Иако сочинуваат само 4,7 % (3.280) од вкупниот број активни компании, странските инвестиции (домашни претпријатија под контрола на странски субјекти) во земјава вработуваат речиси четвртина (105.151) од вкупниот број вработени и создаваат 37% од и создаваат 37.0 % од вкупната бруто-додадена вредност.

Најголем број од овие работници (75.344), според официјалната статистика за 2024 година, се ангажирани во три сектори – преработувачката индустрија (51.214), трговијата (12.664) и секторот за информации и комуникации (11.466).

Фирмите од автоиндустријата се најголеми работодавачи

Најголемите странски работодавачи главно доаѓаат од пработувачката индустрија, и тоа од автомобилската индустрија (производство на делови, кабли и електроника за возила) лоцирани во технолошко-индустриските развојни зони (ТИРЗ) каде што бројките на вработени се движат од 1.000 до 6.300.

Тука се Дрекселмаер – кој вработува меѓу 5.200 и 6.300 работници зависно од деловниот циклус. До 6.300 работници работат во Кромберг и Шуберт, Амфенол со околу 3.000 работници. Меѓу нив е и Гентерм каде што работат до 2.300 работници, Адиент  со околу 2.000 работници.

На листата на најголеми работодавачи со странски капитал со голем број вработувања влегуваат и гиганти како Johnson Matthey (Велика Британија, лоцирана во ТИРЗ Бунарџик) која е лидер по приходи и профит, како и големите странски телекомуникациски и енергетски групации како EVN Македонија и Македонски Телеком кои исто така ангажираат огромен број професионалци.

Платите кај странските работодавачи слични како и кај домашните

Платите кај странските работодавачи во Македонија се многу различни и зависат директно од секторот, видот на инвестицијата и квалификациите на вработените.

Иако постои перцепција дека странските компании плаќаат повеќе, статистиките на Дирекцијата за ТИРЗ покажаа дека платите во индустриските зони со години беа дури и малку под републичкиот просек, но трендот бележи постојан раст од околу 6 % на годишно ниво поради недостигот на работна сила.

Странските софтверски и аутсорсинг компании нудат убедливо највисоки плати на пазарот. Таму платите просечно се движат меѓу 75.000 и 110.000 денари.

Машински, електроинженери и супервизори на производни процеси во фабриките заработуваат меѓу 50.000 и 68.000 денари. Просекот за најголемиот дел од работниците во автомобилскиот сектор (оператори на машини, монтажа на кабли) се движи меѓу 35.000 и 45.000 денари. Најниско платените позиции во странски фабрики кои се потпираат на поевтина работна сила земаат во текстилниот сектор каде што просекот се движи меѓу 30.000 и 35.000 денари.

Кризата не се очекува да го намали бројот на работници

Генерално кратење или масовни бранови на отпуштања кај странските работодавачи не се очекуваат, но пазарот на труд се соочува со сериозно преструктурирање. Најголемиот проблем за странските компании во Македонија во моментов е критичниот недостиг на работна сила предизвикан од иселувањето на младите. Сепак, дел од фабриките за кабелски системи во автомобилскиот сектор исто така го оптимизираат бројот на работници или привремено замрзнуваат нови вработувања поради намалените нарачки од германската автоиндустрија.

Наместо да ги отпуштаат веќе обучените работници (што би значело огромни трошоци за повторна регрутација во иднина), најголем дел од странските компании кои чувствуваат криза се одлучуваат за „замрзнување на новите вработувања“ (hiring freeze). Кога некој работник ќе си замине доброволно, компанијата едноставно не отвора конкурс за замена на таа позиција со цел да ги намали трошоците.

Традиционалните гранки со помала додадена вредност, како што се производството на облека (текстилната индустрија) и рударството, бележат двоцифрен пад на вработеноста.

Технолошки понапредните сектори бележат силен раст. На пример, во секторот за производство на компјутерски, електронски и оптички производи бројот на работници е зголемен за над 15%.

Странските инвестиции создаваат 37% од вкупната бруто-додадена вредност

Во текот на изминатиот период е забележан пад на нето-приливите на нови странски директни инвестиции (СДИ) во однос на рекордните години. Ова значи дека побавно ќе се отвораат нови фабрики и нови работни места во иднина, но постоечките капацитети главно работат на одржување на стабилноста на тековниот кадар

Сепак, оптимизам даваат инвестициите во енергетиката и во рударството кои почнаа да се градат годинава и оние кои се најавени за следните години, бидејќи нивното пуштање во работа ќе значи и нови вработувања.

Освен што вработуваат голем број лица овие компании создаваат 37% од вкупната бруто-додадена вредност во македонската економија и главно се контролирани од компаниски капитал од европски земји (над 92%), од кои земји членки на Европската Унија држат околу 44,6%.

Економски најважните странски филијали се под контрола на Австрија со учество во додадената вредност од 17,4%, Холандија со 11%, Германија со 9,7 % и Обединетото Кралство со 9%.

The post ЧЕТВРТИНА ОД ВРАБОТЕНИТЕ ВО ПРИВАТНИОТ СЕКТОР ВО МАКЕДОНИЈА РАБОТАТ КАЈ СТРАНСКИ ИНВЕСТИТОРИ Кои се најголемите работодавачи меѓу странските компании? appeared first on plusinfo.mk.