„Со години дебатата за рударството во Македонија се води во атмосфера на стравови, претпоставки и меѓусебни обвинувања. Наместо фактите, науката и стручните анализи, сè почесто главниот збор го имаат дезинформациите и најгласните коментари на социјалните мрежи“.

Вака смета локалната иницијатива „И Здравје и Работа“. Во соопштениет од иницијативата велат дека е време јавната дебата конечно да се врати таму каде што ѝ е местото – кај експертите, науката и кај институциите.

„Го поздравуваме формирањето на Здружението на металурзи, како и сè погласните повици од академската и стручната јавност да се слушне мислењето на луѓето кои со децении работат во областа на геологијата, рударството, металургијата и заштитата на животната средина.

Во изминатиот период многу експерти предупредија дека Македонија не смее да остане настрана од европските и светските процеси поврзани со критичните минерални суровини. Европската Унија денес бакарот, литиумот и другите критични минерали ги смета за стратешки ресурс неопходен за енергетската транзиција, електромобилноста, дигитализацијата и индустрискиот развој.

Во исто време, кај нас сè уште се водат расправи во кои мислењето на геолози, инженери и научници често се става во втор план пред шпекулации и сценарија кои не се поткрепени со научни факти.

Не тврдиме дека секој проект мора да биде реализиран. Но, тврдиме дека секој проект мора да биде оценуван врз основа на стручни анализи, еколошки студии, законски процедури и научни аргументи, а не врз основа на стравови и политички притисоци.

Особено е важно институциите да покажат дека одлуките ги носат врз основа на законот и експертските мислења. Владата, Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини и сите надлежни институции имаат обврска да постапуваат согласно националните стратегии, законската рамка и определбата на Македонија за усогласување со европските политики.

Во таа насока, сметаме дека повеќегодишниот статус кво околу проектот ‘Иловица-Штука’ не е во интерес ниту на локалното население, ниту на инвеститорите, ниту на државата. Судските и административните постапки треба да добијат институционален епилог, а надлежните органи да донесат конечна одлука врз основа на фактите и доказите што стојат на располагање“, се вели во соопштението.

The post ЗА ИЛОВИЦА ДА ГИ СЛУШНЕМЕ ЕКСПЕРТИТЕ, А НЕ НАЈГЛАСНИТЕ Само така може да се обезбеди и здравје и работа appeared first on plusinfo.mk.

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска во Истанбул учествуваше на бизнис-форумот Северна Македонија – Турција, значаен економски настан посветен на продлабочување на билатералната соработка, привлекување инвестиции и отворање нови можности за партнерства меѓу компаниите и институциите од двете држави.

Форумот ги обедини претставниците на владите, институциите и бизнис-заедниците од Македонија и Турција, со цел унапредување на економските односи, зголемување на трговската размена и поттикнување нови инвестициски иницијативи. На форумот учествуваше висока македонска владина делегација, предводена од претседателот на Владата, Христијан Мицкоски, во чиј состав се и ресорни министри од економската, енергетската и инфраструктурната област.

Во рамките на форумот министерката Божиновска говореше на панел-дискусијата „Билатерална соработка во трговијата, индустријата, производството и синџирите на снабдување“, каде што ги претстави можностите што ги нуди Македонија во секторите енергетика, рударство и минерални суровини, како и реформските процеси насочени кон создавање стабилна, предвидлива и конкурентна инвестициска клима.

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска во рамките на Македонско-турскиот бизнис-форум во Истанбул оствари билатерална средба со министерот за трговија на Република Турција, проф. д-р Омер Болат.

На средбата беше потврдена заедничката заложба за натамошно продлабочување на соработката меѓу двете пријателски земји, со посебен акцент на енергетиката, рударството, минералните суровини и привлекувањето нови инвестиции.

Средбата претставува уште еден значаен чекор во зајакнувањето на македонско-турските односи и потврда на заедничката определба за продлабочување на економската соработка, привлекување инвестиции и создавање нови можности за одржлив развој и просперитет на двете земји.

The post ТУРСКИТЕ ИНВЕСТИТОРИ ГО МЕРКААТ МАКЕДОНСКИОТ ЕНЕРГЕТСКИ СЕКТОР Божиновска во Истанбул ги претстави новите можности appeared first on plusinfo.mk.

Претседателот на Здружението на металурзи и универзитетски професор Горан Начевски, во интервју за „А1он“, прашан за инвестицијата во рудник за бакар во Иловица, истакна дека таа претставува една од најголемите потенцијални рударски инвестиции во Македонија во последните децении. Според него, значењето се огледува во можноста за отворање нови работни места, зголемување на извозот, приходи во државниот буџет, локален економски развој и интеграција на земјата во европските синџири за снабдување со критични суровини.

