Започнува децентрализацијата на добивање третман и терапија за пациентите со мултипла склероза (МС) во три регионални центри, информираше денеска директорот на Фондот за здравствено осигурување, Сашо Клековски, кој присуствуваше на одбележувањето на Денот на мултипла склероза во Скопје.

Од националното Здружение за МС велат дека ова претставува долгогодишно примарно барање на здружението и успешно се имплементира како пилот-програма во три клучни јавни здравствени установи низ државата: ЈЗУ Градска општа болница „8-ми Септември“ – Скопје, ЈЗУ Клиничка болница – Штип (за покривање на Источна и Североисточна Македонија) и ЈЗУ Специјализирана болница за ортопедија и трауматологија „Св. Еразмо“ –Охрид (за Југозападниот регион).

– Директорот на Фондот за здравствено осигурување (ФЗО), д-р Сашо Клековски, потврди дека Фондот максимално излегува во пресрет на зголемените потреби преку одобрување зголемен наменски условен буџет. Клековски со гордост истакна дека ветувањето дадено минатата година на истиот овој ден е во целост исполнето благодарение на макотрпната синергија меѓу ФЗО, Здружението и Клиниката за неврологија. Доколку оваа пилот-фаза ги потврди очекуваните резултати, децентрализацијата ќе се прошири и во други градови со цел терапијата да биде доближена блиску до домот на пациентот, со што ќе се елиминираат исцрпувачките патувања и патните трошоци, наведуваат од националното Здружение за МС.

Претседателката на Националното здружение за МС, Ана Карајанова Димитрушева, која го отвори настанот, упати порака за солидарност, нагласувајќи дека луѓето кои живеат со оваа комплексна состојба во Македонија повеќе не се сами во својата борба.

Во своето обраќање, в.д директорот на ЈЗУ Универзитетска клиника за неврологија, д-р Јован Божиновски, презентираше податоци од клиничката пракса и се осврна на системските напори за модернизација на дијагностиката. Според официјалните евиденции, во нашата земја во моментов живеат околу 2.500 дијагностицирани пациенти со МС.

Трендот на откривање нови пациенти со МС има нагорна линија, што се потврдува со регистрираните 115 новодијагностицирани пациенти во текот на 2025 година. Божиновски објави дека Клиниката е во интензивен процес и напори за набавка на нов апарат за магнетна резонанца (МРИ), кој драстично ќе го скрати времето за поставување дијагноза и евалуација на болеста. Дополнително, буџетот на Клиниката само за набавка на лекови за МС за 2026 година пораснал за дополнителни средства и сега изнесува 451 милиони денари. Ова зголемување овозможува пристап на поголем број пациенти на третман – од 961 пациент во 2025 година, планот за 2026 година опфаќа над 1.020 лица на терапија. Во согласност со светските медицински трендови, речиси 600 пациенти се на третман со високоефикасна модифицирачка терапија, со што директно се спречуваат релапси и долгорочен инвалидитет.

Од националното Здружение на МС посочуваат и дека посебно емотивен и сензитивен дел од настанот беше презентацијата на најновото истражување, спроведено меѓу членките на здружението од страна на д-р Слободанка Бурнеска Саздова од Клиниката за неврологија.

Анкетата, фокусирана на планирањето на семејството кај жените со МС во Македонија, покажа дестимулирачки, но алармантни резултати кои бараат итна општествена акција. Се истакнува дека мултиплата склероза сè уште се доживува како огромна психолошка бариера за бременост, но не поради биолошка неможност, туку исклучиво поради неоправдан страв од влошување на состојбата и изразен дефицит на информации.

Клучни заклучоци од истражувањето за бременост и МС се дека пациентките имаат силна желба за остварување како мајки, но се оневозможени од страв од релапс по породувањето и дека се чувствуваат недоволно информирани.

Како директен и брз одговор на собраните податоци, Здружението официјално промовираше локализирана и испечатена едукативна брошура за планирање семејство кај МС.

Здружението објави дека монументалната зграда на Археолошкиот музеј на Македонија во центарот на Скопје, почнувајќи од вечерва па сè до крајот на неделата, ќе биде целосно осветлена во портокалова боја – официјалниот меѓународен симбол за поддршка на лицата со МС. Организаторите ги повикаа граѓаните деновиве да прошетаат покрај кејот на реката Вардар во знак на симболична поддршка за надминување на бариерите.

