Во образовниот систем во Македонија одамна е поставен механизам за превенција од употреба на психоактивни супстанци, но тој мора да се менува и надополнува, затоа што се менуваат и трендовите во однесувањето на младите – се намалува употребата на тутунот, но се зголемува употребата на електронските цигари и на тоа мора да се делува.

Ова го истакна министерката за образование и наука проф. д-р Весна Јаневска на денешната прес-конференција во Институтот за јавно здравје каде беше презентиран последниот извештај на Европскиот проект за истражување во училиштата за употреба на психоактивни супстанци, од 2024 година.

Во документот има препораки што ќе помогнат при креирање на идните политики за зголемување на свеста кај младите за штетноста на психоактивните супстанци.

– Јас ќе споделам дека теми кои се поврзани со грижата за сопственото здравје се застапени во сите одделенија во редовните предмети, особено во природните науки. Но, за да ја подигнеме здравствената писменост, од оваа учебна година со поддршка на Светската здравствена организација воведовме и нов изборен предмет „Учам за моето здравје“ во VII одделение – рече Јаневска.

Министерката информираше и дека на почетокот на годинава направени се законски измени со кои основните и средните училишта имаат обврска покрај програми за заштита од насилство, спречување на дискриминација, поголема толерантност и слично, задолжително да спроведуваат и програми за превенција од злоупотреба на алкохол, тутун и други психоактивни супстанци.

– Заедно со Канцеларијата на Обединетите нации за дрога и криминал, во октомври и ноември годинава спроведовме обуки за наставници и стручни соработници во 50 основни училишта во Скопје, Струмица, Штип, Прилеп, Кочани и Гостивар, кои ќе ја реализираат превентивната програма „Вештини за адолесценција“. Станува збор за структурирана програма која е базирана на докази и ја спроведуваат над 100 земји во светот, а има за цел да ги подготвува младите да не подлегнуваат на врснички притисок, односно да прават здрави избори и да не користат штетни психоактивни супстанци – информираше министерката.

Наша задача е, рече Јаневска, како нови институционални раководства да продолжиме да работиме во интерес на новите генерации и заштитата на нивното здравје.

– Тоа и го правиме и затоа јавно алармираме за одредени состојби, ги обединуваме напорите и бараме вклучување на сите релевантни чинители кои можат да помогнат во креирање и спроведување на најдобрите превентивни политики – потенцираше министерката.

Европскиот проект за истражување во училиштата за алкохол и други дроги (ЕСПАД) е најстарата истражувачка иницијатива во Европа посветена на следење на трендовите на употреба на супстанции кај адолесцентите, основана во 1995 година од денешната Агенција за дроги на Европската унија (ЕУДА). Последното истражување во Македонија беше спроведено во 2024 година во 96 средни училишта и 182 паралелки. Опфатени беа 2.831 ученик, од кои 1.397 или 49,3% момчиња и 1434, односно 50,7% девојчиња.

The post МЛАДИТЕ ВО МАКЕДОНИЈА ЈА МЕНУВААТ ПЕРЦЕПЦИЈАТА ЗА ТУТУНОТ Се надградуваат превентивните образовни мерки appeared first on plusinfo.mk.

Истражувачите анализирале податоци од 14.056 учесници во германска анкета за стареењето и се покажало дека испитаниците кои се родени подоцна, означиле и подоцен почеток на староста во споредба со оние родени во првите децении на 20 век.

Истражувањето кое го спровеле Маркус Ветштајн и неговиот тим од Универзитетот Хумболт во Берлин е објавена во списанието „Psychology and Aging“ и вклучувала луѓе родени помеѓу 1911 и 1974 година, а учесниците одговарале на анкетата осум пати по 25-годишна возраст, кога имале помеѓу 40 и 100 години.

Кога учесниците родени во 1911 година имале 65 години, тие рекле дека староста започнува на 71 година. Учесниците родени во 1956 година, кога имале 65 години, рекле дека староста започнува на 74 години.

Повеќе за ова прочитајте ТУКА.

The post КОГА ЗАПОЧНУВА СТАРОСТА? Индивидуалните перцепции за возраста се менуваат како што луѓето стареат appeared first on plusinfo.mk.

– Станува збор за изборно ветување, истото е напишано и ветено пред граѓаните. На овој проект не треба да се гледа како на тенденциозен, односно проект што е насочен кон одредена етничка заедница. Станува збор за проект што треба да создаде одреден простор за развој на науката, културата… Меѓутоа, останува да се види како тој проект, односно тоа ветување може да се реализира во склоп на законската регулатива – вели Муртезани.

Како што беше објаснето од претседателите на коалицијата „Вреди“, вели Муртезани, сегашната структура на МАНУ мислам дека е доволна основа да дојдеме до заклучокот дека таму етничката припадност е клучниот фактор за пристап, а не стручноста и науката.

