Средбата на унгарскиот премиер Виктор Орбан со рускиот претседател Владимир Путин во Кремљ предизвика лавина реакции меѓу европските лидери — особено од германскиот канцелар Фридрих Мерц и од словенечкиот премиер Роберт Голоб. Тие остро ги осудија чекорите на Будимпешта како неправилни, невремени и потенцијално штетни за единството на Европската унија.

Орбан не игра за европскиот тим?

– Откако Унгарија го презеде претседателството со Советот на ЕУ, Орбан отпатува во Москва, без европски мандат, без консултации со нас – изјави Мерц на заедничката прес-конференција во Берлин.

Неговиот словенечки колега Голоб оцени дека Орбан „одамна не игра за европскиот тим“, додавајќи дека посетата на Кремљ не носи никаква корист за Унијата.

– Не очекуваме никаква предност од оваа посета – рече Голоб.

Критиките од Берлин и од Љубљана повторно го отворија старото прашање: дали е во ред еден член на ЕУ да води самостојна политика кон Русија без согласност од останатите. Мерц потсети дека нивната претходна средба во 2024 година беше проследена со интензивирани руски воздушни напади врз цивилна инфраструктура во Украина — што, според него, покажува колку ваквите билатерални посети можат да имаат пошироки последици.

Нема мир без директен разговор со Москва

Од унгарска страна, пак, пораката беше поинаква. Орбан изјави дека неговата мисија е да обезбеди енергетска сигурност за земјата.- Одам во Москва за да обезбедам снабдување на Унгарија со енергија за зимата и следната година – рече тој, додавајќи дека „тешко може да се избегне“ разговор за мировните напори.

Тој нагласи дека Унгарија има право да води „суверена надворешна политика“ и да се грижи за своите интереси.Поддржувачите на Орбан го опишуваат неговиот пристап како обид да биде „единствениот европски глас што зборува со сите страни“ — и со Русија и со Западот — со цел да се изгради платформа за дијалог. Унгарскиот премиер веќе подолго време говори дека мировните иницијативи е невозможно да се водат без директен разговор со Москва.

Сепак, за голем дел од европските влади, ваквите потези ја поткопуваат солидарноста на ЕУ и ја доведуваат во прашање довербата меѓу членките. Европскиот парламент уште минатата година ја осуди средбата Орбан–Путин како „груб прекршок на договорите на Унијата и заедничката надворешна политика“, со предупредување дека ваквите чекори можат да го нарушат односот на ЕУ со Украина и да создадат раздор меѓу партнерите.