Новиот бран бугарски барања кон Македонија би можел да се пресели од теренот на националната историја кон прашањата за црковното наследство и идентитетот на Македонската православна црква. Таков впечаток оставаат најновите изјави на бугарскиот историчар и копретседавач на Заедничката македонско-бугарска историска комисија, Ангел Димитров, кој оценува дека една од најтешките теми во работата на Комисијата е токму прашањето за Охридската архиепископија, за која бугарската страна инсистира дека претставува директен континуитет на средновековната Бугарска патријаршија.

Во интервју за бугарските медиуми Димитров изјави дека македонската страна избегнува да се соочи со, како што рече, „историските факти“ поврзани со Охридската архиепископија. Според него, токму ова прашање ќе остане еден од најголемите предизвици во работата на Историската комисија и во идните односи меѓу Скопје и Софија.

Прашањето за карактерот и наследството на Охридската архиепископија е точка на сериозно разидување меѓу македонската и бугарската историографија. Бугарските историчари цврсто застануваат на тезата дека Архиепископијата е директен правен и институционален континуитет на средновековната Бугарска патријаршија. Нивниот главен аргумент се темели на повелбите на византискиот цар Василиј II од 1019 и 1020 година, каде таа официјално е именувана како „Архиепископија на Бугарија“, како и на фактот што нејзините поглавари во текот на целиот 750-годишен период ја носеле официјалната титула „Архиепископ на цела Бугарија“.

Од друга страна, македонските историчари категорично ги отфрлаат овие тврдења, објаснувајќи дека терминот „Бугарија“ во византискиот контекст од 11 век имал административно-политичко, а не етничко значење. По падот на Самуиловото царство, Византија на територијата на географска Македонија ја формирала административната област наречена „Бугарија“, поради што и црквата со седиште во Охрид го добила тоа географско-административно име.

Македонската наука потенцира дека Охридската архиепископија е автохтона словенска црква која израснала од делото на Свети Климент Охридски, со доминантно македонско население, и дека таа го претставува историското јадро врз кое легитимно е возобновена современата Македонска православна црква – Охридска архиепископија.

Изјавите на Димитров доаѓаат во период кога од бугарска страна сè почесто се испраќаат пораки дека процесот на европска интеграција на Македонија не завршува со внесувањето на Бугарите во Уставот. Напротив, сè погласно се отвораат и историски, идентитетски и културни прашања кои формално не се дел од европските критериуми, но практично стануваат предмет на политички притисок.

Во истото интервју Димитров оцени дека во Македонија и понатаму постои, како што рече, „антибугарска пропаганда“, тврдејќи дека таа е присутна уште од 1944 година до денес. Според него, тоа е една од причините поради кои историските спорови меѓу двете држави остануваат нерешени.

Во Македонија ваквите изјави се толкуваат како уште една потврда дека Софија не се задоволува само со барањата поврзани со човековите права на бугарското малцинство, туку постепено ги проширува условите кон чувствителни прашања од националниот идентитет, историјата и црковната традиција.

Токму затоа дел од аналитичарите предупредуваат дека следниот фронт на спорот меѓу Скопје и Софија би можел да биде прашањето за историското наследство на Охридската архиепископија и легитимитетот на Македонската православна црква. За многумина во Македонија, тоа веќе не е само академска дебата меѓу историчари, туку прашање кое директно ги засега националниот идентитет, духовното наследство и правото на сопствен историски континуитет.

The post НЕМА КРАЈ НА СОФИСКИТЕ УЦЕНИ КОН МАКЕДОНИЈА Следна тема за притисок е да прифатиме дека Охридската архиепископија е бугарска и дека МПЦ не е автохтона црква appeared first on plusinfo.mk.

Православните христијани денеска го одбележуваат празникот Педесетница – Слегување на Светиот Дух (Духовден). Педестница спаѓа меѓу големите Господови празници. Меѓу народот е познат со повеќе имиња, како Дуовден, Доедни, Свети Дух, Педестница итн.

Се празнува десет дена по Спасовден (Вознесение Христово), а педесет дена по Велигден (Воскресение Христово). Духовден го означува слегувањето на Светиот Дух врз апостолите, или како што го нарекуваат светите отци „Роденденот на Црквата“.

На 10-тиот ден од Христовото вознесение, а на 50-тиот од Неговото воскресение, на еврејскиот празник Педесетница, Светиот Дух слезе врз апостолите во вид на пламени јазици, а тие се исполнија со сила и добија дар да зборуваат на разни јазици.

За црквата овој настан има посебно значење затоа што Светиот Дух од тоа време, па се до денес не ја напушта и непрестано слегува врз црквата на литургијата, во молитвите, во сите дела. Тој е оној Дух по кој христијанскиот живот се нарекува духовен.

Педесетница е еден од најсветлитe празници во христијанството и претставува исполнување на старозаветните пророштва. Во Стариот завет луѓето знаеа само за Бог, со раѓањето на Христос го видоа Единородниот Син, а на Педесетницата го запознаа третото лице на Света Троица – Светиот Дух.

Со слегувањето на Св. Дух врз апостолите се исполни Домостројот на спасението на човечкиот род, заврши основањето на Црквата Христова или Царството Божјо на земјата. Од мигот на првата христијанска Педесетница, Црквата почна да го живее својот живот во полнота, да расте и да се развива внатрешно и надворешно, во висина и ширина, за да подготвува и прима нови души за Христа.

Кога се зборува за празникот Педесетница, тогаш неопходно е да се разликуваат два моменти: прво, периодот од педесет дена после Воскресение, кога се славеле повеќе настани поврзани со Христовиот живот на земјата, и второ самиот ден Педесетница, кога се славел споменот на Слегувањето на Светиот Дух врз апостолите. Во вториов случај, заедно со Слегувањето на Светиот Дух се славело и Вознесението Христово. Одделувањето на овие два празници се случило кон крајот на IV век и после Вториот Вселенски Собор, зашто било особено важно во Домостројот на спасението да се истакне и благодатната улога на Светиот Дух. Така периодот помеѓу празниците Вознесение и Педесетница станал подготовка за слегување и примање на Светиот Дух.

Првиот и најстар богослужбен чин на Педесетница е од VII век и се наоѓа во Ерусалимскиот устав на грузиски јазик. Во празничното Синајско Евангелие напишано со златни букви, кое потекнува од VIII век, во составот на 12 – те евангелија кои се читаа на 12 – те Големи празници влегува и евангелието за Педесетница. Вториот целосен богослужбен чин за овој празник го имаме во Цариградскиот устав од IX век.

