Планот на Европската комисија „Да купуваме европско“ се оценува како најголем пресврт во индустриската политика на Унијата во последните децении, но и како сложен и ризичен потег. Акцискиот план „Една Европа, еден пазар“ треба да биде претставен на самитот на ЕУ во март и има цел да го доврши единствениот пазар до 2027 година, насочувајќи ги јавните набавки и субвенциите кон производство во рамки на ЕУ – особено во одбраната, чистите технологии, чиповите, хемиската и автомобилската индустрија.

Од Брисел го претставуваат потегот како европски одговор на американската политика „Купувај американско“, но за разлика од Вашингтон, ЕУ мора да ги усогласи интересите на 27 економии и да ги почитува правилата на Светската трговска организација.

Економистот Гунар Волф од Слободниот универзитет во Брисел смета дека во одбраната постои јасна логика за ваков пристап.
– Имаме корист од американското оружје, но таквите набавки нè прават ранливи на геополитичко влијание. Кога станува збор за тврда безбедност, има причина повеќе да се купува европско. Стратешка автономија значи да имате технологија произведена во Европа, инаку ќе зависите од други актери – вели Волф.

Но, тој предупредува дека проширување на истиот принцип во сите сектори може да биде опасно.

– Мора да бидеме внимателни ова да не се претвори во протекционизам. Ако ја штитите индустријата од секоја конкуренција, ќе добиете помалку иновации и послаб раст – нагласува Волф.

Професорот по право Алберто Алемано од универзитетот ХЕЦ во Париз укажува дека ЕУ во многу области нема сопствена индустриска база и синџири на снабдување.

– Целосно фаворизирање на европските компании само ќе ги зголеми трошоците. Предноста може да се оправда само во вистински стратешки сектори, и тоа врз основа на строга анализа, а не врз политичка погодност – оценува Алемано.

Поделбите веќе се видливи: Франција се залага за строги правила за европска содржина во производството, додека Германија поддржува пофлексибилен пристап „Произведено со Европа“, што би ги вклучил и партнери како Канада, Обединетото Кралство и Норвешка. Помалите, извозно ориентирани земји стравуваат дека тие ќе ги сносат трошоците, а најголем бенефит ќе имаат големите економии.

Директорот на Европскиот центар за меѓународна политичка економија, Фредрик Ериксон, предупредува на практичните ризици.
– Ако ги зголемите трошоците за увозни компоненти, ќе ја зголемите и цената на европскиот извоз. Европа извезува повеќе стратешки производи отколку што увезува, па ако ги исклучиме партнерите, тие можат да возвратат – вели Ериксон.

Според најавите, предлогот ќе се однесува на избрани стратешки сектори и ќе предвиди праг од 60 до 80 проценти додадена вредност создадена во ЕУ, со исклучоци за доверливи партнери. Иако политички договор начелно постои, техничките детали сè уште не се разработени.

The post ДОАЃА КАМПАЊА „ДА КУПУВАМЕ ЕВРОПСКО“ Дали ЕУ се врти кон протекционизам? appeared first on plusinfo.mk.

Политиката на претседателот Доналд Трамп за високи царини и економски протекционизам ја постави американската индустрија пред сложена пресвртница: додека администрацијата настојува да го врати производството дома, самите тарифи и регулативи создаваат пречки за компаниите што треба да ја реализираат таа цел. Истовремено, бизнисите и државите водат судска битка против тарифите, тврдејќи дека тие се нелегален данок и пречекорување на претседателските овластувања.

Бизнис лидерите велат дека тарифите ги поскапуваат суровините и увозните компоненти потребни за проширување на фабриките во САД, што ги обесхрабрува инвестициите.
– Не сакаме да бидеме еден чекор напред, два чекори назад – предупреди Спенсер Педерсон од Националното здружение на производители на електроника.
Извршниот директор на „Форд“, Џим Фарли, додаде:
– Ние сме најамериканската автомобилска компанија, а сепак имаме ветер од 2 милијарди долари што ме спречува да инвестирам уште повеќе во САД.

