Астрономите откриле планета што одбива неверојатни 80 проценти од светлината што ја добива од својата ѕвезда — најогледален свет досега забележан во универзумот. Планетата, наречена LTT 9779b, се движи толку блиску до својата ѕвезда што според сите физички правила требало одамна да биде испарена, јави Си-Ен-Ен.

Меѓутоа, LTT 9779b преживува под облаци составени од метални честички, во кои буквално врне титаниум. Според научниците од Европската вселенска агенција (ESA), овие облаци создаваат ефект сличен на огледало, правејќи ја површината на планетата една од најсветлите досега откриени.

Astronomers detect a planet that reflects 80% of all light — the most ‘mirror-like’ world ever found

LTT 9779b sits so close to its star it should be dead, yet it survives under metallic clouds that literally rain titanium

Haven’t seen that in Interstellar pic.twitter.com/kcmAhkF4wB

— RT (@RT_com) November 21, 2025

Притоа, температурата на LTT 9779b достигнува над 1.800 степени Целзиусови — доволна за да испари злато, сребро и алуминиум. Но планетата, за чудо, не исчезнува. Истражувачите веруваат дека нејзината метална атмосфера создава „заштитен слој“ што ја штити од уништување.

Од друга страна, астрономите истакнуваат дека ова небесно тело може да биде клуч за разбирање на тоа како егзопланетите преживуваат во екстремни услови. Некои ја споредија сцената со визуелниот стил од филмот Interstellar, во кој исто така се појавуваат планети со неочекувани атмосферски својства.

Научниот тим објавил дека следниот чекор ќе биде набљудување на планетата преку вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“, за да се утврди точниот состав на металните облаци и динамиката на титаниумскиот дожд.

The post ПЛАНЕТА-ОГЛЕДАЛО ГИ ФАСЦИНИРА НАУЧНИЦИТЕ Еве што ѝ овозможува да ја одбива светлината appeared first on plusinfo.mk.

Бројот на егзопланети откриени и потврдени од американската Национална воздухопловно-вселенска администрација (НАСА), достигна 6.000 далечни вселенски тела. Тој подвиг е постигнат по само три десетлетија истражување на светови надвор од нашиот Сончев Систем.

„Само пред три години, тој број беше 5.000. Барем по номинална вредност, стапката на откривање изгледа експоненцијална – што е добра работа, бидејќи теоретски треба да има уште милијарди светови што можат да се пронајдат. Влегуваме во следното големо поглавје од истражувањето, а тоа се светови надвор од нашата имагинација. Бараме планети што би можеле да содржат живот – наши космички соседи… Универзумот сè уште има светови што чекаат да бидат пронајдени“, се вели во соопштението на НАСА.

Егзопланета е планета којашто орбитира околу друга ѕвезда, различна од Сонцето, т.е. се наоѓа во друг планетарен систем. Со други зборови, тоа е планета надвор од нашиот Сончев Систем.

Веста беше објавена во среда, 17 септември, што речиси се совпаѓа со 30-годишнината од кога научниците ја потврдија првата егзопланета околу ѕвезда слична на Сонцето, имено – „51 Пегаси б“. Таа е откриена на 6 октомври 1995, благодарение на астрономите Мишел Мејор и Дидие Ќелоз, а се работи за гасовит џин со маса којашто е 64 отсто од онаа на Јупитер. Планетата се наоѓа на приближно 50 светлосни години од Земјата.

„Потврдените планети ги додаваат научници од целиот свет континуирано, така што ниедна планета не може да се смета за 6.000-ти запис. Постојат повеќе од 8.000 планети кандидати коишто чекаат потврда“, соопшти агенцијата.

Всушност, во мигот на оваа, се вели, технички, бројот е 6.007 егзопланети на листата на НАСА. Така, едно „ново откритие“ претставено од НАСА е „КМТ-2023-БЛГ-1896-Лб“ – планета слична на Нептун, со маса 16,35 пати поголема од масата на Земјата.

НАСА е одговорна за поголемиот дел од откриените егзопланети, а нејзиниот „Транзитен сателит за истражување егзопланети (Transit Exoplanet Survey Satellite) – „ТЕСС“ откри 693 тела. Сега веќе „пензионираниот“ вселенски телескоп „Кеплер“ има пронајдено повеќе од 2.600 егзопланети.

