Имам големи резерви за оценките на организацијата Репортери без граници за состојбите во медиумскиот сектор и во новинарството во Македонија. Толку големи се тие резерви, што се осмелувам да кажам дека сериозните аналитичари на состојбите не би смееле без дополнителни длабински истражувања да се потпрат на оценките на оваа ценета меѓународна организација, барем кога зборуваме за нашата земја.

За да не бидам погрешно разбран, сакам веднаш на почетокот да кажам дека за моите резерви воопшто не е клучно рангирањето на нашата земја во Индексот на слободата на медиумите, каде што лани сме биле на 42. место, а годинава на 45. место. Искрено, ниту разбирам што значи ова, ниту познавам некој што може ова рангирањето доследно да го образложи од методолошки аспект. И затоа поместувањето три места погоре или подоле, барем според мене, не менува ништо во нашата реалност.

Новинарите не биле во „непријателско опкружување“

Малку повеќе внимание заслужува „дипломатски“ срочената и избалансирана општа оценка на Репортери без граници, која вели: „Иако новинарите не работат во непријателско опкружување, широко раширените дезинформации и недостигот на професионализам придонесуваат за пад на довербата на општеството во медиумите, што ги изложува независните медиуми на закани и напади. Владини претставници имаат тенденција да имаат лоши и понижувачки ставови кон новинарите“.

Еве зошто велам дека овие оценки се спорни.

Пред сè, не е сосема јасно врз основа на каква емпирија се заклучува дека „новинарите не работат во непријателско опкружување“. Во последните неколку месеци, но и пред тоа, лани, повеќе новинари и медиуми беа изложени не само на „непријателско опкружување“, туку и на директно таргетирање и на јавни атаци.

Кој и врз основа на што оценил дека „владини претставници имаат тенденција да имаат лоши и понижувачки ставови кон новинарите“, од што би имплицитно би требало да се заклучи дека опозициските претставници немале таква тенденција?

Кој и со каква методологија измерил и докажал дека дезинформациите во Македонија се „широко распространети“? Колку „широко“? Пошироко одошто во Велика Британија или во Франција, на пример?

Како се мери довербата?

Кој и како ја измерил „довербата во медиумите“, па утврдил дека таа опаѓа? Ако таа оценка е изнесена врз основа на испитување на перцепции (има такви анкети), тогаш сме сошиле копче. Дали на Репортери без граници им е познато кои институции во таквите истражувања традиционално добиваат најголема доверба, а кои најмала?

Најконзервативните институции – војската и црквата – вообичаено уживаат најголема доверба. Народот најмногу си ги сака поповите и војниците, а најмалку политичарите и новинарите. Какво е тоа општество? Авторитарно.

„Опаѓањето на довербата“ во политиката („најстариот занает“, нели), во медиумите („слугите“) и во некои други професии (судии, лекари итн), делумно е резултат на објективна ерозија на моралот во тие сфери, но во голема мера е плод и на жестока повеќедецениска пропаганда на оцрнување. Кај медиумите таа пропаганда во последниве петнаесеттина година беше главно насочена кон т.н. нови медиуми, кои беа оценувани како легла на сите зла, додека за т.н. традиционални медиуми се тврдеше дека се чувари на професионализмот и на етиката во новинарството.

Замислете, телевизијата била доминантен извор на информации?!

Жално е што оваа, со години грижливо негувана стигма – смислена со цел да се спречи она што не може да се спречи, имено, експлозијата на онлајн медиумите и на социјалните мрежи – може да се прочита дури и во анализата на Репортери без граници. Во која, замислете, се тврди: „Иако телевизијата е доминантен извор на информации, онлајн медиумите играат важна улога“.

Сум кажал повеќе пати дека нема да полемизирам со ваков аматеризам и со вакво незнаење, но од почит кон Репортери без граници, сепак, ќе направам исклучок. И ќе кажам јасно и гласно дека не постои методологија со која еден сериозен истражувач, експерт или аналитичар, во Македонија или во која било друга земја во светот, научно и емпириски ќе утврди дека „телевизијата е доминантен извор на информации“.

Тоа, едноставно, не е точно!

Не постои средно образован човек кој не знае дека апсолутно доминантната справа со која луѓето денес се информираат за било се вика паметен телефон. Сите имаме паметни мобилни телефони. Речиси 90 отсто од сообраќајот на онлајн медиумите доаѓа преку оваа справа, а тоа значи дека десктоп машините, лаптопите и таблетите служат претежно за работа. Изгледа дека само репортерите без граници упорно гледаат и телевизија на мобилни телефони.