Иако Белата куќа се фали со најавени инвестиции од трилиони долари и проекти на „Стелантис“ и „Џеј Пи Морган“, индустриските здруженија тврдат дека политиките се контрадикторни: тарифите, ограничувањата за визи и намалувањето на федералните субвенции ги одвраќаат токму тие инвестиции што администрацијата сака да ги поттикне. Новата такса од 100.000 долари за H-1B визи дополнително го отежнува ангажирањето технички кадар, предупредуваат компаниите.

Некои економисти, пак, сметаат дека Трамп ја започна неопходната реорганизација на американската индустрија по децении деиндустријализација.
– Ги надминуваме пречките на неизвесноста, но тарифите на крајот ќе го поттикнат ова однесување – вели Хари Мозер од „Иницијативата за враќање на производството“.
Според него, болката е привремена, но транзицијата — нужна.

Критичарите предупредуваат дека тарифите на меѓупроизводи, како челик, автоделови и полупроводници, ги зголемуваат трошоците и ги прават американските производи помалку конкурентни.
– Ако ставите царини на полупроизводи, тоа ќе им наштети на компаниите што сакаат да извезуваат или да го вратат производството – предупреди Роберт Аткинсон од Фондацијата за информатичка технологија и иновации.

Во меѓувреме, Врховниот суд ќе одлучува дали тарифите што Трамп ги воведе според Законот за вонредни состојби се законски. Група мали бизниси, меѓу кои и „Лрнинг Рисорсес“, тврдат дека претседателот ја узурпирал моќта на Конгресот и вовел „огромен нелегален данок“. Тие сметаат дека со прогласување на трговскиот дефицит за „национална вонредна состојба“, Трамп го злоупотребил законот за да воведе давачки од 10 до 50 проценти врз повеќето увози.

Белата куќа, пак, тврди дека тарифите се законски и неопходни за заштита на националните интереси. Сепак, федералниот апелациски суд веќе пресуди дека претседателот ги пречекорил своите овластувања, а сега конечната одлука ќе ја донесе Врховниот суд. Тарифите засега остануваат на сила.

И синдикатите, кои ја поддржуваат идејата за индустриско оживување, бараат појасна стратегија.
– Ни треба кохерентен план — како ќе се реинвестираат собраните тарифи и како ќе се обезбедат пристојни работни места – порача Кејти Фајнголд од AFL-CIO.
– Самите царини не можат да ја завршат работата – додаде таа.

Трамповата администрација, пак, тврди дека е во фаза на „болна, но неопходна транзиција“. Дали овој пристап ќе се претвори во долгорочна индустриска политика — или ќе остане уште една скапа фаза на експериментален протекционизам — ќе зависи од тоа што ќе пресуди судот, но и од тоа дали компаниите ќе ја издржат неизвесноста.

The post ТАРИФИТЕ НА ТРАМП НЕ ГО ПОСТИГНУВААТ САКАНИОТ ЕФЕКТ Индустријата не се враќа дома, бизнисмените фрустрирани appeared first on plusinfo.mk.

Градоначалникот на Центар Горан Герасимовски се фали по медиуми дека двојно ќе го зголеми буџетот за култура што Општината ќе го доделува идната година, ама за негова жал и за среќа на граѓаните, тоа нема да го прави, зашто досега тоа го правеше непотистички и протекционистички – реагира Движењето ЗНАM на соопштение на Герасимовски.

ЗНАМ прави рекапитулација и анализа на работењето на Општина Центар во културата:

„За 2025 година Општина Центар одвоила 3,6 милиони денари. Конкурсот е распишан на 3 март, на сите заинтересирани дадена им е шанса да се пријават во рок од 5 дена од денот на објавувањето на конкурсот на веб страната на Општината. Не знаеме дали е објавена во Службен весник, ниту во дневните весници – за да се запознае пошироко јавноста, особено оние што имале намера да аплицираат.

Добитниците се објавени на 24 април – до нас стигнаа поплаки за непотистичко – фамилијарни доделувања на средства или, пак финансирање на проекти за кои и по повеќекратно пребарување на Интернет, не можеме да дознаеме ништо повеќе, освен дека се добитници на средства од програмата за Култура на Центар за оваа година.

