Финансиската стабилност во 2025 година е задржана, а финансискиот систем покажува добра отпорност и способност за справување со предизвиците, оцени Комитетот за финансиска стабилност на Народна банка, соопштија од Народна банка.

Како што е соопштено, Комитетот ја нагласи и потребата од натамошно внимателно следење на ризиците и координирано дејствување на финансиските регулатори, коишто располагаат со соодветни инструменти за навремено реагирање.

– Финансиската стабилност и натаму е приоритетна, а институциите се подготвени да постапуваат соодветно во рамките на своите надлежности и во наредниот период – велат од Народна банка.

Во однос на 2025 година се оценува дека финансиските институции работеа во услови на побрз економски раст, при натамошна неизвесност од светското окружување.

„Банкарскиот систем и натаму е стабилен и отпорен, при историски највисоко ниво на адекватност на капиталот (од 2006 година наваму), подобрена ликвидносна позиција, раст на депозитите и кредитната активност, зголемена профитабилност и задржан квалитет на кредитното портфолио. Стрес-тестовите упатуваат на солиден капацитет за справување со потенцијални шокови“, се наведува во оценката.

Во однос на приватните пензиски фондови, заклучено е дека тие и понатаму се во фаза на прибирање средства, со ниска изложеност на ликвидносен ризик.

„При претпазливо инвестирање и соодветна диверзификација, стапките на принос се зголемуваат, особено кон крајот на минатата година“, се вели во оценката.

Комитетот оцени дека осигурителниот сектор бележи натамошен раст на продажбата, со соодветна ликвидност, солвентност и солидна профитабилност, додека останатите сегменти на финансискиот систем (штедилниците, друштвата за лизинг, инвестициските фондови и финансиските друштва) и натаму имаат мал удел и ограничено значење како извор на системски ризик.

Како што е соопштено, Комитетот посебно внимание му посветил на пазарот на недвижности, којшто и во 2025 година се одликува со силна побарувачка, раст на понудата и двоцифрен раст на цените, над долгогодишниот просек.

„Во услови на забрзано станбено кредитирање и засилени градежни активности, нагласена е потребата од внимателно управување со ризиците, заради спречување на прекумерната задолженост и за зачувување на стабилноста“, оценува Комитетот.

Во 2025 година, Народната банка примени пакет макропрудентни мерки, со кои ја зголеми стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот од 1,75% на 2,00% (со примена од четвртото тримесечје на 2026 година), а ги заостри и мерките насочени кон кредитирањето на физичките лица, заради превентивно делување врз потенцијалните ризици во сегментот на домаќинствата и пазарот на недвижности. Истовремено, беше олеснето кредитирањето за купување или изградба на прво живеалиште.

The post ФИНАНСИСКАТА СТАБИЛНОСТ Е ЗАДРЖАНА Банките се во добра кондиција, но треба да бидат внимателни со станбените кредити appeared first on plusinfo.mk.

На крајот на првиот квартал од годинава нето-надворешниот долг изнесува 4.630 милиони евра (или 28,4% од проектираниот БДП), и не бележи значителна – промена во однос на минатиот квартал, соопшти Народна банка.

Од аспект на структурата, приватниот нето-долг и натаму има поголемо учество во вкупниот нето-долг со 67,9%.

Во текот на првиот квартал од 2025 година, негативната нето меѓународна инвестициска позиција (МИП) изнесува 8.960 милиони евра, што претставува 54,9% од проектираниот БДП за 2025 година.

Најголемиот дел од овој износ, или 94%, се нето-обврски врз основа на директни инвестиции, од кои 69% се врз основа на сопственички капитал.

На крајот на првиот квартал од 2025 година, бруто надворешниот долг изнесува 12.117 милиони евра и забележа квартално намалување од 203 милиони евра. Бруто надворешниот долг изнесува 74,3% од проектираниот БДП.

Бруто надворешните побарувања се намалија за 204 милиони евра и изнесуваат 7.487 милиони евра. Кварталниот раст на надворешните побарувања кај приватниот сектор е резултат на зголемените побарувања
на капитално поврзаните субјекти (за 170 милиони евра) и небанкарскиот приватен сектор (за 40 милиони евра), во услови на намалени побарувања на приватните банки (за 45 милиони евра).