The post ТРЕТМАНОТ ЗА МУЛТИПЛА СКЛЕРОЗА ЌЕ БИДЕ ДОСТАПЕН И ВО ШТИП И ВО ОХРИД Обезбеден рекорден буџет за набавка на лековите appeared first on plusinfo.mk.

Секој од нас понекогаш се фаќа себеси како седи подгрбавено, со глава наведната над телефонот или компјутерот. Но, физиотерапевтите и невролозите предупредуваат дека оваа на прв поглед безопасна навика може да има изненадувачки последици за мозокот и концентрацијата.

Популарната фраза што кружи на социјалните мрежи – „кога телото се наведнува, умот се повлекува“ – можеби е поедноставена, но зад себе има научна логика.

Истражувањата покажуваат дека долготрајното наведнување на главата и подгрбавеното држење можат умерено да влијаат на протокот на крв кон мозокот. Ова не значи дека секое наведнување ја „пресекува“ циркулацијата, но студии објавени во научни списанија укажуваат дека држењето на главата надолу може да го намали внесот на кислород и да ја забави циркулацијата во вратниот дел. Со други зборови, телото станува помалку ефикасно во снабдувањето со кислород кога сме згрбавени пред екранот.

Покрај тоа, подгрбавената положба го „стиска“ горниот дел од градниот кош и го намалува капацитетот на белите дробови. Така дишеме поплитко и внесуваме помалку кислород, што е директно поврзано со намалена будност. Ова е добро документрано во медицинската литература: лошото држење може да ја намали белодробната функција од 5 до 30 проценти, зависно од положбата и времето поминато во неа.

Невролозите објаснуваат дека мозокот многу чувствително реагира и кога не добива идеално количество кислород, концентрацијата паѓа, мислите стануваат поспори, а се зголемува чувството на умор и ментална магла. Токму затоа многу луѓе чувствуваат дека „им се спие“ додека работат подгрбавено – тоа не е само субјективно чувство, туку физиолошка реакција.

Студија во Health Psychology покажа дека исправено држење ги подобрува вниманието, меморијата и расположението, додека наведнатото држење има спротивен ефект. Затоа, стручњаците препорачуваат редовни паузи, исправување на грбот и подигнување на екранот на висина на очи. Малите корекции во држењето не само што ја намалуваат напнатоста во вратот, туку го „будат“ мозокот и ја подобруваат работната ефикасност.

На крајот, реченицата „кога телото се наведнува, умот се повлекува“ можеби не е буквална, но е добар начин да се запамети суштината: нашето држење и нашиот мозок работат заедно. Исправениот грб не е само прашање на став и убавина, туку и на подобра концентрација, поголема будност и подобро здравје.

The post ДАЛИ ЗГРБАВЕНОТО ДРЖЕЊЕ ГО „ГАСИ“ МОЗОКОТ? Што велат невролозите за влијанието на подгрбавеното тело врз концентрацијата appeared first on plusinfo.mk.

Литиумот е најпознат во медицината како стабилизатор на расположението што им се дава на луѓе со биполарно растројство и депресија. Американската администрација за храна и лекови го одобри во 1970 година, но лекарите го користеле за лекување на нарушувања на расположението речиси еден век пред тоа.

Сега, истражувачите за прв пат покажале дека литиумот е природно присутен во телото во мали количини и дека на клетките им е потребен за нормално функционирање – слично на витаминот Ц или железото. Исто така, се чини дека игра клучна улога во одржувањето на здравјето на мозокот.

Биолошка застапеност на литиумот

Литиумот се наоѓа во траги во голем број растенија, во планктонот и безрбетниците, во концентрации кои се движат од 69 до 5.760 ppb (делови на милијарда). Кај ‘рбетниците, концентрацијата е малку помала, а речиси сите ткива и телесни течности на ‘рбетниците содржат литиум во опсег од 21 до 763 ppb. Морските организми биоакумулираат литиум во поголема мера од копнените организми.

Концентрациите на литиум во човечкото ткиво се во просек околу 24 ppb (4 ppb во крвта и 1,3 ppm во коските).

Растенијата лесно го апсорбираат литиумот, а концентрациите на литиум во растителното ткиво се обично околу 1 ppm. Концентрациите на литиум во сува материја, на пример, компири и домати, можат да достигнат и до 30 ppm.

Во серија експерименти објавени во списанието Nature, истражувачите од универзитетите Харвард и Раш откриле дека намалувањето на количината на литиум во исхраната на нормални глувци предизвикува воспаление во нивниот мозок и промени поврзани со забрзано стареење, објави CNN.

