуваат релативната безбедност на снус во споредба со пушењето. Податоците од Шведска, каде што употребата на снус е широко распространета кај мажите, покажуваат дека земјата има најниска преваленца на пушење и смртност поврзана со пушење во Европската Унија. Истражувањето објавено во водечкото медицинско списание „The Lancet“ директно го поврзува овој успех на Шведска со нејзината долгогодишна култура на употреба на снус. Според Шведската агенција за јавно здравје, помалку од 5 отсто од шведските мажи пушат традиционални цигари, додека просекот во ЕУ останува над 20 отсто. Следствено на тоа, Шведска пријавува приближно 40 отсто помалку смртни случаи поврзани со тутун од европскиот просек. Иако снус не е безопасен, студии од институции како што се Националниот институт за рак на САД и „Кингс колеџ“ во Велика Британија, покажуваат дека снус не ги зголемува значително ризиците од рак на усната празнина, белите дробови или кардиоваскуларниот систем. Некои истражувања сугерираат дека долготрајната употреба може во мала мера да го зголеми ризикот од заболување на панкреасот или да предизвика иритација на непцата, но овие ризици и понатаму се драматично пониски од оние поврзани со пушењето.

Никотин без чад или тутун

Никотинските ќесички се понов производ и затоа помалку се проучувани општо, но првичните научни сознанија и докази сугерираат сличен профил на ризик како снус, кој е поволен. Истражувачи од Универзитетот во Масачусетс Амхерст во 2025 година ја направија првата систематска проценка на студиите за никотински ќесички и заклучија дека пушачите кои преминуваат на ќесичките се значително помалку изложени на токсични и канцерогени соединенија. Иако истражувањето ја нагласи потребата од повеќе долгорочни податоци, го поддржа централниот принцип на намалување на штетата: замената на производи со висок ризик, како што се цигарите, со алтернативи со помал ризик, може значително да ја намали штетата.

И снус и никотинските ќесички овозможуваат јасни придобивки со елиминирање на согорувањето на тутунот, главната причина за болести поврзани со пушењето. Со непостоењето на чад, тие го отстрануваат катранот, јаглерод моноксидот и илјадници хемиски нуспроизводи кои влијаат за појава на рак, срцеви и респираторни заболувања. Двата производа се покажаа и како ефикасни алатки за откажување од пушење. Во Норвешка, каде што употребата на снус се зголеми во текот на изминатата деценија, стапките на пушење кај повозрасните луѓе драматично се намалија, а помладите возрасни се свртеа кон снус наместо цигари, со историски високи стапки. Првичните докази сугерираат дека никотинските ќесички можат да имаат слична улога за помладите генерации кои бараат почисти и подискретни алтернативи на цигарите. Непостоењето на мирис и дискретното користење ги прават општествено прифатливи во средини каде што пушењето е забрането, а фактот што ќесичките не содржат тутун значи дека не ги обојуваат забите како снус. Снус и никотинските ќесички создаваат многу помалку еколошки отпад, избегнувајќи ја пластиката, батериите и електронските компоненти.

Ризици и регулативи

И покрај овие предности, двата производа имаат недостатоци. Она што најмногу ги загрижува креаторите на политиките е стравот дека можат да ја продолжат зависноста од никотин и да го отежнат целосното прекинување за некои корисници. Иако здравствените ризици од снус и никотински ќесички се релативно ниски, тие можат да предизвикаат иритација на усната шуплина, повлекување на непцата или мали мукозни промени, иако тие обично исчезнуваат кога ќе престане употребата. Шведскиот бренд Stingfree AB ги неутрализираше овие проблеми креирајќи снус и никотински ќесички со интегрирана заштита за непцата. Конкретно за никотинските ќесички, регулаторите нагласуваат дека долгорочните истражувања се сè уште ограничени бидејќи тие се нов производ. Употребата од страна на младите останува проблем на некои пазари, што предизвикува повици за построги мерки за проверка на возраста и одговорни маркетиншки практики.

