Доларот не е светска валута затоа што нафтата се продава во долари. Оваа теза, која со години се повторува во медиуми, анализи и на социјалните мрежи, ја урива „Фајненшл тајмс“ (Financial Times), во статија со провокативен наслов: „Не постои нешто како петродолар“.

Наместо приказната за нафта и геополитички договори, британскиот весник вниманието го префрла кон многу подлабок и помалку видлив механизам – евродоларскиот систем, кој, според нив, е вистинскиот темел на глобалната финансиска доминација на САД.

Не постои глобална обврска нафтата да се продава исклучиво во долари

Токму тука почнува и недоразбирањето. „Петродоларот“ никогаш не бил формален систем со јасни правила и институции. Тој е повеќе наратив – поедноставена приказна дека светот користи долари затоа што нафтата се тргува во долари, особено по договорите со Саудиска Арабија од 1970-тите.

Но, како што укажува ФТ, оваа врска е пренагласена. Ниту постои глобална обврска нафтата да се продава исклучиво во долари, ниту пак токму нафтата е главниот извор на моќта на американската валута.

Што се тоа евродолари?

Вистинската приказна, според анализата, е далеку покомплексна и води кон поим што ретко се спомнува во јавноста – евродоларот. Тоа се долари кои циркулираат надвор од САД, во банки и финансиски центри низ светот – од Лондон до Сингапур и Хонгконг. Овие долари не се под директна контрола на американската централна банка, но сепак се клучен дел од глобалниот финансиски систем.

Токму овој „невидлив“ пазар, создаден уште во времето на Студената војна, денес е огромен. Банки позајмуваат долари, компании земаат кредити во долари, држави се задолжуваат во долари – и сето тоа често без директна врска со американската економија. На тој начин, доларот станува глобален јазик на финансиите, а не само валута на една држава.

Системот е доларски и за тоа не е „виновна“ нафтата

Ова ја менува и перспективата за тоа зошто доларот доминира. Не затоа што постои некаков „таен договор за нафта“, туку затоа што целиот финансиски систем – кредити, обврзници, трговија, деривати – функционира во долари. Со други зборови, светот не користи долари поради нафтата, туку нафтата (и сè друго) се тргува во долари затоа што системот веќе е доларски.

Затоа ФТ е скептичен кон популарните тврдења дека „петродоларот умира“ или дека светот се префрла кон нова валута. Иако е точно дека дел од трговијата со енергенси се одвива во други валути, тоа не значи дека доларот ја губи својата улога. Причината е едноставна: глобалниот долг, банкарскиот систем и финансиските пазари сè уште се длабоко врзани за доларот.

„Деполитизација“ и нови валутни блокови

Оваа анализа доаѓа во време кога сè почесто се зборува за „дедоларизација“ и за подем на нови валутни блокови. Но ФТ предупредува дека таквите процеси се побавни и покомплексни отколку што изгледаат. Промената на валутата во која се тргува со нафта е релативно лесна. Промената на целиот финансиски систем – речиси невозможна на краток рок.

Истовремено, светот навистина се менува. Енергетската транзиција, растот на Кина и појавата на мултивалутна трговија создаваат нови динамики. Но тие не значат автоматски крај на доларот. Наместо тоа, се создава покомплексен и пофрагментиран систем, во кој доларот сè уште игра централна, но не и апсолутна улога.

Она што навистина постои е глобална мрежа на доларска ликвидност

Суштината на пораката на „Фајненшл тајмс“ е едноставна, но непријатна за многу популарни теории: петродоларот не исчезнува – затоа што никогаш не постоел како што си го замислуваме. Она што навистина постои е глобална мрежа на доларска ликвидност, изградена врз банки, кредити и доверба.

И токму таму, далеку од нафтените полиња и геополитичките митови, лежи вистинската моќ на доларот.

The post НАФТАТА НЕ ГО ДРЖИ ДОЛАРОТ, ВИСТИНСКАТА МОЌ Е СКРИЕНА ВО БАНКИТЕ „Фајненшл тајмс“ го разбива митот за „петродоларот“ appeared first on plusinfo.mk.

