Незапирлив тренд на одлив на високообразован кадар од земјава. Во 2010 та година, според проценките на Светска банка 29,1% од високо образованите луѓе во земјава заминале да живеат или работат во странство. Девет години подоцна состојбата е драстично влошена.

„Според последните податоци и издадената анализа во 2019 та година стапката на високо-образован кадар што живее и работи во странство е особено висока и изнесува скоро 40% или повеќе од една третина од високообразованиот кадар“, нотира анализата „Владино планирање – ефективност на владините мерки за справување со ризиците на пазарот на труд и начинот на планирање на средствата за надминувување на истите“ на државните ревизори.

Порталб веќе ги обајви клучните наоди од оваа анализа кои се однесуваат на горливиот проблем „младинската невработеност“ како и на невработеноста која е последица на ковид-19 кризата, но ова истражување содржи сериозни забелешки за тоа дали институциите ги спроведуваат мерките за да се запре „белата чума“.

Така, ревизорите потсетуваат дека Министерството за образование има изготвено Национална статегија за спречување на одлив на високообразован и стручен кадар 2013-2020, а за нејзино реализирање бил изготвен и Акциски план до 2014 та, но не и до 2020 та година.

„По спроведените интревјуа и разговори со надлежни лица ревизијата не доби информација ниту извештаи за реализација на утврдените цели и активности од стратегијата. На ваков начин и покрај вложените ресурси за изработка на ваков значаен стратешки документ за намалување на одливот на високообразовани и стручни кадри, ревизијата не доби докази дека стратегијата заживеала во пракса и без образложение за истото“, забележуваат ревизорите.

За една година 5 000 луѓе пријавиле дека ја напуштиле Македонија

Ревизорите ги нотираат институциите кои го регистрираат „одливот“ на луѓе, привремено или трајно заминати во странство. Дел од тој ланец се МВР и Државниот завод за статистика. Така се забележува дека различни институции раполагаат со различни податоци за тоа колку луѓе со какво обарзование ја напуштиле земјава.

2018 год 2019 год

Вкупно отселени граѓани ДЗС 144 612

Отселени со високо образ. ДЗС 1359

Пријавен престој во странство МВР 7 649 12 653

Овие податоци покажуваат дека само за една година Министерството за внатрешни работи регистрирало 5 000 нови луѓе кои пријавиле престој во странство – или ја напуштиле Македонија. Според Државниот завод за статистка, пак, само за една година за повеќе од четири пати е зголемен бројот на отселени граѓани со високо образование. Без разлика што податоците доаѓаат од различни извори и мерени се според различни критериуми – епилогот е ист, на годишно ниво драматично се зголемува бројот на граѓани што ја напуштаат земјава.

„Причините кои водат до одлив на мозоци генерално се должат на можностите за вработување, повисоки плати, професионално унапредување и обука, подобра иднина за членовите на семејството како што се можности за образование на децата и подобри услови за живеење и работа“, заклучуваат ревизорите.

На крајот од минатиот месец Агенцијата за вработување регистра 13 262 невработени со високо образование.

Невработени 31 ви јануари 2021 година

Високо образование 13 262

Магистри на науки 985

Доктори на науки 30

Одливот на високообразовани луѓе станува сериозен проблем, кој според анализата на ревизорите, го менува пазарот на работна сила во земјава што резултира со недостиг на образован и квалификуван кадар во фирмите во земјава.

The post АНАЛИЗА: 40 отсто од високообразованите живеат и работат во странство appeared first on plusinfo.mk.

Од Државниот завод за ревизија (ДЗР) укажуваат дека М-НАВ уште во 2013 година зел кредит од Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) во износ од 11,2 милиони евра за финансирање на Проектот за надградба на македонскиот систем за воздухопловна навигација, и дека по низа пролонгирања на роковите за користење на заемот досега се искористени минимални средства, а се плаќаат пенали за неповлечените пари.

„До 31.12.2019 година повелечени се вкупно 3.275.570 евра“, пишува во извештајот.

Ревизорите укажуваат дека поради пролонгирањата и некористењето на заемот, М-НАВ сѐ уште ги нема ставено во оперативна функција потребните системи.