Регулаторниот третман на снус и никотински ќесички варира значително во различни региони. Во Европската Унија, снус е забранет според Директивата за тутунски производи, со исклучок на Шведска, која преговараше за исклучок кога се приклучи на ЕУ во 1995 година. И покрај децениските шведски податоци кои покажуваат силни придобивки за јавното здравје, ЕУ се спротивстави на повторната евалуација на забраната. Никотинските ќесички, пак, зафаќаат регулаторна сива зона. Некои земји-членки на ЕУ ги класифицираат според фармацевтските правила или наметнуваат ограничувања на јачината на никотинот, додека други дозволуваат отворена продажба со минимални ограничувања.

Во САД, двата производа се легални. Одредени брендови на снус, добија статус на тутунски производ со модифициран ризик, од страна на Американската администрација за храна и лекови (FDA). Во 2025 година, FDA го одобри маркетингот на 20 производи од никотински ќесички, заклучувајќи дека нивната достапност веројатно ќе биде од корист за целокупното јавно здравје со тоа што ќе им помогне на пушачите да преминат на алтернативи со помал ризик. Во Велика Британија, снус е забранет за продажба, но е дозволен за личен увоз и употреба, додека никотинските ќесички се продаваат слободно според општите правила за безбедност на производите и се признати од агенциите за јавно здравје како значително побезбедни од пушењето.

Растечките аргументи за орални производи без чад

Снус и никотинските ќесички претставуваат две точки на истиот спектар за намалување на штетата: едната е традиционален тутунски производ со децениски епидемиолошки докази, а другата е модерна иновација без тутун, создадена да понуди слични придобивки со потенцијално уште помалку ризици. И двете покажуваат дека кога возрасните пушачи имаат пристап до алтернативи со низок ризик, стапките на пушење опаѓаат. Останува предизвикот за креаторите на политиките да обезбедат регулативи со кои ќе ги заштитат младите луѓе без да им го ускратат пристапот на возрасните кои сакаат да изберат подобра алтернатива за своето здравје.

The post СНУС НАСПРОТИ НИКОТИНСКИ ЌЕСИЧКИ Две точки на истиот спектар за намалување на штетата appeared first on plusinfo.mk.

Темата за намалувањето на штетните последици од користењето на тутунот на исто место ги собра претставниците од индустријата, здравствените работници, научниците, истражувачите и законодавците.

На „Глобалниот форум за тутун и никотин“ (GTNF-Global Tobacco and Nicotine Forum), кој минатата недела се одржа во Брисел, беа разменети мислења околу тоа како да се постигнат целите за подобро јавно здравје на светско ниво, како да се намали бројот на пушачи и какви средства да преземат лидерите во тутунската индустрија во оваа насока.

Дел од присутните се согласија за идејата да се популаризира стратегијата за намалување на штетноста на тутунот, која предвидува на корисниците на цигарите да им се понудат алтернативните никотински производи со намален ризик по здравјето. Кај говорниците, Шведска беше посочена како позитивен пример, како земја во која е пораснат бројот на корисници на никотински ќесички и снус*, а стапката на пушење е енормно намалена на само 5,3%. Овој процент не е ниту четвртина од просекот во рамки на Европската Унија.

И покрај долготрајните кампањи за јавното здравје, околу една милијарда луѓе глобално сè уште пушат. Претставниците на дел од компаниите на Форумот истакнаа дека откажувањето од запалив тутун е најдоброто нешто што секој пушач може да го направи, но за оние кои би продолжиле да користат никотин, тие нудат научно поткрепени алтернативи кои се потенцијално помалку штетни по здравјето** – стратегија која функционира во Шведска.

Па оттаму, она што пред некоја деценија не можеше да се замисли, сега станува факт. Самите компании од тутунската индустрија би можеле да бидат клучната поддршка за властите ширум светот, за тие да ги надминат предизвиците во јавното здравје. Особено со оглед на фактите кои произлегуваат од истражувањата во Шведска, ракот на бели дробови кај мажите е намален за 61%, за 40% е пониска стапката на болести предизвикани од пушењето, а смртноста како последица на пушењето е меѓу најниските во светот.

