Цената на бакарот достигна нов историски максимум од над 12.000 долари за тон, а според анализата на Bloomberg тоа се должи на сериозните прекини во работата на рудниците и трговската политика на американскиот претседател Доналд Трамп. Во вторникот бакарот поскапе за 1% на 12.044 долари за тон на Лондонската берза за метали (LME), продолжувајќи го растот на цената на металот за повеќе од една третина од почетокот на годината.

Можноста Трамп да воведе царини на увозот на бакарот е главен фактор за поскапувањето, а неговите досегашни политики веќе ги принудија производителите од други делови на светот да наддаваат со цел да ги задржат испораките. Влијанието врз глобалните трговски текови е толку силно што цените продолжуваат да растат, и покрај тоа што реалната потрошувачка во Кина – земјата која троши околу половина од светскиот бакар – брзо се намалува.

Постојат сериозни потреси и на страната на понудата и намалениот ископ во најголемите рудници во светот. Deutsche Bank предупредува дека производството на најголемите компании во секторот ќе се намали за 3% оваа година и може дополнително да опадне во 2026 година. Ризиците на страната на понудата со години ја оптоваруваат бакарната индустрија поради очекуваниот раст на употребата на металот во производството на електрични возила, обновливата енергија и вештачката интелигенција. Веќе има бројни прогнози за 2026 година. Банката Citigroup Inc. соопшти дека цените би можеле да достигнат 13.000 долари за тон до вториот квартал на годината, а Goldman Sachs Group Inc. минатата недела го истакна бакарот како свој омилен метал за претстојната година. На подолг рок, аналитичарите гледаат подлабоки структурни ризици. Декемврискиот извештај Transition Metals Outlook 2025 на BloombergNEF предупредува дека побарувачката за бакар за енергетската транзиција би можела да се зголеми дури трипати до 2045 година и дека металот може да влезе во структурен дефицит уште во 2026 година.

Претходно, домашните експерти во предлог Стратегијата за минерални суровини повикаа Македонија добро да се организира и постави за да може соодветно да одговори на идните зголемувања на потреби за снабдување со суровини.

„Преку имплементација на стратегијата за иновации Република Северна Македонија треба да ја зајакне иновациската клима и во секторот на минералните суровини. Тоа опфаќа голем број области на дејствување кои влијаат на сите важни сектори во земјата, вклучително и рударството и минералната индустрија. Националната стратегија за иновации треба да биде во основата на стратегија за геолошки истражувања и одржливо искористување и експлоатација на минерални суровини. Климата за иновации која треба да се одржува во услови на тешка глобална конкуренција е клучна ако сака да придонесе со иновативни и одржливи решенија за глобалните општествени предизвици кои можат да обезбедат подобар квалитет на живот за луѓето, поодржлив развој и зелен раст“, се наведува во нацрт Стратегијата.

Експертите исто така повикуваат Македонија да се придржува до Европската Унија во однос на политиките и мерките за изнаоѓање на критичните минерални суровини, каков што е и бакарот. Нови инвестиции во домашната рударска индустрија се очекуваат по усвојувањето на законите за рударство и геологија. Во меѓувреме, податоците за изминативе пет години покажуваат намалување на рударското производство, што значи дека рудниците во земјава извлекуваат помалку минерали или руда отколку што тоа правеле порано.

The post БАКАРОТ СТАНУВА ДЕФИЦИТАРЕН, ЦЕНОВНИТЕ РЕКОРДИ ЌЕ ПРОДОЛЖАТ И ВО 2026 ГОДИНА Експертите повикаа на иновации во македонското рударство appeared first on plusinfo.mk.

Европската комисија го усвои Акцискиот план „RESourceEU“ за да ги забрза и засили своите напори за снабдување на ЕУ со критични минерални суровини, како што се ретките земни елементи, бакарот, кобалтот, литиумот и други.

Иницијативата предвидува начини на финансирање, како и конкретни алатки за заштита на индустријата од геополитички и ценовни шокови, промовирајќи проекти за ископ и рециклажа на критични минерали на тлото на Европа, но и пошироко преку соработка со трети земји. Планот на Брисел има за цел да го забрза процесот на имплементација на значајните проекти за обезбедување на рудите и да ги намали стратешките зависности за пристап до минералите.