Според ревизорот, низа неправилности има во јавните набавки. Управниот одбор во текот на 2018 година 16 пати го менувал планот за јавни набавки и од првичните 140 планирани постапки за јавни набавки вредни околу 318 милиони денари, тие биле зголемени на 169 постапки вредни 360 милиони денари.

Од нив, во текот на 2018 година биле извршени само 56 постапки со вкупна вредност од околу 100 милиони денари, што е реализација од 27,8 отсто.

Дополнително, без да се спроведат соодветни постапки на набавки биле потрошени околу 3,7 милиони денари, што е спротивно на Законот за јавни набавки.

Оттаму посочуваат и дека просторија на М-НАВ била издадена за ресторан без да се запазат процедурите за јавно наддавање и процена на пазарна вредност на закупнината.

Во однос на вработувањето во ова државно друштво ревизорот констатира дека во 2018 година во М-НАВ биле вработени 22 лица, а пет од нив биле прераспределени на работни места за кои не ги исполнуваат условите предвидени со правилникот за систематизација на работните места.
Незаконски се вршела и исплатата на надоместоците на плати, а на вработените не им се плаќала прекувремената работа.

„Врз основа на одлука на УО, во јули 2018 година исплатени се додатоци на плата за прекувремена работа за 2017 во вкупен износ од 329 илјади денари (околу 5.300 евра – н.з). Истите се пресметани во износ од 29 отсто од основната плата, наместо основната плата зголемена за 29 отсто, што не е во согласност со член 55 од Колективниот договор… Иако вработените во 2018 оствариле повеќе работни часови од полното работно време, до денот на ревизијата не им е исплатен додаток за прекувремена работа. Поради недостиг од персонал, воведувањето на прекувремената работа се прави со распоред за работа во смени, без одлука, што не е во согласност со члем 117 од Законот за работни односи“, констатира ревизорот.

Ревизорот, исто така, утврдил неправилности и при ангажманот на адвокати на Друштвото. Овие услуги, се наведува во Извештајот се обезбедувале без соодветни спецификации за цената и тоа ги надминало планираните пари.

Утврдени се и неправилности во однос на сопственоста на земјиштето со кое располага М-НАВ. Исто така, утврдено е дека не е утврдена вредноста на дел од земјиштето сопственост на Друштвото, а дел од површините со кои располага М-НАВ не се евидентирани во трговските книги.

Според Извештајот, во 2018 година одредени корисници на службени возила не ги почитувале интерните акти.

„Имено, во 2018 година, пет службени возила имаат изминато 179.848 километри, за кои според просечната потрошувачка на гориво утврдена со техничките спецификации на возилата, потребни се вкупно 11.638 литри. За наведените возила потрошени се вкупно 28.002 литри гориво во вредност од 1.743 илјади денари (над 28 илјади евра – н.з.), што е за 58 повеќе од потребните количини, односно направени се повеќе трошоци за гориво во износ од 1.011.000 денари (над 16 илјади евра)“, се констатира во Извештајот.

Иако М-НАВ во финансискиот план испланирал 700 илјади денари да потроши за адвокатски услуги, се потрошени три пати повеќе, односно 2,3 милиони денари, а притоа не била направена измена на финансискиот план.

Ревизорите нашле неправилност и во постапката на давање под закуп на ресторанот, кој се наоѓа во објектот на М-НАВ, во кој закупецот инвестирал средства, но нема добиено писмена согласност за да ја почне инвестицијата.

Ревизорот целата одговорност за работењето ја насочува кон управниот одбор во состав: Николче Тасески, претседател, Владко Крстевски, член и Миѓен Селмани, исто така, член.

Управниот одбор во одговорот на забелешките на ревизијата дел од забелешките прифаќа, но во делот за користење на кредитот од ЕБОР наведува дека М-НАВ континуирано презема активности и постапки по насоките на ЕБОР и презема активности за решавање на спорот со земјиштето на кое треба да се гради зградата од проектот за новиот АТМ системот. Во преговорите со ЕБОР, како што се наведува, била вклучена и владата, а во опција е и воспоставување на АТМ систем без изградба на нова зграда,  новиот МОДЕ С радар да се постави на државно земјиште. За тоа во 2018 година е реализиран и тендер.

The post Ревизија: М-НАВ плаќа илјадици евра пенали за кредит од ЕБОР, прескапи адвокатски услуги, вработувал незаконски appeared first on plusinfo.mk.