Првата песна за службата на Педесетница (кондак) ја напишал Роман Мелод во VI век. За некои стихири, како за првата стихира на „Господи Возвах“ на Вечерната богослужба, користени се материјали од словото на св. Григориј Богослов за Педесетница. Црковни песни за празникот пишувале и светите Козма Мајумски, Јован Дамаскин, Лав VI Мудриот и др.

Во I век „горната одаја“ била особено важно место на почитување кај христијаните. Таму во почетокот била изградена мала црквичка, која подоцна, во IV век, царицата Елена ја претвора во огромен храм со два

ката. Според преданието, овде Господ им ги измил нозете на апостолите, овде тие се собирале после Воскресението, овде се вратиле после Вознесението Христово и овде се случило Слегувањето на Светиот Дух. Овој храм долго време бил главен храм во Ерусалим.

 

За жал со првите напади на муслиманите од страна на калифот Омар во 636 – 637 год., настрадале многу светињи во Светата Земја, меѓу кои и храмот на Воскресението. Потоа доаѓаат Крстоносците „во одбрана“, но наместо да се постават во заштита на христијанските светињи, тие го направиле токму обратното, бидејќи и самите дишеле со омраза кон православното христијанство и сакале да го потчинат, со што само придонеле муслиманите уште повеќе да напредуваат на Истокот.

Исламот продрел не само во Палестина, туку и во Египет и Сирија и во сите други православни источни земји. Мухамеданците најнапред воинствено ги освојувале источните православни христијански земји, а потоа со разни механизми на принуда ги исламизирале христијаните, а светињите ги претворале во џамии.

Како резултат на тоа „горната одаја“ или Сионскиот храм, најпрвин во 1333 година станува латински храм на Францисканците, а кога латините се протерани во 1559 година, за време на султанот Сулејман муслиманите ја претвораат во џамија, нарекувајќи ја „Неби-Дауд“ (пророк Давид, т. е. гробот Давидов).

Денес, џамијата го има задржано истиот облик којшто ѝ бил даден од Францисканците и има 2 ката, со по 2 простории. На првиот кат и во првата просторија, според Преданието, Господ им ги измил нозете на апостолите. Во втората просторија, пак, е местото на јавувањето на Спасителот после Воскресението. Вториот кат исто така има две простории: во првата се случила Тајната Вечера, а во втората Слегувањето на Светиот Дух врз апостолите.

The post ПЕДЕСЕТНИЦА, ЕДЕН ОД НАЈГОЛЕМИТЕ ХРИСТИЈАНСКИ ПРАЗНИЦИ Светиот дух слегол врз апостолите appeared first on plusinfo.mk.

Македонската православна црква го празнува споменот на својот патрон Свети Климент Охридски – Чудотворец, најпознатиот меѓу повеќето ученици на Светите браќа Кирил и Методиј.

Именден празнуваат: Климент, Климе, Климентина…

Македонската православна црква со посебно внимание но и со гордост го празнува споменот на својот патрон Свети Климент Охридски – Чудотворец. Првиот македонски архиепископ во исто време и творец на далеку познатата Охридска книжевна школа е најзначајниот македонски средновековен писател и педагог. Со својата активност и со своето дело на повеќе полиња, (црковно, просветно, книжевно итн.) тој стана заслужен не само за македонскиот народ туку и за целиот христијански свет.

Свети Климент заедно со Свети Наум Охридски се најистакнатите ученици на светите браќа Кирил и Методиј. Дваесетина години во Велика Моравија им помагале на солунските браќа во остварувањето на Моравската мисија. Кога кон крајот на 867 или почетокот на 868 година светите браќа Кирил и Методиј биле повикани во Рим со нив бил и Свети Климент. Тогаш бил ракоположен во духовно звање. По смртта на Кирил, во Рим, свети Климент заедно со свети Методиј се вратил во Моравија и му останал верен во одбраната на словенскиот јазик во црковната богослужба.

По смртта на св. Методиј кога неговите ученици биле жестоко мачени, а потоа и протерани од Моравија во почетокот на 886 година свети Климент заедно со свети Наум и свети Ангелариј дошле во Бугарија, од каде што биле испратени во Охрид. Овде св. Климент ја основал познатата Охридска книжевна школа наречена и прв словенски универзитет во кој оспособил над 3.500 ученици за црковна богослужба. Паралелно со црковната и педагошката се занимавал и со книжевна и преведувачка дејност. Нему му се припишуваат опширните житија на св. Кирил и Методиј познати како Панонски легенди, најзначајниот извор за проучувањето на животот и делото на солунските браќа.

Напишал и поуки за големите христијански празници (Рождество Христово, за Велигден, за Зачатието на Пресвета Богородица, за Благовештението на Пресвета Богородица итн.), пофални слова за други празници на апостоли и маченици (за блажениот пророк Захарија и за раѓањето на свети Јован Крстител, за Светите четириесет маченици, за свети Лазар, свети Димитрија, за бестелесните Михаил и Гаврил, за свети Јован Златоуст, за свети Климент патријарх Римски и многу други дела.
Не помалку значајна е и неговата преведувачка дејност. На св. Кирил и Методиј им помагал во преведувањето на потребната литература за црковната богослужба, а самиот го превел целиот Цветен триод.

По смртта Господ го прославил со многу чуда. Но бидејќи свети Климент уште за време на животот бил многу популарен меѓу народот, веднаш по неговата смрт неговиот култ уште повеќе се раширил. Се создале многу преданија во кои се среќава неговиот лик. Едни од нив содржат биографски податоци за светителот, други содржат мотиви со исцелителска содржина и раскажуваат за неговата моќ да лекува со допир, со лековити води или со лековити билки. Извесен број преданија зборуваат и за неговата просветителска дејност, за тоа како го описменувал населението, како го почувал да ја обработува земјата, да одгледува овошни дрвја и како да гради поубави куќи да живеење. И поголем број топоними (камења, стапалки, дрвја и сл.) во охридскиот крај се поврзани со неговото име.
Свети Климент Охридски е заштитник на градот Охрид и целиот охридски крај. Преданијата раскажуваат дека секогаш кога над градот и околината ќе се надвиснела некоја несреќа се јавувал духот на светецот и го спасувал градот од разурнување, а народот од страдање.
Во преданијата свети Климент најчесто се среќава со свети Наум Охридски, со кого најчесто се претставени како браќа. Некои истражувачи сметаат дека тоа се однесува на браќа во духовна смисла ‒ собраќа, но повеќемина се склони да тврдат дека свети Климент и свети Наум навистина биле родени браќа. Не само затоа што свети Климент бил епископ, а свети Наум презвитер, а во православната црква епископ и презвитер никогаш не се нарекувале браќа, туку и поради некои други показатели.

