Светската банка прогнозира раст на македонската економија од 2,9% за годинава, износ што е за 0,1 проценти понизок од претходната проекција, како и од 3% во 2027 и 2028 година.

Во извештајот објавен денеска, Светската банка оценува дека економскиот раст на Западен Балкан се очекува да продолжи да забавува во 2026 и 2027 година како последица на конфликтот на Блискиот Исток, постојаната инфлација и зголемената неизвесност.

Банката укажува дека зголемувањето на активноста на работната сила од суштинско значење за одржување на  импулсот на реформи во регионот, кој се соочува со растечки недостиг на работна сила.

Редовниот економски извештај за Западен Балкан предвидува дека регионалниот економски раст на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и на Србија ќе достигне 2,8% во просек во 2026 година, што е за 0,3 процентни поени под претходните проекции. Се очекува растот умерено да се зголеми на 3,2 % во 2027 година.

– Глобалната неизвесност и геополитичките тензии го попречуваат растот во Западен Балкан, а растечките цени директно ги погодуваат паричниците на луѓето –  вели Шјијаочинг Ју, директорка при Светската банка за земјите од Западен Балкан.

Додека носителите на политиките користат краткорочни фискални мерки за да го ублажат влијанието на овие притисоци врз домаќинствата и фирмите, истакнува таа, нашиот извештај покажува дека клучот за долгорочен економски напредок се работните места.

– Регионот на Западен Балкан има голем број неискористен потенцијал – жени, млади луѓе и други што сакаат да работат, но се соочуваат со реални пречки на пазарот на труд. Нивното вклучување во работната сила е еден од најефикасните чекори што регионот може да ги преземе за да ја зајакне економијата – вели Шјијаочинг.

Според извештајот, населението на Западен Балкан старее побргу од речиси секое друго место во Европа. Во текот на следната деценија најмалку едно од пет лица во регионот се очекува да биде над 65 години. Во меѓувреме, луѓето во работоспособна возраст, вклучувајќи ги и дипломираните студенти и физичките работници, бараат подобри плати и перспективи во странство. Парадоксот е што недостига работна сила во клучните сектори, дури и кога многу луѓе остануваат без работа или едноставно се откажале од барањето на работа.

Извештајот повикува на тоа работата да стане попривлечна опција – почнувајќи со правилата за даноци и бенефиции, кои во многу случаи сè уште го прават останувањето дома финансиски побезбеден избор.

На пример, во повеќето земји од Западен Балкан пријавувањето каков било приход од работа веднаш ги дисквалификува поединците од бенефиции насочени кон сиромаштијата правејќи го вработувањето финансиски ризик, а не награда.

Светска банка, исто така, ја истакнува потребата од прифатлива грижа за деца и стари лица, подобра обука за работа и работни места што нудат вистинска флексибилност и пристојни услови, вклучително и за работниците на онлајн-платформи.

The post СВЕТСКА БАНКА ГИ НАМАЛИ ОЧЕКУВАЊАТА ЗА РАСТ НА МАКЕДОНСКАТА ЕКОНОМИЈА Годинава ќе имаме раст од 2,9%, а наредната од 3% appeared first on plusinfo.mk.

Четири партиски групи во Европскиот парламент деновиве упатија писмено барање до претседателката на Парламентот, Роберта Мецола, да преземе мерки против она што го нарекуваат „навредлив и недостоинствен јазик“ во врска со неодамнешното гласање за етаблирање на таканаречените мигрантски центри за враќање.

Протестот е насочен, пред сѐ, кон шведскиот европратеник Чарли Вајмерс од национално-конзервативната група ЕЦР, кој е изложен на критики поради неговата изјава дека „ерата на депортации во ЕУ започна“. Групите С&Д, РЕ, Зелените и Левицата сметаат дека изјавата алудира на Холокаустот и е „шокантен пример за поттикнување против групи луѓе“.

Ваквата реакција, се разбира, не е случајна. Веќе стана сè поочигледно дека дебатата за миграциите во Европа сè повеќе ја карактеризира засилено прилагодување кон начинот на кој партиите од спектарот на крајната десница го формулираат проблемот. Во исто време сè помалку се дискутира за големиот предизвик на иднината со кој се соочува ЕУ: како да се привлечат доволно луѓе кои ќе сакаат да живеат и работат во ЕУ?

Германскиот канцелар Фридрих Мерц деновиве изјави дека 80 проценти од повеќе од 900.000 сириски граѓани во земјата треба да се вратат во Сирија во рок од три години. Изјавата беше дадена за време на посетата на Берлин на сирискиот привремен претседател Ахмед ал-Шара. Мерц нагласи дека добро интегрираните Сиријци можат да останат, но дека на Сирија ѝ е потребно нејзиното население за обнова.

Шведскиот премиер Улф Кристерсон, кој ја предводи централно-десничарската владина коалиција, неделава изјави дека ако неговата коалиција од четири партии победи на септемвриските избори, партијата на крајната десница Шведски демократи ќе има „големо политичко влијание и важни министерски позиции во областите на имиграцијата и интеграцијата“.

Со своето засилено влијание врз политиките на владата, Шведските демократи во изминатите години јасно покажаа дека нивната цел е драстично да ја запрат имиграцијата на азиланти, да депортираат што е можно повеќе мигранти, да создадат претпоставки за ретроактивно одземање на државјанствата и дозволите за постојан престој и да ги заострат условите за семејна имиграција и државјанство. Младинскиот огранок на Шведските демократи е брутално јасен и вели: „Нека чини колку ќе чини, тие мора да ја напуштат Шведска!“

На разни нивоа сѐ позачестено се укажува дека ЕУ се движи кон период на значително построга политика за азил, каде што брзите одбивања и камповите за баратели на азил во соседните земји на ЕУ се централни прашања. Доколку политиката биде успешна, на значително помалку баратели на азил ќе им биде дозволено да останат во ЕУ во иднина.