Не знам дали некој од оваа организација се прашал кога тоа граѓаните „доминантно се информираат преку телевизиите“? Во кој период од денот? Кој нормален човек во денешно време ги чека попладневните и вечерните вести на телевизиите за да се информира што се случило ноќеска, утрово или претпладнево? Па тука е мобилниот…

Туѓата треш продукција се гледа многу повеќе од домашната

Има ли податоци колку информативни прилози продуцира една македонска телевизиска информативна редакција дневно, во споредба со еден онлајн медиум со редакција од неколку луѓе? Јас ќе кажам двојно помалку, а секој што ќе каже тројно или уште неколку пати помалку, нема да згреши. Да, телевизиските куќи имаат свои онлајн медиуми, но тоа не се „телевизии“, тоа се интернет портали. И да, телевизиските куќи сè позачестено продуцираат поткасти и ги пласираат на социјалните мрежи, но тоа веќе не се смета за „телевизиска продукција“.

Знае ли организацијата Репортери без граници што се гледа „доминантно“ на нашите телевизии?  Се разбира, има исклучоци, неколку добри домашни телевизиски продукции и продукти. Но, тие сепак се во втор план, најмногу се гледа купен продукциски треш. Луѓето гледаат теленовели и сапуници (главно турски серии), ријалити шоуа, глупави квизови и така „доминантно“ се информираат – ама не за важните политички и општествени прашања, туку за ликовите и собитијата од таа сеприсутна треш продукција.

И сега, замислете да го знаете сево ова – згора да знаете дека телевизијата доминантно се следи преку кабелските оператори и при тоа голем дел од гледачите, голем дел од времето гледаат странски телевизиски канали, а не македонски – ама и понатаму да тврдите дека доминантен извор за информирање на граѓаните во Македонија биле телевизиите. Тоа е ширење лажен наратив. Фејк њуз! Или, тоа можеби значи дека сте тотални аматери. Или, конструирате оценки за состојбите во медиумскиот сектор во Македонија под влијание на некоја своја политичка агенда.

Ако има „независни“ медиуми, мора да има и „зависни“ – а да каже Репортери без граници кој е кој, со име и презиме?

Верувам дека организацијата Репортери без граници не е дистрибутер на фејк наративи (барем не намерно), дека тие луѓе не се тотални аматери и дека целат кон тоа нивните извештаи да бидат политички непристрасни. Мислам дека ваквите наративи за состојбите во медиумскиот сектор во Македонија се креираат главно врз основа на перцепциите на дваесеттина луѓе од заедницата на неколку македонски невладини здруженија коишто гравитираат околу медиумите, од нив црпат некаков легитимитет, продаваат „проекти“ и делкаат сериозни странски пари. При тоа, ништо битно не се прави за да се реши она што навистина е голем, клучен проблем на медиумската индустрија во Македонија – недостигот на професионализам и недостигот на обучен кадар.

Интересно би било да се слушне и објаснувањето на Репортери без граници кои се тие „независни медиуми“ во Македонија кои биле „изложени на закани и напади“. Ако има „независни“, логично, има и „зависни“. Кои се „зависните“? Може ли Репортери без граници да ни состави еден попис на едните и на другите?

Прашувам, зашто кај нас долго време се шири и една друга стигма – дека медиумите коишто јавно и транспарентно ја декларираат сопственоста (сега тоа е законска обврска и за онлајн медиумите), коишто работат пазарно и остваруваат приходи од реклами и евентуално од легални донации, биле тие „зависните“. А „независни“ биле малубројните, но богати медиуми, кои се целосно финансирани од странски фондови, од пари што доаѓаат од странски даночни обврзници, а некои од нив финансирани истовремено и со македонски буџетски пари, трансферирани кон нив преку јавниот радиодифузен сервис.

Интересно е тоа што Репортери без граници не поставува прашањето зошто при толку многу пари, коишто од разни извори се трошат за „опстанок“ на божем „независните“ медиумски бубрежиња во лој, професионализмот толку брзо ни опаѓа. Зошто во светот на „проектите“ ништо сериозно не се прави за да се зајакне профссионалната едукација на новинарите? Знае ли организацијата Репортери без граници дека во Македонија факултетите кои образуваат новинари се на смртна постела? Знаат ли дека нашата професија умира?

Еве за што треба да се критикува владата на Мицкоски, а Репортери без граници за тоа молчат

И конечно, има една тема за која Репортери без граници, секако со добра намера и без предрасуди, треба да ја критикуваат македонската влада. Зборувам за оваа влада, предводена од Христијан Мицкоски, за која прво мора да се нагласи дека направи многу битни законски измени за регулација на онлајн медиумите и за законска заштита на новинарското авторско дело (за тие достигнувања, нормално, во извештајот нема ништо).

