Вака првиот човек на Комисијата за историски и образовни прашања, Драги Ѓоргиев, ја започна денешната прес-конференција која следуваше веднаш по брифингот со новинарите.

– Објавени се препораки за заедничкото чествување на Светите Кирил и Методиј, Свети Климент, Свети Наум и Цар Самоил. Тоа се текстови за заедничко чествување кои се идентични и со кои ние препорачуваме до двете влади на одредени годишници да се чествуваат заедно овие личности. Во однос на учебниците, усвоени се по 5 препораки. Нашата страна сметаше дека треба да има подорување во бугарските учебници за одредени теми, а истото го направи и бугарската страна. Овие препораки одат до Владата, која треба да ги усвои – рече Ѓоргиев.

Во продолжение, ги објавуваме препораките што ги објави Министерството за надворешни работи во целост:

СВЕТИ КИРИЛ И МЕТОДИЈ

Мисионерското дело на Светите браќа Кирил и Методиј ги поставува основите на христијанската култура и духовност на словенските народи. Прифаќањето и ширењето на писменоста и преводите на богослужбените книги им овозможува на словенските народи да се запознаат со христијанското учење на разбирлив јазик. Делото на Св. Кирил и Методиј е сочувано и развивано во книжевните центри Преслав и Охрид, кои тогаш се наоѓале на територијата на средновековната бугарска држава, каде што нивните ученици наоѓаат услови за работа. Тоа дава суштествена основа на современите држави Република Северна Македонија и Република Бугарија заеднички да го одбележуваат денот на Св. Кирил и Методиј.

Бурните културни процеси, кои започнуваат во текот на 19. век, наоѓаат израз и во засилениот интерес кон животот и делото на Св. Кирил и Методиј. Во средината на 19. век сеќавањето за Св. Кирил и Методиј станува дел од светската културна традиција, а денот на нивниот црковен празник започнува да се одбележува во училиштата. За првпат тоа се случува во Пловдив во 1851 година. Процесот на духовно будење и еманципација наоѓа израз во сеприсутното одбележување на празникот во многу училишта на територијата на современа Република Северна Македонија и Република Бугарија. Следствено, делото на Св. Кирил и Методиј и нивните ученици започнува да се одбележува и во други словенски земји, а нивниот придонес за европската цивилизација е признат и од Католичката црква, која ги прогласи за заштитници на Европа.

Досега кажаното дава основа и ги задолжува двете држави со одговорност за зачувување на сеќавањето за делото на Св. Кирил и Методиј и нивните ученици преку годишни заеднички чествувања.

СВЕТИ КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ

Делото на светите браќа Кирил и Методиј е продолжено од нивните ученици, меѓу кои се истакнува личноста на Св. Климент (околу 830-916). По Великоморавската мисија Св. Климент е прифатен во средновековната бугарска држава. Околу 886 г. е испратен од кнез Борис-Михаил во областа Кутмичевица, каде што како просветител и творец ги положува основите на Охридската книжевна школа. Околу 893 г. по наредба на бугарскиот цар Симеон е ракоположен за Велички епископ. Неговата проповед и богослужба се од големо значење за распространувањето и утврдувањето на христијанската писменост и култура.

Преку преводите на богослужбена литература и химнографските творби што ги создал, како и благодарение на неговата учителска дејност, се подготвени многубројни ученици. Тоа го прави една од најважните личности за културата на денешните Република Северна Македонија и Република Бугарија.

Сето тоа им дава основа на двете држави да го негуваат споменот за делото на Св. Климент преку заедничко одбележување при соодветни поводи.

СВЕТИ НАУМ ОХРИДСКИ

Делото на светите браќа Кирил и Методиј е продолжено од нивните ученици. Меѓу нив, Св. Наум (околу 830-910) учествувал во Великоморавската мисија, од каде што по смртта на Св. Методиј и прогонувањето на неговите ученици, тој пристигнал во средновековна Бугарија. Тој е еден од основоположниците на Плисковско-Преславската книжевна школа.

Околу 893 г. е испратен од цар Симеон во Охрид, каде што ја продолжува просветителската дејност на Св. Климент во Охридската книжевна школа и гради манастир на брегот на Охридското Езеро, којшто денес го носи неговото име. По неговата смрт, култот на Св. Наум се утврдува на териториите на денешните држави Република Северна Македонија, Република Бугарија и соседните земји. Подоцна неговиот култ се распространува и кај дел од муслиманското население.

Просветителското дело и придонесот на Св. Наум за развојот на писменоста и културата на Република Северна Македонија и на Република Бугарија, им даваат основа на двете земји да го негуваат споменот за неговото дело, преку заедничко одбележување при соодветни годишнини и јубилеи.

ЦАР САМОИЛ

Цар Самоил е владетел на голема средновековна држава, којашто поголемиот дел од современата историска наука ја смета за Бугарско царство со центар во територијата на денешна Република Северна Македонија. Тоа опфаќа значителен дел од земјите и населението на Балканскиот Полуостров. Цар Самоил и неговата драматична судбина се симбол на заедничката историја, којашто се споделува од двете современи држави
Република Северна Македонија и Република Бугарија.

Заедничката комисија им предлага на двете влади, во духот на потпишаниот двостран Договор, одбележувањето на цар Самоил да биде знак на споделени вредности и вистинско добрососедство и пријателство.

Препораки за учебниците по историја за 5-ти клас во Република Бугарија и за 6-то одделение во Република Македонија:

Заедничката комисија ги разгледа и анализира учебниците по историја за 5-ти клас на Република Бугарија и учебниците по историја за 6-то одделение во Република Северна Македонија и констатира извесни недостатоци односно можности за подобрување. Со оглед на тоа, се препорачува избегнување на:

– неосновани историографски сугестии за античката историја,

– недостатоци во историската географија при користење на картите коишто не
соодветствуваат со конкретното историско време и контекст,

– фактографски непрецизности.

