Во оваа држава дојде време кога за оние кои противзаконски постапија сега ќе треба да се одговара и на ДУИ сега им е чудно што Уставен суд треба да донесе одлука“, истакна пратеничката и член на ИК на ВМРО-ДПМНЕ Дафина Стојаноска во гостување во емисијата „На кавга со Иван” на Канал 5 телевизија.

Стојаноска продолжи и додаде:

– Премиерот кажа дека се е под контрола и нема да се дозволи ништо што е спротивно на закон. Доколку тие кампуваат и останат до среда и не прават никакви останати проблеми нека стојат. Се додека се зборува за мирно протестирање секој има право, тоа е уставно загарантирано право – кажа Стојаноска.

Стојаноска посочи дека тие луѓе кои правеле парадокси, кршеле закони, сега треба да почитуваат одлука на Уставен суд.

– Едноставно тие треба да се соочат со тоа дека во оваа држава дојде време за се што е постапено противзаконски да треба сега да одговараа – вели Стојаноска.

The post „ЧУДНО ИМ Е ШТО УСТАВНИОТ СУД ТРЕБА ДА ДЕЛУВА“ Дафина Стојаноска со порака до ДУИ дека е време за одговорност appeared first on plusinfo.mk.

Во продолжение го пренесуваме нивното соопштение:

„Ние од граѓанските иницијативи, независните иницијативи кои учествуваа на локалните избори и еко-здруженијата со досегашното делување стекнавме искуство, но и големо знаење за состојбите и потребите за промени. Неброено пати ги повикувавме институциите за да бидеме заедно на страната на промените, за да се подобрува, унапредува и да се обезбеди квалитетен живот на сите граѓани.

Затоа денес до политичките партии учесници на изборите доставуваме 18 прашања на кои наместо флоскули и демагогија очекуваме конкретни одговори со рокови, буџет и одговорни институции и личности. Само така ќе бидеме убедени дека се знае како да се променат работите, а не само да се ветува без план!

Скоро 70% од законите се спроведуваат на локално ниво, во нашите општини. На прагот сме на парламентарни избори, а одлуките кои следните парламентарци ќе ги носат, директно ќе влијаат и на политиката на локално ниво.

Ние на овие избори не учествуваме директно, но и ние и останатите граѓани гласаме. И сакаме информирано да гласаме!

Одговорите од партиите ги очекуваме до 2 мај.

Јавно и во целост ќе ги објавиме пред гласањата на 8 мај за да бидат патоказ, но и обврска за периодот кој следи.

Како граѓани, имаме право на одговори за клучните прашања поврзани со:

Загадувањето
Урбанизмот,
Владеењето на правото
Квалитетот на животот

Нашите заложби се јасни: транспарентно, чесно, законито и правично општество за сите, политики кои ги штитат граѓанинот и јавниот интерес, обезбедуваат и стимулираат активно граѓанско вклучување и обезбедуваат здрава животна средина и подеднакви квалитетни услуги за сите граѓани низ државата.

Во исчекување сме да ги чуеме конкретните одговори од учесниците на изборите. Од нивниот одговор зависи и нашиот одговор на гласањето“.

Граѓанска иницијатива Шанса за Центар – Скопје

O2 Иницијатива

Граѓанска иницијатива Зелен хуман град – Скопје

Граѓанска иницијатива Зелените од Гази Баба – Скопје

Граѓанска иницијатива Независни за Карпош – За заштита на Карпош- Скопје

Граѓанска иницијатива Заедно за промена – Скопје

Граѓанска иницијатива Стига е – Струмица, Босилово, Ново Село

Граѓанска иницијатива За Расадник на можности, за хуман живот во Кисела Вода – Скопје

Граѓанската иницијатива Грин.Орг – Кочани

The post А ШТО ЌЕ НАПРАВИТЕ ЗА ЗАГАДУВАЊЕТО, УРБАНИЗМОТ, ПРАВОТО…? Граѓанските здруженија упатија прашања до политичките партии appeared first on plusinfo.mk.

Македонија назадувала во демократијата.

„Рејтингот за судска рамка и независност се намали од 3,25 на 3,00 поради лошото работење на Државниот судски совет и наводите за непотизам при именувањата на обвинители и судии“, се вели во извештајот.

Се додава и дека рејтингот за корупција се намалил од 3,25 на 3,00 поради голем број наводи за корупција против високи функционери, како и поради измените во Кривичниот законик со кои се намалија казните за корупција и доведоа до отпуштање на случаи против поранешни и сегашни владини функционери.

Како резултат на тоа, збирната оценка за демократија на Македонија се намали од 3,86 на 3,79. Процентот на демократија изнесува 46,43 проценти.

Фридом Хаус нваедува дека „судството и понатаму е една од најкритикуваните и најнедоверливи институции во Македонија“. Извештајот ги споменува контроверзите околу смената на лидерот на Советот на судии, но и други скандали.

„Дополнително, назначувањето на нови обвинители и судии со семејни врски со истакнати политичари ги зацврсти перцепциите на јавноста за непотизам во судството“, се вели во анализата.