– Јас само ќе споделам дел од перцепцијата на мнозинството Албанци. Перцепцијата е таква дека во МАНУ нема пристап за научници од другите етнички заедници. Меѓутоа, немам конкретна информација бидејќи не работам во МАНУ и не можам да тврдам дали е така или не – оцени Муртезани.

Од Македонската академија на науките и уметностите вчера излегоа со соопштение во кое посочија дека МАНУ отсекогаш била отворена за сите граѓани кои ги исполнуваат високите научни и уметнички критериуми за членство во неа, независно од етничката, верската и каква било друга припадност.

– За политичките партии и нивните влијанија никогаш немало место во неа – велат од МАНУ.

Коалицијата „Вреди“ викендов излезе со иницијатива за формирање албанска академија што наиде на реакции од владејачката ВМРО-ДПМНЕ, ЗНАМ и опозициските СДСМ и Левица. Премиерот Христијан Мицкоски е дециден дека ја имаме Мекедонската академија на науките и уметностите, во чии рамки се собрани научниците од различна етничка припадност и треба да работиме во насока на збогатување на научната мисла и оти иднината не е во поделби, туку во обединување.

The post АЛБАНЦИТЕ ИМАЛЕ ПЕРЦЕПЦИЈА ДЕКА НЕМААТ ПРИСТАП ВО МАНУ Министерот Муртезани не работел во МАНУ и не можел да тврди дали било така или не appeared first on plusinfo.mk.

Така е во животот, а бездруго е така и во политиката. Многу конфликти и војни во историјата се последица на погрешни впечатоци, доживувања, иритации, стереотипи, стигми, илузии. Затоа, секој политичар мора многу сериозно да внимава на својата ментална слика на стварноста. Мора да биде длабоко свесен за опасностите од фатални неразбирања и недоразбирања.

Мислам дека Али Ахмети – „иритиран“, како што вели, од тоа што го слушал од сограѓаните Македонци и од „говорот на омраза“ кога зборуваат за Албанците, за опасноста тие да ја преземат државата и за тоа дека Македонија станува Албанија – е жртва на погрешна перцепција.

Другото рационално објаснување е дека се дружи со погрешни Македонци и слуша разни глупости, а потоа прави недозволени генерализации.

Трето нема.

Го запознав Али Ахмети одамна. Во неколку прилики разговаравме долго. Да бидам сосема искрен, стекнав впечаток дека станува збор за пријатен, пристоен и добронамерен човек. Во име на тој мој впечаток за него – кој, се надевам, нема да се покаже погрешен – би сакал да му укажам каде греши и зошто греши.

А сега греши многу. Ептен многу…

Али Ахмети знае дека Македонија е земја во која се живее тешко. Не е паднат од Марс, тоа мора да го гледа. Овде секогаш се живеело тешко. И во 1990-тите години, на пример. Но, се сеќавам, а и јавно сведочев за тоа (како новинар и во она време и како невладин активист) – на Албанците им беше многу потешко отколку на Македонците. Беа дискриминирани. Македонија не ја чувствуваа како своја држава. Војуваа во 2001 година, под команда на Ахмети. Никогаш не сум ја оправдал таа валкана војна, но секогаш сум го разбирал гневот на Албанците. Не е лесно да си граѓанин од втор ред во државата во која живееш, а некој да те тера да ја чувствуваш како своја.

Е денес веќе не е така. И тоа го знае Али Ахмети.

Впрочем, тој и Артан Груби секој ден се фалат со достигнувањата на ДУИ, партија која речиси две децении е на власт. Велат, четири од десет нови вработувања во јавната администрација сега се „резервирани“ за Албанците. Голем дел од капиталните инвестиции и од вкупните буџетски трансфери се насочени во регионите со доминантно албанско население. Половина од владините министри и функционери се Албанци. Груби е прв вицепремиер, или, подобро речено, втор премиер. Бујар Османи е шеф на дипломатијата…

Ова се неспорни факти. Има и многу други такви. Да повторам, за сево ова зборуваат Ахмети, Груби и Османи, на трибините на кои водат битка со фракцијата во својата партија. А Алфа малфа, Телма мелма и другите медиуми за тоа опсежно известуваат. И со право се фалат челниците на ДУИ. Статусот на Албанците во Македонија е драстично подобрен во последните две децении, ама баш во секоја смисла – со словото на Уставот и на законите, институционално и во реалниот живот.

Голем дел од тие достигнувања се заслуга на Али Ахмети. Малку заслуга и на некои Македонци. А ич не е заслуга на Бугарија.

Но, во меѓувреме, припадниците на една друга голема етничка заедница во Македонија, поголема од албанската, стануваат граѓани од втор ред. Тоа сме ние, Македонците. Веројатно и во оваа теза има предрасуда и претерување, но факт е дека Македонците денес се дискриминирани во сопствената држава – со словото на Уставот и на законите, институционално и во реалниот живот. Би можел со часови да докажувам дека таа перцепција, за жал, во голема мера одговара на стварноста.