Препораки за учебниците по историја за 5-ти клас во Република Бугарија:

1. Вклучување на поширокиот регионален контекст, особено на териториите на запад од древна Тракија, ќе ги претстави посодржински историските процеси и ќе создаде побогата слика за културно-историското наследство во регионот.

2. Заради поголема терминолошка прецизност поими како „денешни бугарски земји“, или „територијата на современа Бугарија“, може да бидат посоодветни за употреба во контекст на античката историја, наместо само изразот „бугарски земји“.

3. Предлагаме повнимателно датирање на појавата на тракиската култура во антиката.

4. При претставување на некои антички заедници потребно е да се земат предвид водечките тези во историографијата за нивните етнокултурни карактеристики (на пример Дарданците).

5. Историските карти треба да се користат согласно со историскиот контекст и поставените методски цели.

Препораки за учебниците по историја за 6-то одделение во Република Македонија:

1. Поголема застапеност на проблематика поврзана со античка Тракија и Тракијците ќе придонесе за подобро запознавање на културно-историското наследство во регионот.

2. Сугестиите за континуитет меѓу античка Македонија и современата македонска држава содржат историски анахронизам.

3. Сугестиите за институционален континуитет меѓу мисијата на апостол Павле и средновековните црковни структури што постоеле на територијата на денешна Република Северна Македонија се неосновани.

4. Историските карти на античката македонска држава ќе бидат попрецизни доколку соодветствуваат на конкретен временски период.

5. При претставување на некои антички заедници потребно е да се земат предвид водечките тези во историографијата за нивните етнокултурни карактеристики (како на пример, Пајонците, Дарданците, Мигдонците).

The post ЦАР САМОИЛ ВЛАДЕЕЛ СО БУГАРСКОТО ЦАРСТВО, НО СО ЦЕНТАР ВО ДЕНЕШНА МАКЕДОНИЈА По 5 измени ќе има во бугарските и во македонските учебници appeared first on plusinfo.mk.

Под изговор за избегнување говор на омраза, согласно потпишаниот Протокол со Бугарија, многумина шпекулираат дека во Македонија под превезот на „добрососедските односи“ ќе се најдат веќе објавени бројни книги, документарни и играни филмови и ТВ серии, во кои централна тема е борбата со бугарскиот окупатор во текот на Втората светска војна. Би можело ли да се случи од репертоарот да исчезне и филмот „Трето полувреме“, како и легендарниот филм „Истрел“ на Бранко Гапо или „Македонскиот дел од пеколот“ , режиран од Ватрослав Мимица, работен по сценариото на Славко Јаневски? Дали и лектирата, како и истоимената ТВ серијата „Волшебното самарче“ ќе биде изоставена од образовниот процес, како и детската книга „Дружината братско стебло“ и уште стотици други познати и помалку познати дела на македонски автори?

Иако засега тоа не е случај, сепак нашите соговорници сметаат дека наскоро би можеле да очекуваме поплаки од бугарската страна за „говор на омраза“ и тоа да предизвика одредена реакција и од наша страна.

За Холокаустот нема да се осмелат

Универзитетскиот професор Стојко Стојков, кој воедно е и лидер на ОМО Илинден Пирин, културна организација на Македонците во Бугарија, сигурен е дека наскоро ќе дојдат на дневен ред барањата од Бугарија за забрана на бројни дела од нашето творештво.

– Под изговор на говорот за омраза, кој е составен дел од потпишаниот Протокол и е во линија на бугарското тврдење дека Македонија ја фалсификува општата историја, на удар ќе се најдат книги, филмови и серии – вели Стојков за Плусинфо.

Бугарската страна е упорна во одбегнувањето на нејзината одговорност во окупаторската улога во текот на Втората светска војна и во обидот да се изостави историската вмешаност на тогашното бугарско раководство во попишувањето, собирањето и спроведувањето на Евреите од Македонија и од Тракија во германските нацистички логори, каде речиси сите се набргу убиени во гасни комори.

– Мислам дека за Холокаустот нема да се осмелат да предизвикаат каква било забрана или тука да го злоупотребат Протоколот. Тоа на бугарската власт нема да ѝ биде дозволено и од бројните еврејски организации. Но, бидејќи Македонија е слаба во билатералните односи, тоа значи дека ќе има бројни попуштања на други теми. АСНОМ ќе стане бесмислица, бидејќи пополека во образовниот систем ќе почне да се вметнуваат бугарските погледи кон Македонија, а тоа значи дека пред 1944 година сè било бугарско. Тие говорат дека по војната 200.000 Бугари биле прогонети, убиени или затворани по логори и благодарејќи на огромното насилство, Бугарите во Македонија станале Македонци – додава Стојков.

До каде ќе одат Бугарите?

Поранешниот министер за надворешни работи на Македонија, а сега пратеник во македонското Собрание од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, Антонио Милошоски, смета дека со сигурност можеме да претпоставиме дека во блиска иднина Бугарија ќе излезе со нови барања пред македонската страна.

– Македонските историчари во заедничката Комисија за историја сега се ставени под огромен притисок и од нив ќе зависи дали Македонија ќе напредува во евроинтеграцијата, а тоа може да се случи само доколку тие попуштат пред бугарските колеги. Бугарија е спремна држава и јас сум сигурен дека нивните претставници имаат подготвена листа со барања, кои етапно ќе им бидат поставувани на македонските власти. Ако едната страна е свесна дека другата страна е попустлива, тогаш ветото постојано ќе биде во игра – вели Милошоски.

Тој е сигурен дека наскоро ќе се најдеме во многу непријатна внатрешна дебата, предизвикана од некое ново бугарско барање.