The post НАДВОРЕШНИОТ ДОЛГ ВО ПРВИОТ КВАРТАЛ ИЗНЕСУВА 4.630 МИЛИОНИ ЕВРА Приватниот долг има поголемо учество во вкупниот долг appeared first on plusinfo.mk.

Фиксен девизен курс и ниска и стабилна инфлација во рамки на таа во еврозоната, заштита на интересите на граѓаните и стопанството, најавува новиот гувернер на Народната банка Трајко Славески во видеоинтервју за МИА, прво по назначувањето на функцијата.

– Фиксниот девизен курс којшто добро и служеше на Република Македонија ќе остане и во наредниот период, да се надеваме на влез на Република Македонија во догледно  време во Европската унија и подготовка за воведување на еврото со овој фиксен режим на девизен курс. Единствено што треба да се трудиме, што е и законска цел на НБРМ, во соработка со фискалната власт, односно Министерството за финансии, да обезбедиме ниска инфлација, односно стабилност на цените. Инфлацијата да биде во рамките на онаа во еврозоната, затоа што само така ќе одржуваме и конкурентност на нашата економија. Доколку како во изминатите неколку години имаме инфлација или стапка на инфлација двојно повисока од таа во еврозоната, тоа не е пожелна состојба. Мислам дека е императив, тоа, колку што имам информации е и цврста одлука, став на Владата, дека само ниска и стабилна инфлација која нуди предвидливост и за граѓаните и за бизнисот може да биде основа и поддршка на развојните политики во иднина кои ќе обезбедат стабилен посакуван раст на македонската економија и на среден и на долг рок – вели Славески.

Тoj порачува граѓаните да бидат спокојни бидејќи нивните заштеди се сигурни и додава дека Народната банка ќе обезбеди предвидливост за деловните субјекти  за да можат да ги планираат своите операции и развојни планови.

The post ОСТАНУВА ФИКСНИОТ ДЕВИЗЕН КУРС Славески ветува ниска инфлација appeared first on plusinfo.mk.

Премиерот Христијан Мицкоски најави дека до крајот на неделата ќе има јасна позиција кој ќе добие поддршка за нов гувернер на Народната банка и оти изборот ќе биде на пленарна седница во Собранието на 20 мај. Еден од условите за поддршката од ВМРО-ДПМНЕ  и Владата, како што изјави денеска, е стриктно бранење на фиксниот курс на денарот.

Петгодишниот мандат на актуелната гувернерка Анита Ангеловска Бежоска која стапи на функцијата на 22 мај 2018 година, истекува на 21 мај, а Мицкоски уверува дека рокот ќе биде испочитуван.

– Веќе имавме разговори со претседателката на оваа тема, очекувам да ги продолжиме, до крајот на неделата ќе биде јасна позицијата. Очекувам в понеделник да биде информирано Собранието, на 20-ти ќе има седница, разговарав со претседателот на Собранието за дополнување  на дневниот ред на 20, така што рокот ќе биде испочитуван – рече Мицкоски, на новинарско прашање, по присуство на настан во општина Аеродром.

Мицкоски посочи дека не е важно кој е негов фаворит, нагласувајќи дека сите кандидати се вонсериски искусни и оти е убеден дека ќе ја одржат макроеконоската стабилност.

Во медиумите деновиве се вртат имињата на сегашната гувернерка Анита Ангеловска Бежоска, поранешните министри за финансии Зоран Ставрески и Трајко Славески  како и поранешната вицегувернерка  Маја Кадиевска-Војновиќ.

Претседателот на државата го предлага гувернерот на Народна банка.

Според Законот за Народна банка, мандатот на гувернерот трае 7 години со право на еден реизбор.

Доколку не се избере нов гувернер во Собранието, за што треба 61 глас, функцијата продолжува да ја врши актуелниот, сè додека не се назначи негов наследник.