Секоја од досегашните 6.007 планети претставува свет споредлив со планетите на нашиот Сончев Систем, коишто научниците ги проучуваат со векови. Тој број вклучува 2.035 тела слични на Нептун или Уран. Тие обично имаат „атмосфери доминирани од водород и хелиум со јадра од карпи и потешки метали“, според НАСА. Сепак, вреди да се напомене дека „метали“ не мора да значат метални елементи. Тоа е малку збунувачко, бидејќи во астрономијата се однесува само на елементи потешки од водородот и хелиумот.

– Секој од различните видови планети што ги откриваме ни дава информации за условите под коишто можат да се создаде планета и, на крајот – колку се чести планетите слични на Земјата и каде треба да ги бараме? Ако сакаме да откриеме дали сме сами во универзумот, сето ова знаење е од суштинско значење – рече Дон Гелино, менаџер на Програмата за истражување на егзопланети на НАСА, со седиште во Лабораторијата за млазен погон во Јужна Калифорнија (САД).

Сепак, видеообјавата на агенцијата го споменува и егзистенцијалниот аспект на потрагата по егзопланети.

„Постои една што не сме ја пронашле – планета слична на нашата. Барем не засега“, се истакнува.

Во таа смисла, постојат 1.984 гасовити џинови и 1.761 супер-Земји. Инаку, овие супер-Земји се егзопланети што се малку поголеми од Земјата, но сепак помали од Нептун и Уран. Во ова множество егзопланети на НАСА се вклучени и 700 „копнени“ или карпести планети, како и седум „непознати“ типови.

The post ПОСТОЈАТ НАЈМАЛКУ 6.000 ПЛАНЕТИ НАДВОР ОД СОНЧЕВИОТ СИСТЕМ Можеби не сме сами во Универзумот appeared first on plusinfo.mk.

Кај голема планета, оддалечена 124 светлосни години, астрономи ги откриле досега најцврстите знаци за живот. Кога вселенскиот телескоп Џејмс Веб се фокусирал на планетата К2-18б открил траги од соединенија за кои научниците тврдат дека може да ги создаде само жив свет, објави веб-страницата на НАСА.

Астрофизичарите укажуваат дека присуството на диметил сулфид и диметил дисулфид не се 100% доказ за биолошка активност, но и дека никогаш не биле поблиску до таков заклучок.

На нашата планета сулфидите ДМС и ДМДС се производ од морскиот фитопланктон и се сметаат за биопотписи на Земјата.

– Ова е најсилниот доказ досега за биолошка активност надвор од Сончевиот систем. Ова може да биде точка на пресврт во обидот да одговориме на фундаменталното прашање дали сме сами во Универзумот – изјави астрофизичарот Нику Мадхусудан од Универзитетот во Кембриџ кој ги предводеше набљудувањата.

Планетата К2-18б во соѕвездието Лав е 2,6 пати поголема од Земјата и 9 пати потешка. Околу својата ѕвезда, црвено џуџе двојно помало од Сонцето, орбитира во зона погодна за живот, на далечина со температури што овозможуваат водата да биде во течна состојба.

Уште во 2019 година, кога вселенскиот телескоп Хабл регистрирал знаци за водена пареа во атмосферата, научниците ја прогласија за „планета најзгодна за населување“ надвор од Сончевиот систем.

Набљудувања со помоќни телескопи покажале дека трагите не биле од вода, туку од метан. Но, откривањето на други соединенија укажува дека К2-18б сепак е покриена со огромен и со длабок океан, кој дава услови за биолошка активност.

Наодите укажуваат на концентрации на ДМС и на ДМДС илјадници пати посилни од нивното ниво на Земјата. Калкулациите покажале веројатност од 0,3% дека тие се појавиле случајно, а не како производ на живот како фитопланктоните.

– Засега не постои познат процес што може да го објасни ова без биологија – вели Мадусудан.

Не се отфрла можноста дека диметил сулфидот на планетата го донеле удари на комети, но за да се откријат траги би бил потребен неверојатно голем интензитет на бомбардирање.

Мадусудан забележува дека истражувањето на вселената е важно за нас на Земјата.

– Во астрономијата, прашањето никогаш не е како да се стигне таму. Се обидуваме да утврдиме дали законите на биологијата се универзални. Не мораме да се нурнеме во вода за да фатиме риба – вели астрофизичарот од Кембриџ.

The post СЕПАК НЕ СМЕ САМИ ВО ВСЕЛЕНАТА? Откриен е силен доказ за живот на далечна планета appeared first on plusinfo.mk.