Според присутните, шведскиот успех не е случаен, туку е резултат на свесноста, достапноста на алтернативите и прогресивното законодавство. Шведските потрошувачи се информирани за алтернативите, а производите како што се снус и никотинските ќесички* се широко достапни, што е овозможено од страна на законодавците. Еден од клучните говорници на Форумот беше доктор Тики Панг, поранешен висок претставник на Светската здравствена организација (СЗО), кој истакна дека науката веќе ги дала алатките за тоа како да се намали штетноста од тутунот и ги коментираше стриктните законските решенија насочени кон алтернативните никотински производи.

-Треба да го надминеме сфаќањето дека индустријата е причина за проблемот, а не дел од решението. Патот кон свет кој е пријателски настроен за стратегијата за намалување на штетноста од тутунот е „долг пат со многу пречки“ и предупредувам дека неодамнешните регулативи во ЕУ кои се спротивни на ваквата стратегија може да имаат глобални последици – истакна д-р. Панг, поранешен директор за истражувачки политики и соработка во СЗО.

Негови колеги на Форумот нагласија дека патот кон свет без пушачи не се темели на забраните, туку на никотинските алтернативи кои ги нуди науката. Од друга страна, претставници од тутунската индустрија потенцираа дека пред две децении нив единствен производ биле цигарите, но сега, во Шведска дури 80% од нивните приходи припаѓаат на т.н. „производи без чад“, како што се никотинските ќесички и останатите.

-Оваа трансформација не се случи преку ноќ. Потребни беа инвестиции, иновации и подготвеност да го предизвикаме она што ни беше оставено во наследство. Но, исто така, беше потребна верба – верба дека можеме да бидеме дел од решението. Таа верба сега е клучна во нашата глобална амбиција: да генерираме повеќе од 50% од нашите приходи од производи без чад до 2035 година – изјави Кингсли Витон, кој е главен корпоративен директор во компанија која е гигант во индустријата.

Тој нагласи дека скептицизмот во врска со стратегијата за намалување на штетноста од тутунот е разбирлива, но, како што додаде, доказите во нивна полза се зголемуваат. Исто така, беше споделено дека Нов Зеланд и Велика Британија следат слични патеки како Шведска, прифаќајќи ги производите како што се на пример електронските цигари уште наречени „вејп“, како озаконети и регулирани алтернативи за пушачите. Дел од присутните на овогодишниот Глобален тутунски и никотински форум, ја покренаа дилемата дали можеби најефикасниот начин да се стави крај на пушењето не е обидот целосно да се згасне никотинот, туку тој да се преобликува.

„Глобалниот форум за тутун и никотин“ е светска водечка годишна конференција посветена на иднината на тутунската и никотинската индустрија.

————————————————

* Снус е производ со тутун за орална употреба (кој традиционално се користи во Шведска), додека никотинските кесички се производи кои не содржат тутун, содржат и се помалку штетни** никотински производи во споредба со традиционалните цигари. Овие производи не се безопасни и содржат никотин, состојка што предизвикува зависност.

** Врз основа на тежината на доказите и претпоставка за целосно префрлување од пушењето цигари. Овие производи не се безопасни и предизвикуваат зависност.

The post ТУТУНСКИТЕ КОМПАНИИ СЕ ОДЛУЧНИ ДА ГО ПОДОБРАТ ЈАВНОТО ЗДРАВЈЕ Ќе инвестираат во помалку штетни никотински алтернативи appeared first on plusinfo.mk.

„Станува збор за современи производи кои не содржат тутун и не „предизвикуваат чад“, а таков пример се никотинските ќесички“, велат од компаниja Velo.

Во соопштението се потсетува дека Шведска претендира да биде првата земја „без чад“ во светот и отскокнува во оваа областа на светско ниво.

Светското јавно здравство уште пред две децении си постави цел – иднина „без чад“ до 2040 година, односно 5% или помалку од возрасната популација ширум светот да бидат пушачи. Сепак, повеќето од земјите се далеку од исполнувањето на оваа цел.

Иако Светската здравствена организација (СЗО) регистрира дека побарувачката за тутун и производи од тутун се намалува, бројот на корисници на цигари на глобално ниво останува далеку повисок од посакуваното – 1,2 милијарди луѓе продолжуваат да се пушачи.