Но, многу е важно да се каже дека во медиумскиот сектор постои и еден „систем“ на упорно, неоправдано, селективно, целосно арбитрарно и обилно државно финансирање на една група привиелгирани медиуми и новинари, дел преку озаконетите дискриминаторни механизми на буџетска поддршка, но дел и преку каналот на трансферирање пари од буџетот на МРТВ (а тоа се исто така народни пари). И тука, да сме јасни, не зборувам за медиумите во државна сопственост, МРТВ и МИА. При тоа, таа обилна финансиска поддршка за привилегираните на ниту еден начин не значи унапредување на состојбите во медиумскиот сектор. Напротив, значи само уназадување.

Да, знам, оваа влада не го измисли, туку го наследи тој „систем“. Ама си го толерира. Убаво би било владата конечно да стави крај на тоа бесмислено фрлање буџетски пари во ветер и за таа дискриминација на огромното мнозинство медиуми, новинари и медиумски работници. Но, некако немам чувство, што би рекол Мицкоски, дека тоа ќе се случи.

А имам чувство дека и следниот извештај на Репортери без граници ќе биде ист, или речиси ист, како и годинешниов. Ќе се качиме можеби некое место нагоре на Индексот, или ќе паднеме, еписибир. Ќе биде и тој само уште едно мачкање очи без граници, на кое толку многу се навикнавме, што веќе и не ни пречи.

The post Мачкање очи без граници appeared first on plusinfo.mk.

Репортери без граници (RSF) ја рангираше Македонија на 45. место од 180 земји во Индексот на слободата на медиумите за 2026 година. Лани земјава беше на 42 место.

„Иако новинарите не работат во непријателско опкружување, широко раширените дезинформации и недостигот на професионализам придонесуваат за пад на довербата на општеството во медиумите, што ги изложува независните медиуми на закани и напади. Владини претставници имаат тенденција да имаат лоши и понижувачки ставови кон новинарите“, се наведува во образложението на Репортери без граници.

Дезинформации, плагијати, копирање содржини…

„Иако телевизијата е доминантен извор на информации, онлајн медиумите играат важна улога. Сепак, мора да се направи разлика помеѓу професионалните онлајн редакции кои вработуваат новинари и објавуваат авторска содржина, и поединечните портали кои плагијаторски преземаат и само копираат содржини. Исто така, постои голем јаз помеѓу употребата и довербата: најгледаните ТВ станици – Алсат, Сител, МТВ1, Канал 5 – имаат низок индекс на доверливост“, се наведува во текстот.

Организацијата оценува дека целокупниот амбиент останува поволен за слободата на медиумите, но дека владините агенции не се многу транспарентни, а критичкото новинарство сѐ почесто е цел на напади.

„Поради силна политичка поларизација, медиумите можат да бидат под притисок на властите, политичарите и бизнисмените и на национално и на локално ниво. Двете најголеми партии (на власт и во опозиција) создадоа паралелни медиумски системи врз кои го вршат своето политичко и економско влијание. На јавниот сервис му недостасува уредувачка и финансиска независност“, се наведува во извештајот.

Во однос на правната рамка се вели дека иако Уставот ја гарантира слободата на говорот и ја забранува цензурата, земјата бавно го усогласува медиумското законодавство со стандардите на Европската Унија, во која планира да се зачлени. Стратешките тужби против учеството на јавноста (SLAPPs) служат како инструмент за заплашување и притисок врз независните медиуми. Новиот закон со кој повторно се дозволува националните и локалните власти да се рекламираат во приватните медиуми, предизвика загриженост за можно тргување со влијание.

„Иако одредени видови медиумска концентрација се забранети со закон, уредувачките тимови на некои од главните ТВ канали се изложени на економски притисоци од нивните сопственици. Државното финансирање е ограничено и нетранспарентно, а независните медиуми во голема мера се потпираат на донатори. Странските грантови засновани на проекти придонесуваат само за опстанок, но не и за понатамошен развој. Новинарството е многу несигурна професија. Некои медиуми се подложни на тргување со влијание од страна на маркетинг агенциите“, се наведува во извештајот.

Иако нема јасни ограничувања во социјалното и културното опкружување кои влијаат на слободното новинарство, социјалните медиуми и дигиталната сфера генерално го фаворизираат ширењето на дезинформации и сајбер закани. Во комбинација со ниските професионални стандарди, тие придонесуваат за пад на довербата на јавноста во медиумите и го отвораат патот за напади врз новинарите врз основа на пол, етничка припадност или религија.

„Неколку инциденти го намалија чувството на безбедност кај новинарите, вклучувајќи палење на нивен имот и случаи на полициско вознемирување. Од една страна, назначен е специјален обвинител за случаи на напади врз новинари во главниот град, а се разгледува и отворање на слични канцеларии низ целата земја. Од друга страна, новинарите кои известуваат за работата на обвинителите се соочуваат со значителен притисок“, се додава во извештајот.