– Комисијата ќе ги забрза проектите значајни за ЕУ, со тоа што ќе изнајде алатки за намалување на финансискиот ризик и со тоа што ќе ги отстранува регулаторните „тесни грла“, па така ќе се забрзаат дозволите за стратешките проекти, со потенцијал за намалување на зависноста од увоз до 50% до 2029 година. ЕУ ќе мобилизира до 3 милијарди евра во текот на следните 12 месеци за поддршка на конкретни проекти кои обезбедуваат алтернативни приноси на краток рок. Комисијата, Европската инвестициска банка и земјите-членки веќе отклучуваат финансиска поддршка за приоритетните проекти, како што се проектот „Вулкан“ за екстракција на литиум во Германија, како и проектот „Малмбјерг“ на „Гренланд Рисорсис“ за ископ на минералот молибден – истакнаа од Европската комисија.

Дополнително, Унијата најавува дека ќе ја продлабочи соработката со истомислечки земји-партнери, во однос на диверзификацијата на снабдувањето со руди и забрзувањето на индустриската соработка, потпишувајќи договори за стратешки партнерства со земји богати со ресурси.

– ЕУ, исто така, работи на наменски инвестициски рамки за синџири за критични минерални суровини со Украина, Западен Балкан и т.н. „Јужно соседство“. Комисијата понатаму ќе продолжи со инвестициски вин-вин проекти од кои сите добиваат, во рамките на стратегијата за соработка со економиите во развој – додаваат од Комисијата.

За да се заштити индустријата од геополитичка и ценовна нестабилност, а воедно и да се зголеми свеста за можни недостатоци, Унијата на почетокот на 2026 ќе основа Центар за минерални суровини и ќе ги олесни напорите на компаниите за заедничко купување стратешки суровини и преку договори за откуп. Освен за проекти за ископ, Брисел размислува и за забрана за извоз на отпад кој содржи алуминиум или бакар.

– За да се зголеми капацитетот за рециклирање на Европа, Комисијата ќе воведе, на почетокот на 2026 година, ограничувања за извоз на отпад од трајни магнети врз основа на темелна проценка, како и целни мерки за отпад од алуминиум. Слични мерки ќе се разгледаат и за отпад од бакар – се истакнува во Акцискиот план.

За да се заштити Единствениот пазар на ЕУ и да се зајакне отпорноста на синџирот на снабдување, Акцискиот план предвидува и следење, кризна координација и одбрана од непријателско мешање.

– Денес, Европа дејствува врз основа на планот за своја независност во однос на критичните суровини. Со Акцискиот план RESourceEU, се опремуваме со алатките што ни се потребни за да го забрзаме сопственото производство и да ја диверзифицираме нашата понуда на критични суровини. Односно, од ново финансирање до олеснети регулаторни процедури, па сè до зајакнати и нови меѓународни партнерства. Во оваа глобална трка за материјалите што им се најпотребни на нашите индустрии, RESourceEU е двигател на нашиот индустриски суверенитет. Камен-темелник на економската безбедност на Европа – вели Стефан Сежурне, комесарот за Унијата за индустриски стратегии.

Претходно, преку проект на Унијата, повеќе институции опсервираа какви минерални суровини поседува секоја од земјите во Европа. Повикувајќи се на податоци од постари геолошки истражувања направени во земјата, во делот за Македонија беа истакнати бакарот, антимонот и никелот.

Сепак, засега македонските власти сѐ уште немаат утврдено стратешки проекти и критични минерали, а тоа се очекува да се случи откако би се усвоил новиот Закон за рударство. Тој беше образложен со аргументацијата за усогласување со европските регулативи посветени на рударството и геологијата, па останува неизвесно дали Македонија ќе се приклучи кон колачот од три милијарди евра наменети за поддршка на проекти за минерални суровини само за една календарска година од страна на Европската Унија.

The post ЕУ ЌЕ ИНВЕСТИРА 3 МИЛИЈАРДИ ЕВРА ВО 2026 ГОДИНА ЗА РУДАРСТВО Во фокусот се проекти и од Западен Балкан  appeared first on plusinfo.mk.

Рускиот претседател Владимир Путин му наложи на неговиот кабинет до први декември да изготви патоказ за ископ на ретки земни минерали. Ова стои во списокот на задачи за министрите објавен на веб-страницата на Кремљ, откако ретките минерали – што се користат во паметните телефони, електричните возила и одбраната – добија витално стратешко значење во меѓународната трговија.

Русија претходно беше заинтересирана и за партнерство со САД на проекти за ретки метали, но надежите пропаднаа по неуспешните обиди за завршување на војната во Украина. Администрацијата на претседателот Доналд Трамп, покрај ретките минерали, неодамна повторно ја дополни листата на критични минерали и овозможи забрзано издавање дозволи за отворање рудници ширум САД.

