Само сериозни реформи се решение за лошата доверба од 2% во македонското правосудство, истакнува претседателката Гордана Сиљановска-Давкова во мегаинтервјуто на МИА, чиј втор дел ќе биде објавен денеска.

Но, таа наведува, мора да се провери кој со какво богатство стапил на функција, а со какво излегол и тоа не се однесува само на правосудството.

– Секој кога ќе стапи не само на определена функција, на определена работа, лесно е да се провери со што влегол, како излегол и дали е тоа можно. Не се чудам јас на огромните пари на некои ликови во светската политика, врзани за вештачки интелигенции и така натаму, ама кога ќе видите профили што од својата работа апсолутно не би можеле да го заработат, да го стекнат богатството, сигурно дека тоа треба да се испита – вели претседателката.

Таа додава дека извештаите на ЕУ ги посочуваат главните проблеми, но не е проблем само во законодавството.

– Се покажува дека тука извештаите на Европската Унија ги нотираат главните проблеми. Не е доволно само да го хармонизирате законодавството – почнат е тој процес, но важно е бидејќи, ако предвидите построги критериуми за изборот на судии и јавни обвинители, тоа сигурно ќе се одрази или има врска со нивниот интегритет и дигнитет во постапувањето – вели Сиљановска-Давкова.

Меѓутоа, таа додава дека ние бевме сведоци оти еден антисистем стана систем или дека она што беше недозволено стана нешто редовно.

– За тоа треба време, меѓутоа тука сум и јас многу строга, имам сè уште забелешки. Мислам дека ако не решиме да раскрстиме со партизацијата и политизацијата при аплицирањето, при изборот на луѓето во судството, во Јавното обвинителство, во Уставниот суд, во Управниот суд, во управните одбори и така натаму, тогаш ќе се вртиме во круг – истакна претседателката.

Таа смета дека сите што се нашле на право место, а се погрешни луѓе, кои не го заслужуваат тоа место, нема да им бидат верни на законите, на Уставот, на владеењето на правото, на етиката и на моралот, туку на оние што ги номинирале и на оние што ги поставиле на овие високи позиции.

– Никому не му дошле умот и знаењето од позицијата на која се нашол, туку од макотрпна работа, учење, полагање, вложување во себе и ценење на сопствениот дигнитет и интегритет. Тоа е она што ни е неопходно бидејќи никој однадвор не може процентот да ви го зголеми или да ви го намали. Перцепцијата кај граѓаните е сè уште таа, значи мора да се исчекори во нејзиното надминување. Како? Со поинакви резултати, со филозофија на санкционирање, со филозофија на одговорност, со филозофија на важење на правдата и за оние на највисоки позиции, а не со нејзино избегнување, со сериозно посегање по преиспитување на потеклото на имот – вели Сиљановска-Давкова.

Според неа, тоа еднаш мора да се направи и смета дека не е невозможно.

– Секој кога ќе стапи не само на определена функција, на определена работа, лесно е да се провери со што влегол, како излегол и дали е тоа можно. Не се чудам јас на огромните пари на некои ликови во светската политика, врзани за вештачки интелигенции и така натаму, ама кога ќе видите профили што од својата работа апсолутно не би можеле да го заработат, да го стекнат богатството, сигурно дека тоа треба да се испита. А понатаму тие цврсто се држат за богатството бидејќи филозофијата им е дека со парите може сè да купат и некако добиваме впечаток дека правдата не ги стигнува сите. Тоа мора да се надмине – истакна претседателката Сиљановска-Давкова во интервјуто за МИА.

The post ПРОВЕРКА НА ИМОТ ЗА СЕКОЈ ФУНКЦИОНЕР ВО ПРАВОСУДСТВОТО Само сериозни реформи против партизација ќе ја вратат довербата appeared first on plusinfo.mk.

Министерството за правда денеска го промовираше Годишниот извештај за спроведувањето на Развојната секторска стратегија за правосудство 2024–2028 за 2025 година, документ кој дава сеопфатен преглед на напредокот во реализацијата на реформите во правосудниот сектор.

Во своето обраќање, министерот за правда Игор Филков, истакна дека резултатите покажуваат континуирана динамика во спроведувањето на реформските процеси и јасна институционална посветеност кон унапредување на владеењето на правото.

Според извештајот, во текот на 2025 година биле предвидени 116 активности, од кои 66 се целосно реализирани, а 50 се во фаза на реализација. Вкупната стапка на спроведување достигнала 56,9 проценти.

Особено значајни резултати се постигнати во областа на судството и во јавното обвинителство, каде реализацијата надминува 81 процент, додека кај реформите поврзани со Уставниот суд стапката на реализација достигнува 75 проценти.