Норвешка прва, САД паднаа за 7 места

Норвешка десетта година по ред го задржа првото место на ранг-листата, а ја следат Холандија и Естонија. На дното од листата повторно се наоѓа Еритреја, додека меѓу најлошо рангираните се и Северна Кореја и Кина.

Најголемо подобрување бележи Сирија, напредувајќи од 177 на 141 место по падот на владата на Башар ал-Асад кон крајот на 2024 година и последователните политички промени. Најголем пад пак забележува Нигер, губејќи 37 места и спуштајќи се на 120 позиција.

Сите 19 најдобро рангирани земји се во Европа. Меѓу нив, Германија се наоѓа на 14 место, што е пад од три позиции во однос на претходната година, но сѐ  уште е класифицирана во категоријата „задоволителна“.

„Репортери без граници“ забележува влошување на работната средина за новинарите во Германија, вклучувајќи онлајн навреди, закани, кампањи за клевета и зголемена недоверба.

Соединетите Американски Држави паднаа за седум места и сега се на 64 позиција, при што во извештајот се посочува на насилство врз новинари од страна на полицијата и агентите на имиграциската служба, како и намалување на финансирањето на меѓународни медиуми поддржани од САД.

Од регионот, задоволителна е состојбата во Словенија (36) и Црна Гора (41), Хрватска (53) е во групата со „проблематични“, како и Бугарија (71), Албанија (83) и Грција (86). Како „тешка“ се оценува состојбата во БиХ (90) и Србија (104).

Тешка и многу сериозна состојба во целиот свет

За првпат во историјата на Индексот за слобода на медиумите на „Репортери без граници“, повеќе од половина од земјите во светот сега спаѓаат во категориите „тешка“ или „многу сериозна“ состојба за слободата на медиумите.

Од петте индикатори што се користат за оценување на слободата на медиумите во светски рамки (економскиот, правниот, безбедносниот, политичкиот и социјалниот контекст за новинарството), правниот индикатор забележа најголем пад оваа година, бидејќи новинарството сѐ почесто се ограничува преку закони донесени под изговор на борба против тероризам или заштита на националната безбедност.

Само седум земји се оценети како „добра“ средина за новинарите, а тие заедно опфаќаат само еден процент од светската популација.

The post ДЕЗИНФОРМАЦИИТЕ И НЕДОСТИГОТ НА ПРОФЕСИОНАЛИЗАМ ПРИДОНЕСУВААТ ЗА ПАД НА ДОВЕРБАТА ВО МЕДИУМИТЕ Македонија на 45 место на листата на Репортери без граници appeared first on plusinfo.mk.

Венко Филипче најде да говори за слободата на медиумите и извештајот на Репортери без граници, се најде за кредибилен и легитимен на оваа тема, а нема медиум, портал и новинар со кого не се скара, реагира ВМРО-ДПМНЕ.

„Односот на Филипче и на СДСМ кон медиумите, по насока на пи-ар шефот на куќниот пријател на Зоран Заев, Зоран Башановиќ, е крајно арогантен, срамен и во одредени случаи и безобразен. Филипче треба да си стави прст на чело и да размисли што прави со новинарите и со медиумите и дали тој негов однос е правилен. Доколку смета дека така треба, следната година уште надоле ќе одиме“, соопшти ВМРО-ДПМНЕ.

Филипче на платформата Икс објави дека со Христијан Мицкоски Македонија падна за 3 места во Индексот за слобода на медиуми на Репортери без граници, а во објавата продолжи со обвинувања кон медиумите.

„Сега сме во групата земји со проблематична состојба. Ова е уште еден доказ како Орбановата медиумска мрежа во служба на Мицкоски „исполнува“ една од клучните реформски точки за ЕУ – слобода на медиуми. Цела мрежата, особено Алфа ТВ, сигурно е многу горда на овие резултати. Браво! Доаѓа времето на вистината“, објави претседателот на СДСМ.

The post ФИЛИПЧЕ СЕ ИСПОКАРА СО НОВИНАРИ И СО МЕДИУМИ, ТОЈ ЛИ НАЈДЕ ДА ЗБОРУВА ЗА СЛОБОДАТА НА МЕДИУМИТЕ Односот му е крајно арогантен, срамен и безобразен appeared first on plusinfo.mk.

Руското Министерство за правда ја стави меѓународната организација за слобода на медиумите „Репортери без граници“, со седиште во Франција, на списокот на непожелни организации, јавуваат британските медиуми.

Ваквата одлука значи дека секој руски граѓанин кој ќе соработува или ќе ја финансира организацијата може да се соочи со казна затвор до пет години. Москва редовно прогласува непожелни организации за кои тврди дека ја поткопуваат националната безбедност.