И во вториот квартал од годинава банкарскиот сектор ја задржа својата стабилност, со подобрена солвентност, добра ликвидност и со задржан квалитет на кредитното портфолио, оцени Советот на Народна банка.

„Во вториот квартал од 2024 година, банките работеа во поповолно домашно макроекономско окружување, во време кога геополитичкиот контекст сѐ уште е нестабилен и создава неизвесност и зголемени ризици за следниот период. Притоа, во овој квартал растот на депозитите на банките беше поумерен, но тој и натаму е солиден и овозможува одржување на кредитниот раст, којшто малку забрза во вториот квартал од годината“, се вели во оценката.

Народна банка смета дека солвентноста на банкарскиот систем и натаму бележи тренд на подобрување, а стапката на адекватност на капиталот достигна ниво од 19%, коешто е највисоко од 2006 година наваму.

-Задржувањето на добивките остварени во минатата година овозможи натамошно зајакнување на капиталните позиции на банките, додека без малку 40% од сопствените средства на банкарскиот систем отпаѓаат на заштитните слоеви на капиталот или се „слободни” над потребното минимално ниво и може да се употребат за покривање на неочекуваните шокови и загуби. Повисоките показатели за солвентноста главно се темелат на распределбата на добивкaта од минатата година, а во голема мера се поддржани и од повисоките регулаторни и супервизорски барања за одржување повисок капитал од страна на банките, што пред сѐ е поврзано со заштитните слоеви на капиталот и капиталниот додаток утврден врз основа на супервизорска оцена – велат од НБ.

Се оценува и дека солвентноста на банкарскиот систем и натаму ќе се подобрува како резултат на зголемувањето  на противцикличниот заштитен слој на капиталот, што ќе почне да се применува во наредниот период.

Според НБ, ликвидноста на банкарскиот систем и натаму е на задоволително ниво, профитабилноста се подобри, но побавно од лани, додека кредитното портфолио на банките го задржа квалитетот.

Советот предупредува дека условите и натаму се неизвесни, а ризиците за светската и домашната економија на краток и на среден рок сѐ уште постојат.

– Оттука, потребна е натамошна претпазливост во управувањето со ризиците и во водењето на политиките, а Народната банка е подготвена да ги употреби сите неопходни инструменти и да презема соодветни мерки со коишто ќе се придонесе за задржување на стабилноста на девизниот курс, ценовните нивоа и на банкарскиот сектор – велат од НБ.

The post НЕ ГРИЖЕТЕ СЕ ЗА ВАШИТЕ ПАРИ ВО БАНКИТЕ Народна банка го оцени банкарскиот сектор за стабилен appeared first on plusinfo.mk.

„Со потпишување на Договорот денеска обезбедуваме 500 милиони евра за буџетска поддршка, за поддршка на локалниот развој преку проекти во општините, како и за поддршка на економијата. Тоа беше повеќе од потребно за нашата економија, која во првиот квартал имаше многу слаба економска активност и бараше мерки кои ќе направат раздвижување и забрзување на економската активност. Исто така, и реализацијата на проектите во општините претставуваа неопходност затоа што и тие ќе имаат позитивно влијание врз економската активност, а дополнително со нив ќе решиме и горливи проблеми на граѓаните”, рече министерката за финансии по потпишување на Договорот.

Заемот, како што истакна, се обезбедува по поволни услови, со рок на отплата од 15 години, со вклучен грејс период од 3 години и каматна стапка од 3,25%.

„Одлуката на Владата да го обезбедиме планираното надворешно задолжување со Буџетот за 2024 година преку билатерален заем од Унгарија, наместо со издавање нова еврообврзница, произлезе како резултат на поволните услови што ги добивме и заштедата што ја правиме само по основ на каматата. Каматните стапки по кои би ја добиле оваа сума на меѓународниот пазар е околу 6% и тоа е голема заштеда по буџетот по овој основ, односно заштеда на годишно ниво од околу  14 милиони евра. Дополнително и рочноста дава предност и помал ризик од потреба за рефинансирање“, рече Димитриеска-Кочоска .