Се разбира, има луѓе кои се убедени дека тоа не е така. Тие живеат во зоната на комфорот и убаво им е. Затоа мислат дека ние Македонците пак треба да жртвуваме дел од нашиот идентитет и од нашата национална гордост, за нив да им биде уште поубаво и покомфорно. Треба само да признаеме дека сме нација од 1945 година наваму, тоа е суштината на сите софиски уцени. Тоа е цената за нашето идно членство во Европската унија, таму некаде после десет години или кој знае кога. Има луѓе кои мислат дека таа цена треба да се плати ко четврт бурек и дека Македонците тоа нема многу да ги боли. Дека нашиот код е „наведната глава сабја не сече“. Нѐ убедуваат дека идентитетот и националната гордост не се нешто што се мачка на леб. А според тие луѓе, сепак е најважно лепчето да ни е намачкано. Макар и со лајна, да простите.

Малку се таквите Македонци, ама ги има. Сепак, Али Ахмети мора да разбере дека огромното мнозинство Македонци не мисли така. Овој народ сепак има малку повеќе самопочит отколку што претпоставуваат недоветните. И мислам дека тоа ќе се види на следните избори. Кога и да бидат тие. И тогаш многумина ќе бидат „изненаѓени и увреѓени“.

Али Ахмети треба да се убеди дека огромното мнозинство Македонци не ги есапат него, Груби, Османи и другите Албанци виновни за својата мизерна судбина. Иако има луѓе на кои за сѐ им се виновни само Албанците (а слободно го изразуваат своето мислење и во медиумите), сепак не можел Ахмети да ја препознае таа стигма во уредувачките политики на македонските медиуми. Ни на Алфа малфа, ни на Телма мелма, ниту во другите.

Македонците не се плашат дека Македонија станува Албанија, но страхуваат дека сѐ помалку е Македонија. Сѐ помалку е своја. Кога Али Ахмети вели дека Македонија нема да ја биде без Албанци, тоа не е говор на омраза. Но, не е говор на омраза и кога ние велиме дека Македонија нема да ја биде без Македонци, или со обезличени и шкопени Македонци.

Конечно, Ахмети, Груби и Османи треба да се соочат и со фактот дека со своите политики и изјави – без оглед на веројатно добрите намери – го продлабочуваат јазот на недовербата меѓу Македонците и Албанците. Ќе објаснам зошто го велам ова, иако можеби она што ќе го прочита сега мојот пријател Али пак нема да му се допадне и ќе го иритира.

Ќе беше чесно, а и политички одговорно, албанските политички првенци да дозволат дебатата за чувствителните прашања и за наметнатите уцени во спорот со Бугарија прво да ја завршиме ние, Македонците, меѓу себе. Не затоа што ова е наша држава, во која другите се потстанари. Не, тоа одамна не е така, да не се лажеме. Туку затоа што нашиот идентитет е засегнат. Не албанскиот. Нашата историја не се признава. Не албанската. За Самоил и за Гоце Делчев се преговара. Не за Скендербег. Иако и Скендербег бил Бугарин, велат софиските политичари. Нашата глава е на трупецот, а не главата на Али Ахмети.

Точно е, постои перцепција дека ние Македонците сме монета за поткусурување и дека сега сме предадени од Албанците. Нека ми верува Ахмети, секој ден жестоко се опирам на тој впечаток, свесен дека тој ми ја намалува моќта за рационално расудување и ми го стеснува видното поле, па некако сѐ потешко ја гледам „големата слика“ и сѐ повеќе верувам дека таа е една голема манипулација и илузија.

Признавам, ми треба помош и гест од искрен пријател. Од оној Али Ахмети, којшто еднаш, во Мала Речица, ако не се лажам, лично ми вети дека Албанците нема да ги „продаваат“ Македонците кога ќе дојде на дневен ред „онаа работа“ со Бугарите. А да не грешам душа, можеби такво нешто никогаш не ми било речено во нашите пријателски разговори, можеби нешто погрешно сум разбрал или ми се присторило, како во онаа српската – шта је баби мило, тој јој се и снило.

Можеби…

Нејсе, уште еднаш сакам на Али Ахмети да му кажам дека греши што им се лути на македонските медиуми. Настрана што кога политичар им се лути на медиумите, важи правилото – се лутел или не, нека му стои.

Разбирам човек понекогаш да се иритира. Но, не разбирам кога те иритира окото, да фатиш веднаш да го ископаш. Пробај прво да го почешаш.

ПС. За изјавата на премиерот Димитар Ковачевски за медиумите, немам посебен коментар. На почетокот човекот стартуваше со имиџот на „пословен“ политичар којшто брка работа и не се арчи на празни муабети. Сега гледам дека влегува во некое друго филмче. Остав, друже Таче, врати се во почетната положба!