На листата досега се најдоа и Радио Слободна Европа/Радио Либерти, финансирано од владата на САД, меѓународната еколошка организација „Гринпис“ и Амнести Интернешнл.

„Репортери без граници“ е основана во Франција во 1985 година, со мисија да ги заштитува новинарите и да се бори против цензурата на глобално ниво. Организацијата сè уште нема дадено официјален коментар за одлуката на руските власти.

Во најновиот Индекс на светска слобода на печатот, „Репортери без граници“ ја рангира Русија на 171-то место од 180 држави, а оваа година на својот список вклучи 50 новинари кои се притворени во земјата.

The post РУСИЈА УДРИ ПО МЕДИУМСКАТА СЛОБОДА „Репортери без граници“ ставени на црната листа appeared first on plusinfo.mk.

Во најновиот извештај на Репортери без граници (RSF), Македонија бележи пад од шест позиции на Светскиот индекс за слобода на медиумите за 2024 година и се рангира на 42 место, информираше ЗНМ и истакна дека го смета извештајот за реален и балансиран приказ на состојбите, кој јасно ги посочува постојните предизвици и потребата од суштински реформи.

„Во правниот дел, извештајот нотира дека националното законодавство сè уште не е усогласено со европските стандарди, а злоупотребата на т.н. SLAPP тужби (стратешки тужби против јавна партиципација) останува механизам за притисок врз критичките медиуми и новинари. Во делот за безбедност, и покрај позитивниот чекор со назначувањето на контакт точки во ЈО и МВР за случаи на напади врз новинари, извештајот бележи продолжени случаи на заплашување, притисоци и напади кои го нарушуваат чувството на сигурност кај новинарите, особено кај оние што известуваат за злоупотреба на моќ и корупција. Извештајот укажува на тенденцијата носители на јавни функции да имаат негативни и понижувачки ставови кон новинарите, а таквиот однос создава атмосфера на недоверба и недостоинство, која лесно се прелева и во јавниот дискурс, но и во реални закани и напади врз новинари. Во економскиот дел, се истакнува дека финансирањето на медиумите е ограничено и нетранспарентно, а редакциите често се подложни на економски влијанија. Извештајот се однесува на изборната 2024 година, во период на поларизирана политичка клима која резултираше со засилен партиски дискурс во јавната комуникација и медиумите“, се вели во реакцијата на ЗНМ.

Овие наоди, според ЗНМ, претставуваат јасен сигнал до институциите дека се неопходни итни и координирани реформи за зајакнување на медиумскиот сектор и подобрување на положбата на новинарите.

Клучните приоритети треба да бидат:

Усогласување на националното медиумско законодавство со Европскиот акт за слобода на медиумите (EMFA), за да се обезбеди покохерентна и транспарентна правна рамка.

Формирање на фонд за поддршка на медиумскиот плурализам, со цел зајакнување на независноста и одржливоста на професионалното новинарство.

Ефикасно решавање на сите сериозни случаи на закани и напади врз новинари, вклучувајќи проширување на институционалните механизми и надвор од главниот град.

Воведување на правни заштити против злоупотреба на SLAPP-тужбите, со цел заштита на новинарите кои известуваат во интерес на јавноста.

Политичарите, особено оние на позиции на моќ, треба да преземат одговорност и да придонесат кон создавање на култура на почит, транспарентност и конструктивна комуникација со медиумите. Преку јавно признание на улогата на новинарите во демократското општество и воздржаност од навредлив говор, може значително да се подобри целокупната медиумска средина и да се зајакне довербата на јавноста.

„ЗНМ останува посветено на поддршка на реформите што ќе ја унапредат слободата на изразување, ќе ги подобрат условите за работа на новинарите и ќе придонесат кон зголемување на довербата на јавноста во медиумите“, наведено е во соопштението.

The post ПОТРЕБНИ СЕ ИТНИ И СУШТИНСКИ РЕФОРМИ Извештајот на „Репортери без граници“ е реален, реагираше ЗНМ appeared first on plusinfo.mk.

За прв пат после 8 години Македонија бележи пад од 6 места на Индексот за слобода на медиумите за 2025 година, објавен од „Репортери без граници“, обвини портпаролката на СДСМ, Богданка Кузеска.