Кај глувци специјално одгледувани за да развијат исти видови промени во мозокот како луѓето со Алцхајмерова болест, исхраната со ниска содржина на литиум го поттикнува создавањето на лепливи протеини кои формираат плаки и сплетови во мозокот, кои се обележја на болеста. Исто така, го забрзува губењето на меморијата.

Сепак, одржувањето на нормални нивоа на литиум кај глувците како што стареат ги заштитило од промените во мозокот поврзани со Алцхајмеровата болест.

Доколку понатамошните истражувања ги потврдат наодите, тоа би можело да отвори врата за нови третмани и дијагностички тестови за Алцхајмеровата болест.

Синтеза на теориите за Алцхајмеровата болест

Истражувањето дава обединувачка теорија што помага да се објаснат многу делови од сложувалката што научниците се обидуваат да ја состават со децении.

– Ова е потенцијален кандидат за заеднички механизам што води до мултисистемска дегенерација на мозокот која претходи на деменцијата – рекол д-р Брус Јанкнер, професор по генетика на Медицинскиот факултет Харвард, кој ја водел студијата.

Според него, потребна е многу повеќе наука за да се утврди дали ова е заеднички пат… или еден од неколкуте патишта до Алцхајмеровата болест, додавајќи дека податоците се многу интригантни.

Во уредничкиот текст објавен во списанието „Nature“, проф. д-р Ешли Буш, невролог кој раководи со Центарот за истражување на деменцијата на Универзитетот во Мелбурн во Австралија, кој не бил вклучен во студијата, изјавил дека истражувачите „презентираат убедливи докази дека литиумот навистина има физиолошка улога и дека нормалното стареење може да ја наруши регулацијата на нивоата на литиум во мозокот“.

Детално испитување на мозочното ткиво кај луѓето и животните, заедно со генетските истражувања во студијата, го откри механизмот што се чини дека е во игра: Бета амилоидните плаки – лепливите наслаги што ги лепат мозоците на пациентите со Алцхајмерова болест – се врзуваат за литиумот и го задржуваат, вклучувајќи го и типот што нормално е присутен во телото, како и вообичаено пропишаната форма. Ова врзување го осиромашува литиумот достапен за блиските клетки, вклучувајќи ги и важните „чистачи“ познати како микроглија.

Кога мозокот е здрав и функционира нормално, микроглијата е менаџер на отпадот, отстранувајќи го бета амилоидот пред да може да се акумулира и да предизвика штета. Во експериментите на тимот, микроглијата од мозоците на глувци со недостаток на литиум покажала намалена способност за отстранување и разградување на бета амилоидот.

Проф. Јанкнер верува дека ова создава спирала надолу. Акумулацијата на бета амилоид апсорбира сè повеќе литиум, дополнително осакатувајќи ја способноста на мозокот да го исчисти.

Тој и неговите колеги тестирале различни соединенија на литиум и пронашле едно – литиум оротат – кое не се врзува за бета амилоидот.

Кога им дале литиум оротат на глувци со знаци на Алцхајмерова болест во мозокот, овие промени биле обратни: Плаките на бета амилоидот и сплетовите на тау протеинот што ги задушувале центрите за меморија во мозокот биле намалени. Глувците третирани со литиум можеле повторно да се движат низ лавиринти и да научат да идентификуваат нови предмети, додека оние на кои им било дадено плацебо не покажале промена во нивните дефицити во меморијата и размислувањето.

Не го пробувајте ова дома

Во својата природна форма, литиумот е елемент, мек, сребрено-бел метал кој лесно се комбинира со други елементи за да формира соединенија и соли. Природно е присутен во околината, вклучувајќи ја храната и водата.

Научниците никогаш целосно не разбрале како функционира за подобрување на расположението – само знаеле дека функционира. Оригиналната формула за содата 7Up содржела литиум – се викала 7Up Lithium Soda Lemon – и била рекламирана како лек за мамурлак и подобрувач на расположението „за болничка или домашна употреба“. Некои топли извори за кои се знае дека содржат минерална вода богата со литиум станале барани дестинации за велнес поради нивните лековити моќи.

Сепак, кај луѓето кои земале пропишани дози на литиум – кои биле многу повисоки од дозите што се користеле во новата студија – понекогаш развивале токсичност на тироидната жлезда или бубрезите.

Тестовите на глувци на кои им биле дадени ниски дози на литиум оротат не покажале знаци на оштетување.

