Планот на Владата за зголемување на приходите по глава на жител на 10.000 долари ќе зависи од стапката на раст, а за повисоки приходи треба да се работи на квалитетно образование, конкурентно опкружување и поголема енергетска ефикасност,  оцени денеска Иваило Изворски, главен економист на Светска банка за Европа и Централна Азија.

– Зависи сепак од стапката на раст, ако е многу голема стапката на раст, отприлика 10%, тогаш БДП се удвојува за 7 години, така што сегашните 8.000 – 9.000 евра може да се достигнат 17.000, а до 10.000 може да се стаса за многу пократок временски период и сето тоа ќе зависи од стапката на раст – рече Изворски  пред презентацијата на Извештајот на Светска банка „Поголеми височини, Раст кон високи приходи во Европа и Централна Азија“ во Скопје.

Прашан за колку години македонските граѓани би го достигнале просекот на ЕУ во приходи по глава на жител посочи дека тоа зависи од стапката на раст на продуктивноста.

– Ако таа стапка на раст е еднаква на она што било во почетокот на 2000- те години може да биде многу побргу. На пример, ако земеме 36.000 по глава на жител во Западна Европа и Европската унија и 8.000 до 9.000 БДП по глава на жител тука, ќе треба зголемување до 4 пати за да се достигне истото ниво и ако имаме побрза стапка на раст тогаш 30 до 40 години, а ако имаме побавна стапка на раст како во изминатите 5 до 6 години тогаш тоа може да биде 60 до 70 години – рече Изворски.

Според него, државава со просечните приходи од околу 8.000 до 9.000 евра по глава на жител за да достигне статус на земја со високи приходи мора да направи неколку работи, а правата е многу поголем квалитет на образованието.

– Како што се зголемува нивото на приходи потребни се луѓе со подобри вештини, поголема иновативност, претприемништво, така што поквалитетно образование за сите земји од Европа и Центрачна Азија е императив. Наместо тоа, она што можеме да го забележиме кога го гледаме образованието е дека во земјите од Европа и Централна Азија се поминува од 3 до 4 години помалку во образование отколку во земјите од Источна Азија или 3 години помалку од западниот свет, така што даночните обврзници плаќаат за образование од 13 години меѓутоа добиваат три до четири години помалку –  рече Изворски.

Втора работа, дополни, е деловното опкружување, односно конкурентското опкружување неопходно за развивање и работа на бизнисите и компаниите. Во овие земји вклучително и земјите на Западен Балкан конкуренцијата не е многу добра. Поради тоа новите компании кога ќе влезат на пазарот и ќе почнат да водат бизнис не можат да растат многу и бргу во споредба да речеме со САД или Германија без оглед дали се работи за немање доволно финансии, други ресурси, за немање доволно квалитетен персонал или иновативност, конкурентно опкружување кое би ги туркало напред, посочи економистот на СБ.

Третата работа  на која се укажува со Извештајот на СБ е за користењето на енергијата односно постигнување што поголема енергетска ефикасност.

– Во земјите од овој регион се користи многу помалку енергија по поединец отколку во Западна Европа. Меѓутоа, и покрај тоа што се користи многу помалку енергија по глава на жител, се користи многу повеќе енергија по единица БДП. Гледате каква контрадикција е тоа, иако користиме помалку енергија по глава на жител, се користи трипати повеќе енергија п0 единица БДП отколку во земјите на Западна Европа и Европската унија. И ако се надмине ова и се постигне поголема енергетска ефикасност тоа ќе доведе до поголема профитабилност за деловните субјекти кои работат, помали трошоци за граѓаните и помалку субвенции бидејќи многу земји даваат субвенции на енергетските производители така што во овој случај би давале помалку- рече Изворски.

Министерката за финансии Гордана Димитриеска Кочоска, во видео обраќање на конференцијата посочи дека Извештајот нуди многу корисни насоки за креирање на политиките во наредниот период со цел за наша побрза конвергенција кон земјите од ЕУ, како високо развиени економии.

Димитриеска Кочоска истакна дека клучните политиките што се спроведуваат се насочени кон подобрување на макроекономската стабилност како темел за развој на среден рок.

– Не отстапуваме од напорите за фискална консолидација и истовремено од спроведување на нашиот амбициозен инвестициски план, односно реализацијата на јавните инвестиции, преку капиталните расходи од Буџетот, инвестициите во локален развој, преку проекти во општините, како и инвестиции во приватниот сектор за поддршка на домашните компании и зголемување на нивната конкурентност и продуктивност. Убедени сме дека ова ќе даде ефекти и за државата и за економијата и за граѓаните-рече Димитриеска Кочоска.