– Овие показатели претставуваат потврда дека реформите се движат со јасна динамика и носат конкретни резултати. Секој реализиран чекор значи поефикасно правосудство, поголема правна сигурност и посилни институции – истакна министерот Филков.

Во рамки на настанот беше нагласено дека Развојната секторска стратегија за правосудство 2024–2028 останува клучен документ за модернизација на правосудниот систем и негово усогласување со европските стандарди.

Извештајот ги идентификува и приоритетите за следниот период, меѓу кои се понатамошната дигитализација на правосудството, јакнењето на институционалните капацитети, инвестирањето во човечки ресурси и унапредувањето на координацијата меѓу институциите.

Министерството за правда ќе продолжи со реализација на активностите од Акцискиот план, со цел создавање современ, ефикасен и транспарентен правосуден систем кој ќе обезбедува владеење на правото и еднаков пристап до правда за сите граѓани.

На настанот беше изразена благодарност до правосудните институции, партнерите од граѓанскиот сектор и меѓународната заедница за нивниот придонес во спроведувањето на реформите, како и до проектот „Поддршка на ЕУ за владеење на правото“ за поддршката во подготовката на извештајот.

The post РЕФОРМИТЕ ВО СУДСТВОТО И ВО ОБВИНИТЕЛСТВОТО НАДМИНАЛЕ 81% Министерството за правда денеска го промовираше Годишниот извештај appeared first on plusinfo.mk.

Премиерот Христијан Мицкоски денеска во врска со најавите на СДСМ и нејзиниот лидер Венко Филипче за нов закон за борба против корупцијата, со кој, како што посочуваат, ќе се врати довербата во правосудството, рече дека станува збор за истите луѓе кои кога биле на власт ги направиле измените на Кривичниот законик, со кои се овозможи застарување на дела и избегнување одговорност.

– Пред неколку недели, кога првпат ја слушнав оваа иницијатива, мислев дека станува збор за нешто што би можело да се прочита во рубриката „Верувале или не“. Затоа се воздржав од коментар и почекав извесно време. Но, гледам дека тие сериозно ја промовираат оваа идеја и очигледно навистина веруваат во неа. Станува збор за луѓе кои беа дел од власта во периодот кога беа направени измени на Кривичниот законик, со кои беа избришани одредени одредби што овозможија застарување или избегнување на одговорност за голем број предмети поврзани со висока корупција – рече Мицкоски.

И денес, без никаква задршка, додаде тој, десетина дена ја убедуваат македонската јавност дека токму тие ќе бидат носители на борбата против корупцијата.

– Искрено, тешко ми е да се изначудам на тоа што го слушам. Доколку навистина се убедени во својата невиност, тогаш не треба да стравуваат од ниту еден судски процес. Но, моето чувство е дека работите не стојат така – рече премиерот Мицкоски денеска одговарајќи на новинарско прашање по отварањето на новиот базен Карпош.

The post ОВОЗМОЖИЈА ЗАСТАРУВАЊЕ НА ДЕЛА, A СЕГА ПРЕДЛАГААТ ЗАКОН Идејата на СДСМ е како од „Верувале или не“ appeared first on plusinfo.mk.

Македонија и во јунскиот извештај за реформската агенда ќе биде фронт-ранер, додека во однос на испораката на правда очекува побрза и поробусна испорака на правда од таа претходно, затоа што и граѓаните не се задоволни од спора правда и затоа дополнителни примања нема да има без јасни резултати – рече премиерот Христијан Мицкоски на собраниската седница за пратенички прашања во четвртокот.

– Се разбира дека не само јас и граѓаните, сите ќе се сложиме дека е премногу бавна или воопшто ја нема и дека не сме задоволни. Поврзано со испораката на правдата очекувам во периодот кој следи побрза и поробусна испорака на правдата споредено со тоа што било порано. Имаме отприлика 120-130 ревизорски извештаи на институции доставени до обвинителството, барем ревизорите велат дека констатирале многу незаконитости, очекувам барем врз основа на тие ревизорски извештаи да се постапува и испорача правда – изјави Мицкоски.

Премиерот посочи дека Владата прави сè за обвинителството и судовите да добијат услови за работа за да ја испорачаат правдата и за да работат попродуктивно, односно дека се донесе Законот за Судски совет, Законот за ЈО е во Собрание, службениците во судовите и обвинителствата ќе добијат 40% зголемени плати, 200 нови вработувања. Ќе се почитува одлуката на Уставен суд да се вратат платите на судиите од 2025 година, но дека нема да има дополнителни зголемувања без јасни резултати.