Тоа е охрабрувачки, нагласува д-р Јанкнер, но тоа не значи дека луѓето треба сами да се обидат да земаат додатоци на литиум.

– Глушецот не е човек. Никој не треба да зема ништо врз основа на студии на глувци – забележува професорот.

– Податоците што ги имаме за третманот со литиум се кај глувци и треба да се реплицираат кај луѓето. Треба да ја пронајдеме вистинската доза кај луѓето – додава тој.

Нормалните количини на литиум во нашите тела и концентрациите дадени на глувци се мали – околу 1.000 пати пониски од дозите дадени за лекување на биполарно растројство, забележува Јанкнер.

Професорот се надева дека студиите за токсичност на солите на литиум ќе започнат наскоро. Тој нагласува дека ниту тој, ниту некој од неговите коавтори немаат финансиски интерес во исходот од студијата.

Според модерната космолошка теорија, литиумот – во двата стабилни изотопи (литиум-6 и литиум-7) – бил еден од трите елементи синтетизирани во Големата експлозија

Националниот институт за здравје (NIH) бил главен финансиер на студијата, заедно со грантови од приватни фондации.

Се акумулираат докази за улогата на литиумот во стареењето

Новото истражување ги потврдува претходните студии што укажуваат дека литиумот може да биде важен за Алцхајмеровата болест. Голема данска студија објавена во 2017 година открила дека луѓето со повисоки нивоа на литиум во водата за пиење имале помала веројатност да бидат дијагностицирани со деменција во споредба со оние чија вода од чешма содржела природно пониски нивоа на литиум.

Друга голема студија објавена во 2022 година во Велика Британија открила дека луѓето на кои им е препишан литиум имале околу половина помала веројатност да бидат дијагностицирани со Алцхајмерова болест во споредба со оние во контролната група, што укажува на заштитен ефект на лекот.

Но, употребата на литиум во психијатријата доведе до негово препишување како терапевтски лек, истакнува Јанкнер. Никој не сфатил дека може да биде важен за нормалната физиологија на телото.

Тоа е делумно затоа што количините на литиум што нормално циркулираат во телото се толку мали што не можеле да се квантифицираат до неодамна. Јанкнер и неговиот тим морале да адаптираат нова технологија за да ја измерат.

Во првата фаза од студијата, научниците го тестирале мозочното ткиво и крвта на постари пациенти на кампусот на Универзитетот Раш за траги од 27 метали. Некои од пациентите немале историја на проблеми со меморијата, додека други имале рано опаѓање на меморијата и тешка Алцхајмерова болест.

Иако немало промени во нивоата на повеќето метали што ги мереле, литиумот бил исклучок. Нивоата на литиум биле постојано пониски кај пациенти со благи когнитивни нарушувања или Алцхајмерова болест во споредба со оние со нормална функција на мозокот.

Мозоците на пациентите со Алцхајмерова болест, исто така, покажале зголемени нивоа на цинк и намалени нивоа на бакар, нешто што научниците претходно го забележале.

Постојаното откритие на пониски нивоа на литиум во мозоците на луѓето со губење на меморијата било убедлив доказ, вели Јанкнер.

– На почетокот, искрено, бевме скептични во врска со резултатот бидејќи не беше очекуван.

Но, резултатот останал значаен дури и кога провериле примероци од други локации во Општата болница во Масачусетс, Универзитетот Дјук и Универзитетот Вашингтон.

– Сакавме да знаеме дали овој пад на литиумот е биолошки значаен, па затоа дизајниравме експериментален протокол каде што можевме селективно да го отстраниме литиумот од исхраната на глувците и да видиме што ќе се случи – објаснува Јанкнер.

Кога ги хранеле глувците со диета со ниска содржина на литиум, едноставно намалувајќи ги нивните природни нивоа за 50 проценти, нивниот мозок брзо развивал карактеристики на Алцхајмерова болест.

– Невроните почнаа да дегенерираат. Имунолошките клетки во мозокот полудеа во однос на зголемено воспаление и послаба функција во одржувањето на невроните околу нив, и повеќе изгледаа како пациент со напредна Алцхајмерова болест.

Тимот, исто така, открил дека профилите на генска експресија кај глувците со недостаток на литиум и луѓето кои имале Алцхајмерова болест изгледале многу слично.

Потоа истражувачите почнале да истражуваат како може да се случи ова намалување на литиумот. Јанкнер вели дека во најраните фази, има намалување на апсорпцијата на литиум во мозокот од крвта. Тие сè уште не знаат точно како или зошто се случува ова, но веројатно се должи на различни работи, вклучувајќи го намалениот внес преку исхраната, како и генетски и еколошки фактори.