Факт е дека напоредно со порастот на расистичките и крајно десничарските партии во повеќе ЕУ-членки, се менуваат и владините политики и социјалната клима. Многу луѓе со потекло од други земји се соочуваат со манифестирање на отворен расизам. Но во преден план истовремено доминира и парадокс. Мнозинството земји-членки на ЕУ се соочуваат, всушност, со акутен недостиг на работна сила, а имаат и многу ниски стапки на наталитет. Згора на тоа и иселувањето на млади луѓе ги продлабочува проблемите и недостигот од работна сила на пазарот на трудот.

Вкупно земено, проекциите за населението и демографските трендови изгледаат лошо. Доколку треба да се задоволат нараснатите потреби на земјоделството во Шпанија, индустријата во Германија, или пак за грижата за стари лица во Шведска и во Финска во наредните години, ЕУ ќе треба да привлече милиони нови имигранти. Во спротивно ќе се засилува вистинската миграциска криза гледано во подолга перспектива, иако за тие прашања моментно е тешко да се дискутира во јавноста, бидејќи не се вклопуваат во агендата на крајната десница која се натпреварува во трката за воведување сѐ построги анти-мигрантски мерки.

Акутната демографска криза во земји како, на пример, Бугарија, Романија и Литванија, се должи на комбинација од ниски стапки на наталитет, ниска имиграција и висока емиграција. Младите луѓе на работоспособна возраст се селат, многумина никогаш не се враќаат. Истите трендови несомнено се присутни и во сите земји кандидатки за членство во ЕУ, вклучувајќи ја и Македонија. Но, намалувањето на населението и големиот недостиг на работна сила наскоро ќе влијаат и на повеќе други земји во ЕУ.

Стапката на наталитет се намалува и во скандинавските земји, но тие сѐ уште не се во најлоша ситуација. Ситуацијата е значително полоша во земји како Италија и Грција. Откако стапката на наталитет ќе се намали, тешко е да се промени трендот, без оглед на тоа дека постојат докажани методи за охрабрување на семејствата да се решат да имаат повеќе деца. Дарежливото родителско отсуство во комбинација со прифатлива и добра грижа за деца го олеснува животот на семејствата. Повисоки плати и обезбедување домови за млади семејства обезбедуваат финансиска сигурност што поттикнува создавање нови семејства. Голема важност има и унапредувањето на мерките за јакнење на еднаквоста меѓу мажите и жените. Но, ова се прашања за кои тешко се дискутира на ниво на ЕУ. Напротив, пазарно-либералните политики на ЕУ честопати можат да функционираат во спротивна насока.

Само на Германија во иднина ќе ѝ бидат потребни 400.000 работници мигранти годишно. Но, од каде ќе дојдат тие? Млади добро образовани Турци кои бараат азил во земјата, ги враќаат назад во Турција. Многумина се двоумат да се преселат во Германија, имајќи го предвид зголемениот расизам во земјата. И не само во Германија, туку и во повеќе други европски земји.

Недостиг од работна сила во моментов владее во голем број сектори во речиси сите земји членки на ЕУ. Токму затоа Европската комисија неретко нагласува дека на ЕУ ѝ е силно потребна имиграција на работници, а за што е неопходно олеснување на законската регулатива, со напоредно засилување на заштитата на работниците од експлоатација и натамошно подобрување на мобилноста внатре во Унијата. Во спротивно, без прилив на работна сила, ќе запрат економските тркала на ЕУ.

Ако го земеме примерот на Шведска, нешто повеќе од половина од возачите на автобуси и трамваи во земјата се родени во странство, а и една третина од лекарите и медицинските сестри се имигранти. Статистиката покажува слична мигрантска „преплавеност“ и во низа други професии. Шведска едноставно не може да функционира без имиграција. Неспорна вистина е дека имиграцијата историски значајно ја збогатила не само Шведска, туку и голем број други западноевропски земји.

Истото важи и за имиграцијата денес, иако политичките заложби и општествената клима околу миграциите драстично се менуваат. Токму затоа, прашањето за тоа колку е веродостојно драстичното заострување на антимигрантската политика во голем број земји во Европа, всушност не може да се одвои од предупредувањата дека иднината на таквите заложби може да заврши во ќорсокак со контрапродуктивен бумеранг ефект.

Врескањата од типот „Нека чини колку ќе чини, само да ги снема одовде!“, може да завршат со испорачување на мошне висока сметка, која не само што не ќе може да се плати, туку ќе остане и како сизифовски камен врзан околу вратот, повлекувајќи сè зад себе, кога незапирливо ќе се стркала наназад.

The post Стоп за неопходна работна сила во ЕУ appeared first on plusinfo.mk.

Прашањата поврзани со мигрантите, нивната интеграција и протерувања на оние кои немаат регулиран престој, добиваат се позначајно место на агендата на ЕУ. Деновиве европските министри за миграција се согласија околу низа нови моменти за забрзување на промените во миграциската политика. Во средиштето на новите правила фокусот се става токму на создавање претпоставки за отворање на таканаречени центри за враќање на мигранти во земји надвор од ЕУ. Околу тоа наскоро се очекуваат и преговори во Европскиот парламент.

ЕУ презема чекори кон построга миграциска политика, но конечната одлука сè уште не е донесена. Во секој случај, европските министри за миграција ги усогласија ставовите, што отвора можности како за забрзана постапка на разгледување и третман на азилантските барања, така и за депортации на мигрантите надвор од границите на ЕУ.

Актуелниот претседавач со ЕУ, Данска, изрази задоволство бидејќи успеа да оствари една од зацртаните цели во текот на својот шестмесечен мандат, што сега резултира со постигната согласност во Унијата за промена на концептот на безбедни трети земји. Тоа, всушност, ќе им овозможи на ЕУ-членките да склучуваат договори за отворање мигрантски центри во безбедни земји надвор од ЕУ, беше соопштено по министерскиот состанок во Брисел.

Постигнатата согласност за новата регулатива за враќање им дава на земјите-членки зголемени овластувања за спроведување на протерувањата. Луѓето што престојуваат нелегално во ЕУ ќе имаат нови обврски да соработуваат со властите и би можеле да се соочат со подолги периоди на притвор и забрани за влез, доколку одбијат соработка.