– Конкретно, сега имаме еден камен на сопнување, каде што треба да се регулираат, повторно сè се сведува околу платите на судиите и обвинителите. Тој е оној камен на сопнување за кој ние во Реформската агенда сега разговараме. Сега се бараат дополнителни зголемувања на примањата. Дополнителни зголемувања без јасни резултати нема, па дури и по цена да пропадне тој чекор, бидејќи со ова што ние направивме, како влада, што го овозможивме, е континуиран раст на платите на вработените во судовите. И ова јасно на следниот состанок на господинот Герт-Јан Копман ќе му го кажам. Се бараше зголемување, се овозможи зголемување, се бараше измена во закон, се овозможи измена во закон, се бараше зголемување на бројот на вработените службеници, се овозможија 200 нови вработувања… Но, континуирано ние да овозможуваме средства за зголемување на буџетите и платите без притоа да има никакви резултати, т.е. резултати кои не враќаат назад, тоа како влада нема да го дозволиме – нагласи премиерот Мицкоски.

Премиерот Мицкоски нагласи дека и да не успее овој чекор, ние и во јунскиот извештај ќе бидеме подобри од самопрогласените фронт-ранери, исто како што бевме во декемврискиот извгештај.

– И така ќе бидеме до крај и ќе го изолираме ова за кое денеска води кампања опозицијата – за промена на Устав, сè друго ќе работиме и ќе испорачаме. Ставот е кажан, цврст и непроменет во однос на тоа прашање – рече Мицкоски од собраниската говорница.

The post И ВО ЈУНСКИОТ ИЗВЕШТАЈ ЌЕ БИДЕМЕ ПРВИ ВО РЕФОРМИТЕ Нема дополнителни пари за правосудството без видливи резултати appeared first on plusinfo.mk.

Катерина Коларевиќ, обвинителката која ја стопираше истрагата за случајот „Мазут“ тежок 167 милиони евра, според ВМРО-ДПМНЕ е дел од мрежа на блиски релации меѓу СДСМ, ДУИ и обвинителско-судскиот систем.

Дали Коларевиќ по насока на шефот на ОЈО ГОКК Ислам Абази и насока на Венко Филипче, Зоран Заев и Али Ахмети ја стопирала постапката, прашува ВМРО-ДПМНЕ.

Партијата обвинува дека таткото на Коларевиќ е еден од „семејните кадри“ унапредени во времето на СДСМ и ДУИ и дека унапредувањето е типична политичка номинација, а не професионален развој.

„Павле Марков, во 1998 година од тогашната влада на СДСМ е избран за државен правобранител, додека, пак, мајка ѝ Вера Маркова, во 2004 од коалицијата СДСМ и ДУИ е избрана за уставен судија“.

Понатаму во текстот се спомнува блискоста на Ислам Абази со шефот на ДУИ, Али Ахмети, како комшии во Зајас.

„За блискоста на Ислам Абази со Ахмети како комшија од Зајас, на кого според јавно достапни фотографии може да се види како на глава му седи неговиот брат Фекри Ахмети, сите знаат“.

ВМРО-ПМНЕ обвинува дека обвинителката Коларевиќ, блиска до СДСМ и ДУИ, добро знае дека во економскиот криминал или штета на државниот буџет, како што е случајот со ТЕЦ Неготино, се утврдува со економско вештачење, а не со изјави дадени од некомпетентни и неовластени лица вработени во ЕСМ.

„И од ЕСМ јасно потенцираа дека испитаните лица во постапката, не биле ниту одговорни, ниту компетентни лица да проценат штета и да утврдат економски криминал со набавката на мазутот.

Но, со скандалозната одлука за стопирање на истрагата за овој случај тежок 167 милиони евра за кој постојат силни индиции и сомнежи за перење пари и тендерски криминал, станува јасно дека решението на Абази и Коларевиќ не е поткрепено со правно-обвинителски аргументи, туку веројатно е добро подмачкано со прескапиот мазут“, соопшти ВМРО-ДПМНЕ.

Понатаму, ВМРО-ДПМНЕ прашува:

„Од овие прости причини се јавува потребата да се постави прашањето, дали поради тоа обвинителката Коларевиќ во случајот со мазутот тежок 167 милиони евра, не постапувала со главен мотив да ја открие вистината, туку за да го заташка, како што ја стопираше постапката, за од кривична одговорност да ги спаси Васко Ковачевски, Адријан Муча, Асмир Јахоски и другите блиски до Ахмети, Заев и Филипче“.

Оттука ВМРО-ДПМНЕ го тврди следното:

„Или подиректно, дали Коларевиќ како обвинителка поради свои интереси и по насоки од блискиот до ДУИ, Ислам Абази, кои доаѓаат директно од врхушката на СДСМ и ДУИ, односно од Ахмети, Заев и Филипче, ја сопре постапката за овој случај вреден 167 милиони евра?