– Сигурен сум дека голем број филмови, серии и книги ќе останат надвор од репертоарите и државните библиотеки и ќе бидат изоставени од образовниот процес. Тие нема да бидат забранети, но ќе станат недостапни. Бугарите ќе се обидат целосно да го девалвираат и сеќавањето на АСНОМ, а под говор на омраза можат да сметаат и разни баналности, па можат да побараат од нас и да го смениме името на гимназијата „Ѓорѓи Димитров“. Знаеме дека токму Димитров, како повоен претседател на Бугарија, ги признал Македонците во таа земја како малцинство. Тоа би можело на Бугарите да им пречи и ние тогаш би влегле во нови поделби, кои само дополнително би ни го поларизирале општеството – додава тој.

Милошоски е сигурен и дека Бугарија како мошне сериозна држава, своите барања кон Македонија ги има подготвено одамна и дека актуелната генерација на политичари во Софија се обидува само да го прилагоди календарот, по кој тие барања ќе бидат испраќани во Скопје.

Апсурдноста на Протоколот

Историчарот Митко Б. Панов смета дека Протоколот отвора простор за голем број апсурдности, но во исто време е и погоден за цензура. Тој вели дека говорот на омраза е дефиниран со повелба на Организацијата на Обединетите нации, но во исто време од оваа организација се посочува и дека не постои универзална дефиниција за говорот на омраза, појаснувајќи дека забраната може да значи и повреда на Повелбата за човекови права и ограничување на правото за слобода на говор и слободата на мислата.

– Според Протоколот, владите на двете држави треба да проценат што е говор на омраза, а на тој начин несомнено ќе ја контролираат слободата на говор. Тука се споменува и говор на омраза во натписите на јавни институции, згради, споменици, во учебници и учебни материјали. Тоа значи дека нашата влада ќе ја контролира мислата, а тоа е цензура – вели Панов.

Тој вели дека во моментов најголема жртва на говорот на омраза е македонскиот народ, чиј идентитет е оспорен со Протоколот, но и со преговарачката рамка со ЕУ, каде е вметната едностраната изјава на Бугарија со која се оспорува македонскиот јазик.

– Тука доаѓаме до една апсурдна ситуација, кога треба да се плашиме за лектири, филмови и ТВ серии. Како говор на омраза може да биде проценето сè што на Бугарија ќе ѝ засмета. Под ревизија ќе се стават голем број работи и дел од нив ќе бидат отстранети од јавниот простор – предупредува Панов.

The post И „ВОЛШЕБНОТО САМАРЧЕ“ ЌЕ СТАНЕ ГОВОР НА ОМРАЗА? Бугарите целосно ќе го обесмислат и АСНОМ appeared first on plusinfo.mk.

Ова го тврдат нашите соговорници, кои сметаат дека една комисија составена од научно-образовен кадар, ќе се најде под исклучително силен притисок од страна на политиката, во обидот да ги запази роковите и очекувањата, зададени со потпишаниот Протокол.

Вчера, во текот на своето образложување на деталите од Протоколот, министерот Бујар Османи посочи дека членовите на Комисијата се „охрабруваат“ и „поттикнуваат“ од двете страни, во период од една година да завршат со периодот од Средниот век, а до крајот на преговорите со ЕУ, комплетно да завршат со работата.

Во Протоколот е истакнато и дека двете држави преку надлежните министерства и единици на локалната самоуправа во рок од две години треба да ги вклучат сите веќе меѓусебно договорени резултати од работата на Комисијата, согласно членот 8 ал. 2 од Договорот, во учебните програми, учебниците и релевантни учебни материјали, а истите резултати да ги земат предвид и да се рефлектираат врз содржините на натписи на споменици, знаци, информациски материјали во музеи и други објекти со образовно и културно значење, како и релевантни информации во електронски информативни медиуми во јавна сопственост.

Да го видиме тој историчар

Македонскиот историчар проф д-р Тодор Чепреганов е дециден дека Комисијата за историја е основана од политички мотиви и таа нема да биде во состојба да го испорача тоа што се бара согласно потпишаниот Протокол.

Притисокот ќе биде врз Комисијaта, бидејќи со Протоколот сè се врти околу неа. Доколку нема резултати тогаш ќе стоиме во место, преговорите со ЕУ ќе бидат запрени.

Тодор Чепреганов Историчар

– Незамисливо е друга држава да ни пишува учебници и да ја контролира и менува нашата колективна меморија. Се преговара со држава која не ни го признава постоењето на нацијата пред 1944 година и не ни го признава јазикот – вели Чепреганов, во изјавата за Плусинфо.

Тој е сигурен дека „охрабрување“ и „потикнувањето“ ќе значи притисок врз македонските членови од Комисијата, кои ќе бидат приморани да дадат некакви резултати.

– Притисокот ќе биде врз Комисијaта, бидејќи со Протоколот сè се врти околу неа. Доколку нема резултати тогаш ќе стоиме во место, преговорите со ЕУ ќе бидат запрени. Таму е наведено дека до 2024-25 година, ќе треба да се печатат нови учебници. Да видам кој е тој историчар што ќе напише таков учебник по историја и кој е тој професор по историја што потоа напишаното ќе го предава – изјави Чепреганов.

Различен пристап кон историјата

Поранешниот амбасадор на Македонија во Бугарија, Марјан Ѓорчев, не верува дека Комисијата за историја ќе биде во можност да оствари напредок во работата, бидејќи според него таа е составена од луѓе од различни научни школи.

– Нашата историја, каква што е и европската, дијалектички пристапува на историскиот аспект на една географска целина, за разлика од бугарскиот пристап каде имате национално гледање на работите, па тие го земаат Првото бугарско царство како факт и со девет века историја подоцна се однесуваат како ништо да не се сменило. Исто е и со јазикот, бидејќи на старословенскиот јазик и писмо тие гледаат како на бугарски. Затоа работата во Комисијата за историја е премногу тешка и мали се шансите да се пронајде заеднички јазик. Тешко е да се замисли дека некој наш историчар ќе се согласи дека Гоце Делечев е Бугарин или дека Коста Рацин пишувал поезија на бугарски јазик – вели Ѓорчев.

