Сè зависи од временските услови од почетокот до завршувањето на жетвата, велат земјоделците и експерти кои не сакаат да претпоставуваат какви ќе бидат приносите кај пченицата оваа жетва. Сепак, велат дека очекуваат да се произведат задоволителни количини на ниво или приближно со ланското кога се произведени 253.000 тони пченица.

Но, колкави и да бидат приносите, и годинава ќе треба добар дел од потребите од лебното жито да се увезе бидејќи државава веќе 6 години не ги произведува просечните годишни потреби од 300.000 тони пченица.

– Не можам да кажам какви приноси ќе имаме на површините под пченица бидејќи жетвата започнува за 10 дена, а временските услови се променливи. Едно неочекувано невреме со град може да ги намали приносите. Можам да кажам дека по региони и по површини ќе се постигнат шарени приноси. Но, можам да кажам дека јачменот кој веќе се жнее кај нас има приноси од 5.000 килограми по хектар и мислам дека ќе има подобар принос од пченицата. Големо влијание на приносите на пченицата имаше еден период од 7-8 дена на просечно високи температури од 36 степени (имаше денови и со 40 степени) кои го „спржија“ бајракот (водечкиот лист) кај пченицата кој влијае на создавањето на храна. Потоа заврна, и пченицата закрепна, но секако ќе има влијание на приносите – вели сопственикот на компанијата „Агроунија“ Огнен Оровчанец.

И Петре Стојкоски од Асоцијацијата на земјоделски производители вели дека зависно од регионите и квалитетот на почвата, обработката, прихранувањето, но и од климата, ќе има различни приноси кај пченицата.

– Мислам дека во Овчеполието ќе се постигнат повисоки приноси бидејќи и временските услови таму беа подобри. Во Прилепско ќе има пониски. Но, на крај сè зависи од временските услови до жетвата и нејзиното завршување. Деновиве се најавува невреме и ако е проследено со град ќе има штета на пченицата. Сепак, да не мислиме сега на лошо, сметам дека и годинава ќе се произведат задоволителни или на ниво на ланските количини пченица, иако недоволни за потребите на земјата – вели Стојкоски.

Според него, она што е важно по завршувањето на жетвата е да се забрани извозот на секаков вид житарки и да се утврди реална цена со што ќе можат да се задоволат домашните потреби од јачмен и да се откупат што поголеми количини пченица.

– Ова го бараме бидејќи сметаме дека во услови на криза секоја држава треба да размислува прво за сопствените потреби, а потоа за профитот на 10 до 15 поединци трговци. Притоа не треба да се сфати ова барање како да имаме вишок производство и да се спуштаат цените на нашиот производ, туку како потреба и по цена на одредена загуба кај производителите прво да се обезбеди домашниот пазар, па ако има вишок да се извезува – вели тој.

Асоцијацијата на земјоделски производители веќе утврдила цена за јачменот кој се жнее, а цената на пченицата дополнително ќе ја утврди.

– Нашите пресметки се реални и за јачменот се 17 до 18 денари за килограм. За пченицата дополнително ќе се договараме, но мое лично мислење е дека е потребно да се бара цена од 20 денари за килограм пченица – вели Стојкоски.

И Оровчанец и Стојкоски сметаат дека институциите задолжени за земјоделството уште со завршување на жетвата треба да го следат процесот на подготовка на есенската сеидба и да ги дадат навреме стимулациите.

– Со оглед дека цените на сите потреби за сеидбата се зголемуваат, ќе побараме дополнителни субвенции од владата сѐ со цел на земјоделецот да му биде исплатливо производството и да не се откажува од пченицата во последен момент. Потребно е да се дадат поголеми количини зелена нафта, помош за ѓубрива и семенски материјал – вели Стојкоски.

Оровчанец, пак, смета дека за земјоделците е доволно навреме да се дадат субвенциите кои треба да бидат на ниво на оние во ЕУ.