The post Ако те иритира окото, друже Али, не мора веднаш да го ископаш – пробај прво да го почешаш! appeared first on plusinfo.mk.

Во нашиот менталитет се длабоко вкоренети родовите поделби, машки и женски професии, машки и женски домашни работи, машки и женски играчки, машките се учат дека секогаш треба да се носат со секоја ситуација бидејќи се посилен пол, да знаат да употребат физичка сила бидејќи мора да бидат храбри, па така тие преку општествени примери градат погрешна перцепција за мажественоста.

Токму поради таквиот начин на градење на машката фигура тие се соочуваат со проблеми во текот на животот. Психолошки гледано, неискажувањето на емоциите им создава огромен притисок и неукост за справување со тешки ситуации, научени се да не се жалат на болка, па од тоа прикривање си создаваат посериозни здравствени проблеми, а навиките за употреба на сила „на улица” ги пренесуваат во домовите каде најчести жртви се сопругите и децата.

Во текот на изминатите години се забележуваат промени во однесувањето кај помладите генерации, но се уште треба многу да се работи на менувањето на менталитетот, како кај помладите преку воспитувањето, така и кај возрасните преку советувалиште и подигање на свеста, бидејќи тие се примерот од кој треба да учат новите генерации.

Од Aсоцијацијата за здравствена едукација и истражување – ХЕРА, каде работат на оваа проблематика, за МИА наведоа дека мажественоста е резултат на разбирање, толкување, учење и доживување на околината и дека во тој процес на момчињата и на мажите им е потребна поддршка.

– Често, како што растат, на мажите им недостигаат вистински машки примери (role models) во формирањето на идентитетот. Поради родовата специфична, поделбата на грижата во семејството и професионалниот контекст во областа на социјалната работа, честопати се негираат можностите за обликување на мажественоста на еден маж. Поради овој недостиг, луѓето често се ориентираат кон стереотипите и медиумски претставувања на конструкциите на мажественоста кои постојат во општата јавност. Тука сè уште преовладуваат традиционалните слики на машкоста и распределбата на родовите улоги. На мажот се гледа како на тепач, тој е мускулест, силен, подготвен да употреби насилство доколку е потребно и секогаш има контрола на дадената ситуација. Така, момчињата стекнуваат погрешни слики за машкоста и мажественоста = наведоа од ХЕРА.

Оттаму посочија дека кај нас преовладува мислењето дека мажите не треба да плачат и така машките децата од мали учат дека ако плачат или се пожалат на болка, тоа не е во ред.

– Токму поради овие причини подоцна во животот и мажите многу потешко бараат помош од лекар, психолог или некои услуги за поддршка кои може да им помогнат и навреме да превенираат сериозни здравствени проблеми (на пример, мозочни и срцеви удари). Друга категорија на мажи која, пак, низ животот ги научила лекциите дека мажите не плачат и мора секогаш да се силни, кога ќе се најдат во конфликтни ситуации или кога се под стрес и притисок, наместо да пристапат кон конструктивна комуникација и разговор, најчесто прибегнуваат кон стратегии за надминување на проблемите со употреба на насилство, при што најчесто директна жртва се партнерките и/или децата. Изговорот секогаш ќе биде дека не се разбрани, биле испровоцирани и затоа морале да одговорат и да го прекинат притисокот кој го имаат врз себе за да заработат, задржат работно место и слично = истакнаа од ХЕРА за МИА.

Од Асоцијацијата посочија дека во процесот на воспитувањето мора да се градат сликите дека не постојат машки и женски работи и професии, не постојат машки и женски игри и играчки уште од најрана возраст и дека не постојат машки и женски емоции, туку дека емоциите се дел од емоционалниот развој на секој еден од нас и дека за нив треба да се разговара, дека треба да се изразуваат на здрав начин.

– Не сме доволно силни ако не плачеме, силни сме ако покажеме соодветна емотивна реакција на секоја ситуација и ако знаеме како да постапиме кога нешто не’ вознемирува и ни предизвикува непријатност. И секако, во ред е и да погрешиме и да преземеме лична одговорност за грешката, затоа што само така ќе научиме како следниот пат да бидеме подобри и поинаку да постапиме – потенцираа од ХЕРА.

Имено, од ХЕРА подготвија концепција за центри за поддршка и советување на мажи како дел од проектот  „Воспоставување на мулти-професионална превенција на родово засновано насилство, работа со сторители преку пристап фокусиран на безбедноста на жртвата и советување на мажите во РСМ”.  Во рамки на тие центри би се поддржале мажите во нивниот личен развој и би им се помогнало да научат како да преземаат одговорност за себе и за своето однесување. Од Асоцијацијата истакнаа дека познавањето и почитувањето на границите, желбите и потребите на мажот и на неговата социјална средина е секогаш клучна за личниот развој.