Главен извор на литиум за повеќето луѓе е нивната исхрана. Некои од намирниците што содржат најмногу литиум се лиснат зелен зеленчук, јаткасти плодови, мешунки и некои зачини како куркума и ким. Некои минерални води се исто така богати извори.

Со други зборови, забележува Јанкнер, многу намирници за кои веќе е докажано дека се здрави и го намалуваат ризикот од деменција може да бидат корисни поради нивната содржина на литиум.

– Знаете, честопати во науката откривате дека некои работи можат да имаат одреден ефект и мислите дека точно знаете зошто, но потоа се покажува дека целосно сте погрешиле во врска со причината.

The post ЛИТИУМ, НОВ СОЈУЗНИК ВО БОРБАТА СО АЛЦХАЈМЕР Истражувањата можат да понудат нови третмани за болеста на заборавањето appeared first on plusinfo.mk.

Во месецот со најмалку дена во годината, во месецот кој пациентите со ретки болести го викаат „свој“, месецот кој е редок по своите ретки 28 дена и оваа година, четврта по ред, ќе се обидеме поблиску да Ве запознаеме со ретките болести.

Да ги дознаеме предизвиците и проблемите со кои се соочуваат. Како ја добиваат дијагнозата? Дали има некаков лек? Колку и дали воошто се пристапни и достапни лековите?…

CONDSIAS или невродегенерација со почеток во детството предизвикана од стрес

CONDSIAS или невродегенерација со почеток во детството предизвикана од стрес со променлива атаксија и грчеви е ултраретко автосомно-рецесивно невродегенеративно нарушување со почеток во првите години од животот по нормален ран развој. Пациентот има циклично епизодно влошување како одговор на клеточен стрес предизвикан, на пример, од инфекции или фебрилни болести. Тежината на болеста е многу различна кај пациентите, дури и помеѓу оние кои ја имаат истата генетска промена. Во литература се објавени мал број случаи (20-тина), кај кои возраста на почеток на болеста била помеѓу 12 месеци и 13 години.

ЕТИОЛОГИЈА

Во основата на ова ултра-ретко заболување е дефектната функција на ензимот АDP-рибозил хидролаза сличен 3 (ARH3), поврзано со патогени генски промени во генот ADPRHL2 локализиран на хромозомот 1p35.3-p34.1. Посттранслационата АDP-рибозилација на протеините е важен процес во текот на процесите на поправка на ДНК, транскрипција, транслација и програмирана клеточна смрт (апоптоза). Во текот на оксидативните и генотоксичните  стресови, клеточното ниво на поли-АDP-рибоза се покачува (механизам кој заштитува од клеточна смрт при клеточен стрес), но прекумерното акумулирање на поли-АDP-рибоза ензимот АDP-рибозил хидролаза сличен 2 е вклучен во отстранувањето на поли-АDP-рибозите додадени во посттранслациската модификација на протеините. Генетските промени во ADPRHL2 ја укинуваат оваа функција на ензимот ARH3.
Болеста CONDSIAS се наследува автосомно-рецесивно, што значи дека двете копии од генот ADPRHL2 треба да се оштетени од патогена генетска промена, и генетската промена во двете копии може да е истата (хомозигот) или двете промени да се различни (комбиниран хетерозигот). Двете промени се вообичаено наследени од двајцата родители кои се здрави носители на по една патогена генетска варијанта. Во семејство со едно болно дете со оваа болест каде двајцата родители се носители, веројатноста болеста да се повтори е 1 од 4 или 25 % за секоја бременост. На семејствата кои се заинтересирани им стојат на располагање разни методи за управување со генетскиот ризик за повторување на болеста при планирање на семејството, како на пример, пренатална и предимплантациона генетска дијагноза.

СИМПТОМИ И ДИЈАГНОСТИЦИРАЊЕ

Симптоми кај децата помали од 2 години биле доцнење во развојот и епилепсија како прв симптом, со постепена појава на говорни и моторни нарушувања со прогресивно влошување. Но, во таа возрасна група тешко се идентификува стресниот фактор. Кај постарите деца, првите симптоми биле абнормалности во одењето и атаксија по препознатлив стрес, како што се инфекција, операција или вежбање. Епилепсијата се јавила кај приближно две третини од пациентите и веројатно е фактор на ризик за лоша прогноза. Оние со подоцнежен почеток на болеста на возраст од 10 – 13 години, се манифестираат само со невролошка дегенерација, обично без епилепсија и имаат подобра прогноза. Возрасните пациенти имаат абнормално однесување како основен симптом, а состојбата се манифестира како епизодна психоза, атаксија и моторна невропатија со пирамидални знаци, познат како PAMP-синдром.