Поради зависноста од увоз од Кина,Трамп претходно потпиша договор и со австралиските власти за снабдување со критични метали, како што сега се и литиумот, бакарот, никелот и други. Според договорот тежок 8,5 милијарди евра, и САД и Австралија ќе инвестираат по една милијарда долари во текот на следните шест месеци во проекти за рударство и преработка што ќе бидат веднаш достапни. Средствата ќе бидат насочени кон проекти поделени во три категории: заеднички инвестиции меѓу двете земји, индивидуални проекти во Австралија и трилатерални иницијативи што ќе ја вклучуваат и Јапонија.

Веднаш по Трамп, ваквиот пример одлучи да го следи и Европската Унија. Европската инвестициска банка и австралиската влада во заедничко соопштение истакнаа дека ќе ја продлабочат соработката за критичните суровини. Според пишувањата на Ројтерс, западните сили се обидуваат да ја намалат својата зависност од Кина, а европски претставници и извори од индустријата велат дека финансирањето останува клучна пречка во напорите на Унијата да ги обезбеди своите синџири на снабдување со стратешки минерали. Поради тоа, Европската комисија ќе претстави широк пакет мерки за економска безбедност на 3 декември.

„Оваа декларација е првиот чекор кон овозможување на ЕИБ да го поддржи финансирањето на проекти за критични минерали во Австралија. Декларацијата ја унапредува постојната соработка меѓу Австралија и ЕУ низ целиот синџир на критични суровини – од истражување и екстракција до преработка, рециклирање и иновации“, пишува во соопштението на ЕУ и Австралија.

Во меѓувреме полека се приближува крајот на конкурсот за нови рудници на европско тло, откако Унијата претходно во првиот повик поддржа 47 проекти за ископ на најразлични руди по забрзана процедура. Наскоро со сопствена стратегија се очекува да настапи и официјален Лондон. Освен ЕУ, во трката по руди неодамна се приклучи и Турција, која идентификувала 694 милиони тони на ретки земни елементи. Покрај во Турција, големи проекти има во повеќе балкански држави, како што се Грција, Бугарија, Србија, како и во Романија која целосно се усогласи со Директивата на ЕУ за барање на критични минерални суровини и наскоро ќе го отвори најголемиот рудник за бакар на Балканот – „Долина Ровина“.

Македонските експерти, преку нацрт Стратегијата за минерални суровини веќе укажаа земјата да се придржува до европската политики за критичните минерални суровини. Пред само еден месец, на средба во Лондон со претставници на британски рударски компании, министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска нагласи дека Владата е посветена на тоа Македонија да биде партнер на сериозни и одговорни компании, кои работат според европски стандарди.

– Нашата визија е јасна – да ја изградиме Македонија како регионален пример за балансиран развој на енергетиката и рударството, каде што економскиот раст оди рака под рака со заштитата на животната средина и благосостојбата на заедниците – додаде министерката Божиновска.

Од критичните минерали по кои трагаат Европа и светот, познато е дека Македонија лежи на огромно количество на бакар, а има и антимон, никел и други минерали. Можност за отворање рудници кои би работеле по сите европски безбедносни стандарди и со употреба на нови технологии се очекува да се отвори по усвојувањето на новата законска регулатива во областа, односно со законите за рударство и за геологија.

The post ПО ТРАМП И ПУТИН НАРЕДИ ДА СЕ БАРА РУДА Европа и Австралија договорија заеднички ископ, ќе се вклучи ли Македонија во светската трка? appeared first on plusinfo.mk.

Законот за минерални суровини наскоро ќе замине во историја. Него се очекува да го заменат Законот за рударство и Законот за геологија. Нацрт-текстовите на новите законски решенија веќе се наоѓаат на јавен увид и, како што соопштија од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, тие се целосно усогласени со европската регулатива. Од ресорното Министерство истакнаа пет главни цели на новите закони, меѓу кои и подобрена заштита на животната средина, преку строги еколошки стандарди за експлоатацијата и преработката на минералните суровини, како и обврска за санација и рекултивација на теренот.

Се најавува засилена поддршка на локалните заедници, но и поголема контрола и транспрентност, со засилен надзор врз работата на рудниците од страна на државните институции. Од новите закони поголеми економски придобивки ќе има и државата, зашто се зголемуваат таксите и рударските надоместоци, а воедно се поттикнуваат рударството и одржливите инвестиции. Дополнително, се очекува и засилена борба против „дивите рудници“ и нелегалната експлоатација на минерални суровини.

Една од најголемите новини е прифаќањето во домашното законодавство на директивите на Европската Унија, кои се однесуваат на критичните минерални суровини и т.н. стратешки проекти во рударството. Поконкретно, усогласувањето е со минатогодишната директива на ЕУ, која цели кон енергетска независност на Унијата од трети земји, особено за минерали како што се литиумот, бакарот, кобалтот и други минерали кои се неопходни за исполнување на целите од зелена агенда. Односно, за снабдување со критични материјали без кои не би можело да се градат ветерници, електрични возила и генерално да се создава зелена енергија, а за што ЕУ во најголема мера зависи од Кина и од САД. Согласно новото законско решение кај нас, пристапот до стратешките минерални суровини е од суштинско значење за економијата на државата.