Извештајот се осврнува и на поголемите корупциски скандали во изминатите години како што е скандалот со клиниката на Онкологија, пожарот во модуларната болница во Тетово и други скандали.

Се спомнува и воведувањето на измените на Кривичниот законик која била „рационализрана“ со процедура во која се користи европското знаменце, а овие измени, според Фридом Хаус, биле „неочекувани“ и предизвикале јавен бес кај домашната јавност.

Фридом Хаус забележува дека во Македонија има зголемена политичка тензија меѓу власта и опозицијата поради уставните измени и бугарското вето, но дека таа теннзија почнала уште од усвојувањето на Преспанскиот договор од 2018 година.

„Слободата на изразување генерално се почитува, но медиумскиот пејзаж останува значително фрагментиран, вклучително и по етничка линија. Новинарите, особено оние кои известуваат за корупција и злоупотреба на власта, продолжуваат да се соочуваат со малтретирање и други предизвици“, се вели во извештајот.

The post МАКЕДОНИЈА ШЛАЈФУВА И НАЗАДУВА ВО ДЕМОКРАТИЈАТА „Земјата е цикличен хибрид“, оценува Фридом Хаус appeared first on plusinfo.mk.

Како што информираат од Министерството за правда, Советот се формира заради обезбедување на континуитет на досегашната пракса за следење на реформите во правосудството.

МП потсетува дека Владата на седницата одржана на 26.12.2023 година ја усвои Развојната Секторска Стратегија за Правосудство (2024 – 2028) со нејзиниот Акциски план.

Од Министерството информираат дека советот ќе се грижи за навремено спроведување на мерките и активностите согласно Акцискиот план, следење на приоритетите, временската рамка и роковите за имплементација и оценување на постигнатите резултати во спроведување на Акцискиот план.

Со Советот ќе претседава министерот за правда, а останати членови се: министерите за внатрешни работи, за информатичко општество и администрација и за финансии, вицепремиерите за европски прашања и за политики за добро владеење, државниот јавен обвинител, претседателите на Врховен суд, на Судски совет, на Советот на јавни обвинители Република Северна Македонија.

Други членови се: академик Владо Камбовски, Вера Коцо, судија во пензија, Аднан Јашари, професор на Универзитетот на Југоисточна Европа – Тетово, Слаѓана Тасева, поранешна претседателка на Транспаренси интернешнл – Македонија, Беса Арифи, професор на Универзитетот на Југоисточна Европа – Тетово, Неда Здравева, професор на Правниот факултет ,,Јустинијан Први‘‘ – Скопје, Абдула Азизи, професор на Правниот факултет при Универзитетот на Југоисточна Европа – Тетово, Никола Прокопенко, државен советник за кривично законодавство во Министерството за правда, Марија Николовска Ѓорѓиев, кабинетски службеник во кабинетот на заменик претседателот на Владата на Република Северна Македонија задолжен за европски прашања, Жарко Хаџи Зафиров, претставник од БЛУПРИНТ групата за правосудство.

Од Министерството за правда потенцираат дека на седниците по потреба ќе присуствуваат и ќе ја следат работата и други министри, заменици на министри и функционери кои раководат со органи на джавната управа, домашни и меѓународни експерти, стручни лица и претседателите на Здрженијата на судии, на јавни обвинители, на судска служба и јавнообвинителска служба.

The post ВЛАДАТА ДОНСЕ ОДЛУКА ЗА ПРАВОСУДСТВОТО Ќе се формира Совет за следење на имплементацијата на Развојната Секторска Стратегија (2024 – 2028) appeared first on plusinfo.mk.

Александар Николоски, пратеник и потпретседател на ВМРО-ДПМНЕ на својот фејсбук профил посочи дека Македонија не ги почнува преговорите со ЕУ поради немање систем на владеење на правото.

„Македонија НЕ ги почнува преговорите со ЕУ, не заради проблемот со Бугарија, туку заради НЕМАЊЕ функционален систем на ВЛАДЕЕЊЕ НА ПРАВОТО! Да го реши Македонија проблемот со корупцијата и да воведе функционален систем на владеење на правото, проблемот со Бугарија ќе се реши за едно претпладне или попладне. Ова го ЗБОРУВАМ со години од 2018 година навака!
Конечно и јавно е потврдено од МОЌНИ ЗЕМЈИ ЧЛЕНКИ НА ЕУ. Решението е силна борба со КОРУПЦИЈАТА и воспоставување на ФУНКЦИОНАЛЕН СИСТЕМ НА ВЛАДЕЕЊЕ НА ПРАВОТО“, пишува Николоски во својот статус на Фејсбук.

The post БУГАРИЈА НЕ ГО СПРЕЧУВА НАШИОТ ВЛЕЗ ВО ЕУ Македонија „не“ ги почнува преговорите заради немање функционален систем на владеење на правото, вели Николоски appeared first on plusinfo.mk.

Супер-судијата Херкул е неприкосновен познавач на позитивното право кое треба да го применува, но истовремено тој е и морален и политички филозоф, кој го толкува правото така што секогаш настојува да го идентификува правниот одговор кој морално и политички е најоптимален за секој даден конкретен случај.