Според министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, дигиталната инфраструктура ќе биде моторот за напредок на иднината.

The post КАКО ДА СЕ ПОСТИГНЕ ПРИХОД ОД 10.000 ДОЛАРИ ПО ГЛАВА НА ЖИТЕЛ? Светска банка препорачува земјата да направи три промени appeared first on plusinfo.mk.

Највисок просек на бруто и нето плата во 2022 година е регистриран во Скопскиот регион, а најнизок во Североисточниот регион (Кратово, Крива Паланка, Липково, Куманово, Ранковце, Старо Нагоричани). Според податоците од ДЗС, во Скопскиот регион просечната нето плата изнесувала 586 евра што е и највисок износ во однос на останатите седум региони.

Споредбата на платите што ја направи „Порталб“ покажува дека меѓу највисоката и најниската просечна нето плата разликата е поголема од 165 евра.

Во анализираната година, просечната нето плата во државата се зголемила за 10,9%, но растот не е ремномерен во осумте региони.

„Ваквото зголемување се должи, пред сѐ, на зголемувањето на просечната исплатена нето-плата по вработен во Југоисточен регион за 13,9 %, Источен регион за 13,8% и во Североисточен за 12,2%“, се наведува во истражувањето.

Североисточниот регион има и најмал удел во БДП по глава на жител со само 4,8%, а Скопскиот регион со 44,1 отсто има најголемо учество во домашниот бруто производ на ниво на државата. И оваа нова публикација ги констатира старите „проблеми“ како што е нерамномерниот економски развој.

Според БДП по глава на жител, „најсиромашни“ се жителите на Полошкиот регион во кој гравитираат поголемите општини Тетово и Гостивар како и Јегуновце, Желино, Маврово и Ростуше, Теарце и други. Конкретно БДП по глава на жител во Полошкиот регион изнесувал 3.429 евра што е далеку од просекот на ниво на државата кој во 2021 година бил позициониран на скоро 6.500 евра.

Во Скопскиот регион е измерен највисок просек на БДП по глава на жител од 8.603 евра. Разликата според БДП по глава на жител меѓу „најбогатиот“ и „најсиромашниот“ регион изнесува фантастични 5.174 евра.

„Во споредба со просекот на РСМ, поголем бруто домашен производ по жител имаат Скопскиот регион со индекс 33,4, Југоисточниот регион со индекс 5,5, Вардарскиот  со индекс 3,4 и Источниот со индекс 1,4. Сите други региони имаат бруто-домашен производ под просекот на РСМ. Во однос на националниот просек, најмал бруто-домашен производ по жител има Полошкиот Регион со индекс 53,2“, се наведува во публикацијата на ДЗС.

Големи разлика меѓу регионите има и според стапката на невработеност. Така, најдлабока стапка на невработеност од 31,8% е регистрирана во Североисточниот регион а најниска од 4,5 % во Југоисточниот регион.

„Стапката на вработеност во Вардарскиот, Источниот, Југоисточниот и во Пелагонискиот регион во 2022 година се движи над вкупната стапка на национално ниво, при што највисока стапка на вработеност бележи Југоисточниот регион, и тоа 58,5. Најниска стапка на вработеност во 2022 година има Североисточниот регион. Во однос на стапката на невработеност, најниска стапка на невработеност од 4,5 има Југоисточниот Регион, во кој соодветно е забележана и највисоката стапка на вработеност“, наведено е во истражувањето.

Сепак, економистите што ги консултиравме велат дека ниските стапки на невработеност, во Југоисточниот регион од 4,5% и Источниот регион со 5,4% не се резултат само на тоа што вработеноста е со поголем просек туку и на одлив на работна сила која не ги „полни“ списоците на невработени и со тоа не влијае врз невработеноста. Големите економски и социјални разлики меѓу осумте плански региони во земјава се хроничен проблем.

При крајот на минатата година Владата потпиша договори за 129 проекти во вкупна вредност од 13 милиони евра, а кои треба да бидат во функција на рамномерен регионален развој, локалната патна инфраструктура, изградба на градинки, набавка на урбана опрема и подобрување на квалитетот на животот на граѓаните. Колку и како ќе се реализираат овие проекти допрва ќе се анализира.

The post КАДЕ СЕ ЖИВЕЕ НАЈДОБРО ВО ЗЕМЈАВА? Најсиромашни се жителите на Полошкиот регион со 3.429 евра БДП по глава на жител appeared first on plusinfo.mk.