Тој потсетува на изјавата на министерот Османи, кој вчера посочи дека бугарската страна доколку биде незадоволна од работата на Комисијата, тогаш може повторно да ги блокира нашиот евроинтегративен пат. Иако самиот Османи, беше дециден дека историчарите не се обврзуваат на ништо.

– Тоа се тешки рокови за исполнување. Кога ќе дојдат тие годишни извештаи за напредокот на Македонија во пристапниот процес кон ЕУ, Бугарија ќе констатира дека нема напредок во работата на Комисијата и тоа ќе значи дека нашата земја не го исполнила тоа што ѝ е пропишано во преговарачката рамка, а е во доменот на добрососедстките односи. Тогаш ќе дојде до повлечи-потегни ситуација, да се направи некаков компромис – додава Ѓорчев.

Министрите се резервирани околу Комисијата

Политикологот Димитар Христов за Плусинфо вели дека премногу се очекува од Комисијата за историја, како и обидот да се пронајде заедничкиот содржател во историјата меѓу двата народа.

И од протоколот и од изјавите на Османи и Генчовска можеме да забележиме доза резервираност во врска со Комисијата за историја каде што и двете страни топката ја префрлаат на таа комисија, велејќи дека таа е посебно тело без политичко влијание.

Димитар Христов Политиколог

– Највпечатливи делови од Протоколот се втората и третата точка од дневниот ред што се однесуваат на историската комисија и на менувањето на Уставот. И од протоколот и од изјавите на Османи и Генчовска можеме да забележиме доза резервираност во врска со Комисијата за историја каде што и двете страни топката ја префрлаат на таа комисија, велејќи дека таа е посебно тело без политичко влијание. Според мене, сè се сведува на тоа дека и двете држави имаат заедничка историја и се очекува заедничко славење на историски личности – вели Христов.

Тој отворено стравува и од бугарскиот став за нашиот јазик, бидејќи е јасно дека ни ова поле не може да се очекува напредок.

– Гледаме дека Протоколот е потпишан и на македонски и на бугарски јазик без никакви забелешки, од една страна ова можеме да го толкуваме како гарантирање на македонсккот јазик, а од друга страна постои реален сомнеж околу признавањето на македонскиот јазик од Бугарија бидејќи во ТВ-изјавите на Генчовската јасно забележуваме дека нема никаква шанса за признавање на мак. јазик. Ова конкретно ќе го дознаеме по денешната меѓувладина конференција. Сè на сè, од ова можеме да заклучиме дека дипломатијата во Македонија доживува дебакл и дека иако во Протоколот стои „соработка”, „заедничко разгледување”, „реципроцитет”, сепак реалноста е дека само Македонија ќе прави измени со цел исполнување на барањата на Бугарија. На крај, мора да бидеме максимално внимателни во менувањето на историските текстови и Уставот, бидејќи Бугарија сè уште го има правото во било кој момент од преговорите повторно да стави вето и со тоа сите измени да си стојат без никаков резултат – додава политикологот.

The post ПРИТИСОКОТ ЌЕ НАТЕЖНЕ ВРЗ ПЛЕЌИТЕ НА „ОХРАБРЕНИТЕ“ ИСТОРИЧАРИ Политичарите ја шутнаа топката кај Комисијата за историја appeared first on plusinfo.mk.

Тој смета дека за предлогот ќе мора да се отвори вистинска и отворена дебата, по која граѓаните ќе можат да створат јасна слика за придобивките и опасностите од добивањето на датум за преговори под вакви услови.

– Владата инсистира на тоа дека добиваме чиста формулација на македонскиот јазик во преговарачката рамка со ЕУ. Тоа воопшто не е точно, бидејќи за статусот на нашиот јазик како еден од официјалните во ЕУ, ќе се преговара дури во поглавјето 34. Тоа е претпоследното поглавје во преговарачкиот процес и може да биде отворено за 10 или 15 години и тогаш Бугарија може без проблем да нè блокира и да испорача нови уцени и притисоци – вели Трошановски.

Бугарите можат да прават што сакаат со нашиот јазик

Тој додава и дека со изоставувањето на поглавјето 34 од преговарачката рамка и со внесувањето на унилатералните ноти за македонскиот јазик, Бугарија си остава простор во подоцнежната фаза на преговорите да го блокира затворањето на ова поглавје. Трошановски смета дека потпишувањето на договорот со Фронтекс на македонски јазик, не е правна гаранција за подоцежно признавање на јазикот во ова поглавје, како што вели министерот за надворешни работи Бујар Османи.

– Владата треба да биде фер и да престане со тврдењето за формулацијата околу јазикот. Тоа што во моментов е единствено сигурно е дека на македонски јазик ќе биде преведено европското законодавство и ништо повеќе. Но тоа не е ништо ново, бидејќи и досега во кореспонденцијата со ЕУ беше користен нашиот јазик – додава Трошановски.

Слично мисли и Марјан Ѓорчев, поранешниот амбасадор на Македонија во Бугарија. За него е апсолутно неприфатлива тезата што се обидува да ја наметне Владата, убедувајќи ги граѓаните дека со францускиот предлог сме добиле чиста формулација на јазикот.

– Тоа не е вистина, во поглавјето 34 од преговорите со ЕУ ќе треба да се постигне договор дека македонскиот јазик ќе стане официјален во рамки на Унијата. Исто така и унилатералната нота што влегува во преговарачката рамка за тоа дека јазикот ни е еден од шесте дијалекти на бугарскиот јазик, на Бугарија или на кој било друг му остава можност во некое идно време да бара соодветна формулација за македонскиот јазик – вели Ѓорчев.