Како расудува и пресудува супер-судијата Херкул?

Тој/таа тоа го прави според трите долунаведени елементи на „политичката моралност на правото”, иако секој од нив може да „влече” на своја страна, но судијата Херкул како „објективен моралист” мора добро да ги премери и да го најде „вистинскиот одговор”, во рамки на кој се вкалупуваат фактите на случајот.

Тие три елементи се следниве:

А) Правда.

Во даден конкретен случај, овој елемент тргнува од идентификување кое е субјективното право на субјектот на правото што е засегнато, како и од тоа која е правната политика што идеалниит и безгрешен првосоздавач/законодавец, постојано посветен на обезбедување еднаква грижа и почит кон субјектите на правото, би ги ставил во експлицитните правни правила, дури и кога реалниот, грешен и несовршен законодавец заборавил да ги стави.

Б) Процедурални правна сигурност.

Императивот на овој елемент е предвидливоста. Судските пресуди секогаш треба да бидат предвидливи, освен ако не претежне елементот на правдата или елементот на фер-плејот, т.е ако и кога тие се поважни од предвидливоста. Тоа значи избегнување на одлуки за суштината на случајот спротивно од очекувањата и претходните разбирања за тоа кои и какви се правните правила врз основа на кои субјектите на правото го организирале своето однесување во правниот сообраќај. Со други зборови, претходните судски одлуки/преседани/пракса може да се менуваат само ако тоа го наметнуваат елементите на правдата или фер-плејот.

В) Фер-плеј.

Во праксата овој термин постојано поимно се меша со правдата. Впрочем, Џон Ролс (John Rawls), во својата теорија за правдата, кога зборува за правдата, зборува за фер однос („Justice as Fairness”), но самиот Дворкин истакнува дека под фер-плеј ударно треба да се подразбира “правен резултат до кој е дојдено низ процес во кој сите засегнати страни имале еднакви и фер шанси да го бранат и аргументираат својот случај односно својата страна на случајот”.

Супер-судијата Херкул кумулативно ги зема во предвид сите три елементи, ги премерува внимателно, особено ако се во меѓусебен конфликт, и последователно го идентификува најоптималното решение, односно одлуката/пресудата која се вкалуапува во правниот материјал за одлучување. Тоа ефективно значи дека иако судијата е врзан за зборовите на пишаните правила (законски или судски прецеденти), сепак тој /таа може некои аспекти на тие правила да ги толкува како „вградени грешки”, а својата одлука/пресуда да ја заснова на нивно екстензивно толкување со помош на правните принципи („стандарди во правото преку кои не се реализира некакава зацртана и/ли посакувана економска, политичка или социјална цел, туку преставуваат барање или императив на правдата, фер-плејот или друга димензија на моралноста во општеството”) и на правните политики („стандарди на правото преку кои се идентификува одредена цел која треба да се постигне со правото, позитивно или негативно дефинирана, а која најчесто треба да се постигне со задржување или подобрување на економската, политичката или социјалната состојба или каракеристика на општествената заедница во која оперира правото”). Сето тоа во прилог на оправданите односно легитимни права на субјектите на правото, кои би им следувале во секој случај кога не би постоеле „вградените грешки” (embedded mistakes) во правото.

Со други зборови, судијата, особено од повисоките судови, по правило, треба да се раководи од правилото/прецедентот доколку тоа го бара процедуралната правна сигурност. Но, ако правдата или фер-плејот наметнуваат нешто друго, тогаш судијата во своето ratio decidendi секогаш ја има опцијата да ги толкува пишаните правила на начин со кој ефективно ќе ги третира само како „процедурална гравитациона сила” или да ги третира како „вградени грешки” зад кои суштински стои некое право на субјектите на правото кое било пропуштено да биде регулирано експлицитно од страна на правосоздавачот/законодавецот, истото да го „извади на површина” на правото, и да го вкалуапи во постојниот правен поредок.

Во ниеден случај на судиското расудување и пресудување не смее да се изгуби од предвид фактот дека правото (правните правила, правните принципи и правните политики) се секогаш „пропозиции за правата” на субјектите на правото. Во еден демократски политичко-правен поредок, тоа во крајна линија значи судиско расудување и пресудување од аспект на тоа кои се правата и слободите на граѓан(к)ите – судијата секогаш треба да трага по тој одговор и секогаш во заштита на тие права и слободи.

Ако секоја општа теорија на правото се сведува на тоа „до каде може да оди државната присила”, основната функција на судиите е да го дадат тој одговор, секогаш рестриктивно во однос на државната присила, а секогаш екстензивно во однос на слободите и правата на субјектите на правото. Оттука, правото не треба да се разбира како „организирана присила”, туку секогаш како „оправдана присила”.