–  Генерално недостигаат развиени програми во институциите на системот со кои би се работело со мажите за нивна подобра социјализацијата во општеството и за стекнување одговорни модели на однесување, поради што медиумското претставување на мажественоста честопати е единственото средство за ориентација и преземање на тие модели на однесување во нивното опкружување. Овие слики за мажот се разновидни во јавниот дискурс, поради што може се генерираат тензии и кризи кај мажите при градењето на сопствената мажественост. Последиците од ова може различно да влијаат на нив, но секако може да доведат до проблеми и за самите мажи и за нивната околина. Затоа е потребно да им се даде поддршка на мажите преку воспоставување на центри за поддршка и советување, за да се стави до знаење која е вредноста што ваквите модели ја даваат во унапредување на родовата еднаквост преку активното ангажирање на мажите и нивниот род, нагласија од ХЕРА.

Оттаму наведоа дека мажите најчесто бараат помош и поддршка кога имаат криза (развод, разделба…), кога „не можат да продолжат понатаму во животот” и кога „треба да најдат нова смисла и нов начин на живот”.

– Во вакви кризни ситуации имаат потреба и често бараат одговор на прашањата кои се моите права како маж? Може ли да добијам старателство врз децата? Обврски околу алиментација? Како да се регулира видувањето со децата? Токму затоа, препорачливо е во еден ваков центар за мажи да постојат услуги како советување и поддршка во криза, за одредени медицински или правни прашања кои се поврзани со сексуалната ориентација и родовиот идентитет на мажите, но и психосоцијален третман за насилство, преку кои се учат конструктивни начини на решавање на конфликти, комуникација и справување со стрес. Советувањето на мажите кои се жртви на насилство е исто така дел од советодавните услуги на овие програми. Ова вклучува преземање на мерки кои треба да ја решаваат противречноста помеѓу мажественоста и бидувањето жртва, односно да им се олесни на мажите и момчињата да се доживуваат себеси како жртви, посочија од ХЕРА.

Оттаму потенцираа дека поддршката што ќе ја добијат во таквиот вид на центри ќе се придонесе мажите да развијат свои, индивидуални концепти за мажественоста.

– При тоа, не се мажите единствените кои би имале директна или индиректна придобивка од ова прилично ново поле на социјалната работа и од услугите за советување. Станува збор за надминување на родовите стереотипи во општеството и со тоа проширување на опсегот на дејствување на поединците во разни социјални интеракции – потенцираа од ХЕРА.

Советувањето на мажите е алатка за рушење на постоечките структури на доминација во општеството и за приближување кон социјалната правда.

The post ЌЕ СЕ РЕФОРМИРА И МАЖЕСТВЕНОСТА Плачи бе, ако не сакаш да доживееш инфаркт или да станеш насилен! appeared first on plusinfo.mk.

По тој повод, Македонскиот институт за медиуми и канцеларијата на УНИЦЕФ во Скопје во период од септември до ноември оваа година ќе организираат серијал стручни советувања за медиумските работници околу имунизацијата кај децата и за вакцинацијата против ковид-19.

Првото стручно советување се одржа денеска, на кое се обратија министерот за здравство Беким Сали, заменик-претставникот на УНИЦЕФ Артур Ајвазов, Марина Тунева, експерт за комуникации која ги презентираше резултатите од истражувањето, а на тема „Имунизација и (не)доверба на јавноста“ говореше д-р Александар Петличковски, претседател на Комисијата за заразни болести.

Министерот Сали вели дека се во постојана комуникација со Институтот за јавно здравје и оти ја следат состојбата со имунизацијата кај децата.

–Не е секаде во секој регион или во секој град иста состојбата. Некаде има имунизација над 70 отсто, меѓутоа некаде доаѓаме до податок дека имаме имунизација под 50 отсто, како што напоменавте. Секако, оваа одговорност е на Институтот, односно на регионалните центри за јавно здравје. Работиме во насока да се искоординираме каде што фали дел од процент за имунизација таму да бидеме повеќе фокусирани со давање јавни пораки и покани за имунизација на деца за заштита од МРП – изјави тој.

Во постојана комуникација сме, дополни, со Институтот за јавно здравје и ја следиме состојба. Не е секаде во секој регион или во секој град иста состојбата. Некаде има имунизација над 70 отсто, меѓутоа некаде доаѓаме до податок дека имаме имунизација под 50 отсто, како што напоменавте. Секако, оваа одговорност е на Институтот, односно на регионалните центри за јавно здравје. Работиме во насока да се искоординираме каде што фали дел од процент за имунизација таму да бидеме повеќе фокусирани со давање јавни пораки и покани за имунизација на деца за заштита од МРП.

Информираше дека е започната кампањата за промоција на вакцинацијата и во тек е повикот за имунизација кај децата.