Се претпоставува дека св. Климент е роден околу 830/840 година. Починал на 27 јули според стариот (односно на 9 август според новиот) календар во Охрид. Бил погребан во гробот што самиот си го подготвил во црквата „Св. Пантелејмон“. Уште за време на животот св. Климент својот именден го празнувал на денот кога Светата христијанска црква го празнувала споменот на Светиот свештеномаченик Климент папа Римски односно на 25 ноември според стариот (или 8 декември според новиот) календар. Поради тоа подоцна Светата црква главниот празник поврзан со неговото име го поместила на денот на неговиот именден, а на денот на неговото упокоение (27 јули/9 август) се празнува споменот на Светите Седмочисленици (светите Кирил и Методиј, Климент, Наум, Ангелариј, Сава и Горазд), како и споменот на светиот великомаченик Пантелејмон.

Чествување на празникот Свети Климент Охридски

Пред споменикот на св.Климент Охридски во дворот на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ ќе бидат положени венци цвеќе по повод државниот празник посветен на светителот.

Во чествувањето ќе учествуваат делегации од Кабинетот на Претседателот, Собранието, Владата, Генералштабот на Армијата, МПЦ-ОА, како и претставници на институции, дипломатскиот кор и политички партии.

Во Собранието денеска традиционално ќе биде доделена и државната награда „Св. Климент Охридски“ за 2025 година – највисоко признание за долгогодишни остварувања во областа на воспитанието, образованието, културата, уметноста, здравството, заштитата и унапредувањето на човековата околина и во социјалната дејност од јавен интерес на Република Северна Македонија.

Годинава, добитници на наградата се академик Витомир Митевски – за остварување во областа на воспитанието и образованието, а за остварување во областа на културата и уметноста наградата ќе ја добијат композиторот Живоин Глишиќ и ликовниот уметник Беди Ибрахим.

Доделување на државната награда „Св. Климент Охридски“ 2025

Во Собранието денеска во 11 часот, Одборот за доделување на државната награда „Св. Климент Охридски“ ќе ја додели државната награда „Св. Климент Охридски“ за 2025 година.

Добитник на државната награда „Св. Климент Охридски“ за остварување во областа на воспитанието и образованието е академик Витомир Митевски, филозоф и класичен филолог, а наградата за остварување во областа на културата и уметноста ја добиваат Живоин Глишиќ, композитор и Беди Ибрахим, ликовен уметник.

Државната награда „Св. Климент Охридски“ е највисоко признание за долгогодишни остварувања во областа на воспитанието, образованието, културата, уметноста, здравството, заштитата и унапредувањето на човековата околина и во социјалната дејност од јавен интерес на Република Северна Македонија.

The post ГОЛЕМ ПРАЗНИК ЗА МПЦ И ВЕРНИЦИТЕ Денеска се слави Свети Климент Охридски – заштитникот на македонскиот народ appeared first on plusinfo.mk.

Со свечена литургија и присуство на голем број верници денеска беше осветена новата црква „Свети Константин и Елена“ во центарот на Скопје.

Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан по повод големиот настан истакна дека со изградбата на овој семакедонски, сеправославен храм народот уште еднаш ја потврдил својата црквоградителска традиција.

– Со изградбата на овој семакедонски, сеправославен храм се надминавме себе си. Овој нов молитвен дом со неверојатна убавина нека биде уште еден сведок дека нашиот народ продолжува да биде црквоградител и дека Македонија продолжува да биде земја храм, земја манастир и земја крст – рече г.г. Стефан.

Осветувањето започна во 8:30 часот со ѕвонење на камбаната и траеше околу три часа. Присуствуваа премиерот Христијан Мицкоски, министри, лидери на политички партии, академици, професори, стопанственици, како и голем број монаси, монахињи и граѓани.

– Овој храм убавец е радост за сите сетила и со него добиваме уште едно место во кое земјата се сретнува со небото и во кое временото станува вечност. Но, убавината на храмот не е цел сама по себе, таа, пред сè, е водич кон Бог – додаде архиепископот.

Тој потсети дека храмовите не се градат за слава на луѓето, туку за духовно издигнување.

– Не е доволно да ги осветуваме само храмовите, туку треба и ние себе си да се осветуваме во нив. Не е доволно да се воодушевуваме на нивната убавина, туку треба и ние да ги разубавуваме нашите души во нив – рече архиепископот.

Г.г. Стефан нагласи дека храмот ќе има вистинска вредност само ако остане жив со верници.

– Изградивме храм со неверојатна убавина, но она што е најубаво во него е тоа што денес е исполнет со народ. Ќе повторам и сега, најубав храм е оној што е исполнет со верен народ – истакна архиепископот.

Граѓаните кои присуствуваа ја истакнаа важноста на настанот.

– Ова е навистина голем чин, по толку години да се изгради овој храм. Здравје, среќа и многу љубов би посакал за сите на овој свечен ден – рече еден од верниците.

МПЦ соопшти дека му доделува Орден на Св. Климент Охридски од прв ред на ктиторот Сашо Костовски и неговото семејство, за финансиската помош со која беше доградена црквата.

Церемонијата ја следеа и оние што не успеаја да влезат во храмот – надвор беа поставени два големи видео бима, а целиот настан беше документиран и со дрон.

Меѓу присутните беа министрите Панче Тошковски, Гордана Димитриеска Кочоска, Стефан Андоновски и Весна Јаневска, како и лидерот на СДСМ Венко Филипче.

Изградбата на храмот започна во 2012 година и траеше 13 години. Работите беа интензивирани во 2024 година, кога беше завршено внатрешното уредување, надворешноста и околниот простор.

The post СКОПЈЕ ДОБИ НОВ ХРАМ Осветена црквата „Свети Константин и Елена“ по 13 години градба appeared first on plusinfo.mk.

