Во пресрет на 7 април, Светскиот ден на здравјето, вреди да се задржиме на пораката што годинава ја испраќа Светската здравствена организација: „Together for health. Stand with science.“  Технолошкиот напредок, експоненцијалниот раст и развој на вештачката интелигенција и нејзиниот продор во науката, на оваа порака и придава важност како една од најважните цивилизациски пораки на нашето време. СЗО ја започна 2026 година ставајќи го во фокус научното знаење, соработката меѓу институциите и One Health пристапот – свеста дека здравјето на луѓето е неразделно поврзано со здравјето на животните, растенијата и животната средина.

Во епоха во која секој има право на свое мислење  за науката,  медицината и јавното здравје, оваа порака звучи речиси како морална обврска. Да се застане со науката не значи да се брани некаква далечна лабораторија, туку да се брани правото на човекот на вистина, на точна дијагноза, на навремена терапија, на систем што не одлучува според дезинформацијата, туку според силата на доказот. Науката во здравството е неговата совест. Без неа, политиката лесно ќе заврши во импровизација, а импровизацијата во здравството ја плаќа човекот со своето време, својата болка, а понекогаш и со својот живот.

Токму затоа, кога зборувам за реформи во македонското здравство, не сакам тие да се сведат само на бирократски измени, на нови формулари или на административни поместувања. Моето уверување е дека здравствениот систем може да стане поправеден и поефикасен само ако стане понаучен. А тоа значи нешто многу конкретно, како што се уредни податоци, проверливи патеки, протоколи, електронски евиденции, институционална и дигитална меморија, развиени капацитетите да се учи од фактите. Во овој контекст беше и идеја да подготвиме законски измени со кои медицинската документација, упатите, рецептите, извештаите и регистрите треба да се водат дигитално, со единствено електронско здравствено досие за секој пациент. Во оваа насока и телемедицината, која веќе успешно се тестираше во триаглоникот Скопје-Дебар-Делчево, не ја гледаме како технолошки егзотизам, туку како начин знаењето да патува побрзо од пациентот и да ја приближиме специјалистичката грижа до местото на живеење.

Научниот пристап денес има и уште една важна димензија, а тоа е свеста дека здравјето повеќе не може да се гледа изолирано, како затворен однос меѓу лекарот, пациентот, амбулантата и болницата. Токму затоа СЗО годинава толку силно го истакнува One Health пристапот, кој здравјето го разбира како поврзаност меѓу луѓето и ритамот на животот во природата. Овој пристап е одговор на реалноста на нашето време: новите заразни закани, антимикробната резистенција, климатските влијанија врз здравјето и потребата системите да научат да предвидуваат. Колку повеќе светот станува меѓузависен, толку повеќе и здравството мора да стане научно поврзано и институционално координирано.

Оттука, да се застане со науката не значи само да се биде „за“ медицината, туку да се биде за држава што одлучува врз основа на проверливи сознанија. СЗО во својата глобална стратегија за дигитално здравје вели дека дигиталните здравствени иницијативи можат да дадат резултат само ако се потпрат на робусна стратегија што ги поврзува финансиските, организациските, човечките и технолошките ресурси. Тоа е важна поука и за нас дека технологијата сама по себе не спасува. Но, кога е ставена во служба на медицинските протоколи, знаењето, институционалната меморија и одговорноста, таа станува алатка на ефикасноста и ефективноста на системот, но и на неговата вредносна интенција да биде правичен. Во таа смисла, процесите на дигитализација кои ги започнавме во нашиот здравствен систем, не ги доживувам како украс на модерноста, туку како нужен предуслов  системот да научи да мери, да следи, да споредува и да одлучува со повеќе разум, а со помалку импровизација.

