Македонскиот физичар и научник Златко Василкоски живее во Бостон околу 35 години, а речиси 30 години е универзитетски професор.
Проф.д-р Василкоски е автор на првата книга од жанрот на популарната наука на македонски јазик – „Мултиверзум за почетници“, која беше издадена пред три години.
Во 2012 година тој го разви наставниот план за курс за анализа на податоци со вештачка интелигенција на Бостонскиот универзитет на кој сè уште предава машинско учење и Вештачка интелигенција (ВИ).

– Предметот што го предавам на Универзитетот во Бостон се нарекува машинско учење и вештачка интелигенција со примена во науката за податоци. Тоа е курс на постдипломско ниво што студентите по компјутерски науки мора да го поминат за да добијат магистерска диплома. Првично во 2012 година започна како курс за машинско учење и наука за податоци, но во последните 6-7 години со експлозијата на вештачката интелигенција беше потребно да го вклучиме во наставниот план и во програмата за мојот курс – објаснува Василкоски.

Во разговор за Плусинфо, овој професор на Бостонскиот универзитет ги разјаснува најчестите дилеми на луѓето во врска со вештачката интелигенција, меѓу кои и најчесто поставуваното прашање – кои работни места најбрзо ќе исчезнат поради новата технологија?

– Предвидувањето на иднината никогаш не е лесно, но се чини дека барем засега видовите работни места што лесно можат да бидат заменети со вештачка интелигенција се оние што во голема мера се потпираат на обработка на текст. Како и со секоја нова технологија како што се машините за пишување, компјутерите и денес вештачката интелигенција, сите тие заменуваат одреден број луѓе што рачно обработуваат и работат со текст.
Сите сме сведоци на леснотијата со која генеративната вештачка интелигенција создава слики, видеа, говор и музика. Не е јасно колку луѓе, ако воопшто се случи тоа, вклучени во овој вид индустрија ќе бидат заменети со вештачка интелигенција – вели професорот.

Програмери во САД веќе се соочуваат со откази

Но друга неочекувана професија што ќе биде силно погодена од вештачката интелигенција, вели нашиот соговорник, е работата на компјутерските програмери.

– Многу е интересно што вештачката интелигенција може екстремно брзо да генерира компјутерски код, апликации, веб-страници и слични работи за кои во минатото се користеше армија програмери кои работеа со недели или со месеци. Сега сето ова може да се направи за неколку минути од страна на вештачката интелигенција без никакви трошоци. И ова е веќе многу очигледно со оглед на големиот број програмери кои беа отпуштени во последните десет месеци, барем во САД – објаснува Василкоски.

Според него, вештачката интелигенција (ВИ) повеќе не е далечна иднина – таа веќе го менува пазарот на трудот, а првите кои ќе го почувствуваат ударот се токму тие, програмерите и професиите поврзани со пишување.

Како да добиеме попрецизни и поточни одговори од ВИ?

Едно од многу честите прашања што луѓето обично го имаат кога првпат се среќаваат со вештачка интелигенција е и тоа како да добијат попрецизни и поточни одговори од, како што го нарекува Василкоски, моторот со вештачка интелигенција.

– Ова не е едноставно прашање. Се претпоставува дека прашањето што му го поставуваме на моторот со вештачка интелигенција има еден и прецизен одговор. Но, обично, тоа не е случај. Значи, проблемот се сведува на видот на прашањата што ги поставуваме, колку е двосмислено нашето прашање и, конечно, можностите на моторот со вештачка интелигенција со кој комуницираме.
Во однос на комуникацијата со моторот на вештачката интелигенција, обично треба да бидеме многу специфични и прецизни како ги поставуваме нашите прашања, што е малку поинакво или можеби поразлично од тоа како би го поставиле истото прашање на личност или природна интелигенција. Типично, вештачката интелигенција претпочита детално и добро објаснето прашање и секогаш е добра идеја да се одреди форматот на одговорот што го очекуваме од неа – објаснува професорот.

Зборувајќи за најпрактичните и позитивните примени на вештачката интелигенција во која било деловна или индустриска средина, Василкоски вели дека, дефинитивно се потпираме на одличното семантичко разбирање на текстот од страна на вештачката интелигенција.