Прашуваме – дали е точно дека финансирате проекти на апликанти кои се во блиски роднини врски – да речеме брат и сестра, дали доделувате средства поголеми од девет илјади евра за еден проект и колку од проектите што добиле пари од Центар се реализирани?

Ако за 2026 Герасимовски предвидува двојно повеќе – тогаш тоа се 7,2 милиони денари што сигурно има намера да ги доделува на ваков сличен протекционистички начин. За негова жал, а за среќа на граѓаните на Центар нема да може да го прави тоа. В недела – на 19 октомври центарци ќе изберат промени.

Со Културата не смее да се прави пазар, уметниците и уметноста се важен дел од тоа што е Центар. Уметноста заслужува достоинство не пазарење. Уметниците треба да се слободни и поддржани да творат, а не да се со години разочарани“ – се вели во соопштението на ЗНАМ.

The post ГЕРАСИМОВСКИ ДЕЛИ ПАРИ ЗА КУЛТУРАТА, АМА НА КОЈ НАЧИН? Добиваме поплаки за непотизам и протекционизам на конкурсите на Општина Центар, велат од ЗНАМ appeared first on plusinfo.mk.

Георгиева е уверена дека ризиците од поделба на светот на непријателски блокови рапидно се зголемуваат. Според неа, тоа се должи на развојот на глобалната интеграција. Оваа состојба во светската економија може да биде опасна за повеќето земји.

Шефицата на ММФ објаснува дека пандемијата на коронавирусот и глобалните конфликти ги тераат земјите да ѝ дадат приоритет на трговијата со пријателски држави. Таа ја опишува моменталната состојба на пазарот како „опасен момент во историјата“. Но, шефицата на ММФ е уверена дека земјите од ЕУ можат да се справат со претстојната криза.

Кристалина Георгиева претходно предупреди на колапс на глобалната економија. Кршливоста на глобалната економија расте во позадината на обидите на централните банки на земјите да ја задржат високата инфлација. За да се постигне силно закрепнување на глобалната економија, Георгиева, повика на избегнување на протекционизмот.

„Еден од најитните чекори кон силно закрепнување вклучува избегнување на искушението на нова форма на протекционизам“, рече таа во својот говор со наслов „Обединети против фрагментираниот свет“, одржан на Економскиот форум во Брисел во Белгија.

Протекционизмот, кој вклучува владини политики кои ја ограничуваат меѓународната трговија за да им помогнат на домашните економии, стана контроверзна тема во последниве години во билатералните трговски односи на земјите.

Терминот оттогаш е рака под рака со влошените трговски врски меѓу САД и Кина, двете најголеми економии во светот, откако поранешниот американски претседател Доналд Трамп на почетокот на 2018 година почна да воведува царини за многу стоки увезени од други земји и обвинувајќи Пекинг за нефер трговски практики.

Георгиева во својот говор истакна дека заживувањето на мултилатералната соработка е од суштинско значење за долгорочниот раст ширум светот, особено во периодот по пандемијата кој предизвикува прекини во синџирот на снабдување и војната на Русија против Украина, што ја зголемува загриженоста на инвестициските одлуки на земјите.

„Општо земено, овие трендови создаваат пофрагментиран свет со реални економски трошоци“, рече Георгиева, додавајќи дека фрагментацијата на трговијата може да чини до 7 отсто од глобалниот БДП на долг рок, според истражувањето на ММФ.

„Ако се додаде технолошко раздвојување, некои земји би можеле да забележат до 12 отсто загуби од БДП“, истакна таа.

Шефицата на ММФ, дополнително, рече дека нивното монетарно затегнување, со цел да се намали тврдоглавата инфлација, исто така влијае на глобалниот економски раст и предизвикува одредени финансиски ранливости.

Георгиева повика на структурни реформи и инвестиции во луѓето, технологијата и во иновациите, со цел да се подобри образованието, да се зајакнат пазарите на трудот, да се модернизираат мрежите за социјална заштита и да се засилат климатските активности, за да се обезбеди одржливо закрепнување.

The post „ОВА Е ОПАСЕН МОМЕНТ ВО ИСТОРИЈАТА“ Глобалната економија е пред колапс и се дели на непријателски блокови, предупредува шефицата на ММФ appeared first on plusinfo.mk.