– После осум години постојан напредок под водство на владите на СДСМ ваков драстичен пад се случува за прв пат. Од 118-то место во 2016 година, со СДСМ Македонија напредуваше до 36-то место, на најдобро место во регионот, благодарение на посветените политики за слобода на говорот, транспарентност и независност на медиумите. Овој континуиран напредок на слободата на медиумите сега е сериозно загрозен. ДПМНЕ се врати – слободата на медиумите замина. Секогаш кога ВМРО-ДПМНЕ е на власт, слободата на медиумите се гуши, новинарите се под притисок, а медиумскиот простор се стеснува. Денес тоа повторно се случува. „Репортери без граници“ алармираат дека новинарите се изложени на закани и напади, а владините функционери покажуваат понижувачки ставови кон медиумските работници.  Наместо да ги унапредува демократските стандарди, Владата предводена од ДПМНЕ ги враќа добро познатите методи на контрола, притисоци и страв. Ова е јасен аларм за загрижувачката насока во која оди државата под власта на ДПМНЕ. Ја повикуваме јавноста, граѓанските организации и меѓународната заедница на будност, ова се загрижувачки тенденции.  Слободата на медиумите е темел на секое демократско општество и не смее да биде жртва на партиските апетити и авторитарните амбиции на ДПМНЕ. СДСМ останува цврсто на страната на слободното новинарство и ќе продолжи да се бори против секоја форма на цензура, притисок и медиумска репресија – рече Кузеска.

The post „ВМРО-ДПМНЕ СЕ ВРАТИ, А СЛОБОДАТА НА МЕДИУМИТЕ ЗАМИНА“ Кузеска за извештајот на „Репортери без граници“ appeared first on plusinfo.mk.

Слободата на медиумите низ целиот свет е во полоша состојба од кога било, според најновото годишно рангирање објавено денеска од организацијата за човекови права „Репортери без граници“, кое забележува дека новинарите во Европа имаат најголема слобода, објавија светските агенции.

„Слободата на медиумите во светот во 2025 година е на најниско ниво досега. Над половина од светското население живее во земји каде што ситуацијата е оценета како многу сериозна“, се вели во анализата на организацијата.

Европа продолжува да биде регионот каде што новинарите можат најслободно да известуваат за настаните, нагласува таа.

Норвешка ја задржува својата водечка позиција и останува пример за следење, по што следат Естонија и Холандија, забележува „Репортери без граници“.

На дното од рангирањето се Кина, Северна Кореја и Еритреја, кои се рангираат на 178-мо, 179-то и 180-то место, соодветно.

Според рангирањето, медиумите и новинарите се соочуваат со „проблематична“, „тешка“ или „многу сериозна“ ситуација во три четвртини од 180-те оценети земји.

„За прв пат, ситуацијата е ‘тешка’ на глобално ниво“, нагласува организацијата, наведувајќи ги како пример строгите економски ограничувања што ги воведе претседателот Доналд Трамп во Соединетите Американски Држави.

Далеку од Норвешка, која е на врвот на индексот деветта година по ред, Соединетите Американски Држави паѓаат за две места, на 57-мо место, зад Сиера Леоне.

Според рангирањето на „Репортери без граници“, ситуацијата е оценета како „добра“ само во седум земји, од кои сите седум се во Европа.

„Покрај кревката безбедносна ситуација и растечкиот авторитаризам, економските притисоци создаваат проблеми и за медиумите ширум светот“, забележаа „Репортери без граници“.

Германија, која минатата година беше на 10-то место, сега е надвор од првите десет поради „сè понепријателската работна средина за медиумските професионалци во земјата, особено поради нападите од крајната десница“, соопшти организацијата.

„Повеќе од половина од светското население сега живее во земји каде што ситуацијата со слободата на медиумите ја категоризираме како многу сериозна“, изјави директорката на „Репортери без граници“, Ања Остерхаус.

„Независното новинарство е трн во окото на авторитарните лидери“, забележа таа, нагласувајќи дека ова, пак, има економски последици.

– Ако медиумите се лишени од финансирање, кој ќе ги разоткрива погрешните информации, дезинформациите и пропагандата? Поради оваа причина, покрај нашата секојдневна борба за безбедноста на новинарите, ние сме посветени и на зајакнување на економските темели на новинарството, рече Остерхаус.

Рангирањето на слободата на медиумите ја оценува ситуацијата во дадена земја или територија во пет области: политика, право, економија, социо-културна сфера и безбедност.

Годишното рангирање беше објавено еден ден пред Светскиот ден на слободата на медиумите, кој се слави на 3 мај.

Каде е Македонија?

Македонија е позиционирана на 42. место во светот според Индексот за слобода на медиумите на Репортери без граници за 2025 година, што е пад од шест места во однос на лани кога беше 36-та.

Земјава и покрај забалежаниот пад, сепак, по Словенија која е на 33 место и Црна Гора 37, е повисоко рангирана од останатите држави од регионот.

Хрватска е 60-та, Бугарија 70-та, Албанија е на 80 место, Босна и Херцеговина на 86, Грција на 89, Србија на 96 и Косово на 99.

Репортери без граници  ја оценува состојбата со слобода на медиумите во земјава како „задоволителна“.