– Тие мерки коишто биле преземени во 2019 година ние веќе ги преземаме и не очекувам дека ќе се случи кај нас епидемија на морбили. Меѓутоа, треба да бидеме претпазливи. Ја користам оваа можност да апелирам до секој родител којшто има дете кое што има потреба, треба да се вакцинира, да не чекаат да се искомплицира состојбата односно да имаме алармантна состојба па потоа да се обраќаме до институциите, туку навремено да се вакцинираат децата – додаде Сали.

Заменик-претставникот на УНИЦЕФ, Ајвазов порача дека имунизацијата претставува една од најважните и најголемите постигнувања во денешното време.

– Сите вакцини кои ги зачувуваат животите на децата и го спречуваат ширењето на болестите, но и покрај тоа голем број деца се уште не се вакцинираат. Најмногу поради растечкото влијание на анти-ваксерските кампањи и сомнежите во квалитетот на вакцините. Научен факт е дека тие функционираат и се безбедни – порача тој.

На тема „Имунизација и (не)доверба на јавноста“ се обрати д-р Петличковски кој истакна дека со организиран настап во којшто со план и заедничка соработа помеѓу здравствените власти и медиумите може да се надминат анти-ваксерските движења.

– Неспорно е дека имунизацијата против ковид-19 е потребна за излез од пандемијата. Треба да збориме за поделбата на вакцините, какви вакцини постојат, која како функционира. Треба да говориме и за несаканите ефекти, но кога ќе ги споредиме со несаканите ефекти предизвикани од вирусот, јасно е дека станува збор за побезбеден пристап отколку ризикот да се разболиме од вирусот – вели д-р Петличковски.

Тој истакна дека и покрај дилемата дека вакцините се брзо направени, не се доволно испитани, ниту една сериозна агенција што ја следи безбедноста на лековите нема да прифати ризик неиспитан препарат да биде пуштен во употреба.

Серијалот на стручни советувања за медиумските работници на оваа тема продолжува и во наредниот период. Целта, како што велат организаторите, е да се овозможи запознавање со различни техники и вештини за професионално информирање на вакцинацијата, анализа и адресирање на факторите што придонесуваат кон ширење дезинформации, зголемување на транспарентноста кај здравствените институции и подобра комуникација со јавноста во однос на имунизацијата.

The post ДВА ФАКТОРИ ЗА НАМАЛЕНАТА ИМУНИЗАЦИЈА Дезинформациите и погрешната перцепција за вакцините appeared first on plusinfo.mk.

Мнозинството граѓани сметаат дека Северна Македонија не треба да отстапи од бугарските барања поврзани со ревизија на историјата (71%), условот за јазикот (79%) и положбата на бугарското малцинство во Северна Македонија (65,4%).

Перципираното влијание на ЕУ во Северна Македонија се намали на најниско рангирање во последниве години (од 44,8% во 2019 година на 9,5% во 2021 година). Само малкумина Македонци гледаат на ЕУ како на субјект со најголемо влијание (7,8%).

Перцепцијата на граѓаните за ЕУ како најголем сојузник на земјата се намали од 43,2% во 2019 година на 13,1% во 2021 година. Во исто време, процентот на испитаници кои одбиваат да одговорат на ова прашање се зголеми од 1,3% во 2020 година на 17,6% во 2021 година.

Повеќе од половина од испитаниците (56%) поддржуваат поблиско сојузништво меѓу сегашните партнери од Отворен Балкан во рамките на процесот на интеграција во ЕУ.

Ова се дел од наодите од двете истражувања изработени од страна на Институтот за демократија „Социетас цивилис“ (ИДСЦС) во соработка со Фондацијата Конрад Аденауер кои беа презентирани денеска во Скопје.

Претседателот на ИДСЦС, Марко Трошановски потенцираше дека наодите од анализите покажуваат дека eвропскиот сон сè уште блеска, но европската реалност за Северна Македонија станува лош сон.

– Оптимистички набљудувач би заклучил дека поддршката за македонското членство во ЕУ е релативно стабилна на околу 70%. Но, подлабок увид во структурата на ставовите дава сива слика. Неспроведувањето на домашните реформи и блокадата од нашите соседи се клучни причини за стагнација на земјата во нејзините амбиции за ЕУ. ЕУ и Западен Балкан влегоа во маѓепсан круг на меѓусебен некредибилитет. Оваа стагнација го намали значењето на ЕУ во личните преференции на граѓаните, особено на етничките Македонци. 45% од Македонците би поддржале Евроазиска унија предводена од Русија. Перцепцијата за влијанието на ЕУ опадна од 34 на 9 отсто и за првпат Македонците повеќе од етничките Албанци ги сметаат САД за повлијателни во ЕУ – вели Трошановски.

Даниел Браун, директор на Канцеларијата на Фондацијата Конрад Аденауер во Македонија, смета дека разочарувањето на граѓаните за сѐ уште неотпочнатите преговори е мерливо.