Но, сепак, најголемата вест од Советот на министри е можноста за создавање и финансирање на центри за враќање во земји надвор од ЕУ. Луѓе што немаат право да останат во ЕУ ќе можат да бидат сместени во нив, додека чекаат да бидат испратени во нивната земја на потекло – или, во некои случаи, да останат трајно во земјите во кои ќе бидат инсталирани мигрантски центри.

Тројца од четворица нерегуларни мигранти во ЕУ, кои добиле одлука за враќање, наоѓаат разни начини да го продолжат својот престој на подрачјето на Унијата, наместо да се вратат дома. „Ова е целосно неприфатлива ситуација“, вели данскиот министер за мигрантски прашања, Расмус Стоклунд.

Предлогот наиде на остри критики од организациите за човекови права. „Амнести Интернешнл“ го нарекува предлогот „нова ниска точка“ во третманот на мигрантите од страна на ЕУ, нагласувајќи дека министрите на ЕУ предлагаат „невидено лишување од слобода, санкции и ерозија на правата врз основа на миграцискиот статус“. Организацијата предупредува дека моделот со центри за враќање ризикува да доведе до долгорочно лишување од слобода, преку депортирање на мигранти во земји каде што човековите права не можат да бидат гарантирани.

Зелената група во Европскиот парламент е исто така критична. Некои европратеници го нарекоа предлогот како „напуштање на нашите фундаментални вредности и човекови права“.

Според новите предлози, ЕУ-членки ќе можат да го применат концептот на три начини: доколку постои врска помеѓу барателот на азил и третата земја, ако лицето транзитирало низ земјата или ако постои договор што гарантира дека барањето за азил ќе биде разгледано таму. Европските министри за миграции го усвоија и првиот заеднички список на безбедни земји на потекло. Бангладеш, Колумбија, Египет, Индија, Косово, Мароко и Тунис се на списокот, како и сите кандидатки за членство ЕУ, вклучувајќи ги, се разбира, и земјите од Западен Балкан.

Веќе се слушнаа низа предупредувања дека мастилото едвај стигнало да се исуши на контроверзниот пакт за миграција на ЕУ, пред членките да почнат да изработуваат нови предлози за уште построги мерки против мигрантите. Токму затоа „Тврдина Европа“ повеќе не функционира како некаков погрден и несоодветен израз во Брисел, кој треба да се одбегнува во политичката и јавна комуникација, туку сега веќе се наметнува и како претстојна цел.

Од друга страна, напоредно со заострувањето на антимигрантските тонови и расположенија, многумина продолжуваат да укажуваат дека функционална политика за интеграција на мигрантите е од суштинско значење за градење инклузивни, кохезивни и просперитетни општества. Многу искуства недвојбено укажуваат дека добро управувана интеграција им користи и на новодојдените мигранти и на поширокото население преку промовирање еднакви можности, намалување на нееднаквоста и зајакнување на довербата во јавните институции. Во спротивно, рестриктивниот пристап ризикува да го поткопа демократското учество и социјалната кохезија.

Имиграцијата на работници станува, всушност, сè поважно европско прашање во однос на задоволувањето на потребите на пазарот на трудот на ЕУ, во услови кога мобилноста на домашната работна сила не е доволна. Но, потребите од забрзување на пополнувањето на слободните работни места во повеќе бранши и сектори со мигрирање и привлекување работна сила надвор од ЕУ, во моментов е мошне отежнато поради долгите и компликувани процеси за издавање работни дозволи, како и различните бирократски барања и правила во одделни земји-членки.

Во исто време, според истражувањето направено од вашингтонската агенција „Пју рисрч“, граѓаните во повеќе ЕУ-членки, како, на пример, во Грција и Унгарија, се најнегативни во Европа кон доселувањето, при што 82 отсто од анкетираните Грци и 72 отсто од Унгарците што учествувале во испитувањето, се изјасниле дека нивните земји би требало да примаат помалку мигранти, или пак воопшто да не примаат доселеници.

И балканските земји, според примерот на актуелната меѓупартиска препирка во Македонија, го „наоѓаат“ своето место во тажната мигрантска приказна. Но, реалноста околу оваа проблематика на Балканот е најблаго речено поразителна. Пред извесно време беа објавени податоци дека Македонија,, на листата на Галуповиот индекс на прифаќање мигранти е на последното место од вкупно 145 рангирани земји во светот. Ништо подобро не стојат и другите балкански земји, кои исто така се рангирани на опашката на Галуповата табела, така што од 140-то до 144-то место се пласирани Црна Гора, Босна и Херцеговина, Хрватска, Србија, а на претпоследно место, пред Македонија, е Унгарија, една од најтврдокорните антимигрантски ЕУ-членки.

Иселувањето и натмошното демографско празнење на Македонија продолжува, а напоредно на тоа болно созрева и прашањето како ќе се создаде млада популација што ќе стапи на општествената сцена како носител на идниот развој? Сосема е јасно, и ни најмалку не е дискутабилно, дека отпорот против мигранти во Македонија е компактен.

Мигрантите не се добредојдени и посакувани во Македонија. Но, и без оглед на нивните рути на движење кон Европа, мигрантите зазираат од неа.

The post Во Македонија отпорот против мигранти е компактен appeared first on plusinfo.mk.

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека процесот со заминување на странските компании ќе биде надминат.

Напротив, тој рече дека е загрижен дали ќе има доволно работна сила за сите предвидени инвестиции во државава.

Одговарајќи на новинарско прашање дека дел од странските компании ја напуштат земјава, а дел ги намалуваат капацитетите, Мицкоски рече дека процесот ќе биде надминат бидејќи во меѓувреме, како што посочи, преговараат со дел од инвеститорите кои што се заинтересирани да инвестираат.

– Има и неколку нови компании коишто најавуваат отпочнување на инвестиција или отворање на нови производни погони, така што тоа е процес кој што е тековен. Оваа компанија за којашто вие кажавте нѐ информираше пред неколку недели, оваа година тие ќе си работат тековно, нормално ќе си работат. Преговараме со дел од инвеститорите кои што се заинтересирани да инвестираат и многу брзо денеска ќе се надмине овој процес. Така што, јас повеќе сум загрижен дали ќе имаме доволно работна сила за сите оние инвестиции кои што се во процес на инвестирање – рече премиерот.