Македонската православна црква – Охридска архиепископија соопшти дека на 28 септември во 8.30 часот ќе се осветува црквата „Св. Константин и Елена“ што се наоѓа на улицата Македонија во центарот на Скопје.

– По повод осветувањето на велелепниот храм посветен на светите цар Константин и царица Елена, со особена радост ве покануваме да земете литургиско учество во овој свечен и бележит настан – рекоа од МПЦ-ОА.

Осветувањето ќе го изврши неговото блаженство, архиепископот Охридски и Македонски г. г. Стефан, во сослужение со бројни архијереи од Црквата.

The post ЌЕ СЕ ОСВЕТУВА ЦРКВАТА „СВ. КОНСТАНТИН И ЕЛЕНА“ ВО СКОПЈЕ Осветувањето ќе го изврши поглаварот Стефан appeared first on plusinfo.mk.

Македонската православна црква (МПЦ-ОА) има повеќе од 2.000 цркви и манастири, епархии и храмови, но само 99 лица кои официјално се водат како вработени. Оваа бројка се однесува на административен и на технички кадар: секретари, благајници, хигиеничари, лица за одржување… Но, не и на сите свештени лица.

– Тие се пријавени, имаат платени придонеси, им тече стаж и се здравствено осигурани, исто како секој друг вработен во државава – брифираат извори од МПЦ-ОА.

Но штом ќе се поместите од канцелариите кон олтарите, сликата драстично се менува.

Најголемиот дел од луѓето кои ги среќавате на влезот во црквите и коишто продаваат свеќи, темјан или бројаници – не се вработени.

– Најчесто се пензионери или студенти од Богословскиот факултет, кои волонтираат. Не се пријавени, немаат договор, не им се плаќаат придонеси. Но не се ни без никаков надомест. Црквата се грижи да не останат со празни раце – објаснуваат нашите соговорници.

Парите од свадби и од погреби се уплатуваат како дневен промет

Најмистериозниот дел од системот е статусот на самите свештеници. За повеќето од нив, особено во Скопје, важи едно многу необично правило: секој поп е – правно гледано – фирма за себе. Самиот закон го бара тоа од нив.

Тоа подразбира дека самиот свештеник поседува фирма и е одговорен за своите придонеси и даноци.

– Повеќето свештеници поседуваат фирми и се водат како трговци-поединци. Тоа значи дека сами се грижат за да си обезбедат плата, здравствено и пензиско осигурување. Во пракса тоа значи дека парите заработени од погреби, венчавки и од други верски обреди тие ги носат во банка во вид на дневен промет и ги уплаќаат на сметката од својата фирма. Црквата има увид во нивната заработка и тие за неа одвојуваат дел од прометот – објаснуваат нашите извори.

Селските попови со попразни џебови

Свештеник од еден голем црковен храм во центарот на главниот град сведочи за поинаква практика.

– Дозволено е секој храм да си води своја политика. Јас лично не поседувам фирма, ниту сам плаќам придонеси. Платата, здравственото и пензиското осигурување ми ги плаќа црквата во која служам заедно со уште пет свештеници. Ми тече стаж, редовно добивам плата и кога одам на обред, дел од заработените пари ги уплаќам како такса во црквата, а остатокот го делиме на шест еднакви делови за сите свештеници. Така е праведно и коректно – објаснува тој.

Токму тука се отвора прашањето колку е (не)исплатливо да се биде свештеник во рурален реон каде што има помалку верници, а паралелно на тоа и поретко се случуваат верски обреди.

– Разликите меѓу градските и селските свештеници се очигледни и тешко премостливи. Градските имаат постојан прилив на верници, крштевки, свадби и погреби, додека селските свештеници имаат малку прилики за заработка. Во селата нема многу крштевки и свадби. Таму најголемиот приход за свештениците се прави во периодот кога се осветува вода по куќите. Во тие денови еден селски свештеник може да заработи околу четири-пет наши градски плати. Ние, пак, во градот, ретко одиме по станови за да осветуваме вода, додека во селата, пак, луѓето не ги одбиваат свештениците – вели нашиот соговорник.

Ако верниците не запалат свеќа…

Еден од ретките што јавно и отворено зборува за ова е крушевско-демирхисарскиот епископ г. Јован. Неговата епархија, вели, е толку сиромашна што не се собираат пари дури ни за платата на архиерејот.

– Кај нас ниту еден поп нема фирма. Сите приходи се од верниците: свеќи, темјан, пари на икона… Можете ли да замислите за колку малку пари станува збор? – прашува епископот.

Тој додава:

Епископ Јован

Скопските свештеници се ситуирани, добро заработуваат. Но да ги прашате оние во Демир Хисар, Крушево, Делчево, Пехчево... тие живеат на работ на егзистенцијата

– Скопските свештеници се добро ситуирани, добро заработуваат. Но да ги прашате оние во Демир Хисар, Крушево, Делчево, Пехчево… тие живеат на работ на егзистенцијата – додава епископот.

На прашањето дали ова било тема на некоја од седниците на Синодот, одговара – не.

– Очигледно никому не му се слуша за овие луѓе. А зборуваме за луѓе кои не знаат дали ќе имаат леб на маса следниот месец. Или, уште полошо – дали ќе имаат за терапија кога ќе се разболат – вели г. Јован.

Какви давачки треба да плаќаат верските заедници?

Верските заедници се третираат како непрофитни организации и не се обврзници за данок на добивка, освен ако во рамки на своето работење остварат приходи од стопанска дејност – во тој случај, ако приходот надминува еден милион денари годишно, должни се да платат 1% данок на вкупен приход, појаснуваат од Управата за јавни приходи (УЈП).

Од таму додаваат дека кога верските заедници вработуваат лица, тие се обврзници за пресметка и уплата на придонеси од задолжително социјално осигурување – пензиско, здравствено и осигурување при повреда и невработеност – како и данок на личен доход.

Сите обврски се пријавуваат преку месечна пресметка на плата (МПИН), исто како и кај останатите работодавачи.

„Верските службени лица, пак, кои вршат верски обреди или други религиозни активности, се регистрирани како вршители на дејност и самите ги уплатуваат пресметаните придонеси за пензиско и здравствено. Основата за пресметка на овие придонеси изнесува 50% од просечната месечна плата објавена во јануари тековната година“, велат од УЈП.

Дополнително, овие лица го плаќаат и данокот на личен доход по паушално утврден нето-приход.