Од друга страна, тезата дека речиси нема правен случај односно правен спор без „вистински одговор” истовремено значи дека субјектите на правото пред судот имаат право секогаш да го очекуваат и добијат „вистинскиот одговор”, што воедно ќе значи манифестација на интегритетот и униформноста на правото. Поинаку кажано, нивните спорови, нивните слободи и права, никогаш не смеат да останат нерешени заради правно-позитивистичка дисфункционалност, било заради каприци на судот во случаите на правни празнини и т.н. тешки случаи (арбитрерно и ретроактивно создавање на нови правни правила ex post facto од страна на судиите, особено изразена опасност во земјите каде судските прецеденти се извор на правото), или заради препраќање до „правосоздавачот” (најчесто, законодавецот), неговите каприци и на тоа надоврзани неизвесности, односно дали тој ќе се реши да создаде нови правни правила, а сето тоа кумулативно без значење за субјектите на правото од аспект на ургентноста на нивните животни и правни маки низ ходниците на правото.

Не случајно, за да ја апострофира оваа своја поента, Дворкин ќе истакне: “Не постојат правни празнини, постојат само добри и лоши правници”

Секако, судиите во своето судиско расудување и пресудување никако не смеат арбитрерно да ги применуваат своите лични морални и политички видувања и убедувања, туку тие имаат правничка одговорност, по пат на конструктивно толкување, да го откриваат правото кое веќе постои, да го откриваат „политичкиот морал” кој е изразен во содржината на (нејасните) правни правила, правните принципи и правните политики, сите заедно разбрани како пропозиции за правата на субјектите на правото.

Значи, не се работи за процес на правосоздавање од страна на судиите (legislating from the bench), односно за судиски активизам, за што судиите немаат легалитет и легитимитет од граѓанството добиени на избори, како што е случајот со титуларниот правосоздавач односно законодавецот, туку за процес на правооткривање – доколку судиите го владеат „правничкиот занает”, тие секогаш ќе знаат да го откријат „вистинскиот одговор” за секој правен случај и во однос на секој правен материјал пред кој се исправени.

(Фејсбук статус на авторката, насловот е редакциски)

The post Како би постапил суперсудијата Херкул во случајот на Миле Јанакиески? appeared first on plusinfo.mk.

Не сум имал прилика со Иванов да разговарам за причините зошто ја донел таа одлука и за битните околности при одлучувањето. Во 2016 година и во годините пред тоа, без проскрибиран и сметан за „државен непријател“, па со луѓето од тогашниот државен врв немав нормална комуникација. Како и да е, клучна беше претпоставката дека претседателот Иванов дејствувал под директен притисок на Никола Груевски и на неговата екипа. Јас и сега не би ја отфрлил таа претпоставка, но денес, после настаните кои уследија по 2016 година,  совршено е јасно дека шефот на државата можел да има најмалку една важна причина да ги донесе актите за помилување – лицата кои Иванов ги ослободи од кривично гонење беа гонети со флагрантно кршење на член 12 став 2 од Законот за кривична постапка (ЗКП). Со докази прибавени на незаконит начин.

За неупатените, ова е одредбата од членот 12 став 2 од ЗКП: „Доказите прибавени на незаконит начин или со кршење на слободите и правата утврдени со Уставот на Република Македонија, законот и меѓународните договори, како и доказите произлезени од нив, не можат да се користат и врз нив не може да се заснова судската одлука“. Како што е познато, со дополнителни вратоломии и со интервенции во правосудниот систем (формирање на Специјалното јавно обвинителство како своевиден „револуционерен суд“, озаконување примената на т.н. бомби на Зоран Заев во судските постапки итн), нелегално прислушуваните разговори, наместо индиции за водење истраги, како што беше ветувано на почетокот, станаа клучни, а во многу случаи и единствени „релевантни“ докази на кои се засновуваа судски одлуки.

Зборот ми е, Иванов веројатно и на 12 април 2016 година можел да има информации за тоа што ќе се случува во скора иднина и секако можел да утврди најмалку една, но исклучително важна причина да ги донесе одлуките за помилување и одлучно да ја брани аболицијата. Од друга страна, да бидеме реални и да кажеме дека и критичарите на неговата одлука имале право да се посомневаат дека тој ги пречекорил своите овластувања. Дилемата кој беше во право мораше да биде расчистена на институционален начин. Уставот точно ја пропишува постапката и надлежноста за утврдување на пречекорување на овластувањата од страна на Претседателот на Републиката и за утврдување на негова одговорност. За жал, таква постапка не беше поведена, а она што тогаш се сметаше за обезбедување некаква правда заради мир, се воспостави со неправо и со неправда.

Така, во атмосфера на жесток притисок, протести и насилен атак врз Канцеларијата на шефот на државата, Иванов попушти под ултиматумот итно да се повлечат одлуките за помилување и на 27 мај 2016 година донесе одлуки со кои ги поништи одлуките за помилување. Од тогаш до денес, македонските власти априлските одлуки за помилување ги сметаат за ништовни, а македонските судови чекаа на одлуката на Европскиот суд за човекови права во Стразбур (ЕСЧП), каде што беа поднесени жалби од засегнатите, со барање да се утврди повреда на правото на правично судење утврдено во член 6 од Европската конвенција за човекови права.