Сомнежот дека се работи за нервномускулна болест се поставува врз база на клиничките симптоми и резултатите од имиџинг и функционалните тестови, но специфичната етиолошка дијагноза на оваа болест се базира на генетско тестирање кое идентификува биалелни патогени генетски варијанти кај пациентот (генски панел или цел егзом/геном).

ПОСЛЕДИЦИ

Некои пациенти развиваат грчеви рано во животот кои се поврзани со губење на развојните пресвртници и рана ненадејна смрт во детството, додека кај други се манифестира во подоцнежна возраст со мускулна слабост, нестабилност при одењето, нарушен говор и/или когнитивен дефицит. Невролошката симптоматологија вклучува атаксија, церебеларни знаци поврзани со церебеларна атрофија, генерализирана атрофија на мозокот, нарушен интелектуален развој, губење на слухот и периферна невропатија. Пациентите можат да имаат миоклонуси на лицето, микроцефалија, неврално губење на слухот, сколиоза или очни симптоми, вклучувајќи диплопија, страбизам, нистагмус и надворешна офталмоплегија.

ТРЕТМАН

Специфична терапија за оваа болест нема. Третманот вклучува антиепилептици ако пациентот има епилептички напади. Идните студии ќе откријат дали инхибицијата на PARP (поли-ADP-полимер) е ефикасна стратегија за третман за CONDSIAS.

The post РЕТКИТЕ БОЛЕСТИ: CONDSIAS Невродегенерација со почеток во детството предизвикана од стрес appeared first on plusinfo.mk.

Тој потенцираше дека до денес разрешени се 9 економски директори на повеќе скопски клиники.

– Не ги памтам сите, но меѓу нив е и економската директорка (Бесија Иљази) на Токсикологија. Назначен е и новиот директор и утре се надевам дека ќе започне. Професор Андон Чибишев е новиот директор на Токсикологија. Утре се надевам дека ќе назначиме и директор на Онкологија бидејќи таму решението за в.д. директорка е поминато од средината на јуни. Има и нов директор на Неврологија, а тоа е бившиот министер за здравство, Фатмир Меџити – изјави Таравари.

Според него, утврдени се неправилности во работата на Иљази на Клиниката за токсикологија.

Целта, рече, е повеќе да нема економски директори на клиниките. Тој додаде дека наскоро ќе биде познат и новиот медицински директор на Клиниката за онкологија.

За оние 1.200 вработени со договор на дело, на кои им беа истечени договорите ќе се разговара со Министерството за финансии за да бидат вработени.

– Ќе има многу нови вработувања во здравството. Сакаме сите 1.200 да ги задржиме на работа. Истото сакам да го сториме и за приватните специјализанти кои сакаме да ги задржиме кај нас, а не да ни побегнат во странство. Се надевам дека до крајот на годината ќе имаме нови вработувања онаму каде што се потребни кадри, но тие на почеток ќе бидат со договор на дело. Во иднина ќе направиме и тие да добијат решенија за вработување во нашето здравство, а не квалитетните кадри да ни бегаат – додаде Таравари.

Министерот изјави дека наскоро ќе има промени и на некои други медицински директори во здравствените установи, но рече дека нема да брзаат со одлуките, туку ќе се разговара за да се најдат најдобрите решенија, а од тоа бенефит да имаат граѓаните.

The post ДВЕ КЛИНИКИ ДОБИЈА НОВИ ДИРЕКТОРИ Чибишев ќе ја води Токсикологија, Меџити – Неврологија appeared first on plusinfo.mk.

Работевме на ова 15 години…

Претходно, за да се читаат мисли беше потребен имплант кој хируршки се инсталираше кај луѓето. Сега, со обичен МРИ-скен вештачката интелигенција може да види што си замислуваат луѓето додека, истовремено, слушаат одредена приказна.

Ова би можело да биде клучно за враќање на говорот кај пациентите кои го изгубиле поради мозочен удар или оштетени моторни неврони.

