Претпоставувам дека секој разумен граѓанин речиси целосно го разбира протестот на адвокатот искажан во судницата во која тече судењето за злосторството во кочански „Пулс“. И веројатно се согласува со него. Поточно, не можете да не се согласите со неговите констатации дека многу јавнообвинителски, но и судски одлуки во Македонија се контрадикторни односно спротивставени една на друга, дека обвинетите се многу често ставени во нерамноправна улога, дека голем дел од не само актуелните обвинителско судски проценки – барем за пошироката јавност – се произлезени од „непозната методологија“, па следствено „некои се во притвор, а некои од бегство (…) не се притвораат“, што „сериозно ја загрозува рамноправноста на обвинетите“!

Но, уште понерамноправни се оние кои со години отслужуваат високи казни додека други, за исти, слични или дури потешки кривични дела се – ослободувани.

И затоа не може човек да не се согласи со адвокатот кој вели дека се обидува да најде „дали постои дуализам, две категории на граѓани во оваа држава, едни со повластен третман и ние обичните“. Но, повторно, тоа го вели адвокатот. А вели и дека побарал и во Уставот, којшто пак укажува „дека сите граѓани сме еднакви во своите права“.

Но, од друга страна, истиот адвокат, но во улога на политичар со повеќегодишно партиско делување вели нешто сосема спротивно. Тој, имено, како и многумина пред и по него, паѓајќи во стапицата на двојството помеѓу професионалното и политичкото, искажува крајно спротивставени ставови односно се однесува целосно контрадикторно. Најмалку во три криминални случаи, сите поврзани со неговиот партиски „шеф“ Заев („Глобал“, „Пуч“ и „Поткуп“), адвокатот во улога на политичар јавно не го постави прашањето за еднаквост на граѓаните пред Уставот и законите на оваа држава. Или поточно: се воздржа, или „заборави“, да ја постави истата дилема како во случајот „Пулс“ vs „Груби“! И тоа е ѓаволската стапица во којашто паѓа една личност која ги вкрстува – поточно „ги меша“ – професијата со политичкото дејствување, особено кога второто е во високите политички кругови односно во онаа таканаречена политичка елита.

А таа стапица голтнала многу македонски добри професионалци а лоши политичари. Не го ставам спомнатиот адвокат во оваа група односно се воздржувам од проценки на неговото професионално делување. Но, неговото политичко однесување сведочи дека професионалната принципиелност е подредена на партиската, односно политичката – или идеолошката, како сакате – определба.

И, се разбира, не го посочувам како некаков типичен „случај“ туку само како еден инцидентно избран односно актуелен, но не и единствен таков пример кај нас. Лично сметам дека целата онаа групација таканаречени универзитетски професори како потенцијално врвни професионалци во нивните области, а чии имиња секојдневно ги среќава(в)ме и во промискуитетните врвови на македонското политикантство, се вистинските наши „шампиони“! И тоа ѓаволско двојство нè следи веќе од самите почетоци на процесот на осамостојување на државата по 1989 година.

Нив ги има(ше) во сите македонски влади од 1991 година наваму, на особено односно исклучително важни политички позиции, но со (главно) политикантски резултати. И тоа се чувствува до денешен ден, во сите општествени пори. Македонското политикантство им овозможува(ше) речиси секојдневно да се појавуваат во двојна улога, како политичари и професионалци (експерти, аналитичари, научници…), а меѓу нив како најбројни универзитетските професори, при што граѓанинот најчесто нема(ше) соодветни репери кое својство во која ситуација превладува. Но тие, се разбира, сметаат дека тоа се безмалку идентични позиции, достапни односно привилегирано овозможени само за нив.

Но, го игнорираат базичното: дека патиштата на професионализмот/експертизата и политиката ретко се вкрстуваат туку најчесто се движат паралелно – па и во спротивни и дури спротивставени насоки – фундаментално разликувајќи се во основите, целите и мотивацијата. Или, ако сакате, станува збор за различни парадигми, за најчесто спротивставени светогледи при што во едниот превладува специјализираното знаење, експертизата, научниот односно објективниот пристап и поглед на нештата, а во другиот сировата моќ, идеологијата, интересите (лични, партиски, државни…) и др.