Најразвиените здравствени системи веќе одамна не се задоволуваат само со тоа да регистрираат што му се случило на пациентот. Тие се движат кон тоа подобро да предвидат што може да му се случи. Токму затоа и Европската унија денес инвестира во иницијативи како Virtual Human Twins, во рамки на пошироката визија за European Health Data Space, каде здравствените податоци, интероперабилноста, суперкомпјутерската обработка и вештачката интелигенција не се третираат како технолошка игра, туку како темел за попрецизна, персонализирана и предиктивна медицина. За Македонија, ова не е тема за денешно самозалажување, туку за утрешна ориентација: да знаеме кон каков систем треба да се движиме, дури и кога уште ги решаваме основните слабости на сегашноста.

Овде почнува и вистинската модернизација која освен повеќе екрани, подразбира и повеќе траги, записи од процесите.  Здравството може да заслужи поголема доверба, само ако има систем што памети, поврзува и проверува. А таков систем може да се изгради само ако стои на темелот на науката и нејзините достигнувања.

Секако, би било нечесно да се тврди дека здравствениот систем на Македонија ги нема своите тешки, материјални слабости. Ги има и тие се реални. Имаме недостиг на кадар, потреба од подобра инфраструктура, потреба од повеќе ред, повеќе дисциплина и повеќе предвидливост. Но токму затоа денес ни е потребна повисока референца во науката за да не останеме заробени во сегашноста. Здравството не може вечно да биде само реактивно и да се заснова на привремени решенија, треба да се движи кон систем што ќе умее да предвидува, споредува, анализира и учи од сопствените податоци. Тоа е суштината на модерното здравство, и тоа е причината зошто научниот пристап е нужност за држави што сакаат да излезат од циклусот на импровизација.

Науката, меѓутоа, не добива смисла дури тогаш кога ќе стане голема европска стратегија. Таа добива смисла и тогаш кога ќе стане човечки подвиг во една конкретна операциона сала,  подвиг од рацете на тим кој е исполнет со знаење, но и достоинство. Затоа вреди да се каже дека и во Македонија веќе постојат примери во кои научниот и стручниот потенцијал не се само некоја магловита желба, туку и реалност. Успешно реализираните 16 трансплантации на рожница во соработка со експерти од САД се доказ дека кога знаењето, меѓународната соработка и домашниот кадар се сретнуваат во иста цел, тогаш и нашиот систем знае да прави исчекори што до вчера се доживувале како далечни. Науката, во тој миг, е враќање на видот. Таа е враќање на можноста, потсетник дека и мала држава може да развива човечки и научни ресурси ако постои насока и институционална истрајност.

Како информатичар по образование, а денес како министер за здравство, длабоко верувам дека иднината на здравството нема да се одреди само од тоа колку болници ќе изградиме, туку и од тоа како ќе научиме да ја претвораме науката во политика. Не ми е блиска логиката во која технологијата е цел сама по себе. Но ми е блиска логиката во која дигитализацијата станува форма на правда: кога човекот добива побрза услуга, кога лекарот добива појасна слика, кога системот добива трага, а државата добива можност да одлучува поодговорно.

И можеби токму тука е најдлабоката смисла на овогодишната порака на СЗО. Да се застане со науката значи да се прифати дека нема достоинствено здравство ако системот не почива врз знаење, доказ и способност да учи. Науката ја штити човечноста од самоволието, незнаењето и случајноста. А држава што навистина стои со науката, всушност стои со најранливиот човек во мигот кога нему му е потребна сигурност и вистина.  Во тоа е етичката и цивилизациската тежина на оваа порака: здравството не смее да биде простор во кој човекот ќе биде оставен сам пред болеста, туку систем во кој знаењето ќе застане на негова страна.

Затоа, во пресрет на 7 април, не сакам да ја читам пораката „Together for health. Stand with science.“ како уште една симболична реченица што ќе ја повториме и ќе ја заборавиме. Сакам да ја читам како обврска. Да застанеме со науката значи да застанеме со здравствен систем што ќе биде посмирен, попрецизен, поправеден, поодговорен, но и заснован на докази. И најмногу од сè, да застанеме со науката значи да застанеме со човекот – затоа што на крајот, секоја вистинска реформа во здравството има само еден тест на нејзината смисла: дали го заштитила човековото достоинство во мигот кога тоа било најранливо.