– Како германска институција можеме без резерви да кажеме дека без разлика која политичка опција е на власт, Германија секогаш ја поддржувала земјата на патот кон ЕУ. Истовремено, самата Германија не успеа да ги убеди соседите на Северна Македонија да се откажат од идентитетско политички мотивирани барања за доброто на поголемата цел на ЕУ интеграцијата и разликите како рамноправни партнери да ги решаваат во рамките на самата ЕУ. Ова резултира со губење на довербата во политичките кругови, но и особено од страна на населението – рече Браун.

Германската амбасадорка Анке Холштајн рече дека и покрај напорите на Германија, сѐ уште постои блокадата за Северна Македонија на нејзиниот пат кон ЕУ.

– Многу земји членки ја сфаќаат штетата што е направена за Северна Македонија, на репутацијата на ЕУ во регионот и општо на самата Унија. Прашањето со Бугарија е голем предизвик, но не е неостварлив. Важен е континуираниот напредок на земјата и исполнување на реформите. Германија ќе продолжи да го поддржува овој пат на Северна Македонија полн со предизвици – рече Холштајн.

Иван Дамјановски, автор на една од публикациите истакна дека анализата покажува дека новата блокада на процесот на пристапување на Македонија во ЕУ не ја промени значително поддршката за членство во ЕУ.

– Опструкциите од соседните држави се перцепирани како најголемиот проблем за напредокот во пристапниот процес – рече Дамјановски.

Во време со намален кредибилитет на ЕУ и без видливи поместувања во процесот на пристапување во ЕУ, граѓаните се чувствуваат значително повеќе дезориентирани од кога било досега, смета Анамарија Велиновска, авторка на една од анализите.

– На граѓаните им е сè потешко да препознаат потенцијален странски фактор со најголемо влијание, најголем сојузник и донатор на државата – додава таа.

The post 45% ОД МАКЕДОНЦИТЕ БИ ПОДДРЖАЛЕ ЕВРОАЗИСКА УНИЈА НА ЧЕЛО СО РУСИЈА Голем пад во перцепцијата за влијанието на ЕУ во земјава appeared first on plusinfo.mk.

„Нов пад денес, овој пат на листата на Heritage на индексот за економски слободи. Падот е за цели 8 места за една година. Од 33-то на 41-то место оваа година. Пред нас се Казахстан, Руанда, Боцвана. Државава падна, од групата на главно слободни држави, во групата на умерено слободни земји. Како една од забелешките се јавните трошења на државата за социјални трансфери, поточно поткупот кој го правеше Владата за време на изборите, наместо инвестирањето во капитални трошења. Воедно, се забележува на високото ниво на корупција и недостатокот на борба против криминалот. Два дена, два тешки пада за државата, во две клучни области: борба против корупција и економија. Сите меѓународни институции алармираат на она што се случува во државата. Ниту правда има, ниту развој на економијата.. Ова е полошо од мафија. Оваа Влада ја краде иднината на сите и ја распарчува државата. Потребни се оставки, одговорност и обезбедување на иднина“, се вели во статусот.

The post Мицкоски: Не е до перцепцијата, туку до лоповлукот appeared first on plusinfo.mk.

Тој за овој впечаток на граѓаните вели дека има три причини. Сега повеќе и послободно се зборува за корупција, граѓаните имаат невозможни очекувања и корупцијата е дел од колективната свест.

– Медиумите се послободни и може да се известува за случаи за кои порано поретко се слушало. Граѓаните очекуваа драстична промена во судството, која, како чесна и отчетна Влада би морале да кажеме, е помакотрпна од очекувањата, но сепак тековна. Државата сѐ уште е во процес на градење на колективна свест за штетното и разорно дејство на корупцијата, но ситното подмитување (активно и пасивно) тешко се искоренува –  вели Николовски за ИРЛ.

Целиот текст ТУКА

The post Министерот Николовски за ИРЛ: Не се зголемила корупцијата, туку перцепцијата! appeared first on plusinfo.mk.

Ова го покажуваат резултатите од Петтото истражување на перцепцијата за бизнис климата во земјава направено во периодот од 24 ноември до 9 декември 2020 година од Проектот на УСАИД Партнерство за подобра бизнис регулатива спроведуван од ЕПИ ЦЕНТАР со партнерите Стопанска комора на Македонија, Стопанска комора за информатички и комуникациски технологии – МАСИТ, Стопанска комора на северозападна Македонија и Сојуз на стопански комори на Македонија.

Целта на истражувањето е да се оцени ставот на компаниите во однос на бизнис регулативата, работата на инспекциските служби, капацитетите и работата на коморите, деловната клима, како и алатките на Проектот на УСАИД Партнерство за подобра бизнис регулатива за поголема информираност на приватниот сектор. Со неговата презентација и официјално беше затворен проектот што почна да се спроведува во октомври 2016 година.