Ваквите услови се резултат и на политиките што ги води Владата, а за што, како што посочи министерката, минатата недела добивме потврда и од кредитната агенција „Фич”, којашто има значајна улога за каматните стапки коишто ги добива земјата при задолжување на финансиските пазари.

Она што е за потенцирање, рече министерката,  е дека делот  од заемот кој ќе оди кон компаниите ќе биде пласиран исто така по поволни услови, што ќе влијае на отпочнување на еден инвестициски цисклус во приватниот сектор од над 500 милиони евра со кој ќе се обезбедат повисоки стапки на економски раст.

Средствата, како што рече, до крајот на неделата треба да бидат префрлени на сметките во земјата и потоа да почнат да се реализираат согласно планираното.

The post ПОТПИШАН ДОГОВОРOT ЗА УНГАРСКИОТ ЗАЕМ Обезбедена е ликвидноста на Буџетот, ќе има пари за општините и за компаниите appeared first on plusinfo.mk.

Има промени во цените на житото на светските берзи, но засега, барем најмалку 1,5 до два месеца, цената на лебот и на останатите основни прехрабени производи во земјава нема да се промени, велат пекарите.

Според нив, по месец-два повторно ќе се прави анализа со оглед на руско-украинскиот конфликт и турбуленциите на Блискиот Исток, како и поради поскапувањето на нафтата кое може да значи потенцијална повисока цена на суровините во прехранбената и општо, во целата индустрија.

Како што оценува Агро-бизнис комората на Сојузот на стопански комори (ССК), многу поголем проблем од цената на лебот во моментов е ликвидноста на компаниите и одливот на работна сила во секторот.

– Стигнаа информации од големите производители како Украина и Русија дека таму не се знае како ќе се одвиваат жетвите поради воените дејства, што влијае врз берзата. ФАО истакна некој процент на зголемување на цената на житото. Тоа, сепак, е незначително и ние, како Агробизнис комора, тврдиме дека во наредниот период ќе има стабилност на цената на прехранбените производи, барем во сегментот на основни производи како житото, пекарските производи. Големиот притисок што го имаме е од друга природа и трае најмалку една година. Се работи за големиот одлив на човечките ресурси во западните и туристичките земји како Грција и Хрватска. Проблем е и ликвидноста на компаниите кои се соочуваат со недостиг на финансии – истакна Горан Ѓорѓиевски од Агро-бизнис комората.

Тој укажа и на високите каматни стапки. Банките, рече, тешко одобруваат кредити и тешко овозможуваат пристап до финансии со соодветно ниска цена.

-Тука би ги насочил проблемите. Повеќе притисок се чувствува од страна на недостигот на човечки ресурси, имавме и покачување на минималната плата. Сето тоа се одразува таму, компаниите да имаат повеќе трошоци за тоа, отколку во однос на цените на суровините кои во овој момент имаат стабилна вредност – напомена Ѓорѓиевски.

И на 23 април, на друг настан што го организираше ССК, Ѓорѓиевски тврдеше дека лебот нема да поскапи и дека неговата цена е стабилна.

The post МОЖЕМЕ ДА БИДЕМЕ МИРНИ ДВА МЕСЕЦА Иако се неликвидни и без работници, пекарите нема да го поскапат лебот appeared first on plusinfo.mk.

Одлуката доаѓа по вчерашнот пад на акциите на банката, откако нејзиниот главен инвеститор Саудиска национална банка изјави дека нема да може да обезбеди дополнителна помош.

Покрај тоа, банката нуди готовинска понуда во однос на десет високи надредени хартии од вредност деноминирани во американски долари за вкупен износ до 2,5 милијарди долари – како и посебна понуда за четири должнички хартии од вредност деноминирани во евра до вкупен износ од 500 милиони евра,

– Овие мерки покажуваат решителна акција за зајакнување на Кредит Свис додека ја продолжуваме нашата стратешка трансформација за да испорачаме вредност на нашите клиенти и другите засегнати страни – изјави главниот извршен директор на Кредит Свис Улрих Кернер.

Проблемите во банкарскиот сектор се појавија минатата недела, кога во САД пропадна банката Силиконска долина, 16-та по големина банка во земјава, а два дена подоцна пропадна и  уште една банка.