Во што се крие тајната на шведскиот модел?

„Во Европа, Шведска е предводник во интегрираниот пристап за контрола на употребата на тутунот, надополнет со стратегии за намалување на штетните последици. Употребата на никотин во оваа скандинавска земја е слична до просекот во земјите од Европската Унија, но тоа не се должи на употребата на класичните цигари од тутун, туку поради користењето на побезбедните и помалку штетни алтернативни производи што содржат никотин, потсетуваат од Velo.

Во Шведска стапката на пушење во 2024 година изнесува 5,3% и е речиси пет пати помала од просекот во ЕУ,  24%. Дополнително, шведските здравствени власти, во рамки на Унијата, бележат најниски стапки на болести поврзани со употребата на цигари.

– Шведска е најубедливиот пример. Преку широко распространето усвојување и користење на никотински ќесички и вејпови, Шведска ја намали употребата на цигари за 55% во последната деценија. Со најниска стапка на пушење во Европа од 5,3%, Шведска е подготвена да стане првата земја во ЕУ „без чад“, со смртност поврзана со пушењето која е 39,6% под европскиот просек – оценува д-р Делон Хуман, кој е ко-автор на десетици истражувања на темата и е дел од организацијата „Smoke free Sweden“.

Понатаму во текстот се објаснуа дека „наместо да ги забрани или енормно да ги ограничи никотинските производи, Шведска даде „зелено светло“ за алтернативи кои се помалку штетни. Транзицијата започна со традиционалните „снус“, но потоа следуваа вејповите (2015), но и никотинските ќесички (2018), како што се Velo кои за кратко време прераснаа во посакувана опција за шведските корисници. Со фактот што овие алтернативи станаа достапни и општествено прифатливи, Шведска успешно ја намали стапката на пушење за 54% од 2012-тата година“.

– Ако секоја земја го следеше пристапот на Шведска и овозможеше помалку штетни алтернативи да се прифатливи и достапни на пушачите, приближно 355.000 животи можеа да бидат спасени на годишно ниво во ЕУ. Тоа се повеќе од 3,5 милиони луѓе за една деценија – смета д-р Ларс Рамстром.

Компанијата Velo вели дека „најголем поттик при намалувањето на употребата на класичните производи од тутун дадоа токму никотинските ќесички, кои земаа замав на шведскиот пазар и се производ кој не содржи тутун. Помеѓу најпознатите брендови на никотински ќесички e Velo“.

Компанијата гио објаснува производот кој, како што велат, направил револуција обезбедувајќи внес на никотин без штетни материи и чад.

„Тие (никотинските ќесички) се современа опција за оние кои сакаат да се оттргнат од традиционалното пушење, користејќи алтернатива која е со помал ризик за здравјето.

Што содржат никотински ќесички?

„Легалните никотински ќесички од светски познати компании се направени од висококвалитетни состојки. Тие содржат никотин, вода, растителни влакна, ароми и засладувачи. Постојат никотински ќесички со различни вкусови и различни дози на никотин“, соопштува производителот на Velo.

Компанијата дава уште неколку информации за користењето на никотинските ќесички во Шведска.

„Успехот на Шведска, каде во значителен обем се користат алтернативните производи како што се Velo, во намалувањето на болестите поврзани со пушењето е неспоредлив. Кај шведските граѓани кои родени во други држави во Европа, стапката на пушење е 7,8% – помалку од една третина од просекот на ЕУ“, се вели во написот.

Од Velo порачуваат дека „благодарение на ставот на Шведска за помалку штетните алтернативи на никотинот, само 4,5% од возрасните граѓани родени во Шведска сега пушат, што е под прагот од петте проценти без чад“.

The post НИКОТИНСКИ ЌЕСИЧКИ, НОВАТА ОПЦИЈА ПО ВЕЈПОТ И СНУСОТ Шведски Velo нуди модерна бездимна иднина за пушачите appeared first on plusinfo.mk.

„Намалувањето на штетноста од тутунот“ (tobacco harm reduction) е стратегија за јавно здравје, која се однесува на минимизирање на негативното влијание врз здравјето од пушењето.