Обединувајќи ги повеќето жалби кои беа поднесени до него по истиот основ, Судот на 16 февруари годинава донесе Решение бр.77796/17, со кое ги оцени жалбите како преуранети и ги упати жалителите да ги исцрпат сите правни лекови коишто им стојат на располагање, додека на националните судови им даде насоки кога ќе одлучуваат за ова прашање да не се раководат само од домашното право, туку директно да ја применат Конвенцијата и да испитаат дали Претседателот на Републиката, кога ги употребил своите овластувања кои се однесуваат на одлуките за поништување на одлуките за помилување, им ги повредил правата на жалителите врз основа на член 6 од Конвенцијата.

За значењето на оваа одредба од Европската конвенција за заштита на човековите права и за некои од клучните принципи и начела поврзани со владеење на правото кои се засегнати во овој случај, малку подоцна. Пред тоа, да се потсетиме како беше создадена правна основа претседателот Иванов да ја повлече аболицијата.

„Бисерот“ на македонското неправо

Како што веќе реков, наместо во пропишана уставна процедура Собранието да утврди одговорност на Претседателот на Републиката и легитимно да воспостави супремација пред која тој нужно би морал да се повлече – веројатно и да си поднесе оставка – беше измислен трик како да се „бајпасира“ една таква сложена и политички скапа операција каква што е импичментот во парламентот. Законот за помилување итно беше изменет и беше „збогатен“ со нов член, фамозниот 11-а. Тоа беше одредба која предвиде можност Претседателот на Републиката да го поништи помилувањето дадено без претходна постапка за помилување, во рок од 30 дена од денот на донесувањето на овој закон, при што претседателот не е должен да ја образложи одлуката.

Овој член е во директна спротивност со Уставот, кој во членот 84 пропишува овластувањето на Претседателот да дава, но не и да одзема и да поништува помилувања. Освен тоа, содржината на членот 11-а неспорно упатува ексклузивно на групата на лица помилувани на 12 април 2016 година, со оглед на фактот што претседателот само нив ги помилувал согласно член 11 од Законот за помилување. На ова, секако, упатува и рокот за поништување на помилувањето (30 дена од денот на донесување на измената на Законот), што јасно укажува дека оваа „иновација“ можела да се однесува само на овие лица и на никое друго. И конечно, да потсетиме и на тоа дека рокот на важноста на оваа одредба подоцна му овозможи на Уставниот суд „елегантно“ да се извлече од пресудување за нејзината (не)уставност, повикувајќи се токму на фактот дека таа одредба престанала да важи и да произведува правни дејствија.

Со овој трик во Законот и со поништувањето на аболицијата, Владата, Собранието и Претседателот на Републиката, во атмосфера на притисоци и јавен линч, креираа одлуки кои долго време ќе бидат посочувани како пример на кршење на принципот на владеење на правото и на правната сигурност. Еден ден, кога приликите во Македонија ќе се нормализираат, за овој случај сигурно ќе се учи на правните факултети.

Недоумиците и колебањата во 2016 и во 2017 година предизвикаа конфузија и во судската пракса – донесени се повеќе одлуки кои се повикуваат на одлуките за помилување, кои потврдуваат дека токму за Кривичниот суд одлуките за помилување не биле ништовни, туку дека за овој Суд биле важечки до моментот на нивното поништување. Овој став, на пример, е присутен во Одлуката за оценка на обвинителниот акт КОК ООА-28/17 од 15.09.2017 година, за предметот „Таргет-Тврдина“. Така и во одлуките за оценка на обвинителните акти за предметите „Транспортер“, „ТНТ“ и „Тортура“.

Кривичниот суд во суд Скопје на 25 април 2016 го отфрлил и барањето на СЈО за определување на мерки за претпазливост, кон обвинетите за предметот „Тврдина“, со образложение дека обвинетите се помилувани односно ослободени од кривично гонење со одлука на претседателот на државата. Ова решение не е обжалено од страна на СЈО, па станало правосилно.

Исто така, ваквиот став бил присутен и во Решението КОК-77/15 за запирање на кривичната постапка против обвинетите Зоран Заев и Зоран Верушевски во предметот „Пуч“, како и во решението за запирање на кривичната постапка предметот „Поткуп“, поради постоење на околност која што го исклучува кривичното гонење, а тоа се одлуките за помилување на претседателот од 12 април 2016 година. Тоа што овие решенија подоцна биле укинати од страна на Апелациониот суд во Скопје, не го намалува нивното значење за валидноста на одлуките за помилување.

Обрнете внимание, тука постои една суштинска правничка нијанса, којашто мора да ја имаме на ум – основот по кој биле укинати тие решенија се одлуките за поништување на одлуките за помилување, а не ништовноста на одлуките за помилување. Дали е тоа исто? Не по врат туку по шија? Не, не е исто. Таа нијанса е важна и пресудна. Поништувањето на одлуките post festum не е аргумент за ништовноста на тие одлуки пред поништувањето.

Во таа смисла, сериозно треба да се разгледа и Одлуката на судијата за извршување на санкции за ослободување од натамошно издржување на казната затвор на Звонко Костовски, кој беше осуден во предметот „Пуч“, поради неговото помилување од страна на Претседателот на Републиката на 12 април 2016 година. Велат дека споменатите решенија од „непознати причини“ не можат да се најдат во системот на донесени одлуки на интернет страницата на Кривичниот суд во Скопје. Затоа, во овој момент не можам да ја утврдам основаноста на претпоставката дека актот на помилување можеби е клучен што Костовски денес е на слобода.