Погодува за што моментално мислиш, но не целосно точно

Точноста со која декодерот го реконструира говорот од мислите на луѓето е висока, иако е описна, а не директна. Декодерот сепак, доцни 10 секунди за секоја мисла. Но, тоа е поради ограничувањата од самиот МРИ-скенер и начинот на кој ваквиот скенер работи.

Прочитаните мисли не се 100 отсто точни. Кога една од учесничките во експерментот мислела „сè уште ја немам возачката дозвола“, декодерот тоа го превел како „таа сè уште не ни почнала да вози“.

Во друг случај зборовите „Не знаев дали да врескам, да плачам или да бегам. Наместо тоа, реков: „Остави ме на мира!““ биле дешифрирани како „Почна да вреска и да плаче, а потоа таа само рече: „Ти реков да ме оставиш на мира“.

– Нашиот систем работи на ниво на идеи, семантика и значење. Ова е причината зошто она што го добиваме не се точните зборови, тоа е суштината – вели тој за јазичниот модел кој бил користен во декодерот, претходник на Чат ГПТ-1.

Греши родови и заменки, но тоа се ситници

Освен што 16 часа слушале подкасти и приказни, учесниците исто така биле замолени да гледаат четири кратки, тивки видеа, а декодерот можел да ја искористи нивната мозочна активност за прецизно да опише дел од содржината од видеата, се вели во трудот објавен во Нејчр.

– За неинвазивна метода, ова е вистински скок напред во споредба со она што е направено претходно, каде обично имавме поединечни зборови или кратки реченици – рече Хут.

Од „пропустите“ на декодерот, тој често грешел родови и заменки откако бил употребен на разни лица, мажи и жени.  Но, она што е интересно е дека луѓето самите можеле да го прекинат отчитувањето, односно да го збунат, со тоа што ќе почнат да мислат на нешто друго.

А што ќе се случи ако декодерот го прикачиме на друг тип скенер?

Професорот Тим ​​Беренс, компјутерски невролог од Универзитетот во Оксфорд, кој не бил вклучен во работата, го опиша декодерот како „технички исклучително импресивен“ и рече дека ова отвора низа експериментални можности, вклучително и читање мисли од некој што сонува или истражува како нови идеи произлегуваат од позадинската активност на мозокот.

Тој вели дека откритието може да ги развие првите интерфејси меѓу мозокот и компјутерот.

Засега декодерот работи само со МРИ-скенирања. Но, тимот сака да види што ќе се случи со декодерот ако мозокот на еден човек биде скениран и сликан со други постоечки методи, на пример, со фНИРС, таканеречена „функционална блиско-инфрацрвена спектроскопија“.

The post ЈА ДРЕСИРАЛЕ ВЕШТАЧКАТА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА ДА ЧИТА МИСЛИ Возбудливо откритие на кое се работело 15 години appeared first on plusinfo.mk.

Меѓутоа, понекогаш главоболката е знак дека нешто не е во ред со нашето здравје и дека треба што поскоро да посетиме лекар кој ќе ги направи сите потребни тестови и ќе ја открие главната причина за проблемот.

Ако имате редовни, повторливи главоболки, можеби имате состојба попозната како хронична дневна главоболка. Ова се однесува на луѓе што имаат главоболки најмалку 15 дена секој месец. Лекарите објаснуваат дека различните видови главоболки можат да преминат во  хронични секојдневни главоболки, вклучително и кластери или хистамински главоболки, тензични главоболки и мигрена.

Многу луѓе кои секојдневно имаат хронични главоболки се соочуваат и со психолошки проблеми, како што се анксиозност или депресија. Во овој случај, лекувањето на причината може многу да помогне во ублажувањето на главоболката.

Главоболката чиишто причини не се безопасни обично предизвикува силна болка во пределот на главата, лицето или во вратот. Невролозите предупредуваат дека треба веднаш да побарате итна помош доколку имате силна, невообичаена болка проследена со следниве симптоми:

– вкочанет врат и треска;

– гадење и повраќање;

– несвестица, вртоглавица или губење рамнотежа;

– болки што се влошуваат со текот на времето;

– збунетост или тешкотии во разбирањето на говорот;

– опуштеност или слабост на едната страна од лицето;

– нејасен или неразбирлив говор;

– тешкотии при одење;

– проблеми со слухот;

– главоболка што се влошува кога кашлате, кивате или се напрегате;

– епилептични напади;

– необјасниво губење на тежината;

– оток на лицето или главата;

– повреда на главата;

– каснување од животно каде било на телото.