И целата држава се прави блесава дека не разбира што се случува, дека една „шампионска“ контрадикторна и непринципиелна групација си присвојува значење на deus ex machinа, при што граѓанинот не знае кога дотичниот „господ“ чекори низ земјата македонска како професионалец односно, научник и експерт, а кога како политичар. Но, тие го приватизирале и тој момент сметајќи дека истиот им припаѓа ним и само ним: тие се и едното и другото и нивниот глас е глас господов, сличен на оној што му се јавува на Мојсеј од опожарената грмушка! Забораваат дека таа и таква ѓаволска дупка голтнала и многу поголеми и поважни ликови, а историјата и совремието ги изложила дури и на подбив и потсмев.

Зашто, низ македонската политика и јавното мислење во континуитет од веќе цели три децении роварат едни исти ликови во двојни ролји, главно со спротивставени и/или погрешно поставени „тези“, „конструкти“ и политикантски „прогнози“, денес дури делат и совети како требало да се постапува пред една или две децении во важни историски настани заборавајќи дека и тогаш токму тие биле главните советници или политички егзекутори. Еклатантни примери беа/се двете најцрни точки во поновата македонска историја: договорот со источниот сосед и промената на името на државата, со оргастично ракоплескање прифатени и оправдувани токму од индивидуи чија „видовитост“, „експертиза“ и „прогресивна мисла“ цели три децении се плеткаше во сите најважни политички прашања во државава но не се осмели на такви чекори. Впрочем, целата „експертска“ улога на таквите политикантски шутови се исцрпува(ше) во аподиктичното акламативно одобрување на глупостите на нивните партиски газди, најчесто на штета на државата но во нивна лична полза. Нивниот кариеризам, политикантство, поводливост и идеолошко слепило се вистинскиот отров за секоја демократија.

Безмалку идентичен „професионален“ молерај се случува и со предложените актуелни законски измени во високото школство. Тие вријат од тенденциозни, често и дрски глупости, но во алармот што го вклучија во „автономниот атар“ на македонските универзитети – особено УКИМ (иако сметам дека треба понатаму да се пишува со мали букви)! – ја извлекоа на површина сета соцреалистичка политикантска нечистотија таложена таму со децении, но и самобендисаното рекламерство и ароганција на оваа (веќе) жална групација. Дури и дотаму што и „народни“ пратенички отворено бараат и некаква гарантирана „правна сигурност“ односно онаа соцреалистичка академско-кариерна недопирливост да продолжи со „век и векови“.

Но, за тоа можеби во некоја друга прилика.

The post Ѓаволско двојство, или: ајде да се правиме блесави! appeared first on plusinfo.mk.

Вреди продава ветер во магла

Кичево: најгласно молчење

Во Кичево, Александар Јовановски од ВМРО-ДПМНЕ освои 44,5% – единствен Македонец во трката, со реална шанса за победа. Тројцата албански кандидати се движат околу 5.000 гласа секој, а во втор круг влегуваат Јовановски и Дехари од ДУИ.

И тука доаѓа тишината. Вреди, кој во Скопје нуди поддршка без потреба, во Кичево молчи. Зошто? Затоа што таму етничката матрица не им одговара. Иако Јовановски има Албанка за сопруга, тоа не е доволно за да се пробие етничкиот ѕид на калкулации. Вреди воопшто не вреди и не нуди коалициска верност или достоинствен договор. На Вреди му вреди само етничка припадност.

Стапот има два краја

Вреди е коалициски партнер на ВМРО-ДПМНЕ, но нивниот кандидат Билал Касами често кокетира со неофашистички и антимакедонски реторики. За секој просечен гласач на ВМРО-ДПМНЕ, тоа е горчлива пилула. Партијата е принудена да им каже на своите гласачи дека „оној со необалистичките изјави е помало зло од оној кој се прогласи за албански газда на Македонија“ – што е, во македонската литература познато како „угоре високо, удолу длабоко“. Верувам дека Македонците ќе бидат фер и сепак ќе го изберат своето „помало зло“, но упатувам апел до Мицкоски – ако Вреди реши да брани „албанска енклава“ во Кичево, да ги прогласи за вишок во Владата. Просто – ако има партнерство, треба да има и доверба во две насоки. Дванаесет илјади кичевчани го кажаа своето! Александар е нивниот избор и Вреди ќе вреди само ако го почитува тоа.