– Истражувањето е направено во еден многу турбулентен период во кој се изразени политички, економски и социјални превирања, предизвикани од дилемите околу добивањето на датум за преговори со ЕУ, вирусна пандемија која освен на здравјето на луѓето остава огромни последици и на економијата, намалена вработеност, животен стандард, ограничено движење на луѓето и севкупно големи социјални последици. Анализата, заклучоците и препораките траба да им дадат информации на надлежните органи и организациите кои го поддржуваат бизнисот, кои можат да ги земат предвид при градење на политики и регулатива – посочи директорот на проектот Љубомир Димовски.

За ова истражување, додаде тој, беа поканети над 3000 компании и беа прибрани 543 валидни одговори кои се искористени за анализа и изработка на овој документ.

– Во досегашните истражувања се бележат претежно позитивни трендови, па така е и во најголемиот број на индикатори и за оваа година, но кај голем дел од нив се забележува опаѓање и тоа е предизвикано најмногу од политичките, економските и социјалните фактори предизвикани од предвремените избори и ковид кризата – рече Димовски.

Експертот Влатко Данилов во презентацијата на резултатите од истражувањето рече дека низ годините, па и последната, се бележи подобрување на состојбите со работењето на инспекциите.

– Се бележи натамошен тренд на зголемено користење на опомените наместо санкциите, што е и долгорочна цел кај инспекциите да прераснат во институции кои најпрво ќе делуваат едукативно и ќе им овозможат на компаниите да се прилагодат на регулативата и да ги исправат неправилностите, а дури потоа, доколку не го сторат тоа, да бидат казнети. Позитивен тренд се бележи кај роковите кои им се оставени на компаниите да ги отстранат неправилностите, а единствен негативен тренд е искажан во врска со немањето можност за жалба во втор степен, што остава простор за манипулации – рече Данилов.

Гледано низ призма на минатите пет години, додаде, сите области опфатени со регулативата бележат подобрување, но најголемото е забележано кај царината, трудовото право и јавните набавки. Најмало подобрување се бележи кај секторот Градежништво и кај даночната регулатива.

Во врска со достапноста на информации посочи дека опаѓа бројот на компаниите кои не ја проверуваат усогласеноста на нивните акти со регулативата, а сè поголем број на компании покажуваат вистински интерес за проверка на усогласеноста на актите со регулативата.

Сепак, како што рече Димовски, честата промена на законите им пречи на компаниите особено на микро и малите кои немаат вработени кои се специјално посветени на ова поле и им препорача да се зачленат во коморите кои бележат голем напредок во оваа област и сè повеќе се наведени како начин за проверка на актите со регулативата.

– Кон ова се приклучува и растот од преку 50 отсто на задоволството од сопственото учество на компаниите во процесот на носење на бизнис регулативата, што е една битна придобивка од Проектот кој работеше на оваа проблематика во текот на спроведувањето – рече Димовски.

Дрилон Исени од Стопанската комора на северозападна Македонија рече дека веќе е воспоставена пракса во однос на дијалогот со Владата секој последен петок во месецот да се одржува состанок на Платформата за јавно приватен дијалог на високо ниво.

– На состанокот учествуваат претседателите на коморите со вицепремиерот за економски прашања и министерствата кои се важни по однос на одредени теми кои се дискутираат. Битно е да бидеме вклучени при дефинирање на економските мерки за во иднина. Сметаме дека мерките во иднина не треба да бидат општи, туку поконкретни и врз база на анализа и целата државна помош да се фокусира во секторите кои имаат додадена вредност, односно позитивен импакт врз економијата – рече Исени.

Дека не е соодветно носењето универзални економски мерки за сите за справување со последиците од пандемијата со коронавирусот се согласи и Данилов.

-Тоа во овој момент би требало да го направат коморите заедно со министерствата и врз база на извештаите да се донесат предлози за нови мерки, како и да се направи анализа за претходните мерки од четирите пакети како делувале, дали биле ефективни и направиле некакво подобрување кај компаниите или не – рече Данилов.

Директорот на Царинската управа Ѓоко Танасоски посочи дека даваат максимален придонес за државните институции да го прифатат она за што постојат.

– Како Царинска управа се надевам дека успеваме да се наметнеме дека одиме во насока на промена на културата на однесување и дека придонесуваме максимално за јавниот приватен дијалог низ конкретни работи, а посебно  што во пандемијата максимално им излеговме во пресрет на економските оператори  преку иницијативата за зелени коридори, па се до обичните дозволи, ослободувањето на камионите. Преку дигитализацијата обезбедивме бесхартиен  извоз, а сега и бесхартиен увоз кој е пилот проект – рече Танасоски.

The post Перцепцијата за бизнис климата се подобрува, но сѐ уште е на ниско ниво appeared first on plusinfo.mk.