Очекуваме одговори, затоа што јавноста има право и заслужува да ја знае целата вистина, додека Советот на јавни обвинители има обврска да го истражи работењето и постапувањето и на Абази и на Коларевиќ.

За да се воспостави правна држава и да се врати довербата на граѓаните во правосудството, која сега е минорни 2%, потребно е и обвинителите да подлежат на професионална, дисциплинска и кривична одговорност, доколку се докаже нивно противправно делување.

Македонија заслужува правда и одговорност“,

The post ИСПЛИВА „СЕМЕЈНАТА“ ВРСКА НА СДСМ И КОЛАРЕВИЌ Дали „Мазут“ е стопиран по налог на Абази, СДСМ и на ДУИ? appeared first on plusinfo.mk.

Не се само премиерот Христијан Мицкоски и министерот Игор Филков „во шок“ од одлуката да се затвори предметот за мазутот за ТЕЦ Неготино. Во шок е и целата јавност. Не затоа што граѓаните однапред знаат дали некој е виновен или невин, туку затоа што повторно гледаат веќе познато сценарио: бомбастични најави за организиран криминал, спектакуларни сомнежи за милионски злоупотреби, драматични прес-конференции, а потоа, по месеци или години, а предметот едноставно исчезнува во институционална магла.

Пред само една година се говореше за сомнежи тешки над 160 милиони евра. Во јавноста се создаде впечаток дека станува збор за еден од најголемите енергетски и финансиски скандали во државата, па и на Балканот. Во истрагата беа опфатени звучни имиња од бизнисот, политиката и енергетскиот сектор. Се создаде чувство дека конечно се допираат центри на моќ кои долго време биле недопирливи.

Денес, истото тоа обвинителство вели: „не се утврдени злоупотреби“. Тука не завршува проблемот. Тука почнува.

Од „криминал на векот“ до институционален молк

Но токму во образложението на Обвинителството кое беше пласирано во јавноста лежи и суштината на дилемата што денес ја има јавноста. Никој не спори дека мазут бил испорачуван, дека ТЕЦ Неготино работел и дека во услови на енергетска криза државата морала да обезбеди електрична енергија. Но тоа не беше единственото прашање на кое јавноста очекуваше одговор. Прашањето беше дали набавките биле економски најповолни, дали кризата била искористена за енормни профити, дали имало фаворизирање на одредени компании и дали државата можела да набавува под подобри услови.

Фактот што немало рестрикции и што формално постоеле одлуки од Управен и Надзорен одбор не значи автоматски дека не постоеле можни злоупотреби или судир на интереси. Токму затоа дел од јавноста остана со чувство дека Обвинителството повеќе докажува дека системот функционирал технички, отколку што уверливо одговорило дали навистина биле исклучени сите сомнежи за корупција и злоупотреба на кризата.

А кога по една година истрага, драматични најави и сомнежи за милионски криминал, конечниот исход е дека „не се утврдени злоупотреби“, неизбежно се создава впечаток дека уште еден голем предмет се претворил во издуван балон на штета на довербата во правосудниот систем.

Три прашања на кои јавноста очекува одговор

И затоа кога институција која треба да ја брани правдата ќе премине од наратив за тежок организиран криминал до заклучок дека нема кривично дело, тогаш јавноста има право да постави неколку тешки прашања. Првото е: дали првичните сомнежи биле пренадувани за политички и медиумски ефект? Второто: дали истрагата била водена нестручно и без капацитет да издржи сериозна правна проверка? И третото, најтешкото: дали постоеле политички или бизнис влијанија што придонеле предметот да заврши без епилог?

Во држава со висока доверба во институциите, ваквите дилеми би биле помали. Но Македонија одамна не е таква држава. По „Рекет“, по низа паднати или развлечени случаи, по бегства на функционери и по перцепцијата за селективна правда, обвинителството веќе не ужива претпоставка на доверба. Напротив, секоја ваква одлука автоматски се чита низ призмата на политички договори, влијанија и заштита на елити.

Токму тоа е најголемата штета од овој случај. Не само дали некој ќе биде обвинет или не, туку дополнителното рушење на и онака кревката доверба во правниот систем. Сепак, објективноста бара да се каже и нешто што дел од јавноста не сака да го слушне: обвинителството не смее да поднесе обвинение ако нема докази што можат да издржат на суд. Правдата не функционира врз основа на револт, туку врз основа на докази.