Весела Математика

The post Самоубиствена Дилема Со Мециновиќ и дали вреди бесата на Вреди? appeared first on plusinfo.mk.

Не се сите задоволни што COP28 се одржува во ОАЕ, држава која е на седмото место во светот по производството на нафта, а на десетто место по производството на природен гас. Со конференцијата претседава султанот Ал-Џабер, кој истовремено е и шеф на „Аднок“, најголемата нафтена компанија во ОАЕ. Очигледно е дека постои противречност, но тоа е богата земја и има услови добро да ги пречека и угости учесниците.

Беше предвидено е да има околу 70.000 учесници од 197 земји плус ЕУ, но на првиот ден беше објавено за 103.000 регистрирани учесници. Како и на минатите, и на оваа конференција ќе дојдат претседатели и премиери на држави, министри, национални преговарачи, претставници на меѓународни организации, од граѓански здруженија, од компании и др. И минатите СОР конференции беа масовни, а некои ги истакнуваа како (многу) успешни. А какви се резултатите денес? Одговорот може да се опише со еден збор: КАТАСТРОФА.

Климатските промени постојано се интензивираат, а како последици се јавуваат сè поголеми катастрофи: поплави, силни урагани, топлински бранови со многу високи температури, шумски пожари, суши, штети во земјоделството, на растителниот и животински свет, но најболно е дејството врз животот и здравјето на луѓето.

Илјадници луѓе ги загубија животите од временските катастрофи, тие беа убиени од климатските промени. Станува збор за илјадници жртви, а ако се соберат заедно од минатите години, бројот е повеќе милиони жртви. Тие не беа убиени со воено оружје, туку на подмолен начин како последица од борбата за профит. Тука е клучот на проблемот со климатските промени: борбата за профит. Денес скоро во цел свет има капиталистичко уредување кое се заснова на пазарна економија во којашто главна цел е остварување профит. Цените на горивата (нафтата и гасот) се релативно високи, не затоа што имаат високи трошоци на производство, туку се користат стекнатите позиции заради големата побарувачка. А во случаите на појава на некоја политичка или воена криза, цените на горивата стануваат уште повисоки.

И информирајте се кои земји се најголеми производители и кои компании се најголемите рафинерии и трговци со нафта и гас (фосилни горива). Кај компаниите кои експлоатираат и тргуваат со нафта и гас доминираат оние од развиените земји. А знаете ли кој е најголем производител на нафта и гас во светот? Не е Русија, не е ниту Саудиска Арабија. Тоа се САД кои избија на чело по воведувањето на технологијата на вадење нафта и гас од шкрилци некаде од 2010 година. Наместо да го намалуваат производството на фосилни горива, тие драстично го зголемуваат.

Решавањето на проблемите со климатските промени зависи најмногу од производителите на фосилните горива, бидејќи емисиите на СО2 се создаваат од нивното согорување. Во врска со трговијата со фосилни горива има разни даноци, акцизи и други давачки што одат директно во буџетот на државите. Затоа, тие држави нема така лесно да се откажат од тие приходи иако во јавноста изјавуваат дека се борат за намалување на климатските промени. Политичарите често даваат изјави дека се залагаат за инвестиции во обновливи извори на енергија (ОИЕ), но кај најголемиот дел од нив тоа е ставање шминка во секторот енергија. Парите и лобирањето се исто така атрибути на пазарната економија. Тие креираат погрешна перцепција кај населението. Еве еден типичен пример за Република Македонија. Во јавноста е креирана перцепција дека природниот гас е еколошко гориво, а тоа не е точно.

Уште пред неколку децении научниците беа јасни со своите предупредувања за климатските промени, тие исто така беа јасни и за решенијата: Транзицијата кон ОИЕ мора да има приоритет за да се минимизира количеството на стакленички гасови исфрлени во атмосферата. Плус, ако сакаме да имаме шанса да создадеме иднина за живеење на нашата планета, не може да има нов развој на проекти за фосилни горива. Токму ова политичарите не сакаат да го слушнат. Додека тие ги прифаќаат и ги прошируваат обновливите извори на енергија, многу влади, вклучително и САД, Обединетото Кралство и некои ЕУ земји продолжуваат со давање зелено светло за нови полиња за гас и нафта.