Истражувачите од Институтот за астрофизика на Канарските острови (ИАК) и Универзитетот во Ла Лагуна (УЛЛ) го потврдија постоењето на т.н. планета.

Терминот „супер-Земја“ не кажува ништо за површинските својства или можната населливост на планетата, но супер-Земјите даваат важни информации за различноста на планетите во нашиот универзум и за нивните можни услови за живот.

Новооткриената супер-Земја HD 20794 d има шестпати поголема маса од Земјата и следи елипсовидна, наместо кружна, орбита. На планетата ѝ се потребни 647 дена за да орбитира околу „неговото Сонце“, 40 дена помалку од Марс .

Со оглед на нејзината орбита, таа е на вистинско растојание од ѕвезда слична на Сонцето за да има течна вода на нејзината површина, што е предуслов за постоење на живот.

Астрономијата често е детективска работа, во 2022 година, постдокторскиот соработник на Институтот за физика на Универзитетот во Оксфорд, д-р Мајкл Кретигние, откри необичен сигнал додека ги испитуваше архивираните податоци.

Тоа би можело да биде егзопланета надвор од нашиот Сончев систем што орбитира околу ѕвезда како нашето Сонце.

The post ПРОНАЈДЕНА Е ПЛАНЕТА СО УСЛОВИ НА ЖИВОТ Што знаеме за новооткриената интересна „супер-Земја“? appeared first on plusinfo.mk.

Агенцијата на ЕУ за климатски промени Коперникус ги потврди претходните проекции дека 2024 година ќе биде најтоплата година забележана на глобално ниво и навистина е првата календарска година во која просечната температура надмина 1,5 Целзиусови степени над прединдустриските нивоа.

Научниците велат дека климатските промени предизвикани од човекот се примарен двигател на рекордните температури, додека други фактори како временскиот феномен Ел Нињо во Тихиот Океан, кој ги зголемува глобалните температури, исто така имаа влијание. Анализата на Метеоролошката канцеларија на Велика Британија, Универзитетот во Источна Англија и Националниот центар за атмосферска наука, исто така, покажа дека 2024 година беше најтоплата досега и веројатно првата година која надмина 1,5 Целзиусови степени.

Експертите за клима велат дека само една година со просечна температура од 1,5 Целзиусови степени над прединдустриските нивоа не значи дека светот го достигнал тоа ниво на глобално затоплување, иако тие издадоа предупредувања за тоа колку е блиску сега.

Правењето напори да се спречи глобалното затоплување да надмине 1,5 °C над прединдустриските температури е една од клучните обврски на глобалниот Париски договор што земјите го договорија во 2015 година, во обид да ги спречат најопасните влијанија од климатските промени.

Анализата покажа дека глобалната просечна температура во 2024 година била 1,53 °C над просекот од 1850-1900 година, со маргина на грешка од плус или минус 0,08 C – исто така, 11-та последователна година во сериите на податоци што се изедначи или надмина 1 °C над прединдустриските нивоа.

Анализата исто така нагласува дека на глобално ниво, секоја од изминатите 10 години била една од најтоплите 10 години досега.

The post ЗЕМЈАТА ПОЧНУВА ДА ВРИЕ, ПРЕДУПРЕДУВА КОПЕРНИКУС Лани првпат беше надминат клучниот праг од 1,5 Целзиусови степени над прединдустриските температури appeared first on plusinfo.mk.

Земјата денеска и во наредните денови ќе биде погодена од силна геомагнетна бура предизвикана од ерупции на површината на Сонцето што се случија претходните денови, соопшти американската Национална океанска и атмосферска администрација.

Силата на оваа бура ќе биде Г4, од која само Г5 е посилна, а се очекува да предизвика проблеми со енергетските системи, вселенските летала, сателитите и радиофреквенциите, пренесува порталот watcher.news.

Ова е прва геомагнетна бура Г4 од 2005 година, а се очекува да почне вечер и да трае до 13 мај.

HAPPENING NOW – the sun just discharged another massive #solarflare towards earth! A RARE Severe (G4) Geomagnetic Storm Watch has been issued by @NWSSWPC for the first time since 2005! Not only is a spectacular #aurora display likely tonight but it’s possible that satellite… pic.twitter.com/AhSxJY1D0c

— Derek Van Dam (@VanDamCNN) May 10, 2024

The post 📽 ЗЕМЈАТА Е ПОГОДЕНА ОД ГЕОМАГНЕТНА БУРА Сонцето може да ги поремети радио фреквенциите во вселената appeared first on plusinfo.mk.