Но токму тука се отвора најболното прашање: Дали обвинителството воопшто има капацитет за вакви предмети? Современиот финансиски и енергетски криминал не се докажува со класични полициски методи. Потребни се специјализирани финансиски истраги, форензичари, експерти за јавни набавки, меѓународна соработка, анализа на трансакции, дигитални траги и високо обучени обвинители. Македонија со години покажува дека токму тука е најслаба.

Кога големите случаи се претвораат во издувани балони

Кај нас веќе станува правило, а не исклучок, големите случаи да започнуваат со спектакл, а да завршуваат со институционален молк. Апсења, прес-конференции, драматични квалификации за „организиран криминал“, милионски бројки и најави за бескомпромисна борба против корупцијата и сето тоа трае додека трае медиумскиот цик(р)лус. Потоа предметите мистериозно слабат, се развлекуваат или целосно се распаѓаат. И токму затоа јавноста сè помалку верува дека системот навистина има волја да стигне до крај кога станува збор за моќни политички и бизнис структури.

Без одговорност нема доверба

Дополнителен проблем е што речиси никогаш нема сериозна професионална одговорност за пропаднати предмети. Ако обвинител отвори огромен случај, а потоа истиот целосно се распадне, јавноста заслужува одговор: дали проблемот бил во првичната проценка, во истрагата, во доказите или во нешто друго?

Без вистинска одговорност, системот испраќа опасна порака: дека никој во институциите не одговара дури ни кога ќе се урнат предмети што со месеци биле претставувани како тежок организиран криминал. Во таков амбиент, јавноста сè потешко верува дека станува збор за случајни пропусти, а сè повеќе дека државата едноставно нема сила или нема храброст да се пресмета со луѓе што имаат политичка и економска моќ.

Наместо обид за смирување на шокот и сомнежите на граѓаните со најава на првиот обвинител дека целата постапка ќе биде дополнително разгледана и јасно објаснета, јавноста доби евтин, лаконски и дефанзивен одговор од него дека „не може никому да му се забрани да се јави на телефон“. Во демократски систем комуникацијата меѓу високи државни функционери не е ниту невообичаена, ниту сама по себе претставува притисок. Но токму затоа од првиот обвинител во државата се очекува институционална зрелост и одговор што ќе внесе доверба, а не дополнително да отвора сомнежи и дилеми во јавноста. Во услови на сериозно нарушена доверба во институциите, јавноста очекува многу повисоко ниво на институционална чувствителност, транспарентност и уверување дека секој сомнеж ќе биде темелно расчистен, а доколку се утврди евентуална одговорност кај оние што постапувале во предметот, дека ќе следуваат соодветни законски и кривични последици. Затоа што првиот обвинител во државата мора да биде цврст институционален столб и гарант на независноста, професионалноста и правдата, а не со евтини, лаконски и дефанзивни изјави дополнително да ја продлабочува недовербата во системот и да остава впечаток дека се работи за обид за релативизирање на евентуалните институционални и лични пропусти и одговорности.

Затоа ова не смее да остане само уште една политичка расправија меѓу власта и обвинителството. Потребно е многу повеќе: целосна транспарентност за причините за запирање на истрагата, независна ревизија на водењето на предметот, сериозна анализа на капацитетот на обвинителството, јасни критериуми за професионална одговорност и реформи што конечно ќе изградат институции отпорни на политички и бизнис притисоци.

Но најважно од сè е конечно да се отвори прашањето за суштинска, а не декларативна одговорност во правосудниот систем. Не може обвинители, судии, директори и функционери да носат одлуки со огромни последици врз јавната доверба, а притоа никогаш да нема сериозна институционална евалуација на нивната работа. Независноста не смее да биде изговор за недопирливост. Во секоја демократска држава независните институции се најсилни тогаш кога постои и силен механизам на професионална отчетност.

Кога народот престанува да верува во правдата

Јавноста денес не бара спектакл, ниту политички прогон. Граѓаните бараат чувство дека системот функционира еднакво за сите и дека постои јасна граница меѓу правдата и политичко-бизнис влијание. Кога големи случаи со милионски суми и моќни имиња завршуваат без судска разрешница, а притоа нема темелно и уверливо објаснување, тогаш не се руши само довербата во обвинителството се руши довербата во државата како гарант на правдата.

Особено загрижува што Македонија веќе подолго време влегува во опасен циклус: институциите отвораат предмети со силни јавни квалификации, јавноста очекува пресврт во борбата против високата корупција, а потоа предметите или траат предолго, или се распаѓаат, или завршуваат без конечен епилог. Така постепено се создава колективно чувство дека големите случаи служат повеќе за политички маркетинг отколку за вистинска правда.