– Преку техниката на RAG (Retrieval-augmented generation), ова вклучува обработка на многу голем број локални текстуални содржини (база на знаење) за кои LLM (large language models) зад вештачката интелигенција не е свесен. Преку RAG, вештачката интелигенција станува свесна за оваа локална база на знаење за која не е обучена и лесно може да даде детални одговори или да најде релевантни информации.
Вештачката интелигенција е во суштина голем јазичен модел или LLM кој семантички го разбира значењето на текстот. Како таква, таа е обучена и креирана врз основа на целата текстуална содржина достапна онлајн или во кои било книги. Како такви, овие модели се свесни за општото знаење на човештвото.
Но, секоја компанија би имала своја база на знаење, голема количина на информации што ги користи во своите бази на податоци. Секако, LLM не би биле свесни за овие локални бази на знаење што секоја компанија ги чува во своите евиденции. Значи, една од најпрактичните апликации наречена RAG на вештачката интелигенција е интеграцијата и проширувањето на овие локални бази на знаење со многу општите способности на LLM да разберат секаков вид текст – објаснува професорот.

ВИ во областа на филмот и образованието

Понатаму, проф.д-р Василкоски зборува за уште некои примени на вештачката интелигенција, меѓудругото, и во областа на филмот, кадешто веќе се стравува дека може да ги замени и вистинските актери, сценаристи и режисери.
– Сите сме свесни за генеративните способности на вештачката интелигенција. Генеративна во смисла на генерирање слики, музика и видеа. Неодамна, Google објави два модели што генерираат филмови со холивудски квалитет само со интеракција со овие два модели преку текст. Во основа, им кажувате на двата модели да генерираат различни сцени од филмот и да ги корегираат и менуваат работите како што би го направил тоа филмскиот режисер на вистински филм со актери и екипа – вели Василскоски.
Го прашавме професорот и за употребата на вештачка интелигенција во образованието, која често се злоупотребува од страна на учениците.
Василкоски појаснува дека лекот за некои од злоупотребите е пред секој тест во училница да им се соберат телефоните на учениците и прераскажува за тоа како неодамна, за првпат, вештачката интелигенција се покажала на исто ниво како и најдобрите ученици на математичката ученичка олимпијада.

The post ПРОГРАМЕРИТЕ И ПРОФЕСИИТЕ ПОВРЗАНИ СО ПИШУВАЊЕ СЕ ПРВИ НА УДАР Отпуштањата поради вештачката интелигенција веќе се случуваат во САД appeared first on plusinfo.mk.

Кога избираме кариера, ретко размислуваме за нејзиното влијание врз нашиот приватен живот.

Но, според податоците на американската адвокатска канцеларија Петрели Превитер, одредени професии носат значително поголем ризик од брачни несогласувања и развод.

Причината за тоа не се само работните обврски, туку и долгото работно време, високиот степен на стрес и финансиските притисоци.

Според статистичките податоци, вработените во казината имаат највисока стапка на разводи, која достигнува дури 52,9%. По нив следат келнерите со 52,7% и стјуардесите со 50,5%.

Прочитајте повеќе за ова на порталот „Мајка и дете“.

The post НАЈМНОГУ РАЗВОДИ МЕЃУ ВРАБОТЕНИТЕ ВО КАЗИНА, КЕЛНЕРИТЕ И СТЈУАРДЕСИТЕ Што предизвикува несклад помеѓу работата и приватниот живот? appeared first on plusinfo.mk.

Повеќе од три четвртини, 76 проценти од вработените во здравствената и социјалната заштита се жени, а 86 проценти од работниците за лична нега во здравствените услуги се жени. Во времето на пандемијата, жените во овие сектори се соочија со невидено зголемување на обемот на работа, здравствени ризици и предизвици во рамнотежата на деловниот и приватниот живот, се вели во извештајот.

– Да одвоиме момент за да им се заблагодариме на жените за нивната храброст, сочувство и придонес во борбата против оваа криза, вклучувајќи ја и нивната грижа за функционирањето на нашите општества и системите за грижа и достапноста на најосновните услуги“, стои во соопштението од Комисијата.

Пандемијата имаше силно влијание врз родовата еднаквост и положбата на жените

Во земјите-членки на Европската унија е забележано зголемување на семејното насилство за време на коронакризата. Во Франција, бројот на пријави за насилство се зголеми за 32 проценти во првите неколку недели, во Литванија за 20 проценти, а во Шпанија за 18 проценти.