Зошто е ова така? Затоа што организмите кои не користат кислород или живеат во средини со малку кислород често имаат виолетова боја. Како на пример, виолетовите бактерии.

А според според д-р Лигија Фонсека Коељо од Универзитетот Корнел, ваквите средини без кислород, се најверојатната средина на вонземска планета.

– Виолетовите бактерии можат да напредуваат под широк спектар на услови, што ги прави еден од главните кандидати за живот кој би можел да доминира во различни светови – вели таа.

Значи, ова е сосем различно од животот на нашата земја, каде повеќето растенија, на пример, се зелени, затоа што имаат хлорофил. Но, дури и на Земјата, ако ја следиме историјата на планетата, три четвртини од сите организми биле едноклеточни, бактерии…

Тимот на Фонсека Коељо трага по виолетови бактерии на Земјата кои живеат во сурови услови.  Ова вклучува хидротермални отвори на длабоко море, мочуришта, па дури и застојано езерце кое лесно се наоѓа на кампусот Корнел.

– Тие (бактерии) веќе напредуваат овде во одредени ниши. Замислете само да не се натпреваруваат со зелените растенија, алгите и бактериите: црвеното сонце може да им даде најповолни услови за фотосинтеза.

Црвеното сонце, познато и како црвена ѕвезда е тип на ѕвезда која често се наоѓа во системи блиски од нашиот Сончев систем. Тимот открил дека слабата светлина од овој тип ѕвезда е доволна за развојот на виолетови бактерии.

Црвените џуџиња, како што ги викаат овие ѕвезди, обично тежат колку половина од нашето Сонце.

The post ВОНЗЕМЈАНИТЕ НЕ СЕ ЗЕЛЕНИ ТУКУ ВИОЛЕТОВИ? Еве зошто оваа боја е најдобриот кандидат за живот на друга планета appeared first on plusinfo.mk.

Популарната пејачка Тејлор Свифт е на удар на критики бидејќи често патува на концерти со приватен авион, што ја загадува околината.
Покрај настапите, таа користи приватен авион и за да лета на натпреварите на нејзиното момче Тревис Келче, играч на НФЛ Канзас Сити Чифс.

Така, минатиот викенд таа отпатува од Токио до Лас Вегас, лет од 12 часа и 8.000 километри, за да може да биде на Супер Боул.

Поради ова, како и бројни други летови, пејачката е на удар на критики од зелените активисти на сметка на количината на штетните емисии на CO2, пишува Би-Би-Си.

Наводно, само таа била одговорна за 138 тони емисии на CO2 во текот на трите месеци и патувањето поради Келче, пресметале од Њусвик.

– Тоа е екстремно и ја загадува атмосферата. Тоа е една од водечките причини за климатската криза, која ја загрева планетата и придонесува за екстремни временски настани – вели Леа Томас, авторка на книгата „The Intersectional Environmentalist!

Нејзините чести летови се во центарот на вниманието и на Џеко Свенији, студент кој ги следи приватните летови на богатите и славните. Претходно ги таргетираше летовите на Илон Маск, а сега ги следи и пресметува штетните емисии за кои што е одговорна Тејлор.

Според Би-Би-Си, легално ги следи емисиите на јаглерод на пејачката и другите познати личности, бидејќи линиите на авионите се јавна информација, па дури и ако се познати и славни. Информациите за летот Свини ги објавува за Тејлор Свифт еден ден по летот, а не во живо.

Податоците покажале дека голем број летови се совпаѓаат со игрите на Chiefs, а пред неколку дена беше откриено дека адвокатите на Тејлор Свифт го контактирале. Тие му се заканиле со тужба и побарале да престане да ја објавува информацијата, велејќи дека тоа ја загрозува нејзината безбедност и дека се работи за „живот и смрт“.

Многубројните летови на пејачката биле предмет и на студија на британската маркетинг компанија Јард, во која е наведено дека Свифт е водечки загадувач меѓу познатите личности во 2022 година, односно дека загадува 1100 пати повеќе од просечниот човек. Во корист на Тејлор, тие податоци се земени од Твитер и нивната анализа не е потврдена, бидејќи немало податоци дека Тејлор била на секој од тие летови, како и други ѕвезди на нивниот.