Токму затоа потребна е длабока реорганизација на системот: специјализирани обвинителски тимови за финансиски и енергетски криминал; постојана обука за современи финансиски истраги; силна меѓуинституционална координација; независен надзор над чувствителни предмети и редовна јавна отчетност за резултатите од големите истраги.

Во спротивно, секој следен „голем случај“ ќе биде дочекуван со цинизам наместо со доверба. А тоа е најголемиот пораз за едно општество кога граѓаните однапред веруваат дека вистината никогаш нема целосно да излезе на виделина.

Бидејќи најголемата опасност за една држава не е само корупцијата. Најголемата опасност е моментот кога граѓаните ќе престанат да веруваат дека правдата воопшто е можна. Тогаш институциите формално постојат, но суштински ја губат смислата. А кога народот однапред верува дека големите случаи ќе завршат без одговорност, тогаш проблемот веќе не е само во обвинителството, неговиот капацитет и кредибилитет, туку и во самите темели на државата.

The post Од „криминал на векот“ до „нема злоупотреби“: како обвинителството ја руши довербата во системот? appeared first on plusinfo.mk.

Државниот јавен обвинител Ненад Савески најави дека од утре ќе ги повлече сите дадени овластувања за постапување меѓу обвинителствата, со исклучок на Кочани, Крива Паланка и Ресен, каде поради недостиг на обвинители тие ќе останат активни.

Тој истакна дека сите обвинители ќе бидат третирани еднакво, без фаворизирање, а предметот за Кочани ќе има посебен институционален третман поради неговата комплексност.

Одговарајќи на прашања за одлуките на Совет на јавни обвинители и промените во составот на обвинителите во сензитивни предмети, Савески оцени дека персоналното врзување на обвинители со конкретни случаи е погрешна пракса.

– Јавниот обвинител е менлива категорија. Предметот мора да има континуитет независно од тоа дали обвинителот е реизбран или не – рече Савески, додавајќи дека секој обвинител има обврска да презема и веќе активни предмети.

Говорејќи за предметите што ги водеше обвинителката Ивана Трајчева поврзани со трагедијата во Кочани, тој посочи дека не смее да се создава впечаток дека само еден обвинител може да обезбеди квалитетно постапување.

– Ивана е извонреден обвинител. Мојата почит кон нејзината работа е позната. Но обвинителството не смее да зависи од едно лице – нагласи Савески.

Во однос на иницијативата на обвинителката Ленче Ристоска, која тврдеше дека врз нејзината професионална самостојност се вршат притисоци, Савески изјави дека таа е единствена досега што побарала заштита на интегритетот.

– Интегритетот обвинителот си го штити самиот со своето постапување. Но во законот постои механизам и тоа е легитимно право. Советот го разгледа и формира мислење – рече Савески.

Тој увери дека нема да има одложувања во сензитивните случаи и дека обвинителите кои ги преземаат предметите ќе бидат подготвени да го продолжат постапувањето. Како пример посочи дека и претходно обвинители успешно преземале комплексни предмети во напредна фаза.

Савески најави и уредување на системот на овластувања, посочувајќи дека затекнал „хаотична состојба“ без единствена евиденција. Сите овластувања ќе бидат повлечени и повторно разгледани, освен во обвинителствата со недостиг на кадар.

– Ниту еден предмет нема да биде оставен без застапување. Ќе има обвинител за секој случај – истакна Савески.

Тој потенцираше дека обвинителството не постапува по политички повици, туку согласно законските процедури, и најави дигитализација на процесите со цел оценување на обвинителите врз основа на мерливи параметри. Додаде дека соработката со Државниот завод за ревизија продолжува и дека секој ревизорски извештај со индиции за кривично дело ќе биде разгледан.

The post САВЕСКИ ГИ ПОВЛЕКУВА ОВЛАСТУВАЊАТА Сите обвинители ќе бидат третирани еднакво, без фаворизирање appeared first on plusinfo.mk.

Според македонскиот Устав, а и според препораките на Венецијанската комисија, билингвалноста во правосудниот систем не е предвидена ниту препорачлива, но проблемот е што претходната влада на ДУИ ги лажеше Албанците во Македонија, па затоа сега има отпори и протести – рече премиерот Христијан Мицкоски во настап на ТВ Ора 24.