– Од друга страна, разбирливо е што дел од јавноста изразува загриженост за можните влијанија врз животната средина, земјоделството и водните ресурси. Тие стравувања не треба да се игнорираат, но треба да се разгледуваат врз основа на стручни студии, техничка документација и независни експертски анализи. Доколку инвеститорот вложи во најсовремени технологии за заштита, проектот може да биде во функција на економијата без да ја загрози животната средина – вели Начевски.

Според професорот, со нереализираните инвестиции во рударството Македонија губи повеќе отколку што добива, а секое подолготрајно статус-кво носи одредена цена.

– Во услови кога глобалната побарувачка за критични минерали расте, државите кои не ги развиваат своите ресурси ризикуваат да пропуштат инвестиции, нови работни места, технолошки развој и дополнителни буџетски приходи. Истовремено, развојот не смее да биде по секоја цена. Потребен е баланс помеѓу економските придобивки и заштитата на животната средина. Токму затоа улогата на експертската јавност е исклучително важна. Засега, дискусијата во јавноста најчесто ја водат лица кои не се од фелата, што создава простор за недоразбирања и поларизација. Во иднина очекувам поголемо присуство на универзитетските професори, металурзите, инженерите по рударство, геолозите, еколозите и другите стручни лица во јавната дебата. Прашањата поврзани со минералните ресурси се премногу значајни за да бидат сведени само на политички или емоционални расправи. Најдобрите решенија се носат кога одлуките се темелат на наука, факти и професионална експертиза. Само со стручна и транспарентна дебата може да се донесат одлуки што ќе бидат и економски рационални и еколошки одговорни – додава Начевски.

Во интервјуто, тој потсети дека Македонија има долга рударска традиција и располага со значајни резерви на бакар, олово, цинк, никел, железо, како и на благородните метали злато и сребро. Начевски потенцира дека особено внимание во последната деценија привлекуваат бакарните лежишта, бидејќи бакарот е еден од клучните метали за енергетската транзиција и електрификацијата.

Покрај бакарот, никелот, оловото и цинкот, Македонија располага и со значајни ресурси на злато и сребро. Овие метали традиционално се ценети поради нивната економска и индустриска вредност – златото како стратешка резервa и финансиски ресурс, а среброто како клучен материјал во електрониката, соларната енергија и медицината.

Интересот од странски инвеститори постои и е континуиран, што се потврдува преку бројните геолошки истражувања и концесии доделени во изминатите години, но јавноста често е поделена поради еколошките ризици и потребата од строги стандарди за заштита на животната средина. Начевски заклучува дека Македонија може да стане регионален снабдувач на одредени суровини и да ја засили својата улога во европските синџири на снабдување.

The post ИЛОВИЦА Е ЕДНА ОД НАЈГОЛЕМИТЕ ПОТЕНЦИЈАЛНИ РУДАРСКИ ИНВЕСТИЦИИ Македонија сè уште се двоуми додека светот е во криза за минерали appeared first on plusinfo.mk.

На чија страна ќе застанат еко-активистите кои упорно ги кочат инвестициите во рударството?! Голем број најави за рудници низ годините не беа остварени, а последно на жестоки обвинувања и удари наиде и инвестицијата за рудник за бакар во Иловица. Дали оние кои континуирано го блокираат развојот на оваа индустрија автоматски му вртат грб и на Брисел?! Нов план на земји-членки на Унијата предвидува земјите-кандидати, како што е Македонија, постепено да се интегрираат во секторите на овој економски сојуз, сѐ додека не се заокружи полноправното членство. Еден од предвидените сектори е и оној што ги опфаќа политиките за критичните минерални суровини, а нашата земја се обврза дека ќе ги имплементира европските директиви преку новите закони за рударство и за геологија.

Македонија наскоро се очекува да креира сопствена Листа на критични минерални суровини, но и Листа на стратешки минерални суровини. Од она што е познато, државата поседува антимон и бакар. За првиот критичен минерал следува да се спроведуваат детални геолошки истражувања, додека пак за бакарот веќе е потврдено дека има огромни количини на овој метал во Иловица. Но, инвестицијата е во застој, иако побарувачката за бакар на светско ниво расте, а дополнително се очекува да се развие и југоисточниот дел на државата. Инвеститорот предвиде околу 1.000 директни вработувања за време на изградбата и 500 работни места во текот на работењето на рудникот, со тоа што предност за вработување ќе имаат луѓето од околината. Околу 2.700 индиректни работни места се проценува дека ќе се обезбедат преку локалните добавувачи кои ќе бидат ангажирани за потребите на функционирањето на рудникот.

Австрија, Италија, Словенија, Словачка и Чешка, преку нивниот План, сметаат дека новиот секторски пристап „би ѝ помогнал на ЕУ да постигне поголем геополитички удар и да се спротивстави на влијанието на Москва или на Пекинг“. Во документот, чии делови ги објави Еуроактив, се наведуваат неколку нови сектори кои би можеле да бидат вклучени, како што се транспортот, енергетиката и пазарите на електрична енергија, дигиталниот единствен пазар, стратегиите за конкурентност и политиките за критични суровини.