Пушењето цигари е општопознато дека може да предизвика сериозни здравствени ризици. Единствениот начин да се избегнат овие ризици е воопшто да не започнувате или целосно да се откажете од пушењето. Сепак, не секој пушач е подготвен да се откаже.

Концептот на намалувањето на штетноста од тутунот ја препознава важната улога што алтернативните производи без чад, кои се со помали здравствени ризици (не се без ризик и предизвикуваат зависност), им ја нудат на пушачите кои инаку можеби нема да одлучат да престанат да пушат. Затоа, оние кои инаку би продолжиле да пушат, треба да се охрабрат целосно да се префрлат на производи без чад. Најпознати производи без чад се никотинските ќесички, електронските цигари со или без никотин и несогорливите тутунските производи.

Овие релативно нови производи сè уште се непознати за пошироката јавност и нивната штетност често се поистоветува со штетноста што ја предизвикуваат цигарите, но има голем број независни студии кои докажуваат дека производите без чад се многу помалку штетни од цигарите.

Шведска, која во 2024 година стана првата земја „без чад“ во светот, отсекогаш била чекор понапред во борбата против штетноста поврзани со тутунот, станувајќи пионер во намалувањето на ризикот преку употреба на алтернативни никотински производи.

Еден од производите кои се најмалку штетни по здравјето на корисниците на никотин се никотинските ќесички.

Наменети се за орална употреба и дизајнирани се да бидат поставени под горната усна каде што никотинот се апсорбира преку непцата. Не смеат да се џвакаат или голтаат.

Јавноста често ги меша никотинските ќесички со тутунските ќесички, наречени и „снус“. Додека „снус“ е забранет за продажба во земјите на Европската унија (освен во Шведска, каде што е дозволено), никотинските ќесички, кои воопшто не содржат тутун, се легални за продажба. Легалните никотински ќесички од светски познати компании се направени од висококвалитетни состојки. Тие содржат никотин, вода, билни состојки, ароми и засладувачи. Постојат никотински ќесички со различни вкусови и различни дози на никотин.

Помеѓу најпознатите брендови на никотински ќесички кои доаѓаат од Шведска е Velo, кои се современа опција, наменета исклучиво за возрасни пушачи и корисници на никотин, за оние кои сакаат да се оттргнат од традиционалното пушење, нудејќи помалку штетна алтернатива за здравјето. Овој производ направи револуција на пазарот обезбедувајќи внес на никотин без потреба од чад или штетни материи. Дизајниран е и за динамичниот начин на живот, нудејќи им на корисниците брзо, практично и помалку штетно решение.

Velo се дел од пошироката стратегија за градење иднина каде чадот од цигарите му припаѓа на минатото. Со храбра визија да се трансформира начинот на кој потрошувачите може да ги задоволат потребите од никотин, производот е дел од глобалната револуција кон намалување на штетноста од тутунот. Мисијата на Velo оди подалеку од само продажба на производ; тоа е заложба за создавање на свет каде што изборот на корисникот е поодговорен, помалку штетен за здравјето и усогласен со барањата на генерацијата која бара промени.

Velo ја редефинира консумацијата на никотин на генерацијата која го цени здравјето и паметните избори.

The post НИКОТИНСКИТЕ ЌЕСИЧКИ НЕ СЕ „СНУС“ Производ без тутун како алтернатива за возрасни пушачи appeared first on plusinfo.mk.

Снус потекнува од Шведска, каде што е популарен долго време, а често се рекламира како помалку штетна алтернатива за пушењето, бидејќи не произведува чад и не бара вдишување на никотин преку белите дробови.
Снус се прави од мелен тутун, сол и вода, а може да се ароматизира со различни вкусови. Корисниците обично го пакуваат во мали кесички, слично на кесичките чај, кои ги ставаат под горната или долната усна.

Никотинските кесички, познати како снус, стануваат сè попопуларни, особено кај помладите генерации.

Како нова мода, снус почна масовно да се користи уште во 2020 година, кога стана популарен меѓу средношколците.