„Паушалниот данок го утврдува УЈП врз основа на неколку критериуми – возраст, способност, место на вршење дејност и други фактори предвидени со законот, а сè тоа врз основа на поднесено барање од страна на верското службено лице“, се вели во одговорот од УЈП.

Продолжува утре: МОНАСИТЕ ГЛУМАТ ЗЕМЈОДЕЛЦИ ЗА ДА ИМ ТЕЧЕ СТАЖ Се молат за здравје за да не молат за донации

The post СЕКОЈ ПОП ВО СВОЈА ФИРМА СЕ КРСТИ Вработени во името на Бога, но не и по земските закони appeared first on plusinfo.mk.

По повод празникот Илинден, Архиепископот Охридски и Македонски, г. г. Стефан, се обрати со послание до верниците, повикувајќи на духовна будност, миротворство и почит кон подвигот на пророкот Илија, но и на сите светии, илинденци и народни херои кои го воделе македонскиот народ низ вековите.

– Од подвигот и сведоштвото на пророкот Илија, до денешен ден, минаа многу векови. Отпадништво од верата сѐ уште има, а во многу делови на светот присутни се судири и војни. Нашата Македонија, пак, продолжува да биде пред постојани искушенија, оспорувања и лажни ветувања – порача Архиепископот, нагласувајќи дека лагата, користољубието и желбата за доминација сѐ уште владеат со светот.

– Затоа секој вистински богољубец и човекољубец треба да биде миротворец, треба да биде пример во доброто – додаде г.г. Стефан.

Обраќајќи се до „возљубените потомци на славните илинденци“, Архиепископот ги цитира зборовите на Јане Сандански: „Да живееш, значи да се бориш: робот – за слобода, а слободниот – за совршенство“, додавајќи дека тие зборови ја разоткриваат смислата на човечкото постоење.

– Оној кој нема слобода не може да се пројави во времето на овој свет, ниту пак може да принесе плод – ни пред историјата, ни пред Творецот. Затоа славните илинденци ја започнале својата борба, иако биле свесни за неповолната историска реалност и честите предавства – рече Архиепископот, додавајќи дека нивната жртва покажала дека Македонците не се умртвени дури и по многувековното ропство.

Тој посочи дека не е случајно што Илинденското востание е поврзано со празникот на пророкот Илија, бидејќи токму преку него се покажува дека без духовна слобода, не може да има ни национална. Првиот Илинден од 1903 бил, според г. г. Стефан, само зачеток на вториот Илинден од 1941 година, кој довел до создавање на сопствена држава на дел од Македонија.

– Третиот Илинден, од 1991 година, кога Сонцето над Македонија повторно изгреа, ја означи појавата на нашата независна и суверена држава на светската историска сцена – истакна тој.

Тој подвлече дека Македонците го прифатиле предизвикот на независноста, покажувајќи дека се достоинствен, мудар и богољубив народ.

Архиепископот порача дека секое поколение има свој предизвик и задача, денешните Македонци треба да изградат напредна и праведна заедница, со отфрлање на неодговорноста, неединството, неморалноста и нељубовта.

– Само со чесност и слога можеме да очекуваме напредок и добробит за сите – нагласи Архиепископот.

Во завршницата од Посланието, Архиепископот потсети и на примерот на пророкот Илија и апостолот Павле, кои – и без институции и моќ – со Божјата помош ги воделе луѓето кон вистината и спасението.

– Затоа, возљубени, искрено да се молиме и мудро да ја чуваме придобивката од трите Илиндена… Бог да ја закрилува нашата Македонска Православна Црква – Охридска Архиепископија и да ја благословува нашата Татковина, Македонија, но и сиот свет – заврши Архиепископот, честитајќи го празникот со зборовите:

„Честит Илинден!“

The post „СЕКОЈ ВИСТИНСКИ ВЕРНИК ТРЕБА ДА БИДЕ МИРОТВОРЕЦ“ Илинденско послание на Архиепископот г.г. Стефан appeared first on plusinfo.mk.

Синодот на Македонската православна црква – Охридска архиепископија денеска одржува седница за избор на митрополит на Дебарско-кичевската епархија, која остана без прв човек, откако минатата година во ноември по кусо боледување на 73 години почина тогашниот митрополитот дебарско-кичевски, господин Тимотеј.

Седницата е закажана за 10 часот, а засега единствен кандидат за оваа висока црковна позиција е јеромонахот Георгиј, кој на празникот Педесетница доби ново унапредување во монашки чин – игумен на церемонијата одржана во соборниот храм „Свети Климент Охридски“.

Произведувањето го изврши архиепископот охридски и македонски г.г. Стефан. Поранешниот декан на Богословскиот факултет Ѓоко Ѓорѓевски се замонаши на 27 мај, на 28 мај беше произведен за јероѓакон, а на 29 мај беше избран за јеромонах.

Одлуката за избор се носи со просто мнозинство. Во црковните редови има 12 владици, кои управуваат со епархии, така што за избор на идниот митрополит ќе бидат доволни седум гласови. Ако соодносот на гласовите е 50-50, пресудува гласот на архиепископот.

Неофицијално, на седницата не присуствува митрополитот повардарски г. Агатангел поради болест, а отсутен е и Американско-канадскиот митрополит г. Методиј, кој не допатувал во Македонија. Отсутните владици сепак ќе може да гласаат со тоа што ке овластат некој од колегите да гласа и во нивно име.

Минатата недела беа одржани мирни собири на верниците, во Охрид, Скопје и во Кичево, кои се залагаат за изборот на епископот антаниски Партениј за нов охридски владика.

The post АКО ВЛАДИЦИТЕ ГЛАСААТ ПАТА-ПАТА, ОДЛУЧУВАЧКИ ЌЕ БИДЕ ГЛАСОТ НА ПОГЛАВАРОТ Синодот на МПЦ-ОА избира митрополит на Дебарско-кичевската епархија appeared first on plusinfo.mk.

Ваше Блаженство, пред 25 години, во 1999 г. на Црковно-народниот собор во Охрид, бевте избран за петти Архиепископ на Македонската Православна Црквa. Во изминативе 25 години, Синодот на Македонската Православна Црква растеше и денес брои деветнаесет архиjереји, што говори дека сме жива Црква. Како народ, колку сме воцрковени и колку нашата Црква успева да ја доближи верата до секој Македонец?