„Овој пристап би го проширил и зајакнал единствениот пазар, придонесувајќи за геоекономското значење и стратешката автономија на ЕУ, а воедно би ги приближил кандидатите и би помогнал во отпорот од влијанието на трети земји“, се наведува во документот.

Европските директиви кон кои ќе се приклучи Македонија сугерираат да се поедностават и забрзаат процедурите за издавање дозволи за рудници, со цел континтентот да не биде зависен за критични минерали од трети страни. Сепак, домашните еко-активисти, контра европските политики, се заканија дека нема да дозволат ниту еден нов рудник да се отвори. Последно, тоа го направи припадник за здружението „Здрава котлина“, според кого рудник во Македонија не треба да се отвора дури и покрај исполнети еколошки стандарди.

„И да се исполнат сите еколошки стандарди, рудници за металични суровини не треба да се отворат! Толку!“, истакна неодамна Горан Станишљевиќ во емисијата „Директно“.

Главна мета на активистите од ова здружение е и инвестицијата во рудник за ископ на еден од критичните минерали за ЕУ и САД, односно бакарот. Станува збор за најавата за комплексот „Иловица-Штука“, а инвеститорот „Еуромакс Рисорсис“ повеќе пати истакна дека еколози и граѓански активисти шират дезинформации, со кои го уриваат угледот на компанијата која котира на канадската берза. Неодамна и премиерот Христијан Мицкоски, одговарајќи на новинарско прашање поврзано со истражувањата за антимон, истакна дека ќе се појават структури кои ќе бараат затворање на рудниците, но без да прецизира кои се тие.

Претходно и заменикот министер за надворешни работи и надворешна трговија, Зоран Димитровски оцени дека слоганите од минатото, каков што е „рудници на смртта“, коишто ги користеле одредени структури направиле огромна штета за развојот на државата и долги години тие функционирале бојкотирајќи ги инвестициите во рударството.

„Во сериозни западни држави, дури и во средини коишто не се рурални, туку во урбани средини, рудници за злато и за ретки метали можат да функционираат – ако навистина вложите средства и направите вистинска заштита на животната средина. Тоа овде не резонираше во јавноста. Зошто? За да имаат монопол некои други структури на веќе постоечки рудници од една страна и од друга за да се спречи успехот на една Влада да вложи во сопствениот развој“, истакна Димитровски во емисијата „Заспиј ако можеш“.

Трката за критични минерали оваа пролет ги седна на маса и членките на Советот за безбедност на Обединетите Нации, на иницијатива на САД. Европските и американските претставници настапија усогласено, оценувајќи дека сојузниците не треба да зависат премногу од ниту една земја за „материјали кои се критични за нашите економии и национална безбедност“. Од друга страна, кинескиот претставник, без директно да ги потенцира западните земји, истакна дека „тие треба да се воздржат од усвојување на менталитет на Студената војна и од поттикнување блоковски конфронтации или создавање ексклузивни геополитички мотивирани мали кругови“. Рускиот амбасадор во ООН пак, најави заедничка иницијатива за истражување и ископ на руди во рамки на БРИКС.

The post ПРОТИВ РУДНИКОТ ИЛОВИЦА, А ДАЛИ СЕ И ПРОТИВ ЕУ?! Нов план на Европа ја вклучува и Македонија во битката за руди appeared first on plusinfo.mk.

Глобалната побарувачка за бакар постојано расте, а Македонија располага со едно од позначајните наоѓалишта во регионот. Според досегашните анализи, „Иловица-Штука“ содржи околу 410 илјади тони бакар, но проектот и понатаму останува без конечна реализација.

Според претходните физибилити анализи, рудникот би произведувал просечно околу 16.000 тони бакар, со проектиран животен век од над 20 години. Ако овие количини се пресметаат според актуелните пазарни цени, само годишното производство би можело да достигне 220 милиони долари годишно.

За државата ова би значело само од концесиски надоместоци директен приход во државниот буџет од над 20 милиони евра годишно, додека општински каси на локалните заедници во чии рамки ќе функционира рудникот би имале приливи до 3 милиони евра годишно. Според ова, во текот на својот работен век рудникот кон државата би инкасирал повеќе од 500 милиони евра, а десетици милиони во општинските буџети.   Средства кои би можеле да се насочат во патишта, водоводи, училишта, здравство и локална инфраструктура.

Токму затоа, сè повеќе економисти и експерти предупредуваат дека Македонија не може бесконечно да се откажува од индустриски проекти додека светот агресивно инвестира во сопствени минерални ресурси. Рудниот потенцијал да се искористи препорачува и МАНУ во својата Стратегија за геолошки истражувања, одржливо искористување и експлоатација на минералните суровини.