– Согласно Уставот, комуникацијата во државната управа, мислам беше членот 5, амандман 7, јасно кажува дека официјален јазик е македонскиот и кирилското писмо, но втор официјален јазик, во случајов е албанскиот јазик. Да не го користам она 20%, бидејќи е јасно е дека е албанскиот јазик. Подолу во истиот член стои дека комуникацијата на Албанците со државната управа е регулирана со закон. Е сега доаѓаме до тој дел, до законот, не кажува со кој закон, но еве со Законот за употреба на јазици. Јас разговарав со студентите и тие велат дека во Законот за употреба на јазиците, треба во рок од една година да се хармонизираат сите закони. Ако тоа не се направи, тогаш автоматски се смета дека законите се хармонизирани. Сега доаѓаме до дилемата. Законот за јазици е генерален закон, или во правото lex generalis. Законот за полагање на правосуден испит е специјален закон или lex specialis. Не може по автоматизам со lex generalis, да натсинхронизирате lex specialis – рече претседателот на Владата Христијан Мицкоски во гостувањето на ТВ Ора 24 запрашан за барањата правосудниот испит да се полага на албански јазик.

– Вториот проблем е тоа што господата што го носеа законот за јазици, ги излажаа Албанците и овие деца што сега протестираат. Зошто ги излажаа? Затоа што јасно стои во мислењето на Венецијанската комисија, вика да се напушти билингвалност во правосудниот систем – дополни Мицкоски.

Тој посочи дека Владата претходно покажала дека нема проблем со употребата на јазиците и во делот на социјалната нега на децата и се овозможи воспитувачки да полагаат на својот мајчин албански јазик.

– Тие што ќе полагаат, утре ќе бидат судии и обвинители. Ако Венецијанската комисија ти вели да го напуштиш концептот на билингвалност, поради тоа што може да се доведе до двојно толкување на одредени судски процеси, тогаш за какво владеење на право ние зборуваме? Затоа ние формиравме една работна група во рамките на Владата која работи и анализира дали може законски и уставно полагањето на правосудниот испит да го одвоиме од судењето во рамките на правосудниот систем на државата. Доколку успееме да најдеме методологија и начин, со кој ќе се обезбеди еднаквост на сите кои го полагаат правосудниот испит, а воедно да немаме различни толкувања на судски пресуди поради билингвалност, односно ако прифатиме дека македонскиот е јазик кој ќе преовлада во правосудниот систем, тогаш мислам дека многу скоро од денес ќе најдеме решение. Но повторно ќе кажам, ова е наследен проблем од истите оние кои беа 20 години влада и не успеаја да најдат начин како да го решат – заклучи премиерот Мицкоски.

The post ПРОБЛЕМОТ СО ЈАЗИЦИТЕ ЗА ПРАВОСУДНИОТ ИСПИТ ГО ПРОИЗВЕДЕ ДУИ Мицкоски вели дека Албанците биле изманипулирани appeared first on plusinfo.mk.

Во својата неодамнешна колумна, новинарот Љупчо Поповски го интерпретира процесот на дискредитација на Специјалното јавно обвинителство како резултат на политичка реставрација и обид за враќање на моделот на „заробена држава“. Според неговата теза, актуелните случувања претставуваат „втор атентат“ врз институцијата, односно настојување да се избрише не само нејзиното институционално постоење, туку и самата идеја за независна правда. Аналогијата со damnatio memoriae се користи како метафора за бришење на историската и правната меморија.

Иако оваа интерпретација има наративна кохерентност и реторичка сила, реториката не смее да ја замени структурната и објективна анализа. Поповски ја редуцира сложеноста на проблемот на политичка дихотомија: прогресивна правда наспроти реставраторска реакција. Ваквата рамка го занемарува клучното прашање за структурната ранливост на институциите и моралните дефицити што овозможија автономијата да се трансформира во правно-политичка инструментализација.

Автономија без механизми на контрола

СЈО беше воспоставено како коректив на систем во кој политичкото влијание врз правосудството беше длабоко вкоренето. Неговата мисија беше да воспостави пресек со моделот на дотогашната селективна правда. Но институционалната автономија сама по себе не гарантира правна непристрасност. Таа бара јасни механизми на отчетност, внатрешна и екстерна контрола и етичка дисциплина.

Во отсуство на овие компоненти, секоја институција, па и СЈО, без оглед на иницијалната легитимација, останува подложна на злоупотреба и создавање нов центар на моќ. Токму тука лежи првиот системски дефект: институционалната архитектура не беше редизајнирана, туку само привремено заобиколена.

Затоа проблемот со СЈО не може да се сведе на дихотомијата „прогрес наспроти реставрација“. Институцијата не пропадна затоа што некој сакал да ја избрише правдата од меморијата, туку затоа што ја изгуби моралната и институционалната височина што ѝ беше доверена. Кога довербата еродира одвнатре, надворешната критика не е атентат, таа е последица.

Прва фаза: концентрација на моќ и усогласени исходи

Во почетната фаза постоеше силна концентрација на политичка моќ со директно или индиректно влијание врз обвинителството и судството. Во таков амбиент се оформил механизам на т.н. „усогласени спогодби“ – модел во кој правните постапки и политичко-финансиските интереси влегуваат во неформална интеракција.