Дел од компаниите во слободната зона Бунарџик ја напуштаат Северна Македонија, дел пак ги намалуваат капацитетите. Компанијата „Аптив“ заминува од земјава, а Џонсон Мети најавува намалување на бројот на вработени.

The post ЌЕ ИМА МНОГУ ИНВЕСТИЦИИ, НО ДАЛИ ЌЕ ИМАМЕ РАБОТНИЦИ?! Премиерот вели дека заминувањето на странски инвеститори ќе запре appeared first on plusinfo.mk.

Македонија е земја со силна земјоделска традиција, но овој сектор денес се соочува со една од најголемите кризи во својата историја – недостиг на работна сила.

Негативниот тренд, кој трае веќе со години, сега ескалира со зголемената старосна структура на земјоделците, слабиот интерес од страна на младите и со ниската вклученост на жените во земјоделството.

Според податоците на Државниот завод за статистика (ДЗС), просечната старост на земјоделците е над 50 години, од кои две третини се мажи, а жените сочинуваат само една третина од земјоделската работна сила.

Во меѓувреме, младите се сè помалку заинтересирани за работа во земјоделството, што дополнително го загрозува секторот. Ова создава двоен притисок врз земјоделството: недостиг на млади луѓе кои би го продолжиле производството и огромна зависност од увоз на храна.

Бројот на регистрирани земјоделци во Македонија изнесува околу 65.000, што е значително намалување во споредба со земјоделците од пред десетина години, кога биле 90.000.

Коренот на проблемот

Причините за ваквата состојба се повеќеслојни, коментираат економските аналитичари со коишто разговаравме. Тие велат дека младите се одвраќаат од земјоделството поради неколку причини: недостаток на финансиска поддршка за започнување земјоделски бизнис, недоволно развиена инфраструктура во руралните средини, како и поради неспособноста на селата да понудат квалитетен социјален и културен живот.

Што се однесува до жените-земјоделки, пак, кои сѐ помалку ги има на нивите, експертите наведуваат дека тие се соочуваат со бариери: непостоење детски градинки, што им оневозможува да работат додека ги згрижуваат децата, како и недостиг од домови за стари лица, што ја отежнува грижата за постарите членови на семејството.

Експертите предлагаат неколку мерки за решавање на проблемот:

• Поддршка за младите земјоделци – обезбедување финансиски стимулации за започнување земјоделски бизниси, субвенции за млади, грантови за технолошки иновации и бесплатни обуки.
• Предлагаат и инвестиции во руралната инфраструктура – изградба на патишта, снабдување со вода, поставување стабилни интернет мрежи, што ќе го направи животот во селата попривлечен.
• Зголемена улога на жените – отворање градинки и домови за стари лица во руралните општини за да се ослободат жените за пазарот на труд.

Што мислат земјоделците?

Од друга страна, земјоделците се убедени дека загрантираниот пласман и добрите цени ќе можат да ги задржат, односно да ги вратат младите на нивите.

Ристо Велков, земјоделец од Василево, забележува дека една третина од струмичкото поле е празно и необработено, додека во селата нема млади, а по нивите останале само повозрасните.

– Некогаш се произведуваа секакви работи, а сега нивите се претворија во депонии. Но, ако може да се постигне тоа да порасне откупната цена на земјоделските производи, јас мислам дека голем дел од луѓето ќе се вратат на нивите, вклучувајќи ги и младите. Наместо да ја напуштаат татковината и фамилијата со цел да аргатуваат и да слугуваат надвор од државата, нашиот земјоделец ќе си се врати дома и ќе живее од земјоделството – изјави Велков.

Драги Памуков од Здружението „Кукла Градинар“ им порачува на советниците од Агенцијата за поттикнување на развојот на земјоделството да излезат на терен и да им помогнат на младите земјоделци.

Помошта, додава тој, треба да биде стручна и административна, за користење средства од фондовите.

– Нека излезат советниците на терен и нека почнат да комуницираат со земјоделците. Зарем не гледаат дека нема млад човек на нивите? Затоа велам, ако целта им е да ги задржат младите во земјава и да ги натераат да се занимаваат со земјоделство, тогаш треба на тие млади луѓе да им изработат соодветни програми – вели Памуков.

Аларм за развојни мерки

Наместо земјоделството да се смета за сектор за дополнителна дејност на семејствата, треба да биде главен сектор односно да се сфаќа како сериозен бизнис

Арбен Халили ЦЕСАРД

Арбен Халили, претседател на Центарот за одржливо земјоделство и рурален развој (ЦЕСАРД), вели дека моменталната состојба со работната сила во земјоделството е далеку од задоволителна, па ако не се реагира веднаш со развојни политики, предупредува тој, тогаш не ни преостанува ништо друго освен да почнеме да увезуваме сезонски работници како што тоа го прават многу земји како Грција, Словенија, Шпанија…

– Домашната економија се соочува со огромен предизвик, а посебно земјоделскиот сектор е пред една таква состојба што бара значителена посветеност од страна на државните институции како кројачи на развојните политики. Сметам дека овој предизвик од година во година ќе биде уште поголем. Дополнителен проблем е тоа што на нивите не можете да видите помлад земјоделец од 50 години. Тоа е уште еден аларм за развојни мерки. Решение секогаш има, но мора овој сектор прво да премине во развоен, односно да стане стратешки сектор за државата. Наместо земјоделството да се смета за сектор за дополнителна дејност на семејствата, треба да биде главен сектор, односно да се сфаќа како сериозен бизнис – објаснува Халили.

На прашањето дали унгарскиот кредит ќе има ефект во руралните средини, Халили не очекува директно значително влијание.

– Добро би било ако општините се сетат и доколку ги искористат парите од унгарскиот кредит за да отворат патишта до нивите, за да ја подобрат постоечката инфраструктура, за да ги прилагодат државните површини во инвестициски проекти со концептот јавно-приватно партнерство, за да отворат нови откупни центри. Погледнете ги селата низ Македонија. Скоро и да не постои село што не е испразнето за најмалку половина од населението. Убаво е да се градат детски градинки и домови за стари лица со цел помладите да имаат можност целосно да се посветат на земјоделството, но од друга страна, бадијала имате нова градинка ако земјоделскиот сектор не ви обезбедува солидна заработувачка, односно ако не можете да добиете добра откупна цена за производите што сте ги произвеле – објаснува Халили.

