Во македонскиот јавен дискурс убедливо најгласни се два поими: компромис и политика/политичко. Но речиси никој ништо не прави да ги појасни или да им (до)даде реална димензија сместена во македонското секојдневие, некакво приближно значење во конкретен современ контекст којшто би бил поразбирлив (и) за пошироката јавност. За нештата да бидат појасни, се разбира. Или тоа некому не му одговара?

На пример, што е тоа компромис и што означува тој поим кога говориме за македонскиот евроинтегративен процес исправен пред ѕидот со бодликава жица викан – бугарско вето. За тој „компромис“ се провикнува дури од Брисел и нашено Црвенкапче на привремена работа во нато дувлото (малите букви се…), солејќи памет дека во оваа македонска евроинтегративна агонија „тоа не е предавство, не е попуштање, ниту компромис во смисла во која кај нас тој збор се доживува како срамен“! Едновремено, модифицирани верзии можете секојдневно да слушнете на настапите на поединци од сектана што глуми опозиција, од нивните прислужници на социјалните мрежи и во дел од медиумите и слично.

И тоа е чиста замена на тези, иако повеќе одговара на лажно толкување на нештата, на класично извртување на точното значење на поимот, дури и во неговите најшироки варијанти. Зашто компромисот, во меѓународната но и во локалната политика, како впрочем и во животот, е договор односно спогодување помеѓу две или повеќе страни околу едно (спорно) прашање со различни толкувања односно пристап. Тогаш компромисот нуди согласност преку заеднички отстапки што би ги прифатиле страните во интерес на „затворање“ на проблемот преку постигнување заедничко решение.

И сега, дали ветото од источниот сосед изразено преку диктатот „Бугари во Устав“, што едновремено значи и времено или трајно стопирање на македонскиот евроинтегративен пат е – такво прашање? Прашање односно проблем решлив со компромис на двете страни? Можеби, но само за незрел ум, за неспособни политиканти и неуки поединци. Зашто, во случајов, станува збор за едностран услов, уцена, скандалозни и апсурдни сами по себе и неприфатливи за нормална држава, а никако за нешто што може да се подведе – не пак реши! – со компромис! Зошто? Бидејќи во случајов само едната страна е таа што мора да отстапи, поставена е пред свршен чин којшто нема никакви допирни точки со елементите на некаков компромис.

А тука доаѓаме и до вториот важен аспект на компромисот: кои и какви нешта се решливи преку компромис? Се разбира, многу прашања се решливи на тој начин, особено во меѓународната политика, но не и парадоксални барања, апсурдни диктати, небулозни условувања итн. Нашиве слепци си играа со Устав, знаме, име, сонародници во соседни земји…, сè под апсурдниот превез на компромисот. Си играа – некој ќе рече ги распродаваа!? – носечките фундаменти на државата.

И сето тоа – како впрочем и актуелниот „проблем“ со источниот сосед – ама баш никако не може да се подведе под поимот компромис, како што тоа се обидува да нè убеди, попрво подметне, Црвенкапче дури од Брисел и локалниве политички шалабајзери. Оттука, таквите „компромиси“ не само што не се тоа туку и кај нас имаат соодветно име, најчесто нарекувани кукавичлак, подаништво, прислужништво, профитерство, политикантство… И срамни, апсолутно!

А на тој поим безрезервно му „се редат“ и едно чудо улични „експерти“ и политикантски денгуби, секој со свои „тези“ и тез(г)ички. Во таа насока прилично чуден е и ставот на власта која што отворено се противеше на слепото прифаќање на флоскулата „Бугари во Устав“ како компромис, а која што денес упорно се држи само до гаранциите коишто, иако неопходни и разбирливи, не се единствената опасност што демне на тој пат. Зошто, по ѓаволите, никој не говори за она „потоа“?

Или, на пример, ако утре ги добијат тие гаранции и ги внесат Бугарите во Уставот, сигурни ли се дека со тоа ја затвориле темата? Добро, можеби власта има разработени планови за тоа „потоа“ и како да се справува со сето она што би следело, но не треба ли граѓаните да бидат барем минимално информирани за потенцијалниот развој на настаните подоцна. И дали навистина тоа нема – како што вели Црвенкапче – да биде предавство, згора и срамно?

Зашто, отворањето на Уставот, по којзнае кој пат, и не е којзнае колку тешка работа, а уште полесно е впишувањето на еден збор, па нека е и Бугари, во него. Апропо: ја слуша ли некој онаа шмизла побегуља Михаилова и што сè изрецитира на оној бугарски подкаст? Тоа се прераскажани само дел од нештата што нè чекаат во втората фаза, онаа по „Бугари во Устав“. И не само тие, туку промена на едно чудо закони со коишто на тие исти грст Бугари ќе им се отвори патот кон јавно ширење на непријателска бугарска кампања низ сите можни форми во Македонија, финансирана од јавни пари. Се разбира, власта ќе може да се занимава со деманти, но тоа ќе биде единственото што ќе може да го прави.

Оттука, во сета оваа на мигови и трагикомична ѓурултија со македонските евроинтеграции, таканаречениот компромис по налудничавото прашање „Бугари во Устав“ не само што нема ни приближна врска со значењето на поимот туку се претвора во тема прекриена со десетици таинствени превези испредени во анахроните бугарски предилници и премачкани со познатите евро-бои од пред еден-два века.

Прилично сличен, но и суштински различен е „компромисот“ со „Преспанскиот договор“. Таму нештата се многу поперфидно манипулирани, втората страна морала компромисно да се согласи на одделни отстапки, но генералната дикција и историските „толкувања“ останаа – катастрофални. Но тој „компромисен“ договор изгледа го чека вистинското перо коешто би се нафатило да ги појасни сите негови небулози и нашите неразбирања на што сè сме се согласиле и што сè сме загубиле во некоја поблиска или подалечна иднина!

И, се разбира, можеби најважниот аспект на таквите историски „компромиси“: присвоеното право на една генерација шарлатани и политички дилетанти да менуваат минато, сегашност и иднина според нивните малоумни „толкувања“ на нештата и да распродаваат историски нешта стекнати од претходните генерации и сочувани за идните. Ако тоа не е срамно предавство, не знам што е.

А сето тоа, сите овие „компромиси“, некои сакаат да ги подведат под поимот – политика. Што е налудничаво, се разбира. Но за тоа во некоја друга прилика.

Извор: Теодосиевски уметност