Жените се мнозинство во секторите кои се најтешко погодени од пандемијата – трговија на мало, угостителство, нега и домашни работи – затоа што овие професии не можат да се практикуваат од далечина. За време на заклучувањето, жените поминувале во просек 62 часа во грижа на децата, во споредба со 36 часа кај мажите, 23 часа неделно извршувале домашни работи, додека мажите 15 часа.

Иако повеќето од најизложените здравствени работници се жени, тие едвај беа застапени во пандемиските процеси на донесување одлуки. На пример, во 87 земји, вклучително и 17 земји-членки на Унијата, 85,2 проценти од националните работни групи беа предводени од мажи, се вели во извештајот.

Вработувањето на жените во ЕУ падна нешто повеќе од вработувањето на мажите на почетокот на пандемијата, а оттогаш жените имаат потешкотии да најдат нови работни места.

– Од друга страна, услужните сектори кои не биле толку нарушени од природата на нивниот бизнис, како што се информациите и комуникациите, финансиите и осигурувањето, кои пред се вработуваат мажи, каде се забележува зголемување на стапката на вработеност – заклучи Комисијата.

The post Пандемијата многу повеќе ги погоди жените отколку мажите appeared first on plusinfo.mk.

На крајот на минатата година Brainster лансираше алатка за кариерно советување, која е бесплатна за користење за сите. Целта на алатката е да им помогне на корисниците да ја почнат потрагата по „вистинската кариера“, како и да ја истакне потребата од потемелно кариерно советување.

Оваа алатка на Brainster изминатиот месец ја искористија над 7000 лица. Во рамки на прашањата на кои корисниците одговараат при користењето на алатката има и прашања поврзани со нивните тековни и посакувани кариери.

Според резултатите од одговорите на овие прашања, областа ИТ, програмирање и технологија е најпосакувана професија за најголем дел од учесниците – дури 17,3 отсто од учесниците ја издвоиле оваа професија како најпосакувана. Втора најпосакувана област е Дизајн и графички дизајн со 13,9 проценти. Понатаму следуваат бизнис (9,7 отсто), здравство и фармација (седум проценти), социологија и психологија (6,2 отсто), ликовна уметност (5,7 проценти) и менаџмент (5,3 отсто) како посакувани професии од страна на учесниците во квизот.

Овие податоци потврдуваат дека дигиталните вештини нудат одлични услови за работа на пазарот, но и интересот за нив е голем особено кај младите. Имено, ИТ, програмирање и технологија, иако доминира во сите категории под 40 години, е најпосакувана професија за најмладата возрасна група до 17 години до 20 години со над 20 проценти Графички дизајн/дизајн е исто така преферирана професија кај сите возрасни групи, иако најмногу се истакнува кај возрасната група од 21 до 29 години.

По однос на распределбата на интересите за одредена професија според полот на учесниците, забележително е дека се уште постои таканречениот „родов јаз“ кај областите како ИТ, технологија и програмирање, како и областа Бизнис, бидејќи процентот на машки испитаници кои ги избрале овие професии како посакувани е многу поголем од процентот на женски испитаници (28 отсто наспроти 12 во првиот случај и 15 проценти наспроти седум отсто во вториот). Спротивното е случај кај областите Дизајн, Маркетинг и Здравство и фармација каде испитаниците кои ги навеле овие професии како посакувани се во видливо поголем број од женски пол.

Мошне интересни се резултатите добиени со вкрстување на моменталната и идната професија на учесниците кои одговориле дека се моментално вработени. Тоа покажува дека најголем процент од учесниците кои работат во Дизајн и графички дизајн (72 отсто) како и ИТ, програмирање и технологија (68 проценти) се изјасниле дека токму тоа е кариерата од нивните соништа и дека не би ја смениле професијата.

The post Kои вработени се најзадоволни, а кои најмалку задоволни од професијата? appeared first on plusinfo.mk.

Според соопштението, ова е списокот на плати за 2019 година и ја покажува просечната бруто плата на најпопуларните професии во Германија.

Медицинска сестра заработува 3.547 евра, пекар 3.502, продавач на слатки 1.839, багерист 3.421, службеник во банка 4.875, градежен инженер 5.246, професионален возач 2.556, мајстор за кровови 3.265, електричар 3.143, електричар 3.694, старател 3.598…

Платата на грнчар е 3.003 евра, фризер 1.684, водоводџија 3.056, касиер 2.214, келнер 1.934, готвач 2.284, сликар 2.776, ѕидар 3.214 и столар 3.153 евра.