The post Да застанеме со науката, за да не го оставиме човекот сам пред болеста appeared first on plusinfo.mk.

Трката за критични минерали ги седна на маса членките на Советот за безбедност на Обединетите Нации. Состанокот за состојбата со рудите во светот го иницираа САД. Ова следува откако Вашингтон, исто како и Брисел, стана загрижен од зависноста од минерали од Кина и други земји, додека на светско ниво расте побарувачката за литиум, бакар, кобалт, никел, антимон, без кои не е можна дигиталната трансформација, вештачката интелигенција, зелената транзиција…

Американскиот државен секретар за енергетика Крис Рајт, чија земја во моментов претседава со Советот, истакна дека пристапот до критичните минерали претставува безбедносно прашање.

– Енергијата е премногу важна, премногу централна за животот за да се направи грешка, а истото важи и за критичните минерали. Отворените пазари ја одржуваат глобалната економија во функција и го намалуваат ризикот од конфликт. Во безбедносен интерес на Соединетите Американски Држави и нашите сојузници е да не зависат премногу од ниту една земја за материјали кои се критични за нашите економии и национална безбедност. Работата денес, особено за стратешката важност на критичните минерали и енергијата, е директно поврзана со спречување на конфликти и градење свет во кој земјите можат да соработуваат и да се движат напред заедно. Енергијата и критичните минерали го напојуваат секој сектор од нашата економија и се основа на сè во нашите животи – истакна секретарот Рајт.

На седницата на Советот спротивставено настапија претставниците на Кина и на Русија. Според кинескиот амбасадор во ООН, Фу Цонг мора да се почитува националниот суверенитет над природните ресурси. Тој не ги спомена директно западните држави, но нагласи дека одредени земји мора да го напуштат „колонијалистичкото размислување“ и да ги поддржат земјите во развој во корист на нивното богатство од ресурси. Цонг предупреди дека растечките геополитички тензии и конфликти во регионите богати со ресурси го нарушуваат снабдувањето со енергија и критични минерали и побара да не се политизира прашањето за минералите.

– Сите држави, без разлика на големината или силата, имаат право подеднакво да учествуват во глобaлнaта минерална соработка Одредени земји не смеат да претеруваат со безбедносните грижи, да ги политизираат или да ги претворат во оружје прашањата поврзани со енергијата и со критичните минерали. Тие треба да се воздржат од усвојување на менталитет на Студената војна, поттикнување блоковски конфронтации или создавање ексклузивни геополитички мотивирани мали кругови – кажа Цонг.

Во излагањето, далеку поостар беше рускиот претставник Дмитри Чумаков. Тој го критикуваше Акцискиот план за критични минерали на Г7-земјите, усвоен минатиот јуни во Канада. Според Русија, овој план јасно ја одразувал колонијалната логика за обезбедување база на ресурси за западните земји, но изрази задоволство за плановите на БРИКС за снабдување со руди.

– Неопходно е да се почитува сувереното право на државите самостојно да одлучуваат за моделите за регулирање и екстракција на нивните природни ресурси низ целиот вредносен синџир, од геолошко истражување до финалниот производ што пристигнува на пазарот. Ова може да се постигне преку правично учество во глобалните вредносни синџири на земјите што снабдуваат критични суровини. Ја поздравуваме минатогодишната дискусија за ваквите пристапи, која се одржа на самитот на БРИКС во Рио де Жанеиро, каде што земјите се согласија да ја зајакнат соработката во екстракцијата и преработката на критичните ресурси – рече тој.

На линија на САД застанаа постојаните членки на Советот – Франција и Велика Британија.