Влог во технологијата

Според професорот на Факултетот за земјоделски науки и храна, Михаил Петков, недостигот на работна сила истовремено значи и намалено производство на домашна храна, што ја зголемува зависноста од увоз.

– Во овој момент е навистина тешко било што да се каже и да се прогнозира. Пред сѐ, ние имаме сериозен проблем со недостиг на работна сила во земјоделството, а и таа работна сила што ја имаме е непостојана. Главно располагаме со сезонски работници, а и тие не се многубројни. Сите знаеме дека сезонските работници секогаш одат да работат некаде во друга земја каде што се подобро платени и затоа кај нас ги има сѐ помалку. Другиот дел во врска со работната сила е што станува збор главно за повозрасни земјоделци, од кои не може да се очекува премногу. Затоа, не ни останува ништо друго, освен да се прилагоди земјоделството и да се овозможи максимална механизирана обработка на земјиштето и на земјоделските насади. Треба да инвестираме во технологијата и полека да почнеме да го исклучуваме човечкиот фактор, кој досега беше клучен во земјоделството – советува професорот.

Тој додава дека проблемот со работната сила во земјоделството не ѝ натежнува само на Македонија, туку е присутен секаде во светот. Но, како што објаснува, развиените земји многу порано ја имаат детектирано опасноста и многу одамна почнаа да вложуваат во целосна автоматизација и отфрлање на човечкиот фактор од земјоделството.

– Не можеме да очекуваме брзи резултати. Не одат работите така брзо во земјоделството, особено ако се работи за едногодишни насади. Но, треба од некаде да се почне. Имајќи ги предвид лозјата, на пример, имаме прилично голем број насади кои се стари, над 30-40 години, и кои и така треба да се обновуваат. А кога ќе се обноват, добро би било новите насади да ги запазат новите стандарди – објаснува Петков.

Во однос на прашањето како да се натераат младите да го засакаат земјоделството, тој вели дека државата со години наназад креира разни програми за привлекување на младата работна сила, но очигледно тие не вродуваат со плод.

– Кој млад човек во денешно време сака да работи на нива? Плус, овој сектор секогаш е ризичен затоа што зависи и од надворешниот фактор. Затоа велам, ние како држава треба да се насочиме кон максимално користење на  технологијата. Само така ќе можеме да го спасиме земјоделството и да ги вратиме младите на нивите. Младите сакаат да работат со технологија, а од ден на ден имаме сѐ понови програми и технолошки решенија. Оставете им на младите преку компјутер да направат анализа на почвата, да ја измерат влажноста на почвата, оти само така ќе им ја вратите љубовта кон земјоделството – објаснува професорот Петков.

Селата ќе се урбанизираат

Прашањето колку проекти за градинки и за старечки домови се планирани во руралните средини со цел да се ослободат жените од домашните обврски и да се посветат на земјоделството, му го поставивме на претседателот на Заедницата на единиците на локална самоуправа (ЗЕЛС), Орце Ѓорѓиевски.

Тој вели дека во моментот ЗЕЛС нема конкретна и сумирана бројка на планирани проекти од тој тип, бидејќи, како што вели, за вакви капитални проекти општините допрва треба да аплицираат за средства до Владата со изработена проектна документација.

Со отворање на градинки, жените ќе добијат повеќе време за личен развој и можност активно да се вклучат во земјоделството или на пазарот на трудот. Дополнително, старечките домови ќе обезбедат грижа и поддршка за постарите лица, што дополнително ќе ја растовари домашната динамика во овие средини

Орце Ѓоргиевски Претседател на ЗЕЛС

– Сепак, во дискусија со градоначалниците од различни општини, јасно е дека постои голем интерес и очекуваме изградба на значителен број градинки и старечки домови. Овие инвестиции се од исклучителна важност, бидејќи ќе придонесат за олеснување на секојдневните обврски на жените, кои досега во голем дел го носат товарот на грижата за децата и постарите членови на семејствата. Со отворање градинки, жените ќе добијат повеќе време за личен развој и можност активно да се вклучат во земјоделството или на пазарот на трудот. Дополнително, старечките домови ќе обезбедат грижа и поддршка за постарите лица, што дополнително ќе ја растовари домашната динамика во овие средини – ни изјави првиот човек на ЗЕЛС.

За тоа дали и колку унгарскиот кредит ќе има ефект во руралните средини, Ѓорѓиевски смета ефектот ќе биде огромен врз целата држава.

– Со овој кредит ќе се подобрат инфраструктурните услови во многу општини, а особено во руралните подрачја. На пример, ќе се уредат улиците, ќе се изградат или обноват водоводните и канализациските системи, ќе се реновираат и отворат нови училишта и градинки… Овие инфраструктурни подобрувања ќе придонесат кон намалување на разликата помеѓу урбаните и руралните средини. Кога ќе се создадат услови за живот достојни за 21 век, жените ќе имаат повеќе време за себе, можност за вклучување на пазарот на трудот и поголема улога во земјоделскиот сектор. На пример, отворањето градинки ќе им овозможи на жените поголема флексибилност за економски активности, што ќе има директен позитивен ефект врз локалната економија. Реновирањето на локалните училишта ќе овозможи младите да останат во руралните средини, наместо да мигрираат во градовите. Очекуваме овие проекти да го направат животот во руралните средини поатрактивен, што директно ќе придонесе кон развој на земјоделството и економската активност во овие региони – објаснува Ѓорѓиевски.

Тој додава дека ЗЕЛС постојано работи на идентификација и застапување на потребите на руралните општини.