– Како да беше вчера! Поминаа незабележително, иако 25 години и не се малку. Но и не се битни годините, туку побитно е како поминале, и што останало и што ќе остане запаметено. Историјата секому ќе му забележи, и што е направено и што не е. Пред четврт век, со Божји благослов и со волјата на народот, ни се довери, ако може така да се рече, нам, на втората генерација архијереји, да го продолжиме раководењето на возобновената Охридска Архиепископија како Македонска Православна Црква. Тоа беа години на исчекувања, години во кои продолжи отфрлувањето и понижувањето, но беа и години во кои опстојувавме во барањето на правдата и бранењето на нашата вистина. Не отстапивме од она за кое се залагаа сите наши претходници од Арсениј до Доситеј и наваму. И, да Му благодариме на Бога, се исполни времето: на 9 мај 2022 година, со Одлука на Цариградската Патријаршија, со благослов на Неговата Сесветост, Вселенскиот Патријарх Вартоломеј, бевме примени во канонско и евхаристиско единство со останатите помесни Цркви, а на 5 јуни истата година, од Неговата Светост Патријархот Порфириј, го примивме Томосот за автокефалност, што ни го додели Архијерејскиот собор на Српската Православна Црква.

Во меѓувреме, и покрај сите надворешни оспорувања, растевме како Црква. Се обновуваа стари и се изградија нови храмови, и во Скопската и во сите наши епархии, се намножија свештенослужителите, благодарение на Богословијата и на Богословскиот факултет, продолжи да се обновува монаштвото и да се зголемува бројот на архијерејите… Сето тоа говори за постојаниот духовен раст, иако секогаш може и повеќе и подобро. Најважно од сите растења е растежот на Црквата во душите на народот! И покрај отсуството на религиозно образование во нашите училишта, и покрај неможноста на верата да ѝ се даде барем малку простор во медиумите, нашиот народ си ја почитува прадедовската вера и живее со неа. Особено радува што во неделните и празничните денови на светите богослужби во храмовите присуствуваат бројни верници, од кои поголемиот број се млади луѓе. За жал, и во ова време во недостаток на верската поука во училиштата, духовната литература и проповедта во храмовите се единствените помагала за запознавање на народот со вистините и со учењето на Светата Црква. Но, да се надеваме на подобри времиња!

Во текот на Вашето архиепископско делување Македонската Православна Црква интензивно се развиваше – се осветија многу храмови и сакрални објекти, би ги издвоиле: храмот на свети Климент на Плаошник, храмот на Пресвета Богородица во Скопје, храмот на Света Троица во Радовиш; се заврши фрескоживописот на Архиепископскиот соборен храм на свети Климент во Скопје, се изгради Милениумскиот крст на Водно, се изгради новата зграда на Македонската богословија во Драчево. Македонската Православна Црква се развива во континуитет. Која е визијата за понатамошен развој, но и за зачувување на културното богатство, кое е многубројно во нашата Татковина!

– Честопати велам дека нашата Татковина е земја-храм, земја-манастир, земја-крст! Нашиот народ и кога за ништо друго немал ‒ за Бога и за верата своја имал! Велелепните Божји домови, распослани ширум Македонија, сведочат дека сме црквољубив и црквоградлив народ. Впрочем, веројатно не е далеку од вистината да се каже дека најголемиот дел од нашето сенародно културно богатство е токму црковното богатство, односно дека тоа се нашите велелепни средновековни и преродбенички храмови и манастири, со прекрасните икони и фрески во нив, како што и најдревните книги ни се црковните.

Низ сиве изминати години, во своето служење на нивата Господова, се обидувам да го продолжам градителското и обновителското дело на моите претходници на архиепископската катедра на нашата помесна Црква. А истото успешно го прават и останатите браќа архијереји. Па, покрај градбите што ги спомнавте, изградени се и се градат и многу други сакрални објекти и тоа не само во Скопската епархија, туку и ширум нашата земја, како и меѓу нашите иселеници по светот. Многу е и направено и се прави, но и уште многу треба да се направи! Притоа, едно секогаш треба да помниме: богоугодно е храмови и манастири да градиме, но, потребно е и откако ќе ги изградиме храмовите да ги исполнуваме со верници, а манастирите со монаси, зашто само храмови полни со верен народ и манастири со монаси, се убави храмови и живи манастири!

Покрај градењето на нови храмови и манастири, Македонската Православна Црква интензивно вложува и во богословското образование на својот кадар! Ако во минатото, Македонската православна богословија и Православниот богословскиот факултет имаа недостаток на професорски кадар, денес имаме професори кои се школувале во светските богословски центри! Колку младите во Македонија се заинтересирани за изучување на богословските науки и дали нашите образовни институции се отворени за проширување на својата дејност, со нудење на последипломски и докторски студии за студенти и од други научни области?

– Улогата на образовните богословски институции во животот на една Црква е огромна, незаменлива! Во нив идните православни пастири се учат на богомислие и богољубие, се учат како за Бога да словат и како на Бога да Му се молат. Да, со радост можеме да кажеме дека денес нашиот Факултет и нашата Богословија имаат професори коишто, покрај во нашите образовни институции, се образувани и на врвните богословски центри во: Солун, Санкт Петербург, Москва, Букурешт, Софија, Рим, Бари, Берлин, Келн…, што говори дека на кадровско ниво образовните центри ни се во добри раце.

Што се однесува до правото за запишување на последипломски и докторски студии за студенти коишто дипломирале на прв циклус студии на други научни области, одговорот е – да. Оние коишто студирале на факултети од хуманистичките науки, можат да се за запишат на магистерски студии на Богословскиот факултет, доколку за тоа добијат благослов од Светиот архијерејски синод.

Во август минатата година извршивте канонска посета на Aмериканско-канадската епархија по повод прославата на 60 години од осветувањето на првиот храм на МПЦ ‒ ОА во Америка, храмот „Свети апостоли Петар и Павле“ во Гери, Индијана. Како народ, нѐ има по целиот свет, во Австралија, во Европа… Во последниве години сѐ повеќе млади луѓе се иселуваат од Македонија. Колку Македонската Православна Црква учествува во животот на нашите во дијаспората и како ја гледате иднината на дијаспората на Македонската Православна Црква?