– Не бараме стимулации како што ги даваат во Србија, Бугарија или во Грција, каде се далеку највисоки стимулациите, туку да бидат редовни и како оние во Европската унија. Тие треба да почнат веднаш по завршување на жетвата и да го следат процесот на потребите на земјоделците. Сето тоа ќе влијае на стимулот на земјоделците да се вратат на нивите – вели Оровчанец.

Земјава просечно годишно произведува од 230.000 до над 300.000 тони пченица, а троши просечно по 300.000 тони или 210.000 тони брашно. Просечно годишно се увезува до 100.000 тони пченица и околу 33.000 тони брашно. И годинава, според прогнозите ќе треба да се увезат меѓу 80.000 до 100.000 тони, но по многу повисоки берзански цени од изминатите години.

Државата ја смета пченицата за стратешка и Министерството за земјоделство секоја година се обидува преку субвенционирање на земјоделците и други стимули да ги зголеми површините засеани со пченица, како и да ги зголеми приносите.

По осамостојувањето на земјава, најголемо производство на оваа култура имало во 2004 година 356.825 тони. 2016 година е една од позначајните кога производството на пченица достигнало 306.433 тони по што во 2017 година имало пад на производството за околу 100.000 тони и се произведени 200.112 тони. Лани е забележана подобра година кога се произведени 253.000 тони пченица.

Алармантно е тоа што површините под оваа култура од година во година бележат намалување. Во 2016 година под пченица биле 79.898 хектари, а во 2020 година оваа култура била застапена на 69.902 хектари.

Приносите кај оваа култура секоја година се различни, но во основа се подобруваат. Во 2020 година приносот бил 3.527 килограми по хектар.

Лани се откупени околу 80.000 тони пченица од домашно производство, половина од тоа е од индивидуални земјоделски производители.

За зголемување на производството на оваа култура Владата во изминатиот период направи неколку обиди тоа да го направи преку зголемување на субвенциите и воведување зелена нафта, но и да го нормализира откупот на пченица. За годинава таа најави дополнителни субвенции преку интервентниот фонд за субвенции за набавка на ѓубриво за житните култури.

Но дополнителните стимули годинава дојдоа доцна и нема да имаат големи ефекти ако тие не бидат одново анализирани и усогласени со растечките трошоци на земјоделците поради високите цени на семенскиот материјал, нафтата, ѓубривата и останатите репроматеријали потребни за заокружување на производниот циклус.

Пченицата има берзанска цена која во последнава година бележи вртоглав раст поради климатските промени и војната во Украина. Експертите од Меѓународната организација за храна не најавуваат пад на цената бидејќи поради војната Украина како една од најголемите извозници нема да може да ја ожнее и извезе пченицата, а Русија е под санкции.

The post ПЧЕНИЦА ЌЕ ИМА, АМА НЕ СЕ ЗНАЕ ПО КОЈА ЦЕНА ЌЕ ГО ЈАДЕМЕ ЛЕБОТ И годинава ќе мора да се увезува жито appeared first on plusinfo.mk.

– Министерството за економија е во комуникација со косовските власти за настанатиот проблем со извоз на брашно на косовскиот пазар. Во текот на утрешниот ден заедно со Агенцијата за храна и ветеринарство ќе оствариме состанок со претставници на Мелничко-пекарската индустрија со цел за изнаоѓање решение – велат од Министерството за економија.

Оттаму не соопштуваат дали ќе има реципрочни мерки кон Косово.

– Во зависност од информациите и од косовската страна и од мелничко-пекарската индустрија ќе бидат преземени соодветни мерки – велат од Министерството за економија.

Мелничарите тврдат дека од косовска страна се блокира извозот за да се заштити тамошното производство, а за изговор се користи правилникот кој важи веќе 15 години кој предвидува повисоко ниво на железо и фолна киселина во брашното што пак се почитува од страна на извозниците.

– Косово ни ги враќа камионите под изговор дека нивото на железо и фолна киселина е под пропишаниот правилник, иако и пред испорака и по враќањето нашето брашно е испитано во нашите лаборатории и констатирано е дека содржи повеќе од минималната утврдена количина на железо и фолна киселина – изјави за МИА претседателот на здружението на мелничари при Стопанската комора Горан Малишиќ.

