Европската Унија ја потврдува поддршката за патот на Северна Македонија кон полноправно членство, но истовремено бара видлив напредок во владеењето на правото, независноста на судството, борбата против корупцијата, основните права и добрососедските односи. Ова е една од главните пораки во заедничките препораки усвоени на 25. состанок на Мешовитиот парламентарен комитет ЕУ–Северна Македонија, одржан на 24 и 25 септември во Скопје.

Комитетот констатира дека Северна Македонија е меѓу земјите кандидати со најдолг кандидатски статус – повеќе од две децении. Во документот се повикува Советот на ЕУ да ги отвори преговорите за Кластер 1, штом ќе бидат исполнети потребните критериуми.

Истовремено, европратениците и македонските пратеници нагласуваат дека процесот на пристапување треба да остане заснован на заслуги. Од ЕУ се очекува, кога Северна Македонија ќе ги исполни договорените критериуми и одредници, да одговори со соодветен напредок во пристапниот процес, навремено и предвидливо.

Во препораките се нотира и напредокот во спроведувањето на Реформската агенда во рамките на Инструментот за реформи и раст за Западен Балкан. Се наведува дека земјата го добила најголемиот износ на финансиска помош во регионот, меѓу другото за мерки поврзани со образованието и дигиталната инфраструктура во училиштата. Сепак, идните исплати треба да останат условени со навремено и проверливо исполнување на реформските чекори.

Посебно место имаат реформите во правосудството. Комитетот го поздравува напредокот во спроведувањето на Стратегијата за реформа на правосудството 2024–2028 година и го поздравува новиот Закон за Судскиот совет, за кој се оценува дека носи поголема транспарентност при именувањето судии и во дисциплинските постапки.

Во борбата против корупцијата се констатираат стабилни резултати, вклучително и истраги против актуелни и поранешни високи функционери кои резултираат со обвиненија и судски постапки. Воедно е поздравена и новата Национална стратегија за спречување на корупцијата и судирот на интереси за периодот 2026–2030 година.

Во препораките значајно место заземаат и медиумите. ЕУ го поздравува проширувањето на законската рамка и врз онлајн медиумите, воспоставувањето правна основа за Регистарот на онлајн медиуми и подготовките за усогласување со Европскиот акт за слобода на медиумите. Од властите се бара целосно усогласување со европските правила и подобра заштита на новинарите, вклучително и од SLAPP-тужби.

Комитетот бара и зајакнување на заштитата на новинарите од онлајн вознемирување, родово засновано насилство, закани, заплашување и говор на омраза. Во истиот контекст се повикува на посилна сајбер-безбедност и транспарентност на онлајн-кампањите, со цел заштита на изборните процеси од странско мешање и манипулација со информации.

Од Северна Македонија се бара и да ја унапреди задоцнетата сеопфатна изборна реформа и да ги спроведе преостанатите препораки на ОБСЕ/ОДИХР и Венецијанската комисија. Притоа, процесот треба да биде транспарентен и инклузивен, со учество на сите релевантни чинители.

Во делот на меѓуетничките односи, Комитетот ја поздравува континуираната стабилност во земјата и повикува на доследно спроведување на Охридскиот рамковен договор. Се бара сите политички и општествени чинители да ја зачуваат кохезијата, да го поттикнуваат дијалогот и да избегнуваат реторика што предизвикува поделби. Во документот се нотира и потребата од подобра заштита на малцинствата и продолжување на мерките против дискриминацијата и инцидентите мотивирани од омраза.

Во односите со соседите, ЕУ ги нагласува значењето на Преспанскиот договор со Грција и Договорот за пријателство, добрососедство и соработка со Бугарија. Од сите страни се очекува нивно спроведување со добра волја, додека билатералните прашања, според препораките, треба да се решаваат преку конструктивен дијалог и да не се инструментализираат во пристапниот процес.

Како конкретен пример за регионалното поврзување се издвојува договорот меѓу Бугарија и Северна Македонија за изградба на прекуграничен железнички тунел, со поддршка од европските финансиски институции и ЕУ, како дел од Коридорот VIII. Комитетот бара договорените проекти да се спроведуваат навреме и ефективно. Се поздравува и очекуваниот договор за железничко поврзување со Грција во рамките на Коридорот X.

На безбедносен план, Комитетот го поздравува усогласувањето на Северна Македонија со надворешната, безбедносната и одбранбената политика на ЕУ, вклучително и со санкциите поврзани со руската агресија врз Украина. Се поздравува и нејзината улога како членка на НАТО, како и европската поддршка за зајакнување на капацитетите и оперативната подготвеност на Армијата преку Европскиот мировен фонд.

ЕУ и Северна Македонија треба дополнително да соработуваат во справувањето со хибридните закани, дезинформациите, странското мешање и сајбер-ризиците. Во препораките се повикува на зајакнување на сајбер-безбедноста, стратешката комуникација, медиумската писменост и независната проверка на факти.

На крајот, Комитетот бара забрзување и во областа на животната средина. Од Северна Македонија се очекуваат посилни мерки за подобрување на квалитетот на воздухот и водата, управувањето со отпадните води и контролата на загадувањето, со поголеми инвестиции, посилен надзор и потранспарентно креирање на политиките.

The post РЕФОРМИТЕ ДА ПРОДЛОЖАТ, А НАПРЕДОКОТ КОН ЕУ ДА БИДЕ ЗАСНОВАН НА РЕЗУЛТАТИ Препораки од Мешовитиот комитет ЕУ-Македонија appeared first on plusinfo.mk.