– Така е, во минатото лето Господово ја имав радоста да ја посетам Американско-канадската епархија, по повод 60-годишнината од осветувањето на нашиот прв храм на Северноамериканскиот Континент, храмот којшто за нашинците таму беше првоапостолен. Беше убаво повторно да се биде во Црковната општина „Свети апостоли Петар и Павле“, која првобитно била оформена во Гери, Индијана, каде што и бил осветен првиот нејзин храм, а којшто денес се наоѓа во блискиот град Краун Поинт. Тамошните нашинци имаат откупено голема површина и имаат изградено и украсено навистина прекрасен, велелепен дом Божји, со сите потребни попратни објекти за веронаука и за сенародни собирања и, предводени од својот епископ, Митрополитот Американско-канадски г. Методиј, и од своите двајца млади и трудољубиви пастири, како и од вредната и црквољубива управа, имаат Црковна општина која е навистина жива и е пример за почит.

При посетата на Новиот континент, освен во Краун Поинт, во САД ги посетив и двете црковни општини во Чикаго, двете црковни општини во Детроит и Црковната општина во Сиракјуз, во сојузната држава Њујорк, а во Канада ги посетив: Катедралниот храм „Свети Климент Охридски“ во Торонто и црковните заедници во Маркам, Ејџекс, Мисисага и Хамилтон. Во најголемиот дел од тие храмови ја имав радоста да отслужам Света Литургија, или Вечерна богослужба, и да се сретнам со бројни македонски чеда од тие простори.

Но минатата година, исто така, бев и на неколку канонски посети на наши црковни општини во Европа. Особено би ги истакнал престојот во Хрватска, по повод осветувањето на прекрасниот храм „Света Злата Мегленска“ во Загреб, посетата на Дортмунд за освет на храмот „Свети Кирил и Методиј“ и посетата на нашите две први европски црковни општини во шведските градови Малме и Гетеборг, кои во минатата година прославија 50 години од своите формирања.

Инаку, секој престој меѓу иселените нашинци секогаш ми донесува две спротивни емоции. Од една страна, радосен сум затоа што и денес потврдуваме дека како народ каде и да сме ‒ верата прадедовска не ја забораваме, туку, напротив, токму Црквата е таа што ги собира нашинците во туѓина! Од друга страна, секогаш сум и по малку тажен, затоа што самиот факт дека на Запад се јавува сѐ поголема потреба за наши нови храмови и дека постоечките сѐ повеќе се полнат, е и јасен знак дека Татковината ни се празни! Тоа е сериозен проблем пред кој како народ и како општество сме исправени и се надевам дека во скоро време процесот на силно иселување, кој во последниве деценија-две ја зафати Македонија, ќе престане. Во спротивно, верата ќе ни опстои, за тоа сум спокоен, оти сум убеден дека нашинците и во третото и во петтото и во секое поколение во емиграција ќе си ја зачувуваат верата, но ќе ги доведеме во прашање опстојот на државата, јазикот, традициите… Нашата Црква ќе има иднина во дијаспората, а наше, пак, на нас коишто живееме во Татковината, е да ја правиме Македонија попристојно место за живеење, место од кое младите не ќе сакаат да заминуваат, а заминатите ќе сакаат да се вратат.

Целото интервју на Архиепископот Охридски и Македонски г. г. Стефан можете да го прочитате на „Литургија.мк“.

The post ИНТЕРВЈУ НА АРХИЕПИСКОПОТ Г. Г. СТЕФАН Да продолжиме по патот на вистината, порачува поглаварот на МПЦ-ОА appeared first on plusinfo.mk.

Српскиот патријарх Порфириј потегна историски чекор со вчерашното издавање амин за доделување автокефалност на Македонската православна црква (МПЦ-ОА), но не само поради тоа што со таквиот потег се затвори 55-годишниот црковен спор, туку и поради фактот што Српската православна црква (СПЦ) стана една од ретките православни цркви која предлага и практично доделува автокефалност на друга православна црква, а Вселенската патријаршија да не игра клучна и одлучувачка одлука во целиот тој процес.

Сѐ до 20 век, односно цели 2.000 години, одлуката за доделување автокефалност на друга црква се носеше со главно посредништво на Вселенската патријаршија на чело со вселенскиот патријарх, но очигледно, сега, во 21 век, работите се менуваат и ние во моментов сме сведоци на еден сосема поинаков начин за доделување автокефален статус на една црква.

Дали работите се менуваат на подобро или на полошо ќе дознаеме наскоро по заедничката литургија што ќе ја отслужи поглаварот на МПЦ-ОА, г.г. Стефан со вселенскиот патријарх Вартоломеј во Цариград.

Оти, за разлика од останатите помесни православни цркви (Руската, на пример), кои со радост ја примија веста и веќе испратија искрени честитки, сѐ до денеска непознато беше како вселенскиот патријарх Вартоломеј гледа на работите откако СПЦ ја врати МПЦ-ОА во канонско единство.

Цели шест дена од заедничката помирувачка литургија во храмот „Свети Сава“ во Белград му беа потребни на вселенскиот патријарх Вартоломеј за да го искаже својот став околу враќањето на МПЦ-ОА во канонското единство. Во интервју за грчката телевизија ЕРТ тој прилично резервирано вели дека отстранувањето на повеќедецениската шизма е историски момент, но и признава дека „уште пред одлуката на Вселенската патријаршијата постоел дијалог меѓу црквите на Македонија и Србија“.

Тоа што сега нас треба да нѐ интересира е дали патријархот Вартоломеј е подготвен да го прифати предлогот на српскиот патријарх Порфириј, кој јасно и недвосмислено рече дека не му пречи името на црквата и дека нема да се меша во дијаспората на МПЦ-ОА. Буквално во воздух виси прашањето дали Вселенската патријаршија е спремна да прифати автокефална МПЦ-ОА со „тоа на М“ во името, а не се знае што ќе биде и со македонската дијаспора, оти еден од условите на Цариград е да се одречеме од дијаспората и да му ја подариме на вселенскиот патријарх.

– Ја отстранивме шизмата, прогласивме дека влегуваме во евхаристиска заедница со нив. Ја нарековме нивната црква Охридска архиепископија, го исклучивме терминот ‘македонска црква‘ и било каков изведен збор од зборот ‘Македонија‘. Ги ограничивме границите на јурисдикцијата во границите на територијата на Северна Македонија, како што се вика денес и сите дополнителни административни прашања ѝ ги доделивме на Светата црква на Србија, со предуслов, овие останати работи да бидат врз основа на светоканонскиот чин и вековните пракси на целата православна црква – рекол вселенскиот патријарх Вартоломеј.