– Ние сме вознемирени од развојот на нефер практики со критичните минерали, како што се пазарните манипулации, нарушувањето на снабдувањето, поттикнувањето недостатоци со цел да се поткопаат важни проекти кои целат да се диверзифицира синџирот на снабдување. Ваквите практики можат да ја разнишаат стабилноста на нашите економии и безбедносните интереси – кажа заменик амбасадорот на Франција во ООН, Џај Дармадикари.

– Од причина што синџирите на снабдување со критични минерали стануваат поконцентрирани, конкуренцијата за овие ресурси предизвикува геополитички тензии и создава изложеност на принуди, додека глобалната побарувачка брзо расте – истакна амбасадорот на Велика Британија, Џејмс Кариуки, додавајќи дека рударството во иднина мора да им обезбеди на заедниците да ги видат придобивките преку работни места, пристап до енергија и економски можности.

Непостојаните членки на Советот за безбедност укажаа дека растат геополитичките тензии поради пристапот до минерали и тоа може да влијае на територијалниот интегритет и суверенитет на некои држави. Од регионот, амбасадорката на Грција најави дека државата засилено ќе спроведува геолошки истражувања, додека пак претставничката на Данска го потенцираше значењето на Директивата на ЕУ за критични минерални суровини.

– Природните ресурси долго време ја обликуваа динамиката на кофликтите ширум светот. Гледаме дека овие опасности повторно се покренуваат. Во Обединетите Нации, а особено на оваа маса, споделуваме одговорност за овие ресурси да станат основа за развој и мир, а не извор на поделби – кажа Кристина Маркус Ласен од Данска.

– Светската трка за критични минерали претставува сложен микс на можности и ризици кои влијаат на геополитичката поставеност и безбедноста ширум светот. Ако нивната екстракција и трговија не се одвива со транспарентност и предвидливост може дополнително да ги разгори постоечките конфликти и да создаде нови. Како земја со минерални ресурси, резерви и значителни капацитети за ископ и преработка, ние сме одлучни за понатамошна надградба на геолошкиот залог преку нашата робустна Национална програма за истражување на критични минерали – Аглаја Балта.

Состанокот започна со говорот на генералната потсекретарка на ООН, Розмари ди Карло, која го пренесе ставот на Организацијата – трката по критични минерали да се одвива фер. Таа додаде дека критичните минерали се меѓу главните двигатели на економијата на 21 век.

– Безброј работи што ги земаме здраво за готово – паметни телефони, електрични возила и најсовремени медицински технологии – не би биле можни без нив. Само во 2023 година, трговијата со сурови и полупреработени минерали достигна приближно 2,5 трилиони долари. Ова претставува повеќе од десет проценти од глобалната трговија. Побарувачката би можела да се зголеми тројно до 2030 година и четирикратно до 2040 година. Овој драматичен пораст на побарувачката е генерациска можност: да се создадат работни места, да се диверзифицираат економиите и да се промовира одржлив развој. Сепак, порастот на побарувачката за критични минерали, исто така, ја поттикнува геополитичката конкуренција и влијае на глобалните синџири на снабдување – спомена Ди Карло.

Според извештај од 2023 година на меѓувладината организација Меѓународна агенција за енергија (ИЕА), производството на критични минерали е високо географски концентрирано, при што Кина снабдува 60 проценти од ретките земни елементи. Кина, исто така, има значителна предност во преработката на овие минерали, а рафинира и 60-70 проценти од литиумот и кобалтот – минерали од витално значење за литиум-јонските батерии за електрични возила, паметни телефони и лаптопи.

The post САД ГО СВИКАА СОВЕТОТ ЗА БЕЗБЕДНОСТ НА ООН ПОРАДИ РУДИТЕ Кина предупредува на „Студена војна“ appeared first on plusinfo.mk.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, се подготвува да му понуди на Владимир Путин пристап до ретки минерали во обид да го убеди да ја заврши војната во Украина, објави британскиот портал „Телеграф“.