Решението е во УНЕСКО, а не во ЕУ

Ако протоколот со Бугарија, за чија содржина дознаваме од бугарските медиуми, предвидува годишни извештаи за напредокот на преговорите за пријателство и за добрососедство, тогаш може да се заклучи и дека целиот преговарачки процес делумно ќе зависи и од тоа што е сработено во Комисијата за историја или од тоа како тече соработката на планот на културата, образованието и чествувањето на одредени историски датуми.

– Владата премногу афирмативно го претстави предлогот и не кажува дека овие годишни извештаи потоа ќе бидат разгледувани од Советот на ЕУ. Тоа значи дека историските прашања потоа ќе бидат предмет на преговори, како и учебниците, спомениците, разни формулации на спомен облежејата итн. Наместо Бугарија, ние во иднина ќе бидеме уценувани од Европската комисија, во чија работа не треба да бидеме наивни па да не веруваме дека официјална Софија нема да има влијание – додава Трошановски.

Ѓорчев, пак, смета дека целите преговори со ЕУ ќе станат невозможни во една таква конотација.

– Од нас се бара со политичка одлука да регулираме работи од културата. Тоа е невозможно. Ќе мора да најдеме начин билатералните преговори со Бугарија да се изместат од нашиот евроинтеграциски процес и да се преместат во УНЕСКО. Само како пример, Германија и Полска преговараат за своите историски разлики токму во оваа организација од 1972 година, непопречувајќи ги на тој начин своите односи во рамки на ЕУ – смета поранешниот амбасадор.

Нема гаранција

Политикологот Димитар Христов предупредува на уште една опасност којашто произлегува од францускиот предлог, а се однесува на немањето гаранции дека и доколку ги внесеме Бугарите во Устав, ќе добиеме втора меѓувладина конфереција со ЕУ.

– Малку е чудно дека во овој дел од предлогот се употребуваат термините ќе видиме, ќе размислиме, што апсолутно Македонија ја остава без никакви гаранции во натамошниот процес. Значи немаме пишана гаранција дека ќе бидеме повикани на втора меѓувладина конференција со ЕУ, со што е замислено да биде означен реалниот почеток на преговарачкиот процес – вели Христов.

The post ПО 10 ГОДИНИ ЌЕ ДОЗНАЕМЕ НА КАКОВ ЈАЗИК ГОВОРИМЕ Нема чиста формулација во францускиот предлог appeared first on plusinfo.mk.

Испровоцирани од преписката водена меѓу министерот на надворешни работи Бујар Османи и неговиот претходник на функцијата Никола Димитров, во која првиот го обвинува вториот дека уште во 2019 се согласил Илинденското востание да се преименува во Илинден-Преображение востание.

Проф д-р Ѓорѓи Чакарјаневски вели дека во конструкцијата Илинден-Преображение востание се крие исклучително опасна историска замка, во која нашите историчари и политичари едноставно не би смееле да паднат.

– Илинденското востание е автохтоно востание и историски му припаѓа на македонскиот народ, како и на другите народи што зеле активно учество во него – додава Чакарјаневски.

По директива на Тодор Живков

Неговиот колега проф д-р Тодор Чепреганов, пак, додава дека тезата за тоа дека Илинденското востание е дел од Преображенското е всушност конструкт на бугарските историчари, направен по директива на комунистичкиот лидер на Бугарија, Тодор Живков.

Министерска кавга

Инаку, кавгата на актуелниот и поранешниот министер беше иницирана од Османи, со неговиот пост на Фејсбук. Тој кажа дека со Бугарија, Македонија има потпишано само еден Протокол, во кој Димитров се согласил да го прифати бугарското гледање на историјата и поистоветувањето на двете востанија.

„Досега имаме потпишан само еден Протокол, потпишан токму од мојот претходник, во кој има неколку јасни обврски кои за жал, само сме се обврзале, но и не сме ги реализирале: Правата е дека го прифаќаме бугарското гледиште кон Илинденското востание, прифаќајќи ја номенклатурата „Илинден Преображение – востание“, создавајќи со тоа рамка во која Комисијата се очекува да делува, што, пак, создава тешкотии во нивната работа, но воедно и веќе создала преседан во односите со Република Бугарија, дека историските прашања може да ги решаваме политички, наместо да ѝ ги оставиме на Комисијата. Второ, потпишувајќи го единствениот Протокол, мојот претходник ја обврзал и Комисијата, но и земјата, пред целиот свет, дека имаат краток рок до крајот на 2019 година, да најдат решение за Гоце Делчев и востанието, сега веќе и дефинирано согласно бугарската позиција како „Илинден-Преображение“.

Димитров исто така на Фејсбук, потенцираше дека Проколот бил потпишан во други околности, кога немало вето од Бугарија и кога се воделе рамноправни преговори.

The post ГОЛЕМА ИСТОРИСКА ЗАМКА СЕ КРИЕ ВО ИЛИНДЕН-ПРЕОБРАЖЕНИЕ? Востанието е автохтоно македонско appeared first on plusinfo.mk.

Оттаму реагираат на како што велат, големиот број дезинформации и лаги пласирани во јавноста изминативе денови, информирајќи ја јавноста дека Комисијата никогаш не разговарала и не усогласувала предлог текстови доставени до владите со цел тие да бидат испишани на споменици, споменични обележја или тврдини, како што е тоа наведено во манипулативниот текст на порталот БГНЕС кој речиси сите медиуми во С Македонија го пренесоа без притоа да побараат информации од членовите во Комисијата за да се провери точноста на информацијата и да се консултира нивното мислење во однос на ова прашање.