The post МИЦКОСКИ НЕ ОТКРИВА КОЈ Е НЕГОВ ФАВОРИТ ЗА ГУВЕРНЕР НА НАРОДНА БАНКА Но од идниот гувернер бара само фиксен курс на денарот appeared first on plusinfo.mk.

Граѓаните и корпоративниот сектор во банките во март чувале 9,7 милијарди евра, а нивниот долг  кон банките овој месец изнесувале 8,2 милијарди евра, покажуваат последните податоци на Народната банка.

Според овие податоци, вкупните депозити и вкупните кредитите во март забележале речиси еднаков годишен  раст. Кај депозитите тој е од 12,7%,  додека кај вкупните кредити  од 12,3%.

Кај депозитите забележан е раст во двата сектора  со поизразен придонес на депозитите на секторот „домаќинства”, додека кај кредитите поизразен придонес има корпоративниот сектор.

Во март, вкупните депозити оствариле месечен раст за 0,6%, додека вкупните кредити се зголемиле за 1,0%.

Граѓаните и во март најмногу се задолжувале со станбени и потрошувачки кредити кај кои е забележан раст од 1,6% односно од 1,0% и 1,6%. На годишна основа овие кредити се зголемила за 13,9% односно за 9,2% .

Минатиот месец е забележан пад од 1,1% на автомобилските кредити, но на годишна основа тие пораснале за 3,4%. Во март, се намалени и кредитите одобрени на кредитни картички и тоа на месечна основа за  0,8% и 9,0%  на годишно ниво.

Негативните салда на тековните сметки, во март, се зголемени за 5,1% на месечно ниво, при годишен пад од 2,4%, додека кредитите одобрени врз други основи се намалени за 0,3% и 8,2% на месечна и на годишна основа.

The post ГРАЃАНИТЕ И БИЗНИСИТЕ ВО БАНКИТЕ ЧУВААТ 9,7 МИЛИЈАРДИ ЕВРА Нивниот долг порасна на 8,2 милијарди евра appeared first on plusinfo.mk.

Во текот на 2024 година, граѓаните повеќе ги користеле кредитните трансфери (т.н. платни налози) за извршување на плаќања во земјава во споредба со претходната година, забележувајќи годишен раст од 11,2% кај бројот и 16,3% кај вредноста.

Сѐ почестото користење на дигиталните канали за извршување на плаќањата се согледува преку високиот годишен раст од 40,2% кај бројот и 47,0% кај вредноста на плаќањата иницирани по електронски пат, во услови на значително понизок раст на плаќањата на хартија на шалтерите на банките (0,2% и 10,0%, соодветно).

Кај електронските плаќања, на граѓаните им е поважна едноставноста и брзината на плаќањата,  доведе  користењето мобилни апликации да забележи годишен раст од 47,3% кај бројот, односно 72,1% кај вредноста на остварените трансакции.

Исто така, граѓаните сѐ почесто ги користат платежните картички за извршување на секојдневните плаќања во трговијата. Така, плаќањата со платежни картички за купување производи и услуги во земјава во 2024 година забележаа годишен раст од 14,6% кај бројот и 15,4% кај вредноста.

Растот на плаќањата со платежни картички е поддржан од широката распространетост на картичките во земјава коишто на крајот на 2024 година броеле 1,9 милиони. Притоа, 98,6% од платежните картички овозможуваат бесконтактни плаќања, што обезбедува удобност за граѓаните во извршувањето на плаќањата.

Лани за 8,3%  се зголемил и бројот на уредите за прифаќање плаќања со платежни картички на физичките места на продажба и достигна 34.778 уреди поставени кај 14.717 трговци. 96,4% од овие уреди ја поддржуваат бесконтактната технологија што овозможува брзо и едноставно извршување на плаќањата во трговијата.

Годишен раст од 4,4% е забележан и кај бројот на трговците коишто прифаќаат платежни картички при продажбата на стоки и услуги на физичките места на продажба во земјата.

The post ПЛАЌАЊЕТО ВО КЕШ НЕ Е ВО МОДА Еве на кој начин сакаат да плаќаат граѓаните appeared first on plusinfo.mk.