Мал е бројот на земјите кои навистина ја намалуваат потрошувачката на фосилни горива и имаат значителни инвестиции во ОИЕ. Тоа се сигурно некои богати земји кои имаат голем економски потенцијал. Има разни организации и граѓански здруженија кои се борат против климатските промени, но нивното делување не е така моќно за да има забележителни резултати.

Светската метеоролошка организација (WMO) истакна дека е практично сигурно дека 2023 година ќе биде најтоплата година досега и, во 2022 година, атмосферските концентрации на стакленички гасови за прв пат достигнаа зголемување од 50% над прединдустриските нивоа (од 1850 г. наваму).

А последниве 30 години се одржани 27 годишни конференции (СОР), во тек е СОР28.

Секое мое пишување за климатските промени ќе го завршувам со следнава изјава:

Сè додека пазарната економија, односно профитот има приоритет пред заштитата на животната средина, климатските промени ќе се зголемуваат.

The post Климатските промени убиваат луѓе иако нема воено оружје appeared first on plusinfo.mk.

И ние, како и Германците, научивме многу нешта, особено во изминативе пет-шест години. Што, заедно со оние од периодот 2006-2017, прават речиси цели две децении правен, политички, економски, образовен, културен… хаос во државава. Поточно, ни го даваат правото да прашаме: имаме ли воопшто држава, постои ли некаква (не само) правна сигурност за граѓанинот во неа, има ли иднина за младите генерации овде или истата ќе ја бараат во европските држави. Кадешто, како во Германија, ги чекаат горе-долу сличните (ако не и поголеми) проблеми, но сепак имаат реални шанси за подобар живот.

Ако една Германија вели „Никогаш повеќе“, за нас тоа беше пред шест-седум години. И еве го повторно. Пак ли секојдневно ќе маршираме и ќе ги повторуваме истите зборови и реченици? И како тоа „Никогаш повеќе“ ни го претворија во „мало сутра“? И зошто воопшто го дозволивме тоа? И зошто воопшто дозволивме полуписмени политичари да ја водат земјата во нејасна, магловита насока? И како воопшто е можно еден претседател на држава сега, после толку години, да држи лекции за монтирани судски процеси и да продолжи да ја извршува претседателската функција? И како е можно криминалот и корупцијата да се трансформираат во државна политика?

Ние имаме поголеми проблеми од Германија, но никој не сака да ги види. Тие можеби – велам само можеби – имаат „ксенофобичен“ проблем со „дојденците“ во нивната држава, но ние имаме проблеми со себеси. Ние не се почитуваме меѓусебе, не пак да ги почитуваме странците. Ние и не сакаме да се почитуваме, а прашање е и дали сакаме да живееме заедно. Секојдневно сведочиме на премногу манифестации на нетрпеливост, на зло, на непочитување на другиот за да кажеме дека живееме заедно. „Општеството за сите“ е распадното одамна, но ние ни тоа не сакаме да го признаеме. Дали и тоа е резултат на погрешните политики? Се разбира, но е резултат и на нашата тесноградост, неукост, нетолеранција.

И на сиромаштијата, секако, на секојдневното преживување во нездрави услови, со мизерни плати и енормно високи трошоци за живот, со незаситни политички „елити“ кои континуирано го ограбуваат државниот буџет за лични, семејни и групни потреби, со огромна неспособна државна администрација, со партиски клиенти и абоненти чии труби постојано трештат во полза на власта и посочуваат непријатели, предавници и слични будалаштини.

И како е можно само власта да не ги гледа овие нешта? Како е можно да не гледаат дека во државата, по сите основи, има само две категории граѓани: богати и сиромашни, привилегирани и потчинети, партиски и непартиски, дрски и питоми, вулгарни и културни… И ништо не правиме за надминување на овие состојби.

Имаме слични точки и со германскиот „Манифест“ зашто имаме два јазика, две химни, две знамиња… Зошто за Германија тоа е неприфатливо а за нас – нормално? Имаме и повеќе религии и повеќе култури, различни обичаи и традиции… но тоа се богатствата на едно мултикултурно општество што сплотуваат а не разделуваат! И тие треба да се негуваат.