„Република Северна Македонија не само што има ресурси во форма на руда и минерали, туку има и рамка во форма на цврста и недвосмислена еколошка законска регулатива, силна клима за иновации, но таа треба и да има и отвореност во однос на нашите геолошки ресурси, истражувањата да бидат на високо ниво и да има добро образована работна сила. Проширувањето на рударската и минералната индустрија вклучува огромни инвестиции во делови од земјата каде што таквите инвестиции беа долго време видливо отсутни. Ова е добредојден развој, но исто така со себе носи суштински барања“, се наведува во Стратегијата подготвена од МАНУ.

Придобивките од евентуалното отворање на Иловица-Штука не се ограничуваат само на извозот и буџетските приходи. Ваквиот проект би значел 500 директни работни места и илјадници индиректни ангажмани за локални компании, транспорт, градежништво, електроиндустрија, ИТ услуги, машинство и други сектори.

Овој проект останува нереализиран во време кога источниот дел на државата се соочува со иселување и економска стагнација. Според експертите, проектите како рудникот „Иловица – Штука“ се едни од ретките механизми што можат да донесат долгорочен економски импулс со кој што би се задржале младите и работоспособното население.

The post СВЕТОТ ВОДИ ТРКА ЗА БАКАР Македонија располага со 410 илјади тони во „Иловица-Штука“ appeared first on plusinfo.mk.

Почитувани читатели пред краток временски период соодветни самопрогласени активисти се заканија на државата како целина и на мене и моите колеги од медиумскиот свет. Со следниов наратив.

„Немој да си играте со народот“ во изборната единица 4.

Ние како медиумски работници сме им многу благодарни зашто ни отворија поле за работа и сега имаме право да ја повикуваме државата да почне да си превзема соодветни мерки и плус ние да вршиме новинарски истражувања во кои во првиот бран ќе бидат поставени соодветни прашања до следниве институции за финансирањето на овој екоактивизам со еден и единствен императив да ја запознаеме јавноста која има право да знае сè. Тоа се следниве: Финансиско разузнавање, Финансиска полиција, Управа за јавни приходи, Агенција за разузнавање, Агенција за национална безбедност и нормално Претседател и законодавна и извршна власт.

Можеби Ви изгледа чудно, ама замислете, и повторувам, замислете, ова нема врска со моите реални постапки, јас да му се заканам на градоначалникот на Град Скопје со „Не си играј со народот“, ако не ги исполни следниве услови: Нема продавање станови на лица од изборна единица 4, ако не е 16 пати поголема цената од пазарната, за нив даноците да бидат 45 пати повисоки од оние на скопјани и тоа да се пресметуваат и да се исплатуваат секој месец, студентите од кај нив секој ден да плаќаат еколошка такса од 25.000 денари поради физиолошки потреби со кој ја загадуваат водата, воздухот и почвата на Скопје итн.

Нормално ова можам да го кажам само во две состојби. Или имам психијатриски проблем или сум платен од некого.

Овие личности кои се претставуваат како екоактивисти директно се заканија отворено до две личности.

Александар Николоски, министер за транспорт, поради изградбата на патот кај Прилеп, зашто кажа дека Македонија нема да плаќа оштета во вредност од 100 милиони евра поради одрдена група која брани туѓи интереси.

Сања Божиновска, министер за енергетика, рударство и минерални суровини, само зашто работи според одлуки на суд и на соодветни други институционални сегменти при министерството.

Затоа си има правосудни органи, медицински установи и нормално, ние медиумите, кои сега ни го отворија патот, не дека ни бил затворен, туку нè прозваа со закана за која може да ги тужиме за нанесување на несигурност и за влевање страв. Искрен да бидам воопшто не сме вознемирени и можат да си ја читаат „За кого бијат камбаните“.

Но, да се вратиме со реалните прашања и реалните одговори.

Првото прашање е зошто мора да инвестираат странци, а не ние сами?

Зошто немаме такви пари. Народот верува само на странци, зашто ќе воведат ред.

Колку пари имаме ние од тоа?

Нашите макроекономисти го имаат следниот изграден државнички став. Има да се наплаќа на моментална пазарна цена на металот и на сите други неметалични руди и други минерални суровини и сите вработени има да бидат од краевите каде се наоѓа. Да го земам како пример само златото. На само 5 места е докажано дека имаме 220 тони злато. Со просечна експлоатација од 12 години и просечна цена од 110 евра по грам (златото е секогаш најваријабилен ценовен метал) и ако пресметате 4% рудна рента за овие мали места кои заедно се помалобројни од Карпош 1, 2, 3 и 4 (Општина Карпош тоа е некаде околу 32 % од населението) има да заработуваат, без да им се меша државата, 86 милиони евра годишно, кои има да легнуваат на сметките на општините. И од овие годишни приливи секоја година 10% се загарантирани со закон за заштита на животна средина.

Дали сум лобист за индустријализација на Македонија? Апсолутно да.

Дали знаеме како сето тоа да го исконтролираме како држава? Еве да објаснам како изгледат тоа.

Модерно рударство.

Се започнува со анализи и со контроли.