Публицистот на пејачката потврдил за Би-Би-Си дека таа користи „надомест“, односно плаќа за да го надомести загадувањето кое го создаваат нејзините летови.

The post ТЕЈЛОР СВИФТ НА УДАР НА КРИТИКИ Премногу го користи авионот и ја „труе планетата“ appeared first on plusinfo.mk.

Ова го направи тенисер со најмногу грен слем титули во историјата – 24. Покрај тоа, тој ги освои Мастерсот во Синсинати и Париз, и завршниот Мастерс во Торино, а годината ја започна со триумф во Аделаида.

Ѓоковиќ годината ја започна како четврти тенисер во светот, а ја заврши како прв, меѓу другото, пробивајќи ја границата од 400 недели на врвот на АТП листата.

Француска „Екипа“ на Ѓоковиќ му да повеќе поени од вториот и третиот спортист на листата – пливачот Леон Маршанд и возачот Макс Верстапен.

Во првите десет се и атлетичарот Ноа Лајлс, рагбистот Сија Колиси, скијачот Марко Одермат, биатлонецот Јоханес Бо, велосипедистите Тадеј Погачар и Матје ван дер Поел, како и фудбалерот Ерлинг Халанд.

Најдобрата спортистка на светот во изборот „Тим“ е американската гимнастичарка Симоне Билес, која триумфираше пред скијачката Микаела Шифрин.

По нив следат пливачката Кејти Ледеки, фудбалерката Аитана Бонмати, велосипедистката Деми Валеринг, спортистите Фејт Кипјегон и Шерика Џексон, фудбалерката Џенифер Хермосо, атлетичарката Тигист Асефа и велосипедистката Лоте Копецки.

The post НАЈДОБАР СПОРТИСТ НА ПЛАНЕТАТА Ѓоковиќ прогласен за ас од францускиот весник „Екипа“ appeared first on plusinfo.mk.

Молекулата е најдена на планета оддалечена на 120 светлосни години од соѕвездието лав, значи нмногу, многу далеку од нашиот Сончев систем. Телескопот го снимал спектарот на елементи кои можеби ги има оваа планета наречена К2-18б, пишува БигТинк.

Ја викаат и „поднептун“, бидејќи има маса помала од Нептун, но речиси 9 пати поголема од Земјата. Всушност, научниците малку знаат и за Нептун и за ваквиот тип светови. А, како за беља, повеќето од планетите кои ги откриваме надвор од Сончевиот систем се од овој тип.

Ако е точно, живот има на многу, многу повеќе планети!

Но, истовремено тука лежи добрата вест – ако навистина има живот, или барем услови за живот на К2-18б тоа значи дека животот го има многу повеќе во нашето вселенско маало. Дека го има во најчестиот тип на егзопланети кои орбитираат далеку од својата Ѕвезда, а не во првите редови, како што, нашата Земја кружи трета околу Сонцето.

Цвекло, зелка, морска храна, смрдеа

Се смета дека К2-18б може да има вода на површината. Дури можна е и биолошка активност!
Главните соединенија што се истакнуваат во спектарот се метанот, јаглерод диоксидот и – најинтересното – диметил сулфид, соединение кое (барем на Земјата) се произведува само од животот.

Тоа е позната и смрдлива хемикалија, која се произведува на пример кога се готви зелка, цвекло и морска храна. Ја произведува и фитопланктонот во морињата. Всушност, диметил сулфидот често се нарекува „мирис на морето“. Ако некогаш сте се прошетале покрај некој карпест брег за време на плима, добро го знаете мирисот.

Над 900 сончеви системи можеби имаат живот

Тоа е главната хемикалија којашто, на пример, испарува од тартуфите, којашто свињите и кучињата ја користат за откривање на вкусните (и многу скапи) габи. Животот е често смрдлив, вклучувајќи ги и добрите работи. Атмосферата на оваа планета веројатно е богата со водород.

До денеска, научниците потврдиле постоење на 5.514 егзопланети во 4.107 планетарни системи, при што 928 системи имаат повеќе од една планета. Всушност, четвртина од ѕвездите се домаќини на планетарни системи кои содржат две или повеќе планети и, сосема веројатно, со месечини кои кружат околу нив.

The post НОВАТА ШАНСА ЗА ЖИВОТ НА ДАЛЕЧНА ПЛАНЕТА Ако го има, ќе „смрди“ на море, односно на диметил сулфид! appeared first on plusinfo.mk.