Конфискацијата на имот, можностите за негов откуп, селективните обвиненија и контролираните постапки создадоа систем во кој законот не беше единствен критериум. Правната сигурност се замени со преговарачка логика, а законитоста стана зависна од политичка и финансиска калкулација на одредени инволвирани персони во случаите.

Институционалните празнини, недоволно јасните процедури, слаб надзор и недефинирани одговорности во комбинација со морални дефицити ја направија правдата ранлива на инструментализација. Аферата што ја потресе јавноста и апсењето на првиот човек на СЈО не беа изолиран инцидент, туку симптом на подлабока структурна слабост.

Втора фаза: адаптација на истиот модел

По укинувањето на СЈО и интеграцијата во ОЈО ГОКК, автономијата формално се зголеми. Но не следеше суштинска институционална реконструкција. Наместо демонтажа на претходниот модел, се случи негово инкорпорирање. Можеби целта беше дометастазирање на и онака метастазираниот систем.

Празнините што претходно овозможуваа политичка инструментализација сега овозможија селективност во нова конфигурација на моќ. Механизмите на неформални договори продолжија да функционираат, но со нови актери.

Ова укажува дека проблемот не е персонален, туку архитектонски. Институцијата не беше само жртва на притисоци, туку и носител на сопствени структурни слабости. Институциите не се самокоригираат, тие се приспособуваат на доминантната моќ доколку нема вградени ограничувачки механизми. А факт е дека тие не постоеа.

Улогата на меѓународниот фактор

Во овој период меѓународната поддршка беше повеќе насочена кон одржување на политичка стабилност отколку кон темелна институционална реконструкција. Овој нивен пристап не ги адресираше доволно јавно структурните слабости ниту инсистираше на јасна одговорност за злоупотребата на неконтролираната моќ и чудните неформални контакти и механизмот на усогласени спогодби.

Заклучок

Да се сведува судбината на СЈО на наратив за политичка реставрација значи да се игнорира суштинскиот дефект: слабата институционална архитектура и недоволната етичка одговорност. Проблемот не е само во тоа кој ја контролира институцијата. Проблемот е што институцијата дозволува да биде контролирана. Додека тие празнини останат, ќе се менуваат политичките гарнитури и наративите, но механизмот ќе остане ист.

Слабите институции и законските празнини создаваат простор за манипулација и селективна правда. Финансиските интереси овозможуваат повторување на селективните постапки, а моралните празнини ја олеснуваат злоупотребата на автономијата. Додека тие структурни дефекти не бидат надминати, секое сторено зло мора да биде именувано, санкционирано и институционално онеможено да се повтори.

The post СЈО меѓу митот и реалноста appeared first on plusinfo.mk.

Пет кандидати досега се пријавиле за нов државен јавен обвинител на Македонија. Огласот, распишан од Собранието, се затвора на полноќ. Листата ја сочинуваат актуелната в.д. обвинителка Анита Тополова Исајловска, обвинителката Ленче Ристовска, судијата Ненад Савевски, поранешниот претседател на Кривичниот суд Владимир Панчевски и обвинителката Лидија Раичевиќ.

Судијата Савевски и обвинителката Раичевиќ за МИА ја потврдиле кандидатурата. Потврден одговор за медиумите дале и Ристовска и Тополова Исајловска. Панчевски ја доставил пријавата на 21 јануари, со наведени докази дека ги исполнува општите и посебните услови според Законот за јавното обвинителство.

Поранешниот виш јавен обвинител Мустафа Хајрулахи исто така најави кандидатура, но засега нема потврда за неговото име.

Огласот беше распишан на 12 јануари со рок од 15 дена по објавата во „Службен весник“. Услов за пријавување е непрекинат стаж од најмалку 10 години како јавен обвинител или судија од кривичното право.

По затворањето на рокот, пријавите одат во Владата, која бара мислење од Советот на јавните обвинители. Советот има 15 дена да достави образложени мислења. Ако нема позитивно мислење за ниту еден кандидат, Владата не смее да утврди предлог и му предлага на Собранието нов оглас.

Изборот на државен јавен обвинител во Собранието бара најмалку 61 глас.

По неотповикливата оставка на Љупчо Коцевски во декември, функцијата в.д. ја презеде Тополова Исајловска како единствен кандидат. Законот дозволува ваквиот мандат да трае најмногу 6 месеци.

The post 5 ИМИЊА ВО ТРКАТА ЗА ДРЖАВЕН ЈАВЕН ОБВИНИТЕЛ Рокот за пријавување истекува на полноќ appeared first on plusinfo.mk.