Како размислува Судот во Стразбур?

А сега, за правните принципи и начела на кои се повикуваат жалителите, за прашањата што ЕСЧП ги доставил до македонските власти и за решението на Стразбур од февруари годинава.

Клучниот принцип за кој станува збор во овој случај, принцип што се содржи и во Преамбулата на Европската конвенција за заштита на човековите права, е владеење на правото. Во контекст на случајот со аболицијата и нејзиното поништување, тесно поврзан со темелниот принцип на владеење на правото, од пресудно значење е и принципот на правна сигурност. Венецијанската комисија, како советодавно тело на Советот на Европа, во својот Извештај од 2011 година за владеењето на правото, наведува дека правната сигурност е од суштинско значење за довербата во судскиот систем и за владеењето на правото во целина. За да се оствари довербата, законите, меѓу другото, треба да бидат предвидливи, извесни, јасни и прецизни и да не се ретроактивни, особено не во кривичното право. Исто така, правната сигурност налага да се почитува принципот на res judicata (пресудена работа).

Водејќи се од овие принципи и начела, во врска со жалбите од Македонија, Судот во Стразбур до македонските власти ги поставил следниве прашања:

1. Дали биле отповикливи одлуките за помилување на претседателот на државата од 12 април 2016 година?
2. Дали одлуките за отповикување (поништување) на претседателот на државата од 27 мај 2016 и oд 7 јуни 2016 година, темелени на последователна законска одредба (член 11-а од Законот за помилување од 2016 година), се компатибилни со принципот на владеење на правото и правната сигурност?
3. Дали Законот за помилување од 2016 година бил од индивидуализирана природа и таргетирал специфични лица?
4. Дополнително и имајќи ја предвид краткотрајната природа на овластувањето на претседателот да го отповика помилувањето, дали Законот за помилување од 2016 година бил компатибилен со принципите на владеење на правото и правната сигурност?
5. Во светлината на прашањата под број 1 и 2, дали е дозволено кривичното гонење на апликантите во врска со наводните кривични дела за кои се донесени одлуки за помилување и отповикување на помилувањето?
6. И доколку не, дали е сторена повреда на член 6 од Конвенцијата во врска со постојните кривични постапки против апликантите во врска со наводните кривични дела за кои што се однесуваат одлуките за помилување и отповикување на помилувањето од претседателот на државата?

Девет неспорни факти

Не сум правник, но како граѓанин кој живее во земја којашто ја потпишала Европската конвенција за заштита на човековите права – и со тоа таа Конвенцијата станала дел од нашиот домашен правен поредок – и како новинар кој има право да поставува прашања и да изрази слободно мислење, си ја земам слободата да кажам дека аргументите во овој случај многу сериозно се на страната на жалителите.

Овие девет факти се јасни и неспорни:

1. Членот 84 од Уставот пропишува само овластување на Претседателот да дава помилување, но не и да одзема и да поништува помилувања.
2. Законот за дополнување на Законот за помилување од 2016 година (членот 11-а) не е во согласност со принципите на владеење на право и правната сигурност, бидејќи не е праведен – наместо да го заштити стекнатото право на обвинетите да не бидат кривично гонети, тој создал правен основ за поништување на стекнати права.
3. Законот за дополнување на Законот за помилување од 2016 година има карактеристики на ex post facto закон, затоа што има повратно, односно ретроактивно дејство – врши промена на правните консеквенци на активностите кои што биле преземени од страна на Претседателот на Републиката, а тоа е безусловно помилување и ослободување од кривично гонење.
4. Законот за дополнување на Законот за помилување од 2016 година не бил предвидлив за помилуваните лица, бидејќи тие не можеле да претпостават дека во моментот кога биле помилувани нивното помилување ќе биде поништено после неколку недели, затоа што во тој момент не постоел законски основ за поништување на правата кои што ги стекнале.
5. Не постојат критериуми пропишани во Законот за дополнување на Законот за помилување од 2016 година што би го правел ваквиот закон податлив за арбитрерна примена.
6. Рокот од 30 дена за поништување на одлуките за помилување служел за политички и за прагматични цели и ваквото ограничено, краткотрајно важење на законот го спречил Уставниот суд да ја оцени неговата уставност.
7. Законот е донесен под изнуда, по скратена постапка, во атмосфера на насилни протести и јавен линч.
8. За Европскиот суд за човекови права, усвојувањето закони кои таргетираат одредена индивидуа или група лица, како во конкретниот случај, не е во согласност со принципот на владеење на правото, бидејќи секое мешање во правата мора да биде темелено на инструмент од општа примена. (Во врска со ова: Пресуда Baka v. Hungary, бр. 20261/12, параграф 117).
9. Што се однесува до начелото res judicata (пресудена работа), ЕСЧП смета дека еден од фундаменталните аспекти на владеењето на правото е принципот на правна сигурност, кој налага дека таму каде што судовите со конечна одлука утврдиле одредена работа, нивната одлука да не се доведува под знак прашање. (Во врска со ова: Пресудата Brumarescu v. Romania бр. 28342/95, параграф 61; како и Пресудата Ryabykh v. Russia бр. 52854/99, параграф 52).