– Таквиот начин на информирање нема за цел јавноста да дознае што се случува со работата на Комисијата и да се пренесат погледите на сите страни вклучени во процесот, туку да се злоупотреби нејзината работа за политички цели. Текстовите кои досега се усвоени од страна на Комисијата се предлози до двете влади за заедничко чествување на одредени личности, а не објаснувачки текстови за споменични обележја, споменици и тврдини и тие не смеат да бидат искористени за таа цел.  Исто така, крајно неодговорно е овие непроверени и неточни информации во поглед на намената и содржината на усвоените текстови за заедничко чествување од страна на Комисијата, да бидат користени од претставници на политички партии и носители на функции за да собираат политички поени и да создаваат слика за себе како за бранители на националните интереси на сметка на Комисијата која наводно работела во тајност без нивно знаење. Особено кога за нашата работа редовно е информирана јавноста и истите тие политичари се дел од власта и можат или можеле да ги имаат на увид сите усвоени препораки на Комисијата во однос на заедничките чествувања и учебниците по историја. Исто така, уверени сме дека и опозицијата е запозната со сите досегашни решенија на Комисијата и како и власта знае дека во нив нема ништо спорно и ништо со што би се загрозил историскиот идентитет на македонскиот народ и дигнитетот на сите граѓани на С Македонија – велат од Комисијата.

Во соопштението се нагласува и дека Комисијата од македонска страна никогаш не прифатила, ниту, пак, ќе прифати да биде алатка на политиката или, пак, да работи според политички инструкции со што таа би прераснала во политичко тело за цензура, а не експертско тело кое има за цел да помогне да се надминат споровите за минатото кои се злоупотребуваат за политички цели.

– Комисијата е формирана врз основа на Договорот за добрососедство и пријателство, но нејзината работа се води според Правилникот кој двете страни заеднички го усвоија на Првата средба на Комисијата во 2018 година и во кој нема ниту еден елемент, ниту една точка, која Комисијата би ја претворила во тело кое ја одредува „историската вистина“. Поради тоа, сакаме да укажеме дека секое нејзино подредување и потчинување на политички потреби на една или друга влада или политичка партија ќе значи и крај на постоењето на Комисијата – додаваат од таму.

Членовите на Комисијата истакнуваат дека е неопходно професионално и одговорно однесување на сите чинители во општествениот и во политички живот со цел да не се манипулира со чувствата на граѓаните, да не се поттикнува несигурност, и уште поважно да не се поттикнуваат поделби внатре во општеството, како и меѓу самиот македонски народ,.

– Патриотизмот не е и не смее да биде алатка за постигнување лични цели и градење на лични политички кариери кои во нашата кратка историја на независноста не служеле како ништо друго освен како средство за стекнување лична материјална корист. На крајот, апелираме прашањата кои се однесуваат на работата на комисијата од македонска страна да бидат проверувани со нас, а за прашањата во однос на тоа каква ќе биде улогата на Комисијата во евентуални нови протоколи меѓу двете земји ќе се изјасниме доколку тие бидат официјално усвоени од Владите на С Македонија и Бугарија – се вели соопштението од Комисијата за историја, потпишано од сите членови од македонска страна, предводени од академикот Драги Ѓорѓиев.

The post КОМИСИЈАТА НЕМА ВРСКА СО СПОМЕНИЦИТЕ И СО ТВРДИНИТЕ Македонските историчари се борат со лажните вести appeared first on plusinfo.mk.

– Има нешто да се каже и ние како се однесуваме кон Бугарија. Иако ова повеќе говори за ставовите на Бугарија, која гради националистичко општество кое по падот на Берлинскиот ѕид негува антикомунизам. Пораката која ја праќа бугарското општество е многу непријатна не само за Македонија, туку и за целата Европа. Тоа е карактеристика и за други држави во регионот, како што е Србија со Дража Михајловиќ. Проблем е оваа политика на Тодор Живков што ја негува Бугарија – вели Тодоров за „Утрински брифинг“.

Според него, националистичките реторики и наративи се градат преку различни канали и се користат во првата криза што ќе се појави.

– Мислам дека Европа некако бавно реагира на вакви постапки, треба силно да се одговори на крајнодесничарските елементи кои ги релативизираат жртвите од Втората светска војна. Тоа го стори и самиот Европски парламент кога ги изедначи фашизмот и комунизмот за да можат да се рехабилитираат некои антикомунистички личности, вели Тодоров.

Тој вели дека државава покажа зрелост да нема реакција која би довела до немили настани.

– Треба да се спречи да настанат вакви инциденти и провокации. Големото мнозинство се согласува дека ова не е во ред и изразува згрозеност. Требало да се направи нешто да не дојде до оваа ситуација. Зошто сме дозволиле формирање здружение со вакво име, оти не е проблем самото доаѓање на делегацијата туку здружението со такво име. И не е првпат. Имавме здружение по име „Радко“ име кое е прекар на Михајлов, а Мара Бунева се чествува од пред десетина години и има комеморации во бугарскиот клуб во Скопје – коментира Тодоров.

Како член на Историско-образовната мешовита комисија, Тодоров вели дека од самиот почеток на Комисијата политичарите се тие кои треба да создадат услови да се решаваат проблемите и да се уредат учебниците.

– Ние можеби ќе направиме чекор напред, ни се случува враќање три чекори назад. Не е убаво да се слуша политичари да се занимаваат со минатото. Нивна задача е да создадат демократско општество – вели Тодоров за „Утрински брифинг“.

The post БУГАРИЈА ДА ЈА СМЕНИ РЕТОРИКАТА Пораката што се испраќа е непријатна за Македонија, но и за Европа appeared first on plusinfo.mk.

Да потсетиме, во саботата во Битола беше отворен културниот клуб „Ванчо Михајлов“, во присуство на премиерот на Бугарија, Кирил Петков, потпретседателката Илијана Јотова и други актуелни и поранешни функционери од Софија. Османи истaкна дека името на културниот клуб е добро смислена провокација од другата страна, но дека тој нема да дозволи Бугарите да добијат алиби за прекинување на преговорите.