– Еден значаен успех е обезбедувањето на 3 милиони денари од ДДВ за секоја општина, независно од нејзината големина или географска локација. Оваа мерка овозможи руралните општини да ги покријат основните оперативни трошоци, како што е исплатата на платите на вработените. Исто така, ЗЕЛС активно учествува во проекти за унапредување на родовата рамноправност. Во соработка со Советот на европски општини и региони (CEMR), формирани се комисии за еднакви можности помеѓу мажите и жените во општините. Ние помагаме во изработката на стратегии и конкретни акции за поддршка на жените, со цел тие да се чувствуваат рамноправни во локалната заедница. Со ваквите активности, како и со подобрување на инфраструктурата и услугите, создаваме услови за сите – вклучително и жените и младите – да останат и да се развиваат во руралните средини. ЗЕЛС останува посветено на поддршката на општините за креирање на стратегии и проекти кои ќе го унапредат квалитетот на живот во сите делови на државата – изјави Ѓорѓиевски.

Стимулација за земјоделците

Од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство тврдат дека се свесни за постоечките проблеми со работната сила во секторот, но како што посочуваат, имаат план како да ја подобрат состојбата.

– Подобрувањето на конкурентноста и на одржливоста на приходот на земјоделските стопанства, влијанието на климатските промени и прилагодување кон истите, како и обезбедувањето одржлив развој на руралните средини се генералните точки кон кои сме насочени – ни изјавија од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство.

Преку мерки и програми, посочуваат оттаму, како ќе се потрудиме да дадеме стимулација за земјоделците, особено на младите лица.

– Мерките на поддршка во форма на директни плаќања имаат позитивно влијание на дополнување и зголемување на приходите на земјоделските производители. Поддршката игра клучна улога во одржливоста на дејноста за најголем дел на македонските земјоделски стопанства, односно придонесува во зголемување на развојниот и инвестициски потенцијал кај оние со поголеми производни капацитети и подобро управување со бизнисите. Преку надополнување на приходите на земјоделците и одржување на земјоделското производство, директните плаќања влијаат и на обезбедувањето социјална стабилност на руралното население, особено она кое живее во подрачја со природни ограничености. Образовниот систем во земјоделството го сочинуваат средните земјоделски училишта и високообразовните институции. Високото образование од областа на земјоделските науки, шумарството, дрвната индустрија, ветеринарната медицина и прехранбените технологии се многу значајни преку своите студиски програми да ги мотивираат младите да се занимаваат со гранки кои порано беа многу почитувани и барани. Земјоделскиот факултет, заедно со Финки, минатата година отворија студиска програма „Дигитално земјоделство“ – објаснуваат од Министерството за земјоделство.

На прашањето дали постои стратегија за подобрување на инфраструктурата во руралните средини, како што се градинки и домови за стари лица, за да се овозможи поголема вклученост на жените во земјоделските активности, оттаму посочуваат дека инфраструктурата се уредува преку мерките за рурална инфраструктура.

– Кога се објавува оваа мерка самите општини си аплицираат со проекти со коишто сметаат дека се приоритетни за нивната општина. Министерството ги одобрува и тие подоцна се спроведуваат. Условите за живот и работа во руралните средини се клучни за задржување на руралното население во земјоделските региони и во таа насока ќе продолжат инвестициите во комуналната инфраструктура и уредувањето на населените места. Ќе ги забрзаме заглавените постапки кои треба да овозможат повеќе средства за овој тип на инвестиции кои се на располагање преку ИПАРД подолг период, но не се користат заради неакредитирање на мерката – појаснуваат од Министерството за земјоделство.

Со овој текст, Плусинфо се приклучува на иницијативата за зголемена транспарентност на институциите што Институтот за комуникациски студии ја спроведува во соработка со медиумите во рамките на проектот „Користи факти“, кој е поддржан од Британската амбасада.

The post САМО ТЕХНОЛОГИЈАТА МОЖЕ ДА ГО СПАСИ ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО Недостигот на работна сила станува алармантен appeared first on plusinfo.mk.

Според извештајот, поволните движења на пазарот на труд овозможуваат подобрување во усогласувањето меѓу бројот на баратели на работа и слободните работни места.

Во Извештајот се наведува и дека во 2023 година, реалните плати на европските граѓани почнале одново да се зголемуваат, по нивниот пад предизвикан од Ковид-пандемијата, инфлацијата и енергетската и економската криза иницирани од руската инвазија врз Украина.

„Домаќинствата со пониски примања беа подобро заштитени, главно поради значителните зголемувања на законските минимални плати што помогнаа да се ублажи влијанието на високата инфлација врз куповната моќ на лицата со мали плати“, се посочува во извештајот.

Во документот се посочува дека ваквите податоци ја покажува важноста на новите правила за минимална плата на ЕУ, што беа воведени за да се зајакне социјалната правичност во Унијата и европската економија да се направи поинклузивна, без оглед на возраста и полот.

Според Извештајот, новите правила „ги зголемуваат можностите постарите работници да останат подолго во работен однос“, па се предвидува дека до 2030 година во ЕУ ќе има дополнителни 8,8 милиони работници на возраст меѓу 55 и 68 години.

Ваквиот раст на бројот на повозрасни работници делумно е резултат на неодамнешните пензиски реформи во некои земјите членки на ЕУ, меѓу кои и зголемувањето на старосната граница за пензионирање.

„Некои специфични групи постари работници остануваат недоволно застапени на пазарот на трудот, па нивното поголемо вклучување во активната работна сила би било можно преку мерки за насочена поддршка“, се наведува во извештајот.

Сепак, според документот, ниската продуктивност, се поголемиот недостиг на квалификувана и стручно оспособена работна сила и трендот на стареење на населението, долгорочно би можеле „да ги поткопаат“ сегашните позитивни промени на пазарот на трудот и долгорочната конкурентност на ЕУ.

Токму намалената работна продуктивност, недоволниот број квалификувани работници и стареењето на населението, се посочуваат и како ризици за способноста на ЕУ да се натпреварува на глобално ниво, да го одржи својот економскиот раст, да отвора нови работни места и да го подобри на животниот стандард на своите граѓани.

The post ДА НЕ СЕ СТРАНСКИТЕ РАБОТНИЦИ, ПАЗАРОТ НА ТРУД ВО ЕУ БИ ПРОПАДНАЛ Земјите се принудени да ги зголемуваат платите и да ги ангажираат пензионерите за да обезбедат работници appeared first on plusinfo.mk.