Или, ако сакате, во што (не) верува денес македонскиот граѓанин? Во (непостоечката) правда, во (нефер, дискриминациска, партизирана) држава, во (нетолерантно, насилно) мултикултурно општество, во (непосточка) иднина…? Не можа за македонскиот граѓанин да биде нормално ома што не е нормално за европскиот граѓанин. Не може македонската држава да биде дијаметрално различна од основните вредности на европските држави а сепак да бара членство во тоа „семејство“. Не смее македонската држава да биде синоним за „Дивиот исток“, за мафијашка држава, за земја на криминалот и корупцијата? Зарем тоа не е проблем за оваа земја и нејзините жители?

Зарем кај нас, како во Германија, Холандија, Франција…, не треба да има слобода на говор без закани и напади, зошто кај нас не треба да има почитување на другиот, но и почитување на темелните вредности зацртани во Уставот и законите? И како може дел од граѓаните да имаат едни темелни вредности, а другите – други? Зошто и кај нас „почитта и милосрдието“ да не го одржуваат нашето слободно општество, зошто ние повеќе не говориме „ве молам“ и „благодарам“, зошто кај нас на граѓаните не им е дозволено слободно да размислуваат и да живеат ако не се членови или симпатизери на партиите?

Зошто економијата зависи од вољата на власта и расположенијата на партиите, зошто едни добиваат милиони за непосточеки проекти а други одвај преживуваат со нивните бизниси? И зошто кај нас државата е најголемиот работодавач, социјалните служби делат милостина и не им помагаат на луѓе кои не можат да работат, институциите се глуви за потребите на граѓанинот…?

Зошто моралниот (рас)пад на Македонија се развива со експоненцијална сила, не само во политиката туку и во сите животни сегменти?  И како одеднаш, речиси преку ноќ, кај нас свесно започнаа да се пропагираат крајно сомнителни и често профашистички интереси, додека на граѓанинот му се диктира воздржување од реакции? И како воопшто кај нас изостанаа масовни демонстрации контра регистрацијата и именувањето на бугарски „културни“ здруженија со имињата на познати фашисти од Втората светска војна!?

И нели власта има морален кодекс, низ којшто треба да се проценува политичката пракса и низ која призма тогаш поминаа постојните примери како оној криминално неморален договор за фамозните коридори, измените на Казнениот законик, актуелниот закон за амнестија… итн? Па следствено, ако велиме дека имаме слободно избран парламент, како сето ова поминува и низ него?

И конечно, но не како последно, зошто не сме сите еднакви во државава, зошто немаме исти права на работа и помош од институциите, зошто сите не ги почитуваме обврските кон државата, зошто државата не го почитува граѓанинот…?

И ако сето ова не ни е доволно за „Македонски манифест“, што уште ни треба?

извор: Теодосиевски уметност

The post Македонијо, ние немаме ли проблем? appeared first on plusinfo.mk.

Софија не чекаше долго за да го изрази своето задоволство дека ЕУ преку предлогот на француското претседателство ги прифатила гледиштата на Бугарија за „нерешените прашања“ во однос на „минатото и заедничката историја“. Зошто Бугарија воопшто би протестирала и би се спротивставувала на овој предлог, кога ЕУ практично и овозможи отворен простор да продолжи да инсистира да се прифатат нејзините максималистички барања за ревизија на историјата, јазикот, образованието, и не помалку од внесување промени дури и во Уставот на Македонија.

Каде тоа француското претседателство виде можност дека некој, според еднострани гледишта и ставови, може да ја „коригира и исправи“ историјата, а со што би се постигнал договор за градење добрососедски односи? Некои европски познавачи на приликите на Балканот ги нарекоа француските заложби „катастрофа“.

Што се однесува до ставовите во Скопје, – како што забележа Шјел Магнусон, еден од најпознатите шведски истражувачи на балканските конфликти, – македонската Влада се изјасни позитивно, очигледно наговорена од ЕУ според принципот „сега или никогаш“, тврдејќи потоа дека македонскиот јазик практично е признаен, како и дека историјата и идентитетот не се дел од преговарачката рамка, а што, според Магнусон, „е во спротивност со текстовите во договорот“.