Така, просечната каматна стапка на вкупните депозити во јули пораснала за 0,43 процентни поени и изнесува 1,93%, додека просечната каматна стапка на кредитите се намалила за 0,03 процентни поени и изнесува 5,46%.

Во јули каматната стапки на вкупните депозити на домаќинствата изнесувала 1,89%, додека кај корпоративниот сектор таа изнесувала 2,28%.

Банките во јули на новопримените депозити на граѓаните им пресметаа просечна камата од 2,68%, додека за компаниите каматната стапка изнесува 3,03%.

Граѓаните во јули се задолжувале со повисоки каматни стапки. Просечната каматната стапка на вкупните кредити на домаќинствата, во јули, изнесувала 5,67%, што претставува месечен раст од 0,01 процентни поени. Во истиот период просечната каматна стапка на вкупните кредити на корпоративниот сектор, забележа месечен пад од 0,03 процентни поени и изнесуваше 5,23%.

Новите кредити на граѓаните одобрени во јули биле со каматна стапка од 5,67%, , додека кај корпоративниот сектор новоодобрените кредити се со каматна стапка од 4,96% .

The post РАСТАТ КАМАТИТЕ НА ДЕПОЗИТИТЕ Просечната камата на вкупните депозити изнесува 1,93% appeared first on plusinfo.mk.

Во однос на претходниот месец девизните резерви на змјава се зголемени за  91 милион евра.

Најголем дел од девизните резерви се пласирани во хартии од вредност (59,6%), по што следуваат валутите и депозитите (29,1%) и монетарното злато (11,2%).

The post ДЕВИЗНИТЕ РЕЗЕРВИ ИЗНЕСУВААТ 4,4 МИЛИЈАРДИ ЕВРА Само 11,2% од нив се во монетарно злато appeared first on plusinfo.mk.

Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити, во јуни, изнесува 5,08%, а на новопримените депозити изнесува 2,52 отсто.

Кај каматни стапки на корпоративниот сектор се наведува дека во јуни 2024 година, просечната каматна стапка на вкупните кредити на корпоративниот сектор, изнесува 5,26 отсто и на месечна основа е намалена за 0,05 п.п.

Просечната каматна стапка на вкупните депозити на корпоративниот сектор е зголемена за 0,04 п.п. во споредба со претходниот месец и изнесува 2,25 %.

Каматни стапки на домаќинствата на вкупните кредити на домаќинствата изнесува 5,66 отсто и бележи месечен раст од 0,01 п.п.

Каматната стапка на вкупните депозити на домаќинствата, изнесува 1,84 отсто и бележи месечно зголемување од 0,03 п.п.

The post СЕ ЗГОЛЕМИЈА КАМАТИТЕ Просечната за кредитите изнесува 5,47%, а кај депозитите 1,88% appeared first on plusinfo.mk.

Вкупните депозити во јануари, анализирано на годишно ниво, се зголемени за 10%, како резултат на растот на депозитите на двата сектора, со поголем придонес на секторот домаќинства, информира Народна банка.

Според податоците на банката, на годишна основа, вкупните кредити бележат раст од 5,7%, којшто се должи на повисоките кредити на двата сектора, со поизразен придонес на секторот домаќинства.

Анализирано според намената на кредитите одобрени на физичките лица, во јануари, кај потрошувачките кредити, како најзастапена категорија, е забележан месечен пад од 1,1%, при годишен раст од 5,9%. Станбените кредити се зголемени за 0,3% односно за 10,5% на месечна и на годишна основа.

Во јануари, автомобилските кредити остварија месечен и годишен раст од 0,3% односно за  12,6%,  додека кредитите одобрени на кредитни картички се пониски за 1,3% и 5,1% на месечно и на годишно ниво. Во јануари, негативните салда на тековните сметки остварија раст за 11,6% и 3,3% на месечна и на годишна основа. Кај кредитите одобрени врз други основи е забележано месечно и годишно намалување од 3,1% и 20,9%.

The post РАСТАТ НЕГАТИВНИТЕ САЛДА НА ГРАЃАНИТЕ ВО БАНКИТЕ За еден месец е забележан раст од 11,6% appeared first on plusinfo.mk.