„Иако новинарите не работат во непријателска средина, широко распространетите дезинформации и недостатокот на професионализам придонесуваат за намалување на довербата на општеството во медиумите, што ги изложува независните медиуми на закани и напади. Исто така, владините претставници имаат тенденција да имаат лоши и понижувачки ставови кон новинарите“, се наведува во општата оценка за Македонија.

Оценката на Репортери без граници за земјава се базира на неколу индикатори – Медиумски пејзаж, Политички контекст, Правна рамка, Социокултурен контекст, Безбедност.

ВМРО-ДПМНЕ: Се шират лажни вести

Падот на Индексот на Репортери без граници се должи главно на ширење на лажни вести и дезинформации. Главната фабрика за лажни вести и дезинформации, во отсуство на конструктивни политики се СДСМ и Венко Филипче, за што како партија имаат и осудителни пресуди за тоа.

„Пример за лажна вест е последното соопштение и прес-конференција. Тие тврдат дека министри давале неколку илјади евра за ручеци, а во суштина и институциите демантираа кажувајќи дека се работи за исплати кон ресторански оператор за услуги за храна кои ги користат и плаќаат вработените од министерствата. Борбата против лажните вести е заедничка одговорност на сите општествени фактори. Потсетуваме дека СДСМ е главниот финансер и мецена на лажните вести и тој полусвет кој оваа партија го одржува. Тоа е последица и на отсуството на политики и предлози кои ќе бидат конструктивен фактор во општеството. СДСМ е синоним за неспособност, предавства и криминал“, се вели во реакцијата.

The post СЛОБОДАТА НА МЕДИУМИТЕ ВО СВЕТОТ Е НА НАЈНИСКО НИВО ДОСЕГА Македонија е на 42. место според Индексот на „Репортери без граници“ appeared first on plusinfo.mk.

Па споредете со 118. место во времето на ВМРО-ДПМНЕ. Само во времето на мојата Влада 19 места сме напреднати за 1 година. Па такво напредување ниедна држава нема – рече денеска претседателот на СДСМ и премиер, Димитар Ковачевски во македонското Собрание, во одговор на пратеничко прашање поставено од пратеникот Стојановски од ВМРО-ДПМНЕ.

– Како почитуван пратеник Стојановски вие ќе го ослободите судството? Па погледнете го извештајот на Прибе, заробена држава стои во времето на ВМРО-ДПМНЕ. Кажете како ќе го ослободите и од кого вие ќе го ослободите судството. Кажете која демократија вие ќе ја враќате во државата кога државата сега, сподер Фридом Хаус напредува благодарение на оваа Влада. Или ќе зборувате и за слобода на медиуми. Според Извештајот на Репортери без граници во ваше време државата беше 118 место во Светот според слободата на медиумите. Цела држава слушаше како вести редите, која вест да била прва која втора. Па се потрошиле вестите, па во спортски вести да кажеш нешто за економија пошто нема место више во економски вести. ВМРО-ДПМНЕ ќе враќале демократија во државата, во судството и во медиумите. Благодарение на тоа што никој денес не реди вести, благодарение на тоа што никој не праќа на новинари прашања, благодарение на тоа што секој новинар може да дојде слободно и да праша што сака на прес – конференција сме 38. во свет. Па споредете со 118. Само во времето на мојата Влада 19 места сме напреднати за 1 година. Па такво напредување ниедна држава нема. И да знаете дека ќе бидеме уште подобри. Ниту јас ниту министрите ниту редиме вести, ниту пак бараме кога ќе се пополни со редењето да одат економски теми во спортска редакција. Па место да се збори за спорт да се збори за постигнувањата на Владата како правеле статуи во центарот на Скопје, е тоа беа вестите порано и вие тоа добро го знаете, рече претседателот на СДСМ и премиер Димитар Ковачевски.

The post НЕ РЕДИМЕ ВЕСТИ, НЕ НАРАЧУВАМЕ ПРАШАЊА! Ковачевски го објасни напредокoт на земјава во слобода на медиумите appeared first on plusinfo.mk.

„Репортери без граници“ во извештајот за Северна Македонија, наведуваат дека иако новинарите не работат во непријателско опкружување, раширените дезинформации и недостигот на професионализам придонесуваат за опаѓање на довербата на општеството во медиумите, што ги изложува независните медиуми на закани и напади. Продолжува и тенденцијата, владините функционери да имаат лоши и понижувачки ставови кон новинарите.

Медиумски пејзаж

Иако телевизијата е доминантен извор на информации, онлајн медиумите играат важна улога. Сепак, мора да се направи разлика помеѓу професионални онлајн редакции кои вработуваат професионални новинари и објавуваат оригинална содржина и поединечни портали кои прават плагијат и копи-пејст на туѓи содржини. Исто така, постои голем јаз меѓу гледаноста и довербата: најгледаните ТВ станици имаат низок индекс на доверливост.