Пред отворање на рудник се спроведуваат:

• Геолошки истражувања
• Еколошки студии
• Мерење на воздух, вода и почва
• Дозволи и контроли според европско законодавство

Модерното рударство денес е една од најрегулираните индустрии.

Заштитата не е опција, туку обврска и поради тоа за време на ископи современите рудници користат:

• Системи за контрола на прашина и отпад
• Строго регулирани технолошки процеси
• Третма и прочистување на вода

Целта е максимална безбедност и заштита на природата.

Обновување на просторот.

По завршување на активностите се спроведува рекултивација.

• Пошумување
• Уредување на земјиштето
• Стабилизација и санација на теренот
• Враќање на просторот во употреблива состојба

Најсовремените практики не дозволуваат под ниеден услов да нема одговорност по завршувањето на работата.

Затоа почитувани читатели и граѓани на Македонија почнете да верувате на науката, а не на личности кои уценувале за пари или за работни места.

Затоа ние медиумите знаеме сè и одлучивме да Ви ја приложиме вистината.

Јас пред неколку години им соопштив на овие насилници дека сум невоспитан лобист кога ја кажувам вистината.

П.С. За оној кој во завиена форма пишувал за мене дека сум недипломиран инжинер, да му соопштам дека 2001 година дипломирав и само јас пишувам на оваа тема од металурзите и затоа сум ја добил довербата за висока позиција во нашето здружение.

П.С.2 За другарката чиј татко беше преведувач на директорот за рудникот од нејзиното родно место Иловица-Штука и е избркан нормално, а таа е археолог и нема ништо заедничко со геолошко-рударско-металургиски комбинат има да ѝ посветам посебно внимание и место на медиумите.

Виктор Грозданов
Секретар на Здружението на Металурзи на Македонија

The post Екоактивисти или насилници? appeared first on plusinfo.mk.

Падот на индустриското производство и намалувањето на бројот на рудари отвораат сериозно прашање за иднината на македонската економија. Во услови кога рударството е еден од клучните извозни сектори, нови концесии и инвестиции речиси нема, а дел од постојните рудници се соочуваат со проблеми. Ако економијата треба да се базира на извоз, тогаш како државата планира да го надомести падот токму во гранката што носи значителен извозен приход?

Во Македонија постојат само четири активни рудници за металични суровини. Тоа се рудниците Тораница, Злетово, Саса и Бучим-Боров дол, чии капацитети со текот на времето се намалуваат и опаѓа квалитетот на руда, па затоа и се послаби се показателите за рударството во рамки на индустриското производство. Кај дел од нив сега се разгледуваат и можни отпуштања на вработени рудари.

И покрај ваквите факти во минатото се попречуваа голем број на инвестиции во рударството, како што е примерот за рудник за бакар во Казандол. Најблиску до старт со работа беше инвестицијата за рудник за бакар во Иловица, но во последен момент поранешната Влада ја повлече Одлуката за спојување на концесиите, па сега проектот е во застој. Од компанијата инвеститор тогаш истакнаа дека реализацијата на планот за изградба на рударскиот комплекс „Иловица – Штука“ означува значителна инвестиција во износ од 340 милиони евра, со што ќе се зголеми БДП за 3% на годишно ниво и ќе се генерираат приближно 1.000 директни работни места во фазата на изградба и 500 директни работни места за време на работата на рудникот. Рудникот за време на својата работа би и донела на државата повеќе од 500 милиони евра прилив во буџетот имајќи ја предвид актуелната цена на бакарот.

Како што пренесоа дел од медиумите, на последниот брифинг на министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска, било истакнато дека е очекуван падот на рударството, со оглед на фактот дека во последните 40 години се нема отворено ниту еден поголем рудник. На брифингот било наведено дека особено рудниците за металични суровини се значителни носители на БДП во Македонија.

Министерството информирало и дека во завршна фаза е изработката на Законот за геологија и Законот за рударство, во кои се потенцирало дека концесионерите мораат да применуваат највисоки стандарди при откопувањето и преработката на минералните суровини.

Претходно, во гостување во „Топ тема“, советникот за рударство во Министерството, Филип Петровски изјави дека досега рударството во Македонија било многу запоставено.

– Ние во последните години имаме сериозен пад на рударството во индустриското производство, што не е добро. Во моментов имаме во светски размери сериозни потреби од стратешките минерални суровини, оцени Петровски.

Тој додаде дека во изработка е Законот за рударство којшто, како што вели, е комплетно усогласен до европската регулатива и европските директиви за заштита на животната средина и останатите светски директиви за користење на најсовремени методи.

– Експлоатација на стратешките минерални суровини, како и на сите останати, сега се врши со најсовремени светски методи на откопување и методи на заштита на животната средина. Јас слободно, како многу искусен во оваа област, можам да кажам дека граѓаните не треба да бидат загрижени, заради тоа што ние ќе ги преземеме сите мерки за заштита на животната средина, нагласи советникот.