Голема шанса за македонските судии

Реков веќе, се придружувам кон аргументите на жалителите, бидејќи се темелат на неспорни факти и на општо познати и прифатени правни принципи и начела. Се потпирам на експертизата на адвокатот Влатко Илиевски, сопруг на осуденичката Гордана Јанкуловска, која ја издржува затворската казна обесправена и дискриминирана и на родова основа (меѓу другото), без можност да ги користи правата предвидени во системот на рехабилитација во затворските установи во една цивилизирана земја.

Секако, при тоа сум свесен дека постојат и поинакви мислења и го респектирам тоа. Секој од нас има право на свое мислење, но немаме право на сопствени факти. Тие, фактите, се неприкосновена работа и кога станува збор за правото и правдата, се утврдуваат врз основа на правни принципи, начела и норми, во строго форматирани и правични судски постапки, каде што прашањето на политичкиот опортунитет не може да биде поважно од принципот на владеењето на правото.

Јасно е дека Стразбур бил свесен за политичките последици што може да ги предизвика одлука во прилог на жалителите, но уште потешки последици би можела да предизвика одлука спротивна на словото и на духот на Европсклата конвенција за заштита на човековите права и на добро познатите правни принципи и начела, стари со векови. Мислам дека Европскиот суд за човекови права на 16 февруари донел најмудро решение – товарот на одговорноста ја префрлил на македонските судии, упатувајќи ги при пресудувањето директно да ја применуваат Конвенцијата. Откако македонското судство ќе одговори на предизвикот, засегнатите секако ќе можат повторно да се обратат до Стразбур.

Ова е голема одговорност за македонските судии, но истовремено и голема шанса. Голем испит. Би рекол – и голема чест. Кога еден судија од Скопје ќе добие шанса да пресудува за важно прашање и при тоа по повик од Стразбур директно да ја применува Европската конвенција за човекови права, тоа е како наш фудбалер да добие шанса да заигра во некој од познатите европски фудбалски клубови заедно со големите ѕвезди на овој спорт. Тоа е шанса што не се пропушта. Одговорот на тој предизвик не смее да биде – простете, тоа за мене е преголем залак, вие играјте без мене, јас ќе гледам од резервната клупа и ќе навивам. Напротив, шансата мора да се зграби.

И тука мислам и на судиите во основните, во апелационите и во Врховниот суд. Веќе пишував дека прв којшто ќе има можност да преземе иницијатива е судијата Илија Трпков, кој на првото рочиште од повторното отворање на предметот „Таргет-тврдина“ најави дека неговата одлука ќе ја соопшти на наредното рочиште. Апелациониот суд во Скопје, пак, на 23 март ќе одржи јавна седница по жалба за предметот „Титаник 1“. Апелационите судии ќе треба да се одважат на директна примена на Европската конвенција за заштита на човековите права. Досега Апелација два пати одлучувала за помилувањето, во предметите „Транспортер“ и „Таргет-Тврдина“. И во двата случаја апелационите судии „логицирале“ различно и се потпирале на различни „аргументи“. За „Таргет-Тврдина“ не се произнеле, а за „Транспортер“ заклучиле дека помилувањето е истовремено и ништовно и поништено. Четири од петте судии на овој суд кои досега одлучувале за ова важно правно прашање сега ќе имаат трета можност да демонстрираат храброст, познавање на правото и чувство за правичност.

Важни одлуки за враќање на довербата во судството

Неправо и неправди во Македонија имаше во сите овие три децении откако сме независна држава. Имало и порано. Имаше свои длабоки причини и борбата за правда без која нема мир и во времето на режимот на Никола Груевски. Треба да бидеме начисто со тоа и да не ја обвинуваме т.н. Шарена револуција за се и сешто, покрај за јадењето на сопствените деца. Но, треба да се соочиме и со болната вистина дека во периодот по 2016 година, се воспостави систем на она што јас го нарекувам „револуционерна правда“, при што што новите малформатирани „јакобинци“ се обидоа својата „правда“ да ја воспостават со неправо и со неправди, па дури и со рекет и со класичен криминал. Затоа денес немаме ни мир ни правда, а криминалот и корупцијата дивеат.

Многу е изгубено, особено довербата во правосудството, но јас сум оптимист и тврдам дека со малку храброст и одважност, многу може и да се надомести. За да се тргне напред, понекогаш е потребно да се вратиме чекор назад. За да се види каде е згрешена работата. Да се исправи она што може да се исправи. Да се фати вистинската насока, ако веќе сме тргнале во погрешната. И така, чекор по чекор, можат да се вратат и достоинството и довербата. И во институциите и во луѓето. Се разбира, тоа е потешкиот начин, секогаш е полесно да се биде опортунист и да се остане во зоната на комфорот. Но, ако сакаме правда и мир, потешкиот сепак е единствениот исправен пат.

The post Имаат ли македонските судии храброст директно да ја применуваат Европската конвенција за човекови права? appeared first on plusinfo.mk.