– Ние не смееме да си дозволиме преговарачкиот процес да запре. Не смееме да ја повториме грешката од преговорите што ги водевме со Грција, па после 10 години да бидеме принудени да постигнеме некаков договор, во многу потешки услови од денешните. А ако дојде до запирање или пропаѓање на преговорите, тогаш тоа мора да биде од бугарска, а не од наша страна – порача министерот.

Османи вели дека во моментов тој се однесува како да е возможно до јуни Бугарија да го симне ветото и Македонија да добие датум за отпочнување на преговорите за полноправно членство во Европската Унија.

– Во моментов не размислувам поинаку, иако сум свесен за сите работи што го отежнуваат преговарачкиот процес. Инаку во јуни е извесно дека Албанија ќе добие датум, по што оваа земја ќе биде одделена од нашата во преговарачкиот процес. Тоа ќе доведе до ново усложнување на нашата ситуација, а можам да претпоставам и дека интересот за нашиот спор со Бугарија ќе биде намален од страна на европските партнери – додава Османи.

Во врска со излагањето на македонскиот министер за надворешни работи, побаравме коментар од поранешниот амбасадор на Република Македонија во Бугарија, Марјан Ѓорчев, кој е дециден дека во јуни ветото на Бугарија нема да биде симнато.

– Според тоа што можевме да го видиме во последниот период, лесно може да се заклучи дека во јуни нема да добиеме датум. Албанија побара одделување од Македонија во преговарачкиот процес со ЕУ, а тоа беше кажано по средбата на претседателите на Албанија и на Бугарија, Илир Мета и Румен Радев. Тешко е да се предвиди и дека во блиска иднина ќе биде решен овој спор, а тука мислам пред сѐ, на преговорите што се водат во Комисијата за историја. Примерот со Ванчо Михајлов покажа колку се различни нашите сфаќања за тоа што Бугарите го подразбираат под поимот „заедничка историја“. Ние бугарската војска во Втората светска војна ја доживуваме како окупаторска, а различни погледи имаме и на Првата светска војна, но и на Балканските војни – вели Ѓорчев.

Сепак, поранешниот амбасадор е убеден дека преговорите не смеат да запрат и дека ние мораме да изградиме одлични односи со соседот.

– Судбината на Македонија е во географијата. Наши соседи се Србија, Бугарија, Грција, Албанија, а во поново време и Косово. Ние мораме со сите наши соседи да градиме блиски односи, бидејќи животот не смее да запре. Затоа би бил среќен кога во блиска иднина би заживеале економските односи со Бугарија и кога компаниите од оваа земја би почнале да инвестираат кај нас – вели Ѓорчев.

Тој додава дека тоа што можеби треба да се промени во преговорите е ако Бугарија не сака да го признае македонското малцинство, тогаш ние веднаш треба да истакнеме дека не преговараме за нацијата и за јазикот.

Османи претходно нагласи и дека настанот од Битола е добредојден во комуникацијата со дипломатите од ЕУ, на кои сега е лесно да им се објаснат проблемите со поимањето на историските факти меѓу Македонија и Бугарија. Тој вели и дека претставниците на Софија ќе треба да им ги објаснат своите постапки на претставниците на Еврејската заедница во Македонија и во светот, вклучително и на секретарот на Стејт департментот на САД, Ентони Блинкен, кој е Евреин.

The post ВЕТОТО НЕМА ДА ПАДНЕ, НО ПРЕГОВОРИТЕ СО БУГАРИЈА МОРА ДА ПРОДОЛЖАТ Ванчо Михајлов е само добро смислена провокација appeared first on plusinfo.mk.

– Овие договори не се објавени, бидејќи чекавме во овој процес на заокружување на политичките прашања да најдеме начин кога и како ќе се објават текстовите, но членовите на Историската комисија од наша страна стојат во одбрана на тоа што го потпишале и го одобриле како текст. Во моментов се зборува дали тие содржини ќе се препорачаат на училиштата за учебниците и сепак оставам Комисијата да ги објасни тие детали – Османи.

Министерот одби да каже нешто повеќе за направениот компромис во Комисијата за историја на Бугарија и на Македонија, како што самиот истакна, за да се избегне било какво мешање во работата на историчарите, но неговата изјава предизвика бурна реакција во нашата земја, особено поради тоа што сличен став беше искажан и од бугарскиот премиер Кирил Петков, како и од Ангел Димитров, копретседателот на историската комисија.

Во моментов не знаеме и што самиот термин заедничко чествување претставува и дали тоа ќе значи признавање од македонска страна, дека двата народа навистина имаат заедничка историја, на што Бугарите инсистираат во преговорите.

– Тешко е да се говори без факти и да се прават предвидувања за конкретна работа, но заедничкото чествување на средновековните историски личности, може да значи и признавање на заедничка историја на Македонија и на Бугарија. Сè зависи од тоа како ќе бидат организирани чествувањата. Тука се работи за историски личности од сесловенскиот период, кои се прославувани од сите словенски народи и нема ништо спорно во тоа тие да бидат заеднички чествувани. Но, за жал на нас ни е познат бугарскиот став за овој дел од историјата и нивното поимање дека тука се работи за бугарски цар и бугарски просветители, па тешко ќе оди тоа. Знаете, кога нешто се работи премногу тајно, тоа не наведува на добронамерност – изјави за Плусинфо историчарот Мире Младеновски, кој во последнот дел од изјавата се осврна на работата на Комисијата за историја.

Со речиси идентичен став е и неговиот колега Ѓорги Чакарјаневски, кој исто така за Плусинфо, потврди дека ако Македонија дели заедничка историја со некого, тоа е само со Турција, а никако со Бугарија.