Според Петровски, Министерството ќе ги следи сите процеси и додека не се исполнат сите критериуми согласно европските регулативи и директиви нема да може да се добие дозвола за експлоатација.

The post СВЕТОТ СЕ БОРИ ЗА БАКАР, МАКЕДОНИЈА ИМА РУДНИК ШТО МОЖЕ ДА ГО КРЕНЕ БДП Апсурдно е да се попречуваат инвестиците во овој сектор appeared first on plusinfo.mk.

Решени ли се еко активистите да ја држат во заложништво македонската економија? Тие велат дека нема да дозволат отворање на ниту еден нов рудник и ги прашаа премиерот Христијан Мицкоски и градоначалникот Сашко Митовски дали гарантирале со нивниот живот, имот или финансии дека рудниците ќе ги запазувале еколошките стандарди. Ставовите ги споделија во емисијата „Директно“ на Телма ТВ, а нивните аргументи за забраната за нови рудници во Македонија варираа – од струењето на ветерот, евентуален земјотрес, па сѐ до можноста некогаш во иднина бивши земјоделци повторно да изразеле желба да одгледуваат култури, но ќе немале каде поради рудниците. Наместо од индустрија, тие порачаа Македонија да живее од туризам.

Марина Томова од организацијата „Чејнџмејкерс“ од Гевгелија изрази загриженост за прашината од динамитот од рудник во Крива Паланка. Таа се сомнева дека целта на македонските власти е да има што поголемо иселување од земјата за да има што помал отпор за рудниците, по што оцени и дека „Александар Македонски ви се превртува во гроб“. Томова упати прашања до премиерот Мицкоски и градоначалникот Митовски за почитувањето на еколошките стандарди во инвестициите во рударството.

„Гарантирате со ваш живот, со имот, финансии? Со збор? Со што гарантирате? Еве Крива Паланка е на 119 километри воздушна линија од Гевгелија. Започнувајќи од мене, еве еден ветар да дувне – што со мојот син со кој еве од вчера одиме накај бронхопневмонија и што сме често закачени на апарати?“, праша Томова.

Според неа, кај нас не била решена проблематиката со загадувањето на постоечките рудници, а во Гевгелија ќе имало дополнителни последици од прашината од динамитот во Крива Паланка кога ќе дува ветер, на што видно збунет остана и водителот. Томова беше категорична дека воопшто нема за што да се дебатира и разговара – рудници нема да има.

„Македонија е на трусно подрачје – рудници не смее да има“, додаде Томова.

Ваквиот став на еко-активистката е во спротивност со фактот дека голем дел од рудниците се наоѓаат токму во геолошки активни зони каде има движење на тектонски плочи, вулканизам и раседи. Едни од најголемите рудници се наоѓаат во Турција, Кина и Чиле, а рудници има и во секоја од соседните земји на Македонија кои се исто така во трусно подрачје.

Понатаму, активистот од „Здрава котлина“, Горан Станишљевиќ ја покрена дилемата „зошто ни треба таа пропаст“. Според него, секој рудник е загадувач, дури и во Шведска и во Австралија, а ние сме биле премногу мала земја за олку голем број рудници, па затоа „нема да остане ништо од Македонија“.

„Дел од територијата се уништува заради јавното добро, но Македонија има премалку територија и премногу рудници, а сакаат да отворат нови… И да се исполнат сите еколошки стандарди, рудници за металични суровини не треба да се отворат! Толку!“, дециден беше Станишљевиќ.

Инаку, во Македонија во моментов постојат само четири рудници за металични суровини и нов рудник се нема отворено повеќе од 40 години.

Станишљевиќ сепак најмногу го критикуваше проектот за рудник за бакар во Иловица. Тој кажа дека земјоделските површини во Струмичко се запуштени и имаат грмушки, но забележа дека ливадите ќе биле опфатени од рудникот за бакар во Иловица и го постави прашањето „што ако земјоделците во иднина се решат повторно нешто да одгледуваат, а токму необработената земја е најплодна“. Ставот дека необработената земја е најплодна го потврди и Томова, која притоа во емисијата додаде и дека е дискриминирана што постојат субвенции за млади земјоделци до 40 години, а таа е повозрасна.

„Ние секогаш спомнуваме дека цената на бакарот расте, но не спомнуваме дека и цената на храната расте. Кога почна војната во Украина на полиците не снема бакар, туку снема масло и брашно. Значи, нас ни треба храна, ни треба воздух, ни треба вода. Сето тоа се уништува со рудниците“, изјави еко-активистот Станишљевиќ според кого особено опасно било хидројаловиштето предвидено со инвестицијата во Иловица.

Сепак, доколку од друга страна се погледне јавнообјавената Оценка за влијание врз животната средина за Иловица, инвеститорот „Еуромакс се заложува за обновување на вегетацијата на хидројаловиштето во пасишта и грмушки во фазата на затворање“.