Тој ќе пристигне на долгоочекуваниот состанок со својот руски колега во Анкориџ утре со низа предлози што би можеле да ѝ донесат на Русија значителен профит. Според „Телеграф“, тие вклучуваат отворање на природните ресурси на Алјаска за Москва и укинување на некои американски санкции врз руската авиоиндустрија.

Се вели дека американскиот министер за финансии, Скот Бесент, е меѓу оние што го информираат Трамп пред средбата со Путин. Бесент ги истражува економските концесии што САД би можеле да ги понудат на Русија за да се забрза договорот за прекин на огнот.

Меѓу предлозите е и давање пристап на Путин до минерали од ретки земји на украинските територии што моментално се окупирани од Русија.

– Опсегот на стимулации вклучува можен договор за ретки минерали – рече извор запознаен со предлозите.

Во мај, САД и Украина потпишаа договор за ретки минерали, кој овозможува експлоатација на украинските ресурси. Отворањето нови рудници би барало и руска соработка.

Се наведува дека Украина поседува 10 проценти од светските резерви на литиум, кои се неопходни за производство на батерии. Двете најголеми наоѓалишта на литиум се наоѓаат на територии што ги држи Русија, а Путин ги бара овие ресурси.

Дополнителни стимулации вклучуваат укинување на забраната за извоз на делови и опрема потребни за одржување на руските авиони. Западните санкции по почетокот на инвазијата во 2022 година спречија пристап до клучни резервни делови.

Трамп, исто така, разгледува понуда за Русија да ги искористи природните ресурси во Беринговиот теснец, кој ја одделува Алјаска од Русија. Се вели дека областа содржи значителни неоткриени резерви на нафта и гас.

Британски владини извори изјавија дека ваквите стимулации би можеле да бидат прифатливи за Европа доколку не се сметаат за награда за Путин.

Израелската окупација на Западниот Брег е наведена како модел за завршување на војната – Русија би ја задржала воената и економската контрола врз окупираните делови од Украина преку своето управно тело.

Белата куќа ги ублажува очекувањата пред самитот. Трамп рече дека веројатно ќе знае „во првите две минути“ дали Путин е сериозен во врска со мирот.

Европските дипломати велат дека Путин не се откажал од својата цел да го собори Зеленски и да инсталира проруски режим во Киев. Руските претставници го опишуваат состанокот како дискусија за „руско-американските односи“ со можност за зајакнување на трговската соработка.

-Претседателот од самиот почеток беше јасен дека сака да го запре крвопролевањето и да постигне целосно и сеопфатно примирје, рече функционер на Белата куќа. „Сите се согласуваат дека војната мора да заврши и тој работи на тоа“.

The post ТРАМП ЌЕ МУ ПОНУДИ РЕТКИ МИНЕРАЛИ НА ПУТИН ЗА МИР? Британски „Телеграф“ открива дека зад преговорите се крие трампа за ресурси appeared first on plusinfo.mk.

Во Скопје, на 25-ти јуни, во организација на АРНО, се одржа финалниот настан на Академијата за циркуларна економија, на која беа презентирани циркуларните бизнис иницијативи развиени од граѓански организации.

Во рамки на првата Академија за циркуларна економија организациите развија прототипи на 12 идеи: велосипедски паркинзи изработени од стари метални буриња и велосипедски гуми, житни цевки од био-отпад наречени „Сламенка“, украси од отпадно дрво, пелетизирана храна за животни од ливадска детелина и сено, креативна употреба на отпад од локални бизниси (сувенири, корпоративни и  персонализирани подароци), производство на течно ѓубриво од чај, градежен блок од рециклирана пластика, одржлива мода од текстилен отпад, еко-моливи и боички од отпадна хартија, био-компост од отпад од храна и онлајн продавница за циркуларни производи.

За некои од овие интересни идеи ќе можете да прочитате повеќе во иднина на нашите портали, а за финалниот настан на Академијата, прочитајте ТУКА.

The post ОД ОТПАД ДО РЕСУРС Цевки од жито, ташни од авто-индустриски отпад, велосипедски паркинг од буриња… appeared first on plusinfo.mk.