„Стратешките минерални суровини се сметаат за критични поради нивната висока економска важност и нивната изложеност на висок ризик за снабдување, често предизвикан од висока концентрација на понуда од неколку трети земји. Со оглед на клучната улога на многу вакви критични суровини во реализацијата на зелените и дигиталните транзиции и во светлината на нивната употреба за одбранбени и воздушни намени, побарувачката веројатно ќе се зголеми експоненцијално во наредните децении. Во исто време, ризикот од прекини во снабдувањето се зголемува во позадината на зголемените геополитички тензии и конкуренцијата во ресурсите“, се наведува во нацрт Законот за рударство.

За оваа цел, со новото законско решение македонските власти исто така се обврзуваат да изработат Листа на стратешки минерални суровини и Листа на критични минерални суровини, кои Владата ќе може да ги ажурира на секои три години.

„Листата на стратешки минерални суровини ќе вклучува, од проценетите суровини, суровини кои се меѓу највисоките во однос на стратешкото значење, предвидениот раст на побарувачката и тешкотијата за зголемување на производството“, се истакнува во новиот нацрт-текст.

По чекорите на Европската Унија, и Македонија ќе се приклучи кон идејата за т.н. стратешки проекти. Брисел годинава веќе утврди 47 стратешки проекти, односно голем број рудници, во 13 земји-членки: Белгија, Франција, Италија, Германија, Шпанија, Естонија, Чешка, Грција, Шведска, Финска, Португалија, Полска и Романија, за ископ на критични минерални суровини и за нив се предвидени забрзани процедури за дозволи. Со новите решенија кај нас, се изготвуваат критериуми за препознавање на стратешки проекти, но ќе се формира и Комисија која ќе постапува по барањата, а во фокусот ќе биде поставена заштита на животната средина.

„…проектот би се спроведувал одржливо, особено во однос на мониторингот, превенцијата и минимизирањето на влијанијата врз животната средина, спречувањето и минимизирањето на социјално негативните влијанија преку употреба на општествено одговорни практики, вклучувајќи почитување на човековите права и работничките права, особено во случај на присилно преселување, потенцијал за квалитетно создавање работни места и релевантен ангажман на локалната заедница адекватни политики за усогласеност за да се спречат и минимизираат ризиците од негативни влијанија врз правилното функционирање на јавната администрација, вклучително и корупција и мито“, се потенцира во Законот.

Покрај Македонија, во утврдувањето на одреден проект како стратешки улога ќе има и Европската комисија.

„Доколку Република Северна Македонија не се согласи предложениот проект да добие статус на стратешки проект, истиот го одбива Европската комисија“, се додава во предлог-текстот.

Покрај двата закона, паралелно се работи и на финализирање на Стратегијата за минерални суровини 2025-2045, на чиј текст работеше МАНУ. Со неа се стимулираат геолошките истражувања, бидејќи, како што се нагласува „Република Северна Македонија има особено значење како производител на метали како што се олово-цинк, бакар и никел и игра значајна улога во поширокиот европски, па и светски контекст како клучен извор на овие критични минерали во регионот“. Засега е неизвесно дали и каков импулс ќе имаат новите законските решенија и Стратегијата на македонското рударство, со оглед на фактот дека оваа гранка има сѐ помало учество во индустриското производство и во Македонија се нема отворено нов значаен рудник за минерални суровини во изминатите 40 години. Од Листата на критични минерални суровини која ја изготви Европската Унија, според геолошките истражувања, Македонија најмногу може да се пофали со бакар, но инвестициите најчесто се соочуваат со низа бариери. Па така, остана нереализирана инвестицијата за рудникот за бакар во Казандол на англиско-украинскиот конзорциум Сардич, кој неофицијално веќе го има добиено спорот против Македонија во меѓународна арбитража. Претходно не се оствари ниту проектот за рудник за бакар на Кожуф на канадската фирма „Резервоар минералс“. Засега единствено тапка во место инвестицијата на „Еуромакс ресоурцес“ во проектот за рудник за бакар во Иловица.

The post МАКЕДОНИЈА ЌЕ СЕ ПРИКЛУЧИ КОН СТРАТЕШКИ ПРОЕКТИ НА ЕУ ЗА ИСКОП НА РЕТКИ МИНЕРАЛИ Со новите закони ќе се раздвижат инвестициите во рударството appeared first on plusinfo.mk.