The post КРЕДИТ СВИС СЕ ОБИДУВА ДА СЕ СПАСИ ОД БАНКРОТ Позајми 54 милијарди долари од Централната швајцарска банка appeared first on plusinfo.mk.

– Ребалансот помина на Влада. Опозицијата не се појавува на дебати, но еве би сакал да ги поканам во Собрание да дебатираме за нивните предлози, посочи Бектеши.

Тој нагласи дека од најавената позајмица од 900 милиони евра, најголем дел од средствата ќе бидат наменети за враќање на долгови од претходните влади.

– Како што објасни и министерот за финансии и јас кажувам дека голем дел од овие средства се за враќање на долгови кои ги наследивме од претходните влади – рече Бектеши.

Министерот за економија истакна дел од овие средства ќе бидат искористени и за нови мерки, што ги подготвува Владата за помош на граѓаните и компаниите, а пред се за социјално загрозените категории.

– На почетокот на годината предвидовме 100 милиони евра за помош за граѓаните, сега проектираме нови 80 милиони евра, повторно како директна помош за граѓаните и компаниите. Ние работиме напорно, за да им помогнеме на граѓаните – порача Бектеши.

Во тој правец Бектеши најави и дека нема да биде укината евтината тарифа за електрична енергија.

– Од 22 навечер до 7 наутро ќе остане за граѓаните евтината тарифа за струјата. Од 7 наутро ќе има четири т.н. блок тарифи, но евтината тарифа нема да биде промената – истакна министерот Бектеши.

Министерот за економија посочи и дека 17 потрошувачи направиле сериозни злоупотреби на законот и плаќале пониска цена на електрична енергија.

– Се работи за верски објекти, приватни училишта кои прават големи профити, супермаркети, хотели, бизнисмени, но не е коректно да ги спомнам со имиња сите – изјави Бектеши, посочувајќи дека тие направиле злоупотреба така што во моментот кога на берзите се покачи цената на електрична енергија, тие веднаш формирале нови компании во кои немале потреба да вработат над 50 луѓе и немале обврска да имаат приходи од над два милиони евра претходната година.

Бектеши истакна дека за ваквите постапки ќе мора да се понесе одговорност.

– Имаме сериозни докази за компаниите кои направиле злоупотреба и за тоа е известена и УЈП и чекаме нивна реакција – рече Бектеши.

Тој најави и дека почетокот на изградбата на Коридорот 8 се очекува најдоцна до 13 август, посочувајќи дека договорот за реализација на овој проект не е направен во четири очи како што се интерпретира во јавноста, туку дека тој е одобрен во Парламентот како посебен закон.

– Коридорот 8 е многу значаен за развојот и економијата на оваа држава и е врвен приоритет, не знам точно кога ќе биде завршен, но изградбата ќе започне не подоцна од 13 август – нагласи Бектеши во магазинот „Клик Плус“ на ТВ21.

The post БУЏЕТОТ Е ЛИКВИДЕН Бектеши вели сите обврски се исплаќаат редовно appeared first on plusinfo.mk.

Комората бара продолжување на мерките за финансиска поддршка и апелира институциите да ги усогласат ставовите за да не се создава дополнителна конфузија при имплементацијата.

Во услови на економска криза, нагласува Комората, промовирањето репресивни мерки е непотребно.

– За мерката финансиска поддршка на приватниот сектор во износ од 14.500 денари по вработен која е особено актуелна, циклусот за април е завршен, за мај е во тек, а се соочуваме со технички неусогласености и предизвици за реализација. Деновиве сме сведоци на разни толкувања од страна на надлежни институции, коморите и синдикатите за начинот на искористување на средствата. Таквите толкувања доведуваат до заблуди, зголемувајќи ја правната несигурност кај колегите сметководители, како и кај клиентите со кои соработуваме – рече на прес-конференција Александра Андреева, член на УО на Комората на сметководители.

Согласно законските прописи, истакна Андреева, во случај кога зависно од дејноста има делумно или целосно запирање на работниот процес, дозволено е пресметување и исплата на нето плата во износ од 50 или 70 отсто.