Од агрокомората на Сојузот на стопански комори велат дека надлежните институции треба што побрзо да го решат проблемот со извозот на брашното во Косово.

– Во вакви околности институциите треба да се заложат проблемот да се реши во рамки на ЦЕФТА договорот и соодветните протоколи, но и со почитување на договорите меѓу двете држави, како и на важечките прописи – вели Огнен Оровчанец од Агрокомората.

Косово има Правилник за квалитет во кој се бара во брашното да има зголемено ниво на железо и фолна киселина веќе 15 години. Сличен правилник има и Албанија која за да го заштити домашното производство го зголеми нивото на протеини во брашното.

Според податоците на Стопанската комора, лани извозот на македонско брашно на Косово бил 4.400 тони, а во 2019 година изнесувал 8.400 тони.

The post Косово ни го враќа брашното со смешни изговори, Министерството за економија еден месец си трае appeared first on plusinfo.mk.

– Прогнозите на ФАО, а и генерално на сите аналитичари е дека ни следи период кога целосната светска економија ќе почувствува последици од општите услови во светот, природни катастрофи, глобално затоплување, а на тоа се надоврзува и ефектот од ковид-19, што многу се одрази и врз синџирите за производство на храна. Неминовно е да има некои бранувања, но се надевам дека нема да бидат во толкав голем размер – вели Сашо Наумоски од „Витаминка“ Прилеп.

Тој додава дека засега балансираат со цените на дел од нивните производи, пред сѐ, кондиторските, со набавки на суровина за подолг период, но, како ќе биде натаму, вели тој, сѐ ќе зависи од светските цени на суровините.

– Иако поголем дел од суровините се набавуваат од увоз, сепак „Витаминка“ предвремено се снабдува со голем дел од потребните материјали и на тој начин избегнуваме кога можеме ценовни превирања односно ја одржуваме актуелната пазарна цена. Континуирано соработуваме со повеќе различни добавувачи од различни земји, така што секогаш бараме опција за избегнување евентуално варирање на цените – вели Наумоски.

Во врска со повисоката цена на маслото за јадење, Наумоски вели дека таа е резултат на варирањето на цената на берзата.

– „Витаминка“ редовно се снабдува со сирово масло од увоз, а сончогледот и сончогледовото масло е берзански производ. Цената на маслото веќе 7-8 месеци континуирано расте. Редовно се набавуваат поголеми количини масло со коишто го покриваме месечното производство и континуирано го снабдуваме пазарот. Варијациите на берзанската цена на маслото се должат на глобалниот недостиг на сирово масло што пак е резултат на сушните периоди во изминатите неколку години. Оперативноста и потребите на производниот процес ни налагаат следење на берзанските трендови, и промена на цената како расти цената на берза – додава тој.

Огнен Оровчанец, претседател на Агро-бизнис комората на Сојузот на стопански комори, пак, очекува повисоки ценни за пченицата и на другите житарки, но и на сончогледот и другите индустриски култури, со оглед дека и трошоците за нивно производство се зголемени.

– Со оглед дека овој производ е берзански и цената се утврдува на тој начин, рано е да зборуваме за цената на пченицата од годинашната реколта. Но, факт е дека трошоците за производство на пченица и другите житарки се драстично зголемени во овој период. Цената на нафтата секојдневно бележи пораст, а и ѓубривата кои се користат за прихранување на пченицата и другите житни култури за неколку месеци се зголеми за 50 отсто. Пораснаа и другите трошоци. Сето тоа ќе влијае и на нивната цена – вели Оровчанец.

Агро-бизнис комората, додава тој, веќе подолг период алармира дека влезните трошоци во производството на пченица и другите земјоделски производи влијаат и на намалување на површините кои се обработуваат што пак дополнително влијае на свртеноста кон увоз на голем дел од производите кои можат да се произведат во земјава.

The post Ќе јадеме ли сѐ поскапа храна? appeared first on plusinfo.mk.