Справувањето со недостигот на работна сила е сѐ позначаен предизвик во Северна Македонија и вклучува мерки кои ќе го помогнат вработувањето на невработените лица и ќе ги подобрат условите за работа и продуктивноста.

Препораките за справување со овој предизвик се дел од студијата, изготвена од Меѓународната организација на трудот (МОТ). Студијата, која содржи длабинска анализа на пазарот на трудот во Северна Македонија, како и предлог системски решенија и политики во оваа област, беше презентирана на конференцијата на која присуствуваа министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, директорката на МОТ за Централна и Источна Европа, Клер Харасти, и регионалната координаторка на Обединетите нации, Рита Колумбија, а на која активно учество земаа и претставници на работодавачите, синдикатите, академската и бизнис заедницата.

– Недостигот на работна сила е предизвик со кој се соочуваат сѐ повеќе земји, особено во Европа, а кој не ја одминува ниту Северна Македонија. Додека од една страна се соочуваме со релативно високи стапки на невработеност и неактивност, од друга страна, секојдневно сѐ повеќе работодавачи пријавуваат проблеми со наоѓање и со задржување на работната сила и се огласуваат испразнети работни позиции. Оваа студија и анализата на податоците, спроведени од страна на Меѓународната организација на трудот, ни овозможува длабински да навлеземе во проблемот и да креираме одржливи политики. Истовремено, тие претставуваат одличен патоказ за пристапот што треба да се применува во решавањето на оваа појава – истакна министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, во своето воведно обраќање на Конференцијата.

Во Скопје има најголем недостиг на работна сила

Истражувањето е спроведено врз основа на обемна база на податоци од огласи за работни места и ги анализира главните фактори кои придонесуваат за недостигот на работна сила во различни региони, сектори и занимања, во периодот од 2017 до 2024 година. Наодите покажуваат дека најзасегнати од недостигот на работна сила се услужните дејности и продажбата, вклучително сместувачките и угостителските капацитети, градежништвото и производствените дејности, каде што се воочува недостиг од ракувачи на машини.

Анализата покажува дека во последните години се зголемува недостигот и во занимањата со високо ниво на вештини. Најголем недостиг на работна сила е забележан во скопскиот регион, додека, пак помал недостиг има полошкиот и југозападниот регион на земјата. Истовремено, домашниот пазар на труд се карактеризира со висока стапка на долгорочна невработеност, особено кај младите и со прилично изразен родов јаз кај активното население.

Миграциските политики се важни за привлекувањето работници од странство

– За решавање на предизвикот со недостиг на работници, неопходно е целосно разбирање на населението и НА динамиката на пазарот на трудот, како и вклученост на работодавачите и владините институции кои ги креираат и ги имплементираат политиките во доменот на трудот. Преку социјален дијалог, заснован на докази, националните актери треба да се договорат за соодветна комбинација на политики кои треба да овозможат активација на расположливата домашна работна сила, со посебен фокус на жените со мали деца, младите што не се вработени и КОИ вклучени во процес на образование и обука, а и лицата со посебни потреби, како и зголемување на продуктивноста преку вложувања во образование, обука и дигитализација. Миграциските политики, исто така, може да имаат улога во привлекувањето квалификувани работници од странство – изјави директорката на МОТ за Централна и Источна Европа, Клер Харасти.

На конференцијата, клучните наоди од студијата и предлог политиките ги претстави Даниела Ѕампини, виш специјалист на МОТ за вработување, а различните аспекти околу недостигот на работна сила и околу начините за негово надминување беа дел и од панел дискусија на која своите мислења, ставови и предлози ги споделија Слободан Трендафилов – Претседател на Сојузот на синдикатите на Македонија, Светлана Ристовска-Антиќ – извршна директорка на Организацијата на работодавачи на Македонија, Миле Бошков – претседател на Бизнис конфедерацијата на Северна Македонија, проф. д-р Никица Мојсоска-Блажевски – извршна директорка на Македонија 2025, а и проф. д-р Димитар Николоски од Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Битола.

The post МАКЕДОНИЈА СЕ СООЧУВА СО НЕДОСТИГ НА РАБОТНА СИЛА Овој проблем е најголем во Скопје, но кое е решението? appeared first on plusinfo.mk.

Неспорна вистина е дека имиграцијата историски значајно ја збогатила не само Шведска, туку и голем број други западноевропски земји. Истото важи и за имиграцијата денес, иако политичките заложби и општествената клима околу миграциите драстично се менуваат.

Пред само десетина години тогашниот шведски премиер, Фредрик Рајнфелд, остана запаметен по неговата изјава, кога речиси со емотивен излив им се обрати на Швеѓаните со зборовите: „Отворите ги вашите срца“, апелирајќи дека земјата мора да биде подготвена да прифати бегалци и мигранти. Рајнфелд потоа изгуби на изборите, а во 2015 година се случи големиот мигрантски бран, кога 2,7 милиони луѓе побараа заштита во Европа. Повеќе од половина од нив побарале азил во Шведска или Германија.

Изјавата на Рајнфелд во последните години често беше изложена на остри критики, посебно од страна на екстремно десничарската партија Шведски демократи, кои постепено го зголемуваа бројот на пратеничките мандати во Парламентот-Риксдаг. Нивното гоолемо влијание врз актуелната шведска колаициска влада значајно придонесе за затворање на вратите за мигранти и бегалци, со постојано воведување нови рестриктивни мерки.

Како резултат на тоа, шведската министерка за миграции деновиве на прес-конференција соопшти, речиси со насмевка на лицето и со возбуда во гласот, дека најновите статистички податоци јасно и недвосмислено покажуваат дека „за првпат во изминатите 50 години повеќемина се иселиле од Шведска, отколку што се доселиле во земјата“. Покажувајќи ги статистичките дијаграми и бројки околу падот на бројката мигранти, министерката Стенегард воопшто не ни почувствува потреба барем попатно да ја спомене неоспорната вистина дека миграциите историски сепак ја збогатиле Шведска. Не го спомена тој факт, сметајќи веројатно дека нема многумина такви кои и понатаму сакаат да го слушнат тоа.