Поглаварот на Католичката црква (87), кој моментално е во Папуа Нова Гвинеја како дел од големото патување во Југоисточна Азија и Океанија, денеска се состана со локалните власти, претставници на граѓанското општество и дипломати во главниот град Порт Морезби.

Тој нагласи дека е „неопходно“ да се вклучат меѓународните корпорации во екстракцијата на природните ресурси.

– Сепак, единствено исправно е на потребите на локалното население да им се посвети соодветно внимание при распределбата на приходите и вработувањето работници, со цел да се подобрат нивните животни услови – рече папата Франциск.

Папуа Нова Гвинеја има огромни резерви на минерали и ресурси, вклучувајќи злато, бакар и природен гас. И покрај тоа, мнозинството од населението од околу 10 милиони живее под прагот на сиромаштија.

Кинеските и австралиските компании се особено активни во оваа пацифичка држава.

Папуа Нова Гвинеја, речиси 15.000 километри оддалечена од Рим, е втората станица на папата во неговото најдолго патување во странство од неговиот мандат досега. Само една четвртина од населението на земјата се католици.

Во рамките на посетата папата Франциск утре ќе предводи големата црковна миса на спортски стадион во Порт Морезби.

Други станици од неговото 12-дневно патување во четири земји во Југоисточна Азија и Океанија, се Источен Тимор и Сингапур. Папата го почна своето патување во Индонезија.

The post ДА СЕ ИСКОПУВА БОГАТСТВОТО АМА ДА ИМ СЕ ДАВА И НА ЛОКАЛНИТЕ ЖИТЕЛИ Папата Франциск бара соодветна распределба на приходите appeared first on plusinfo.mk.

Тој вели дека го живее вториот живот иако 26-дневната битка во ковид-центар со кислородна поддршка оставила трајни последици врз неговото здравје.

– Најтешко, најболно и најморбидно за мене беше тоа што целиот процес на пакување на починатите во црни вреќи го правеа пред мои очи. Какво здравство сме ние? Немаме обичен параван? Медицинскиот персонал не е виновен, луѓето прават сè, но нивните ресурси се ограничени. Дојде медицинска сестра да ми мери температура и ми рече дека имам 36.7 степени. Тогаш ја замолив да ме допре со дланката за челото и веднаш сфати дека горам од температура. Тие немаат основни средства за работа. Тие ковид-центри беа мртовечници, јас за неполни три дена видов четири црни вреќи – раскажува Нацевски.

The post Морбидно сведоштво на скопјанец кој лежел во болница поради ковид-19: Мртвите ги пакуваа во црни вреќи пред мои очи, како да лежев во мртовечница appeared first on plusinfo.mk.

– За жал, оваа Влада, Министерството за здравство и Комисијата за заразни болести не ги презедоа потребните мерки за да го спречат навремено ширењето на инфекцијата со ковид-19 и ја занемарија потребата да се подготват за вториот бран. Како последица на тоа, нашата земја денес се соочува со вториот бран на пандемијата, која доаѓа со многу голем број на заразени и болни со ковид-19, а и со многу смртни случаи – рече Исмаили.

Оваа ситуација го покажа следното: недостаток на капацитети, медицинска опрема и други материјали за лекување, особено во потешките случаи, но и на другите хоспитализирани пациенти. Недостаток на потребниот медицински персонал, ова како последица на континуираната инфекција и болест на голем број од овој персонал во услови на отсуство на несоодветните материјали и простории во голем дел од болниците во нашата земја, хаосот, лошото управување и неправилната и нефункционална комуникација помеѓу ковид-центрите. Губење на довербата во нашиот здравствен систем, политизација на здравството и судир со други интереси и недостаток на унифициран и усвоен протокол за лекување на овие пациенти.