Постојат реални ризици

Андреја Богдановски, докторанд на Универзитетот во Бакингем, Велика Британија, во изјава за Плусинфо вели дека постои ризик од евентуална поларизација во православието доколку процесот не се одвива преку еден координиран и искрен пристап кај главните чинители СПЦ, МПЦ-ОА и Цариград.

Прашањето за начинот за доделувањето на Томосот за автокефалија има потенцијал да ја возобнови дебатата за улогата на мајката-црква, останатите помесни цркви и вселенскиот патријарх во процесот на доделување на автокефалија.

Андреја Богдановски Докторанд на Универзитетот во Бакингем, Велика Британија

– Вселенскиот патријарх Вартоломеј беше јасен во својата одлука од 9 мај околу името на црквата, а тоа е дека ја признава црквата предводена од архиепископот Стефан како „Охридска” без името „Македонска“. Новите околности околу спремноста на СПЦ да даде автокефалија не мислам дека менуваат нешто суштински во неговата перцепција по однос на ова прашање која е втемелена со години. И покрај тоа што СПЦ во случајот нема противење во однос на користењето на целосното име на МПЦ-ОА, во првичното соопштение од 16 мај СПЦ препорачува дека МПЦ-ОА треба да го реши официјалното име со грчките цркви и останатите помесни цркви. Впрочем и самата МПЦ-ОА со цел одблокирање на процесот покажа подготвеност да биде нарекувана како Охридска Архиепископија. Гледаме сличен пристап и со последните писма испратени од државниот врв до Вселенската патријаршија – појаснува нашиот соговорник.

Прашањето за начинот за доделувањето на Томосот за автокефалија, додава тој, има потенцијал да ја возобнови дебатата за улогата на мајката-црква, останатите помесни цркви и вселенскиот патријарх во процесот на доделување на автокефалија.

– Постои ризик од евентуална поларизација во православието доколку процесот не се одвива преку еден координиран и искрен пристап кај главните чинители (СПЦ, МПЦ-ОА и Цариград). Да не заборавиме дека во првичното соопштение на СПЦ од 16 мај беше наведена потребата за сеправославна согласност и прифаќање на конечниот статус на МПЦ-ОА. Истовремено, српскиот патријарх Порфириј во текот на вчерашниот ден не го спомна Вартоломеј кога зборуваше за наредни чекори, туку кажа дека СПЦ прифаќа, признава и одобрува автокефалност и дека за тоа останатите цркви следејќи го канонскиот редослед ќе бидат информирани и повикани и тие да го прифатат автокефалниот статус на МПЦ-ОА – објаснува Богдановски.

Наредните чекори, појаснува тој, се формализација на одлуката донесена за автокефалија дадена од страна на СПЦ преку договор со МПЦ-ОА за техничко-административните прашања кои произлегуваат од ваквиот чекор.

– Како јавност сѐ уште не сме запознаени со деталите од преговорите помеѓу СПЦ и МПЦ-ОА, па така не можеме со сигурност да кажеме што точно имплицира сето ова. По слободна волја на толкување ова може да се однесува на завршување на техничките процедури кои би требало да произлезат од сослужувањето на архиепископот Стефан и српскиот патријарх Порфириј минатиот четврток и прифаќањето на МПЦ-ОА да биде привремено со статус на автономна црква, сѐ до издавањето на Томос за автокефалија. Во овој корпус на прашања би ги вброил и уредувањето на статусот на Православната охридска архиепископија (ПОА) со оглед на новите околности и Томосот за автономија издаден на оваа црква во 2005 година, како и идниот статус на раководството на ПОА. Мислам дека постојат низа зафати како од македонска, така и српска страна, кои се потребни за да се дојде до чиста процедура – вели Богдановски.

Ќе има уценувања и условувања

Српскиот верски аналитичар Жељко Ињац во разговор за „Локално“ смета дека Вселенската патријаршија секако ќе се обиде да ја потчини новата македонска црква, како што тоа го направи со расколничката црква во Украина, давајќи ѝ еден вид полуавтокефалност со создавање црква што повеќе личи на парохија отколку на локална црква, за да ги оправда своите неопапистички претензии.

– Но, единствено валидно е тоа сите помесни цркви ја признаат Македонската црква под нејзиното целосно име и презиме, по древната православна практика. Вселенската патријаршија е мајка на сите словенски цркви, но не е мајка на сите цркви, таа е сепак Ерусалимска патријаршија. Сега во МПЦ-ОА мора да бидат мудри да не се согласат на уцени и на какви било услови во однос на името, јурисдикцијата или Томос, без разлика кој ќе го додели – порачува Ињац.

Српскиот аналитичар претпоставува дека вселенскиот патријарх Вартоломеј ќе направи нешто слично како српскиот патријарх, без давање Томос, но најверојатно нема да ја пропушти приликата да го нагласи неговиот наводен примат во православната црква и тоа ќе биде крај, барем во оваа фаза.

На прашањето дали најавениот Томос за автокефалност на МПЦ-ОА ќе важи и за епархиите надвор од територијата на Македонија, аналитичарот вели дека тоа ќе зависи од тоа кој ќе го додели Томосот.

– Ако го дадат Србите, ќе биде, како што се наведува во соопштението на Соборот на СПЦ, дека МПЦ-ОА ќе ја добие сета јурисдикција над своите верници, како во татковината, така и во дијаспората. Ако го даде Вселенската патријаршија, која има претензии кон дијаспората на сите помесни цркви, тешко дека МПЦ-ОА ќе ја задржи дијаспората. Тоа е сега борбата пред МПЦ-ОА за целосна јурисдикција над своите верници и балансирање меѓу СПЦ и Цариград. Српската православна црква не може повеќе од ова, а зад Вселенската патријаршија стојат моќни светски центри. Владиците од МПЦ-ОА и властите треба да бидат мудри да не се замерат со моќниците, а сепак да се изборат за своите права. На вашата црква и натаму ѝ претстои мачна и тешка борба да ја потврди својата духовна самостојност – порачува Ињац.

The post ОСИРОМАШЕНИ, ПРЕИМЕНУВАНИ, АМА АВТОКЕФАЛНИ? Цариград ќе ни ја лапне дијаспората, ама и „тоа на М“ во името на МПЦ-ОА appeared first on plusinfo.mk.