– Ова беше соопштено на официјалната веб страница на владата, а во повеќе наврати го потврди и министерката за финансии, повикувајќи се на одредбите од член 112 од Закон за работни односи. Оттука, неосновани се тврдењата кои се наjавуваат изминативе денови, со закана за контроли и враќање на средствата со камата доколку не е исплатен целиот износ од 14.500 денари како нето плата. Уредбата никаде не се повикува на бруто или нето плата, туку средствата се јасно дефинирани како финансиска поддршка за исплата на плата. Во условите за аплицирање и одобрување на оваа мерка, пропишано е единствено компанијата да има пад на приходот за 30 отсто во однос на споредбен период, како и задржување на бројот вработени неколку месеци по завршувањето на мерката. Никаде не се поврзува со висината на исплатената нето плата – напомена Андреева.

Според Благоја Грозданов, исто така член на УО на Комората, дел од дејностите воопшто не се почнати со работа, поради што се неопходни навремени реакции за помош.

– Комората на сметководители постојано укажува на потребата од меѓуинституционална координација и слух за потребите на реалниот сектор од терен. Голем дел од самостојните вршители на дејност се уште немаат примено средства за април, иако уредно поднеле барање и барањето им било одобрено. Сите параметри укажуваат дека ликвидноста на над 65 проценти од претпријатијата е сериозно нарушена. Тука не се изземени ниту сметководствените бироа, кои во најголем број поради ограничувачките пропишани услови, за жал, не можеа ниту да алицираат за некоја од понудените економски мерки – рече Грозданов.

Фото: МИА

The post Комора на сметководители: Ликвидноста на над 65 проценти од претпријатијата е сериозно нарушена appeared first on plusinfo.mk.

Ангеловска рече дека во тек се постапките за обезбедување пари од меѓународни финасиски и комерцијални организации и издавањето на еврообврзница во износ од 600 милиони евра

-Утре треба да стигнат понудите за кредитот од 400 милиони евра кој треба да се искористи до премостувањето на периодот до издавањето на еврообврзницата која треба да биде издадена на износ од 600 милиони евра, а бише планирано да се издаде на крајот на годината на виснина од 500 милиони евра за покривање на буџетскиот дефицит. Се очекува до мај да ги обезбедиме овие средства – рече .Ангеловска.

Таа  информира дека од 20 март има остар пад на приходите во државната каса, пред се кај даноците и акцизите како резултат на здравствената криза и неработењето на дел од секторите поради владините мерки за спречување на ширенето на коронавирусот. На дневна основа проектираното полнење на буџетот е во минус по 25 отсто.

Министерството за финансии, како што рече Ангеловска, веќе подготви три сценарија за однесувањето на приходите и расходите во буџетот зависно од должината на здравствената криза.

– Најголем пад се очекува од 40 до 60 проценти во вториот квартал кај сите даноци. Проекцијата за  четвртиот квартал ќе зависи од однеувањето на здравствената криза – рече Ангеловска.

Според првото сценарио предвиден е пад на приходите во Буџетот  од 20 отсто во однос на планот или дефицитот да се зголеми за 700 милиони евра над проектираниот од 300 милиони евра.

Според второто сценарио падот на приходите е проектиран на 30 отсто потребите за зголемување на дефицитот е за плус 1 милијарда евра од предвидениот 300 милиони евра

Третото сценарио, пак, предвидува пад на приходите од 40 отсто при што дефицитот ќе се зголеми за плус 1,3 милијарди евра.

– Важно е да сме подготвени и за најлошото сценарио, а секако да преземаме мерки и да повлекуваме соодветни чекори за да се случи најдоброто – рече Ангеловска.

Будното следење, агилноста и флексибилноста на владите, нагласи, се клучни за делување и справување со овој здравствено-економски шок.

-За секое од трите сценарија подготовуваме и сценарија за финансирање. Непредвидливоста и ранливоста на пазарите на капитал носи голем предизвик и при креирање на овие сценарија- рече таа.

The post Ангеловска: Државата редовно ќе ги плаќа обврските кон фирмите, имаме три сценарија за буџетот appeared first on plusinfo.mk.