– Ако гледаме историски тогаш најмногу заедничка историја имаме со Турција, бидејќи се работи за период од 500 години. Што се однесува до Бугарија, од Средниот век па до двете светски војни, може да се пронајдат вкупно 20 години на некаква заедничка историја. Се плашам дека заедничкото чествување на Цар Самоил и на останатите средновековни личности ќе биде погубно по нас. Сигурен сум дека тие потоа ќе сакаат да ги земат моштите на Гоце Делчев, а следен потег ќе биде на приватни имоти да ја возобновуваат и бугарската егзархија. Ова мое мислење произлегува од ставот на бугарската страна, која историски не ги признава Македонците и не го признава македонскиот јазик. Затоа не треба да има заеничко чествување, бидејќи ќе испадне дека Самоил го чествуваат Бугари со Бугари – вели Чакарјаневски.

Комисијата за историја на Македонија и Бугарија, беше формирана со цел да се надминат разликите на двете страни од спорот, што на крајот треба да резултира со симнување на бугарското вето на нашето членство во Европската Унија.

The post ЗАЕДНИЧКО ЧЕСТВУВАЊЕ ЗНАЧИ ЗАЕДНИЧКА ИСТОРИЈА Ќе си извадиме ли очи со Бугарите за Цар Самоил? appeared first on plusinfo.mk.

Бугарскиот премиер Кирил Петков денеска на заедничката прес-конференција во Софија со премиерите на Северна Македонија, Црна Гора и Романија, Димитар Ковачевски, Здравко Кривокапиќ и Николае Чука, рече дека Историската комисија го известила дека е постигнат напредок за важни историски личности во разговорите со Скопје за надминување на разликите.

– Комисијата за историја ме извести за некои важни историски личности и нивниот третман. Ќе ви дадам некои детали. Дојдовме до напредок по тие прашања, на многу конструктивен и реалистичен начин којшто ни отвора можност за забрзување на нашите преговори. Секако ќе ми треба прво да добијам јас и моите коалициони партнери целосен извештај од Комисијата, но штом добиеме извештај тоа ќе оди многу брзо, рече Петков.  

Тој оцени дека се интензивира дијалогот со Северна Македонија и во следните неколку седмици очекува да се забрза.

– Работиме вредно, имаме состаноци и се надевам дека во следните неколку недели ќе забрзаме. Исто така сакам да кажам и дека имаме добри вести за дел од билатералните средби меѓу различните министерства. Како што знаете, постојано потпишуваме меморандуми. Имам добри вести и за Комисијата за историја. Некои работи што беа тешки да се надминат сега изгледаат како да имаат реални можности за надминување. Мислам дека мојот одговор ви ги покаже моите намери да постигнеме резултати што е можно побрзо. Оптимистичен сум за целиот процес, оптимистичен сум дека ќе постигнеме се што зацртавме со Димитар што е можно поскоро, оцени Петков.

Бугарскиот премиер додаде дека заедно со Ковачевски поставиле неколку одредници што треба да бидат остварени, а коишто биле дискутирани на претходните средби, порачувајќи дека Северна Македонија припаѓа во семејството на ЕУ и тоа што е можно побрзо.

– Нашата Влада сака да го постигне овој резултат што е можно побрзо. Како што сите знаеме, имаме неколку одредници што треба да ги постигнеме, како и заштитата на правата на малцинствата, ова го дискутиравме и претходно. Во блиска координација сме со европските партнери коишто често служат како трета страна во овие преговори и очекуваме заедно да работиме кон преговорите и сигурен сум дека, се надевам дека наскоро ќе го постигнеме тоа. Имаме заедничка цел и секако го поддржувам фактот дека со оваа криза што ја имаме со војната во Украина Западен Балкан треба да биде што е можно постабилен, а добар дел од патот кон оваа стабилност е токму пристапувањето на Северна Македонија и на Албанија, истакна Петков.

Во однос на заедничката Историска комисија, Ковачевски од своја страна рече дека историчарите работат независно од политичкиот дијалог и од другите работни групи што работат на други прашања.

– На нашиот состанок тука во Софија, токму во оваа просторија, тие беа тука и кажаа дека ќе ја забрзаат својата работа и штом дојдат до заклучоци врз основа на нивната историска методологија тогаш можат да ја споделат со другите – рече Ковачевски.  

Посочи дека се интензивира комуникацијата со Софија, како од институционална перспектива, така и од перспектива на граѓаните.

– Имаме практични проекти од перспектива на компаниите и институциите во земјите, како и од перспективите на граѓаните. Имаме подобрена комуникација меѓу нашите образовни институции. Веќе имаме оперативна авионска линија меѓу Софија и Скопје и нашите министри работат на инфраструктурни проекти коишто ги поврзуваат двете земји. Во врска со политичките прашања министерствата за надворешни работи на двете земји работат и се на ниво на размена на идеи и документи, но се уште нема конечен документ за којшто сме договорени и штом се случи тоа тогаш можеме да го споделиме со релевантните институции во двете земји – рече Ковачевски.  

Премиерот оцени дека комуникацијата меѓу две соседни земји мора да се заснова на вредности на соработка на европски вредности, на заемно разбирање и доверба, како и почит и ова е начинот на којшто две соседни земји треба да комуницираат меѓу себе.

– Овој наратив којшто доминира и којшто е поставен меѓу двете министерства, меѓу двете влади како секогаш ќе има мали маргинализирани групи коишто нема да сакаат овој дијалог да оди во добра насока, но верувам дека сега имаме комуникација и имаме медиуми каде што доминираат вести на соработка, позитивни вести меѓу две земји коишто сега веќе можеме да видиме дека се случуваат – порача Ковачевски. 

The post ПОСТИГНАТ Е НАПРЕДОК ЗА ВАЖНИ ИСТОРИСКИ ЛИЧНОСТИ Петков открива детали од работата на Комисијата за историја appeared first on plusinfo.mk.