Тоа, велат од Уставниот суд, значи дека Судот е на чекор да го укине правото на функционерите кои иако самите си даваат оставки или се разрешени од функциите поднесуваат барања и си ја земаат платата и до година дена, а не се веќе на функција.

Во членот за кој е поведена постапка е предвидено дека пратеник, функционер и раководен работник кој поднел оставка или е разрешен од должноста пред истекот на времето за кое е избран, именуван или назначен, ги има правата на остварување на плата по престанувањето на функцијата. Лицата додека го остваруваат правото на плата, имаат право и на надоместок за користење на годишен одмор, според став 2 од членот 22 од Законот.

Што се однесува до останатите одредби Судот одлучи да не поведе постапка за оценување на уставноста на членовите: 19, 20, 21, 23, 24 и 25 од Законот означен во точката 1 од ова решение и одлучи да ја отфрли иницијативата по однос на барањето за оцена на меѓусебната согласност на одредбите означени во точките 1 и 2 од ова решение со членовите: 105, 106 и 113 од Законот за работни односи.

Ваков случај имаше пред четири години кога апанажа побараа членовите на ДИК кои во 2017-та година сами си поднесоа оставки под притисок на јавност а и американскиот амбасадор Џез Бејли кој јавно ги искритикува дека си изгласале бонуси за локалните избори во висина од четири и две дополнителни плати.

The post НЕМА ПАРИ АКО ВЕ РАЗРЕШАТ ИЛИ ДАДЕТЕ ОСТАВКА Уставен поведе постапка за укинување на апанажата на функционерите appeared first on plusinfo.mk.

Додека Габер-Дамјановска вели дека пак ќе се кандидира, Оља Ристова реагира дека постапката треба да биде поотворена, а  за да се стесни изборот кандидатот да доставува предлог за четиригодишна програма во својот иден мандат, да даде идејно решение за тековните проблеми, да достави три препораки за своите менаџерски способности и да биде интервјуиран од Управниот одбор на Академијата.

Со сегашните критериуми, изборот на судии е голем. Најмалку 300 судии и јавни обвинители во Македонија ги исполнуваат условите за аплицирање.

Кон крајот на годината се очекува последната генерација од околу 60 кандидати да пополнат дел од празните места во судовите и обвинителствата, а досега најбројните генерации да ги завршат обуките за две години.

The post ТРКА ЗА ДИРЕКТОР НА АКАДЕМИЈАТА ЗА СУДИИ И ЈАВНИ ОБВИНИТЕЛИ Габер-Дамјановска и Ристова не ги добија потребните гласови во последниот избор appeared first on plusinfo.mk.

Како што пишува магазинот „Пипл“, ријалити ѕвездата се соочила Хилари Клинтон која студирала право на Јејл на тестот за знаење од областа на правото. Битката меѓу двете познати жени и резултатите се откриени во новото шоу на Клинтон, Gutsy, кое ќе се појави на Apple TV+ следниот месец.

Иако можеби било голем предизвик за Ким да се натпреварува против Хилари, која била прв партнер во адвокатската фирма Роуз Арканзас пред да стане прва дама на американската дипломатија, ријалити ѕвездата на крајот ја победи со 11-4. Ким и Хилари биле испрашувани за сè, од употреба на смртоносна сила и вооружен грабеж до кога е дозволена самоодбрана.

Ќерката на Клинтон, Челзи, на програмата сугерирала дека Ким би можела да има неправедна предност бидејќи неодамна студирала и го положила „бејби барот“, испит за студенти по право во прва година што е потребен за потенцијалните адвокати во Калифорнија кои не посетуваат акредитирани пост-средношколски студии, додека нејзината мајка со години не се занимавала со адвокатура.

Хилари рече дека загубата е „срцепарателна“. Таа открива и дека додека Ким гостувала во нејзиното шоу, тие најмногу зборувале за нејзината работа во реформите во затворскиот систем.

„Не ја интервјуиравме за модата и нејзиниот личен живот. Ја интервјуиравме за тоа што прави за да им помогне на луѓето кои биле неправедно затворени да добијат втора шанса“, рече Хилари, според Ladbible.

„Таа е многу свесна дека како славна личност може да направи и позитивна разлика, но и негативна. Никогаш не сака да направи негативна разлика, па затоа беше разумна и промислена кога, каде и како ќе се ангажира. Навистина импресивно. Посакувам, дури и надвор од оваа серија, да направам сѐ што можам за да ѝ помогнам во таа работа“, рече Челзи.

Во 2018 година, Ким ја започна својата работа помагајќи да се ослободи Алис Мари Џонсон, која била осудена на доживотен затвор поради обвиненијата за поседување дрога, според CBS News. Во мај истата година, Ким се сретнала со тогашниот претседател Доналд Трамп во Овалната соба за да разговара за нејзиното помилување. Еден месец подоцна Алиса била ослободена, откако отслужи 21 година зад решетки.

The post КИМ КАРДАШИЈАН ЈА ПОБЕДИ ХИЛАРИ КЛИНТОН Во квиз по право (ВИДЕО) appeared first on plusinfo.mk.