Теоријата на средношколците е дека е тоа начин да ги заменат цигарите со снус кесички, кои би ги „џвакале“ и наводно на здрав начин би го избегнувале пушењето цигари.

Повеќе за ова прочитајте ТУКА.

The post ДАЛИ „СНУС“ Е ДРОГА И ЗОШТО Е ПОПУЛАРЕН МЕЃУ ТИНЕЈЏЕРИТЕ? Никотинските кесички се прават од мелен тутун, сол, вода и додаток на ароми appeared first on plusinfo.mk.

Што е „снус“? „Снус“ е скандинавски производ кој содржи влажни ќесиња со прав од тутун. Ќесето со правот се става меѓу горната усна и непцето, па ослободува никотин. Има разни вкусови како вкус на ментол и „зимзелен“ вкус. Не согорува, па не е опасен за белите дробови како чадот од цигарите. Но, „снус“ содржи никотин, супстанција која создава зависност, па во прекумерни дози може да предизвика никотинско труење или инфаркт. На опаковката на „снус“ има предупредување дека производот е штетен по здравјето и дека создава зависност.

„Снус“ е популарен меѓу малолетниците во светот и во Македонија бидејќи не се пуши, но има силен ефект поради присутниот никотин. Малолетниците го консумираат со изговор дека им треба нешто за смирување и опуштање од стресот од учењето и од сѐ што им носи животот. Никотинот е популарен поради никотинскиот „хај“. Создава зависност, па откажувањето може да ги предизвика истите несакани ефекти како и откажувањето од пушење, пример, главоболки, лошење и психолошки проблеми. Според истражувањата, корисниците на „снус“ имаат поголема шанса за срцев удар, а и за рак на панкреасот, на образите и на непцата.

За ефектите на „снусот“ врз младите зборувавме со професор д-р Андон Чибишев, интернист-токсиколог и експерт за оваа тема. Чибишев изрази сомнеж во законската основа на продавањето „снус“ на малолетните лица. Според Чибишев, иако е легален производ, дискутабилно е дали може да им се продава на малолетни лица бидејќи содржи никотин. Тој тврди дека во оваа држава, сѐ се прави за пари, па воопшто не е зачуден што „снус“ им се продава и на малите деца.

– Неофицијално, имаме информации дека деца од 12 до 16-годишна возраст најчесто го консумираат „снус“. Тој е замена за цигари ако се откажувате, но децата консументи може да станат зависници, па да посегнат и по цигари бидејќи „снус“ е скап производ – вели Чибишев.

Тој е загрижен за ефектите на никотинот врз психофизичкиот развој на децата.

– Никотинот е отров. Децата кои го консумираат може да имаат зголемен притисок, мачнини, болки, главоболки, вртоглавици, проблеми со меморијата, проблеми во расудувањето и забавен физички и ментален раст. Зборував со деца кои консумираат „снус“. Ќесичката се внесува меѓу горната усна и непцето, а голем проблем е тоа што тој локално предизвикува печење поради зголемената циркулација. Некои деца го голтаат, а тоа дополнително предизвикува мачнини – продолжи Чибишев.

Најмногу беше загрижен за инертноста на институциите и непреземањето чекори за заштита на децата.

– Загрижен сум што не се презема ништо само поради профит. Цигарата содржи 1 мг никотин, а едно ќесе „снус“ содржи 6-13 мг никотин, што значи дека со едно ќесе, внесувате никотин како со 6 до 13 испушени цигари – вели Чибишев.

Сепак, тој вели дека сѐ уште немале токсиколошки случај на отруено дете. Д-р Чибишев додава дека најчесто ефектите од никотинот во „снус“ се благи и тешко е некој да внесе количина која би предизвикала сериозно труење. Но тоа не ја намалува опасноста од долготрајните ефекти на консумирањето производ со голема количина никотин.

Останува прашањето како е можно законски да им се продаваат штетни производи на деца, а ако постои законска регулација, како и зошто продавниците им ги продаваат?

The post ОПАСНА НИКОТИНСКА ИГРАЧКА КРУЖИ МЕЃУ УЧЕНИЦИТЕ Деца од 12 до 16 години се опуштаат со „снус“ appeared first on plusinfo.mk.