– За жал, надлежните институции со својата неодговорност нè доведоа до критична ситуација, каде што „вториот бран“ на пандемијата нè опфати како смртоносна бура, која секој ден сè повеќе ги одзема животите на луѓето од различна возраст. Да не заборавиме дека Северна Македонија е на прво место во Европа според смртноста од ковид-19, ова можеби и од недостаток и лошо менаџирање со кислород на пациентите кои лежат во болници.  Во време кога министерот за здравство изјавува дека и болничките капацитети на приватните болници ќе бидат ангажирани во справувањето со пациентите со ковид-19, во време кога Владата прогласува 30-дневна кризна состојба, разбирливо е дека јавниот здравствен систем во нашата земја е пред колапс и дека јавното здравје е влошено многу – констатира Исмаили.

Според него, од оваа катастрофа на нашиот здравствен систем страдаат и хронично болните и другите пациенти, кои се дијагностицираат и се третираат со доцнење или кои продолжуваат да не се дијагностицираат. Оваа состојба има сериозни последици по здравјето на овие пациенти, но никој од надлежните институции не е заинтересиран и не го цени тоа, бидејќи тие се преплавени од неможноста да се справуваат со оваа состојба. Веќе е очигледно дека Владата нема способност за справување со оваа криза, но сметката за овој неуспех ја плаќаат граѓаните со здравствени последици, со економски и социјални последици, но – за жал – голем број случаи и со нивните животи.

– Исклучително загрижени за здравјето на нашите граѓани, за економијата и за социјалните проблеми на семејствата, бараме Владата да престане да ја политизира пандемијата и да биде отворена за сите што можат да помогнат, со цел да не се нанесува штета уште повеќе по здравјето на граѓаните. Инаку, на земјата ѝ треба итно друга влада. Граѓаните треба строго да ги почитуваат мерките за заштита на здравјето и да водат максимална грижа со цел да не бидат ниту жртви на инфекцијата, ниту пак, извор на инфекцијата – вели Исмаили.

The post Алтернатива: Владата да ги ангажира сите професионални ресурси во битката против ковид-19 appeared first on plusinfo.mk.

Според Законот за упавување со кризи, член 33, во прогласена кризна состојба Владата управува со државните, но може да побара да управува и со приватни ресурси и ресурси во сопственост на граѓаните.

1. Во случај на кризна состојба можат да се употребат и ресурсите на јавните претпријатија, установи и служби, како и на трговските друштва кои се од посебно значење за работа во кризна состојба, во согласност со закон.
2. По барање на Владата, врз основа на договор склучен со Центарот за управување со кризи или доброволно, можат да се употребат и ресурсите на граѓаните и други правни лица кои не се опфатени во ставот 1 на овој член.
3. Дневниот надоместок за користење на ресурсите од ставовите 1 и 2 на овој член изнесува до 30% од просечната месечна нето плата по работник во Републиката објавена од Државниот завод за статистика во месецот пред давањето на ресурсите, а надоместокот за нивно оштетување или уништување не може да биде помал од пазарната вредност на средството, што истото ја имало во времето кога е оштетено или уништено, определена врз основа на елементите со помош на кои според обичаите во зависност од времето и местото на пазарот се утврдува пазарната цена.
4. Евиденција за ресурсите од ставовите 1 и 2 на овој член води Центарот.
5. Поблиски прописи за видот на ресурсите од ставовите 1 и 2 на овој член, за начинот на водењето на евиденцијата и за поблиско определување на висината на надоместокот за нивно користење, оштетување и уништување донесува Владата.
6. Граѓаните, јавните претпријатија, трговските друштва и другите правни лица можат да се откажат од надоместокот за употреба на ресурсите по сопствено барање и со писмена изјава.

Одлуката на кризна состојба не може да трае подолго од 30 дена, а доколку има потреба да биде надминат овој период, односно состојбата да трае подолго, Владата треба да побара одобрување од Собранието за продолжување на рокот или да предложи прогласување на воена или вонредна состојба.

The post Со што сѐ ќе може да управува Владата во следните 30 дена? appeared first on plusinfo.mk.