Имајќи предвид дека главоболката понекогаш е придружна појава на многу болести во пределот на главата (око, уво, грло, нос, заби), цервикален ‘рбет или крвен притисок, болести на крвните садови, повреди на главата, но и тумори, неопходно е да се реагира веднаш.

Д-р Марија Гашоска, специјалист по неврологија од Клиничката болница „Аџибадем Систина“, препорачува задолжителна консултација со невролог и доколку е потребно, да се направат следниве дополнителни испитувања:

– невролошки преглед;

– ЕЕГ-ам-испитување на мозочните ритми и функции;

– магнетна резонанца или компјутерска томографија.

На Одделот за неврологија во „Аџибадем Систина“ работи тим од искусни невролози, а благодарение на најсовремените дијагностички алатки се третираат сите невролошки заболувања.

The post КОГА ГЛАВОБОЛКАТА Е ОПАСНА? Симптоми што укажуваат дека треба да посетите невролог appeared first on plusinfo.mk.

Од болницата информираат дека одделот за неврологија работи непрелчено.

„Всушност, се работи за саниран мал технички дефект на водоводната цевка. Одделот за неврологија функционира непречено, со давање соодветна здравствена заштита на пациентите.Сигурноста на персоналот и пациентите е наше мото и сите сме целосно посветени на тоа. ЈЗУ ГОБ „8 Септември“ – Скопје е посветен и пружа здравствена заштита на нашите пациенти на највисоко ниво“, се наведува во соопштението.

The post ИМАВМЕ САМО ДЕФЕКТ НА ВОДОВОДНА ЦЕВКА Болницата „8 Септември“соопшти дека неврологија работи непречено appeared first on plusinfo.mk.

Според она што го кажува докторот, сите пациенти биле извлечени од поплавениот оддел.

„Мислев да одморам малку ама не се може. И тоа се случи, се поплави интензивнот оддел на неврологија при ГОБ „8 Септември“ и за среќа поради големата пожртвуваност на дежурниот невролог и останатиот медицински персонал кои заборавија на ризикот по сопствениот живот ( можност oд струен удар, повреда од паѓање на плафонот) сите пациенти беа извлечени и преместени на сигурно без да им се загрози нивното здравје и живот. Уште еднаш апелирам до групата што се сликаше за празникот пред нашата болница да преземат мерки и конечно да се затвори одделот да се реновира, исчисти и дезинфицира (врие од интрахоспитални инфекции).
ГОЛЕМО БРАВО УШТЕ ЕДНАШ ЗА МОИТЕ НОВИ ХЕРОИ ДЕЖУРНАТА ЕКИПА ОД ВЧЕРА НА ОДДЕЛОТ ЗА НЕВРОЛОГИЈА ПРИ ГОБ 8 МИ СЕПТЕМВРИ“, напиша Атанасовски.

The post ДРАМА ВО ГОБ „8 СЕПТЕМВРИ“ Лекари вадеа пациенти од поплавениот интензивен оддел на неврологија appeared first on plusinfo.mk.

– Имајќи ја предвид алармантната состојба од зголемувањето на бројот на заболени од вирусот ковид- 19 во Гостивар и пошироко денес на 27.11.2020 година, директорот на болницата и координативната група, донесоа одлука како центар на ковид 19 да биде и одделот за неврологија. Од денес во функција ќе бидат над 20 болнички кревети и над 20 здравствени работници, поточно лекари и технички здравствен персонал кои во секој момент ќе бидат на услуга на пациентите, соопшти болницата.

Освен на инфективното одделение, поранешната хемодијализа, од минатата недела, пациенти со ковид се хоспитализираат и во дел од интерното одделение.

Во текот на вчерашниот ден по извршените тестирања, во гостиварскиот регион од почетокот на пандемијата беа регистрирани рекордни 94 случаи на Ковид-19, а 52 за оздравени.

Покрај апелот за почитување на мерките, од болничката управа посочуваат на важноста да не се прават посети на болните кои лежат на одделенијата.

– Апелираме да се избегнуваат посети на хоспитализираните пациенти. За специјалистички-консултативни прегледи, прво да се посети матичниот лекар и само за итни случаи да се бараат болнички услуги. Почитувајте го медицинскиот персонал кој дава се од себе и се бори во моментот со невидлив непријател. Само на овој начин можеме прво да се заштитиме себеси, нашето семејство, роднините и општеството – се наведува во соопштението.

The post Гостиварска неврологија ќе лекува заболени од ковид-19  appeared first on plusinfo.mk.