Непобитен факт е дека ЕУ никогаш порано не инсистирала прашањата поврзани со јазик, идентитет и историја да бидат дел од преговорите за членство, а поради потребата од градење „добрососедски односи“. Укажувајќи на апсурдноста на јазичниот спор што го наметнува Бугарија, шведскиот истражувач понудува интересна перспектива за соодветни споредби во поширок контекст, нагласувајќи дека бугарскиот и македонскиот јазик во добар дел се засновани на сосема различни дијалекти, така што доколку би зеле „српскиот јазик да одговара на шведскиот, тогаш македонскиот би бил норвешки, а бугарскиот дански“. Да се тврди денес дека македонскиот  е бугарски дијалект е како да се тврди дека норвешкиот е всушност дански.

Бугарскиот фактор упорно продолжува со обидите да се наметне во иднината на македонската држава и нација. Но македонскиот национален идентитет сепак стигнал значајно да еволуира по 1944 година. Инаку, како што многумина во Европа веќе укажаа, слична логика би можела да се бара и пошироко во Европа и светот, вклучувајќи го и наведениот пример од Скандинавија.

Данската монархија долго време владеела со Норвешка, но никој не бара норвешкиот јазик да се прогласи за „севернодански дијалект“, без оглед што остатоци од данското културно и јазично влијание сè уште се присутни меѓу Норвежаните. И Шведската круна била суверен во Норвешка се до распадот на шведско-норвешката кралска унија во 1905 година, (што не е временски толку далеку од „коминтерновско-титовска“ 1944-та, на која се повикува Софија), но денес шведскиот и норвешкиот се два самостојни, соседни јазици во две самостојни држави. Што би се случило во ЕУ ако некоја од овие скандинавски држави настапи агресивно, барајќи ревизија на националните истории на своите соседи, а во интерес на сопствените државни интереси?

А што се однесува до „францускиот предлог“, веројатно не е соодветно да се нарече „диктат“, но што е тој ако не е „прикрпен“ предлог (набрзина преправен за само една недела по првата верзија), како израз на историски типично политичко-дипломатско лицемерие од позиција на моќна европска сила? Имало спорни прашања во преговорите за ЕУ-членство и меѓу други источноевропски земји, како, на пример, во крајно тензичните преговори меѓу Унгарија и Романија околу Трансилванија и унгарското малцинство, но ниту Франција, ниту, пак, некоја друга важна европска земја не барала тоа да влезе во нивната преговарачка рамка. Токму напротив, бил извршен притисок врз Унгарија и Романија тие прашања, колку и да биле чувствителни за националните интереси на двете земји, да бидат оставени настрана, додека траеле нивните преговори за зачленување во ЕУ.

Следствено на тоа, од каде сега толкаво интересирање на Париз, билатералните бугарско-македонски прашања поврзани со историја, јазик, национална посебност и самоопределување, да бидат вградени во преговарачката рамка? Секако дека тука тешко би можела да се бара некаква теорија на заговор, но дали нема ни бламажа на ЕУ околу идентитетските прашања, како и историско повторување на потценувачката политика со паричето за поткусурување за промашените и неостварени геополитички идеали?

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, зборуваше во македонското Собрание и им посака на Македонците и на македонскиот јазик добредојде во Европа, но не беше целосно искрена кога рече дека билатералните разговори за историјата не се услов за македонските преговори за членство. Не, не се за да започне процесот на преговарање, но се претпоставка за негов позитивен исход.

И по Франција Претседателството со ЕУ не ги смени своите позиции ни за милиметар. Шведска во изминатите децении важеше за еден од најзначајните приврзаници на процесот на ЕУ-проширувањето, но како претседавач во првата половина на годинава ниту со еден збор не го спомена проширувањето, ниту, пак, иницираше каква било дискусија околу можна ревизија на францускиот предлог, со отстранување на билатералните прашања за јазикот, историјата и идентитетот од преговарачката рамка, чиј фокус главно треба да бидат владеење на правото и судството, функционална демократија и економија, човечки права и права на малцинствата. Ниту од актуелното шпанско претседателство со ЕУ не доаѓаат поинакви сигнали.

Од Претседателството со ЕУ се очекува да го осигури континуитетот на ЕУ-агендата и да се заложи законодавните процеси и соработката меѓу земјите-членки да се одвиваат непречено. За да се постигне таа цел, Претседателството мора да дејствува како чесен и неутрален посредник. Во спротивно, од придонесот на Брисел во развојните процеси на ЕУ би можело да има помалку полза, а повеќе штета.

The post Француски предлог и бламажа на ЕУ appeared first on plusinfo.mk.