Во емисијата учествуваше и Ѓорѓи Георгиевски од „Спас за Прилеп“, кој истакна дека останатите соговорници ги познава од речните долини, македонските ливади и врвовите од планините. Тој е уверен дека Македонија може да има економија без индустрија, а туризмот претставувал патриотизам на 21-виот век.

„Македонија може да живее од туризам… Јас работев во туризам, со туристичка агенција во туристички центар и знам дека имаме многу богат туристички пакет. Во тој туристички пакет, мајка Македонија нема само солена вода, друго има сѐ“, потенцираше Георгиевски.

Но, ако се погледне регионот, Грција убедливо води како една од најголемите туристички дестинации во Европа и туризмот учествува со 30% во државниот буџет. Овој економски показател не ги поколеба грчките власти да одобрат отворање на еден од најголемите рудници во регионот за бакар и злато на Халкидики, „Скуриес мајнс“, кој е на 125 километри воздушна линија од Гевгелија.

Ѓорѓиевски го искористи времето во емисијата да упати и апел до јавноста.

„Сакам да упатам еден апел, дека не само што нема да има рудници во Македонија, ние сме во контакт одамна, алармирани сме и работиме, не седиме“, порача еко-активистот.

Пред само три недели, кога беше актуелна финансиската поддршка од САД за геолошките истражувања за антимон во Кривопаланечко, премиерот Христијан Мицкоски, одговарајќи на новинарско прашање, истакна дека ќе се појават структури кои ќе бараат затворање на рудниците, без да прецизира кои се тие.

„Кај индустриското производство имаме два предизвика. Тоа е слабата активност на дел од рудниците, иако има и такви структури во општеството коишто би сите рудници да се затворат, и оние коишто ги исполнуваат сите еколошки стандарди и на тој начин да ја банкротираат државата за да добијат грант повеќе, има и такви… Еве гледам реакција веднаш после стратешкиот рудник за антимон којшто е светски конкурентен, па се појавија такви некои кои веднаш критикуваат за да добијат грант повеќе и да ја кодошат оваа Влада и државата, но овојпат мислам дека на тврд орев ќе налетаат, нема да се повлекуваме, зашто тоа е иднината ако сакаме да имаме држава. Второ важно, освен рудниците, е да се стабилизира делот на производството на електричната енергија“, изјави неодамна Мицкоски.

Претстои да се видат идните потези на властите, бидејќи додека еко-активисти велат дека дискусијата е затворена и рудници нема да има, експертите од Македонската академија за науки и уметности, преку новата Стратегија за минерални суровини 2026-2046 порачаа Македонија да ги користи природните минерални богатства на ефикасен начин и во хармонија со еколошките, културните и природните вредности со што ќе се овозможи и создавање на работни места.

Според Стратегијата, „Македонија не само што има ресурси во форма на руда и минерали, туку има и рамка во форма на цврста и недвосмислена еколошка законска регулатива, силна клима за иновации, но таа треба и да има и отвореност во однос на нашите геолошки ресурси, истражувањата да бидат на високо ниво и да има добро образована работна сила“. Во неа се додава дека Македонија треба да се промовира како лидер во овој дел на Европа во полето на рударството и истражувањето на минералите, а македонските претпријатија треба да работат во многу ефикасни кластери во партнерство со универзитети и истражувачки институти.

The post КАКВИ „АРГУМЕНТИ“ ИЗНЕСОА „EКО-АКТИВИСТИТЕ“ НАСПРОТИ МАНУ Власта ќе ги селела граѓаните за да нема кој да се буни против рудниците, ветер ќе носел динамитен прав од Паланка до Гевгелија?! appeared first on plusinfo.mk.

Падот во рударството продолжува, при што најновите податоци покажуваат намалување на индустриското производство од 6,2% во март 2026 година во споредба со минатата година.

Во меѓувреме, поранешниот министер Оливер Спасовски предупреди дека постои реална можност за отпуштање на 800 рудари од рудниците Злетово и Тораница. Тој ја искористи собраниската говорница за да ја критикува владата, нагласувајќи дека намалените странски инвестиции негативно се одразуваат врз индустрискиот развој.

– Имам информација дека рудниците „Злетово“ и „Тораница“ до крајот на месец мај ќе бидат затворени како странска инвестиција и на тој начин 400 луѓе во Пробиштип и 400 луѓе во Крива Паланка ќе останат без работа. Ова е директна последица од менаџирањето со тие рудници на вашиот градоначалник Тони Тоневски – Тозо, од Пробиштип, кој пред да биде градоначалник менаџираше со рудниците и според моите информации 15 милиони евра е загубата. Прашањето е дали има вистина во тврдењата дека ќе бидат затворени двата рудника и дека по 400 луѓе и во Паланка и во Пробиштип ќе останат без работа и кои се причините за намалувањето на странските инвестиции во моментите кога Владата известува дека сме трета економија во светот – праша пратеникот Спасовски.