Но, тоа се износите кои работникот не ги добива на рака, бидејќи државата прво мора да се подмири од таа сума преку даноци и придонеси. Се плаќаат и црковни даноци.

Износот на одземениот данок од платата зависи од даночната класа на работникот, а при пресметката, улога игра и дали работникот е оженет или сам, дали е самохран родител, колку деца има и други податоци.

Германците имаат шест даночни класи. Третата, на пример, се препорачува за сопружници чиј партнер нема приход или неговиот приход е многу помал, додека четвртиот се препорачува за брачни парови кои заработуваат приближно иста плата. Колку е поголема платата, толку е поголема разликата во промената на даночните класи.

На нето-платата во Германија влијаат повеќе фактори, од даночната класа до бројот на деца, црковниот данок и осигурувањето.

Ако, на пример, некој има бруто плата од 3.000 евра, нето платата во првата даночна класа ќе биде 1.938 евра, во втората 1.991, во третата 2.226, во четвртата 1.938, во петтата 1.575 и во шестата 1.533 евра.

Германија исто така има одредена минимална саатница. На почетокот на оваа година имаше зголемување на минималната плата од 9,19 на 9,35 евра за еден час работа.

Минималната саатница беше воведена во 2015 година и изнесуваше 8,50 евра. Оттогаш, таа постојано расте, а до средината на 2022 година, според проценките, треба да изнесува 10,45 евра.

The post Погледнете кој колку заработува во Германија! appeared first on plusinfo.mk.

Економистката Џулија Полак вели дека „секоја криза раѓа нови потреби, дури и професии“, па така и оваа.

Според неа, од предвидените мерки за заштита од заразување со коронавирусот произлегува и потребата за нови работници или за нови професии кои веќе се бараат на пазарот на трудот.

Така, потребата да се мери температурата на посетителите на места каде што кружат многу луѓе: аеродроми, училишта, компании, стадиони, ресторани создава ново работно место – мерач на температура. Задача на овие работници ќе биде да стојат на влезовите и да им мерат температура на луѓето.

Потреба се отвора и за таканаречени „пронаоѓачи на контакти“. Тие ќе имаат задача да повикуваат луѓе кои се потенцијално заразени со вирусот и да им дадат совети како да се однесуваат, односно да организираат тестирања. Оваа работа може да се изврши од дома и може да чини 25 долари на час и вклучува вработување со полно работно време или со скратено работно време.

Кога станува збор за лабораториски техничари, кои се специјализирани за вирусот ковид-19, тие ќе организираат земање брисеви во болници, старечки домови, фабрики и канцеларии. За нив ќе биде потребно да имаат диплома за завршено соодветно медицинско училиште. Во спротивно, вели Полак,  ќе бидат платени 45 долари на час.

Исто така, старателите, односно негувателите на заболени од ковид-19 ќе треба да се остручат за справување со ковид-19 доколку сакаат да ја работат работата. Нивната часовна стапка ќе биде 25 долари.

– И тоа не е крај. Постои потреба од службени лица кои ќе следат поплаки против граѓаните кои го нарушуваат пропишаното социјално растојание и други мерки, за што ќе бидат платени 30 долари на час – вели таа.

Според неа, просторот во кој работиме или остануваме исто така ќе се промени. Компаниите и образовните институции ќе треба да инсталираат плексиглас и штандови што ќе отвори потреба за луѓе кои ќе ги произведуваат и инсталираат. За тоа би добиле по 20 долари на час.

И покрај заштитата на просторот, ќе биде сѐ поважно да се заштитат луѓето. Потребата од секојдневно носење маски отвора простор за зголемено производство на маски во светот и нови вработувања.

Полак очекува компаниите наскоро да започнат да произведуваат маски за вработените, со своето лого. На работниците кои би ги правеле маските ќе им бидат исплатени околу 18 долари на час.

Пандемијата, вели таа, покажа дека префиксот „е“ станува дел и од стоматолозите и лекарите. Испитувањата ќе бидат спроведени преку Интернет, барем кога станува збор за консултации. А тоа ќе отвори и потреба од луѓе кои можат да ги олеснат видео конференциите кои ќе добиваат по 25 долари на час.

The post Мерач на температура, пронаоѓач на контакти, „ковид-19“ негувател – кои нови професии ги создаде коронакризата? appeared first on plusinfo.mk.