Политички контекст

Целокупната средина останува поволна за слободата на медиумите и дозволува критичко известување, иако транспарентноста на институциите е прилично слаба. Поради силната политичка поларизација, медиумите можат да бидат подложени на притисок од страна на властите, политичарите и бизнисмените. Двете најголеми партии (на власт и во опозиција) создадоа паралелни медиумски системи врз кои го вршат своето политичко и економско влијание. Јавниот радиодифузен сервис нема уредувачка и финансиска независност.

Правна рамка

Додека Уставот ја гарантира слободата на говорот и забранува цензура, земјата заостанува во однос на усогласувањето на медиумското законодавство со стандардите на Европската унија, на која има намера да се приклучи. Судската злоупотреба на Законот за граѓанска одговорност за клевета поттикнува самоцензура во медиумите. Тужбите се користат како алатка за заплашување и притисок врз независните медиуми. Предлог-законот за повторно овластување на владата да се рекламира во приватните медиуми предизвика загриженост за можното политичко влијание.

Економски контекст

Иако одредени видови медиумска концентрација се забранети со закон, редакциите на некои од главните ТВ канали се изложени на економски притисоци од нивните сопственици. Државното финансирање е ограничено и нетранспарентно, а независните медиуми во голема мера се потпираат на донаторите. Странските грантови засновани на проекти придонесуваат само за опстанок, но не и за понатамошен развој. Постои трговија на влијание помеѓу маркетиншките агенции и одредени медиумски куќи.

Социокултурен контекст

Иако не постојат јасни ограничувања во социјалната и културната средина кои влијаат на слободното новинарство, социјалните мрежи и дигиталната сфера генерално го фаворизираат ширењето на дезинформации и сајбер-закани. Во комбинација со ниските професионални стандарди, тие придонесуваат за пад на довербата на јавноста во медиумите и го отвораат патот за напади врз новинари врз основа на полови, етнички или верски критериуми.

Безбедност

Новинарите редовно се мета на вербални напади. Под изговор за заштита на државните тајни и личните податоци, тие може да бидат изложени на правен притисок и навредливо гонење (процедури за гадење или SLAPPs). Сепак, судовите имаат тенденција да ја поддржуваат слободата на печатот и да ги штитат новинарите. Назначен е специјален обвинител кој ќе ги води случаите на напади врз новинари, а се разгледува и отворањето на слични канцеларии низ целата земја.

Најслободни медиумите во нордиските земји

Севкупно, нордиските земји се најдобро рангирани –  Норвешка, Данска, Шведска, Ирска, Финска, додека азиските земји најлошо – Туркмениста, Иран, Виетнам, Кина и Северна Кореја. Според извештајот за Глобалниот индекс на слободата на медиумите, кој ја оценува средината во која работат новинарите во 180 земји и територии, а кој е објавен на Светскиот ден на слободата на медиумите, состојбата е „многу лоша“ во 31 земја, „лоша“ во 42, „проблематична“ во 55, „добра“ или „прилично добра“ во 52 земји. Со други зборови, средината во која работат новинарите е лоша за седум од 10 земји, а задоволителна за една од три земји, се забележува во извештајот на „Репортери без граници“.

Во годинашниот извештај се наведува дека новинарството во 2023 година е загрозено од индустријата за лажни содржини и дека лажните содржини имаат силно влијание врз медиумите. Во дури 118 земји, испитаниците изјавиле дека политичките актери се систематски вклучени во масовни дезинформации или пропагандни кампањи. Големиот развој на вештачката интелигенција предизвикува проблеми и во медиумскиот свет.

The post НЕДОСТИГА ПРОФЕСИОНАЛИЗАМ ВО МЕДИУМИТЕ „Репортери без граници“ ја рангираа земјава на 38 место по слобода на медиумите appeared first on plusinfo.mk.

Зголемен е и бројот на убиени новинари. Годинава се 57. Лани беа 48, а во 2020 година – 50.

Повеќе од половина од случаите на новинари во затвор оваа година (податоци од 1 декември) се во 5 земји: Кина (110 случаи), Мјанмар (62), Иран (47), Виетнам (39) и Белорусија (31).

Во извештајот се истакнува дека иранските власти затвориле голем број новинари во последните 20 години, откако Исламската Република беше зафатена од масовни протести кои започнаа во септември.

Во извештајот на невладината организација се наведува дека годинава биле затворени 78 новинарки. За споредба, лани таа цифра била 60.

The post 533 НОВИНАРИ ГНИЈАТ ПО ЗАТВОРИ, УБИЕНИ 57 Загрижувачки извештај на Репортери без граници за 2022 година appeared first on plusinfo.mk.