Но, токму Спасовски од позиција на министер беше еден од тогашните владини функционери со чие гласање на владина седница се попречи реализација на инвестиција во рударството. Во 2023-тата година Владата најпрвин донесе одлука за спојување на концесиите за рудникот за бакар во Иловица, врз основа на позитивно мислење на Министерството за економија и пресуда од Управниот суд, но само неколку дена подоцна министрите си ја поништија веќе донесената одлука и ја закочија новата инвестиција. Спасовски за ИРЛ тогаш образложи дека не знаел за што гласа.

– Не знаевме дека одлуката на Управниот суд не бара од Владата спојување на концесии”, во разговор со ИРЛ ова го потврди министерот Оливер Спасовски кој како и повеќето негови колеги немал причина да се сомнева во документ на министерството кој што го презентирал Бектеши. Тој за ИРЛ изјави дека негов личен став е да нема рудник доколку локалното население тоа не го сака – пишува ИРЛ на 15.7.2023.

Откако Владата се премисли тогашниот министер за економија Крешник Бектеши рече дека била донесена политичка одлука со која не се согласува, но ќе ја почитува и спроведува.

Сепак, инвестицијата за рудник во Иловица со која беа најавени илјадници нови вработувања не е единствената која ја оспоруваат партиските функционери на СДСМ. По рудникот за бакар во Иловица, на нож сега беше дочекана и најавата за рудник за антимон во Крива Паланка. Можноста за нов рудник во кривопаланечко силно одекна во јавноста откако Соединетите Американски Држави решија финансиски да ги помогнат геолошките истражувања. Од опозициската партија се спротивставија на идејата без да се консултираат со градоначалникот на Крива Паланка од СДСМ, Сашко Митовски, што предизвика и внатрепартиски обвинувања. Митовски дава поддршка за геолошките истражувања за антимон и во изјава потврди дека телефонски зборувал со премиерот Христијан Мицкоски, меѓу другото и за Тораница.

– Платата во рудникот Тораница се движи од 60 до 90 илјади денари, во зависност од работната позиција. Ова го зборувам во услови кога Тораница има значителен пад на производството. Ме прозива матичната партија дека сум се договарал со премиерот Мицкоски… Јас единствено комуницирав со него за тема за која што чувствувам лична одговорност и загриженост, а тоа е токму за рудникот Тораница и информациите коишто пристигнуваат до мене во однос на можното затворање во месец мај. Тоа е единствената комуникација што ја имаме јас и премиерот направено изминатиот викенд, ама единствено заради интересот на градот и граѓаните на Крива Паланка, зашто со самото затворање на Тораница остануваат 400 фамилии на улица – сериозен економски удар за градот – изјави неодамна Митовски за „Инфомакс“.

Во Македонија 40 години не е отворен нов значителен рудник, а во меѓувреме стрмоглаво паѓа и бројот на вработени во рударството. Во новата Стратегија за минерални суровини 2026-2046, на која работеше Македонската академија за науки и уметности, се истакнува дека „Република Северна Македонија треба да се промовира како лидер во овој дел на Европа во полето на рударството и истражувањето на минералите, а македонските претпријатија треба да работат во многу ефикасни кластери во партнерство со универзитети и истражувачки институти“. Според Стратегијата, Македонија не само што има ресурси во форма на руда и минерали, туку има и рамка во форма на цврста и недвосмислена еколошка законска регулатива, силна клима за иновации, но таа треба и да има и отвореност во однос на нашите геолошки ресурси, истражувањата да бидат на високо ниво и да има добро образована работна сила, а „проширувањето на рударската и минералната индустрија вклучува огромни инвестиции во делови од земјата каде што таквите инвестиции беа долго време видливо отсутни“.

The post РУДАРСТВОТО ВО ПАД, СЕ НАЈАВУВААТ СТОТИЦИ ОТПУШТАЊА Индустриското производство во март годинава е за 6,2% помало од лани appeared first on plusinfo.mk.

Мицкоски рече дека рударството и натаму потфрла и најави дека државата бара начин да го помогне.

– Тука имаме помала активност на рударството како сектор во првите 2-3 месеци, во првиот квартал. Се надевам дека за две-три проблематични правни субјекти ќе пронајдеме начин како државата да помогне, но и тие самите да си помогнат, со што рударството ќе го вратиме на правилниот пат – рече Мицкоски.

Тој рече дека будно се следи состојбата во индустријата и посебно преработувачката индустрија која расте.

-И тоа е нешто кое што треба сите нас да нѐ охрабрува. Еве во текот на вчерашниот ден излегоа ТИРЗ зоните, излегоа и тие со свои податоци, така што апсолутно како Влада продолжуваме и понатаму да работиме во интерес на граѓаните и  државата – рече Мицкоски.

The post РАСТ ОД 3% НА ИНДУСТРИСКОТО ПРОИЗВОДСТВО Мицкоски најави помош за рударството кое е во тримесечен пад appeared first on plusinfo.mk.