Миграциите станаа едно од најважните изборни прашања во Европа. Стотици илјади илегални мигранти пристигнале со чамци во последните години во Велика Британија, при што владата на поранешниот премиер Риши Сунак не успеа да го спречи тоа. И легалната миграција, во форма на нискоквалификувана работна сила, е исто така многу висока и многу непопуларна кај голем дел од Британците, меѓу другото затоа што ја отежнува состојбата со домувањата и ги намалува платите.

Во 2016 година, Британците гласаа за Брегзит, делумно за да ја вратат контролата врз границите на земјата и обемот на миграцијата. Но кога конзервативната влада набргу потоа дозволи имиграцијата да достигне рекордни нивоа, кај многумина избирачи се проширија разочарувања и лутина.

И анти-имиграциските и ЕУ-критичките расположенија во Франција не исчезнаа, само затоа што етаблираните партии се согласија на изборен трик за минимизирање на бројот на места што екстремно десничарското Национално собрание можеше да ги добие во парламентот на неодамнешните избори.

Имиграцијата, еколошката и климатската политика на ЕУ, ширењето на исламот и радикализацијата што ги следи тие процеси, како и презирот кон традиционалните вредности создаваат огромна политичка опозиција низ Европа. Се полесно и без задршка со прст се покажува кон бегалците и мигрантите, кога се зборува за проблемите и последиците од системските нарушувања во општетството.

Но фактите, всушност, зборуваат за поинаква реалност. Доселувањето мигранти е најзначајниот фактор што влијае врз порастот на населението и економската динамика во ЕУ. Без прилив на нови мигранти, населението на Унијата значајно би се намалувало. Порастот на мигранти во ЕУ во целина во последните две децении бил петпати поголем од бројките што произлегуваат од разликата помеѓу родени и умрени.

Недостиг од работна сила во моментов владее во голем број сектори во речиси сите земји членки на ЕУ. Токму затоа Европската комисија неретко нагласува дека на ЕУ ѝ е силно потребна имиграција на работници, а за што е неопходно олеснување на законската регулатива, со напоредно засилување на заштитата на работниците од експлоатација и натамошно подобрување на мобилноста внатре во Унијата. Во спротивно, без прилив на работна сила, ќе запрат економските тркала на ЕУ.

Актуелните процени на Европската комисија зборуваат за тоа дека недостигот од работна сила во ЕУ ќе продолжи да се зголемува напоредно со стареењето и намалувањето на обемот на работно способното население во ЕУ-членките. Имајќи го предвид таквиот развој, како што пред извесно време истакна еврокомесарката за внатрешни прашања Илва Јохансон, „потребни ни се повеќе патишта за да дојдат луѓе што можат да придонесат за раст на нашата економија“.

Во 2020 година околу 22 милиони луѓе од разни земји надвор од ЕУ биле населени во Унијата, а што одговара на 4,9 проценти од нејзиното вкупно население. На годишно ниво на подрачјето на Унијата се вселуваат околу 3 милиони мигранти преку легални патишта.

И Македонците, (без оглед дали ќе речеме „за жал“), во значаен обем учествуваат во интензивните движења на мигрантска работна сила кон ЕУ. Околу 400.000 дозволи за престој, според статистиката на Евростат, им се издадени на македонски граѓани во членките на ЕУ. Со издадените дозволи за престој и работа во ЕУ, се разбира, не се опфатени само македонските граѓани што добиле такви дозволи во последните неколку години, туку и оние што живеат во ЕУ-членки и од поодамна. Но, сепак, овие податоци доволно конкретно зборуваат за обемот на емигрирањето од Македонија кон европските земји, и тоа најмногу поради барање работа и семејни причини.

Се поголемиот број празни клупи во македонските учишта, пред стартот на секоја наредна учебна година, тажно сведочат за тој факт.

The post ЕУ (не) може без мигранти appeared first on plusinfo.mk.

За да ги задоволи овие потреби, извршната власт е во завршна фаза на потпишување договор за увоз на квалификувани работници од странство. Поконкретно, со овој договор се очекува во Албанија да пристигнат околу 40.000 квалификувани работници од Филипините.

– Договорот се очекува да биде одобрен во јуни од албанската Влада. Од работниците што треба да пристигнат 15.000 се очекува да бидат вработени во преработувачкиот сектор, додека останатите ќе бидат вработени во туризмот и другите сектори од економијата погодени од кризата од недостиг на домашна работна сила – изјави генералниот директор за вработување и стручно образование во Министерството за економија, Албин Гега.

Филипините се избрани бидејќи е земја за чии државјани Албанија не служела како транзит за илегални имигранти во западните земји.

Албанија, Филипинци, квалификувани работници, работна сила, индустрија

The post АЛБАНИЈА УВЕЗУВА 40.000 ФИЛИПИНЦИ Недостиг на работна сила во индустријата и во туризмот appeared first on plusinfo.mk.

– На пазарот на трудот влијаат и други долгорочни трендови, особено демографски, додека продуктивноста на трудот заостанува зад растот на платите – нагласи Набиулина, додавајќи дека сите споменати фактори вршат притисок врз руската економија.

Таа наведе дека истражувањето е спроведено во околу 15.000 руски фабрики.

Управниот одбор на Банката на Русија денеска одлучи да ја задржи референтната каматна стапка на 16%. Како што се истакнува во соопштението на руската Централна банка, намалувањето на инфлацијата во Русија на посакуваните 4% бара рестриктивната монетарна политика да се одржува подолго од првично планираното.

Рускиот претседател Владимир Путин вчера предупреди дека на неговата земја сè уште и се заканува раст на инфлацијата, но според него трендовите се позитивни.

Тој нагласи дека Русија во следните 6 години треба радикално да го зголеми индустриското производство „за десетици проценти“, како и дека нови компании, вклучително и високотехнолошки, треба да се појават буквално насекаде во земјата.

The post РУСИЈА СЕ СООЧУВА СО НЕДОСТИГ НА РАБОТНА СИЛА Дури 70% од фабриките го имаат тој проблем, алармира руската гувернерка appeared first on plusinfo.mk.