<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>когнитивен пад Archives - plusinfo.mk</title>
	<atom:link href="https://plusinfo.mk/tag/kognitiven-pad/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://plusinfo.mk/tag/kognitiven-pad/</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Mon, 18 May 2026 09:25:49 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.7.5</generator>
	<item>
		<title>НОВО ОТКРИТИЕ ОД ФИНСКА ГИ ЗАГРИЖИ ЕКСПЕРТИТЕ Кариесот не е само стоматолошки проблем, откриена е врска со деменцијата</title>
		<link>https://plusinfo.mk/novo-otkritie-od-finska-gi-zagrizhi-ekspertite-kariesot-ne-e-samo-stomatoloshki-problem-otkriena-e-vrska-so-demenci-ata/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[плусинфо]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 18 May 2026 09:25:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Живот]]></category>
		<category><![CDATA[Здравје]]></category>
		<category><![CDATA[Панорама топ]]></category>
		<category><![CDATA[деменција]]></category>
		<category><![CDATA[инфекции]]></category>
		<category><![CDATA[кариес]]></category>
		<category><![CDATA[когнитивен пад]]></category>
		<category><![CDATA[финска]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://plusinfo.mk/?p=859302</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="639" height="635" src="https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2026/05/pexels-nadezhda-moryak-7800679-e1779096298101.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" fetchpriority="high" srcset="https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2026/05/pexels-nadezhda-moryak-7800679-e1779096298101.jpg 639w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2026/05/pexels-nadezhda-moryak-7800679-e1779096298101-300x298.jpg 300w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2026/05/pexels-nadezhda-moryak-7800679-e1779096298101-150x150.jpg 150w" sizes="(max-width: 639px) 100vw, 639px" /></div>
<p>Голема студија од Универзитетот во Хелсинки пронајде загрижувачка врска помеѓу тешките инфекции и долгорочниот ризик од развој на деменција.</p>
<p>The post <a href="https://plusinfo.mk/novo-otkritie-od-finska-gi-zagrizhi-ekspertite-kariesot-ne-e-samo-stomatoloshki-problem-otkriena-e-vrska-so-demenci-ata/">НОВО ОТКРИТИЕ ОД ФИНСКА ГИ ЗАГРИЖИ ЕКСПЕРТИТЕ Кариесот не е само стоматолошки проблем, откриена е врска со деменцијата</a> appeared first on <a href="https://plusinfo.mk">plusinfo.mk</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="639" height="635" src="https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2026/05/pexels-nadezhda-moryak-7800679-e1779096298101.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" srcset="https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2026/05/pexels-nadezhda-moryak-7800679-e1779096298101.jpg 639w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2026/05/pexels-nadezhda-moryak-7800679-e1779096298101-300x298.jpg 300w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2026/05/pexels-nadezhda-moryak-7800679-e1779096298101-150x150.jpg 150w" sizes="(max-width: 639px) 100vw, 639px" /></div><p>Хашем Ал-Гаили е јеменски молекуларен биолог, научен комуникатор и режисер. На својот Инстаграм профил, тој сподели вести за нова студија која покажува дека инфекциите на уринарниот тракт и расипувањето на забите значително го зголемуваат ризикот од деменција.</p>
<p>Ал-Гаили е познат по своите објави на социјалните медиуми, каде што ги споделува најновите здравствени информации со своите повеќе од 32 милиони следбеници.</p>
<p>Во објавата, тој ги истакна резултатите од голема студија на Универзитетот во Хелсинки која анализираше здравствени податоци од повеќе од 370.000 луѓе во Финска и пронајде загрижувачка врска помеѓу тешките инфекции и подоцнежниот когнитивен пад.</p>
<p>&#8211; Голема студија од Универзитетот во Хелсинки пронајде загрижувачка врска помеѓу тешките инфекции и долгорочниот ризик од развој на деменција. Анализирајќи ги здравствените податоци од повеќе од 370.000 луѓе во Финска, истражувачите открија дека состојбите што бараат болничко лекување, од сериозни инфекции на уринарниот тракт до кариес, се силно поврзани со когнитивниот пад години подоцна. Кај луѓето под 65 години, ризикот од ран облик на деменција бил околу двојно поголем по сериозна бактериска инфекција или пневмонија &#8211; напиша тој.</p>
<p>Како што е дополнително објаснето, истражувачите веруваат дека овие резултати укажуваат дека инфекциите не се само привремени здравствени проблеми, туку можат да имаат долгорочни последици за мозокот.</p>
<p>&#8211; Овие резултати сугерираат дека она што често се смета за привремени здравствени проблеми може да има долгорочни и структурни последици за мозокот. Важно е што оваа поврзаност останала силна дури и по земањето предвид на 27 други хронични болести, како што се срцеви заболувања и мозочен удар &#8211; додаде тој.</p>
<blockquote class="instagram-media" style="background: #FFF; border: 0; border-radius: 3px; box-shadow: 0 0 1px 0 rgba(0,0,0,0.5),0 1px 10px 0 rgba(0,0,0,0.15); margin: 1px; max-width: 540px; min-width: 326px; padding: 0; width: calc(100% - 2px);" data-instgrm-captioned="" data-instgrm-permalink="https://www.instagram.com/p/DYWhJDyDJmX/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading" data-instgrm-version="14">
<div style="padding: 16px;">
<p>&nbsp;</p>
<div style="display: flex; flex-direction: row; align-items: center;">
<div style="background-color: #f4f4f4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;"></div>
<div style="display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;">
<div style="background-color: #f4f4f4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;"></div>
<div style="background-color: #f4f4f4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;"></div>
</div>
</div>
<div style="padding: 19% 0;"></div>
<div style="display: block; height: 50px; margin: 0 auto 12px; width: 50px;"></div>
<div style="padding-top: 8px;">
<div style="color: #3897f0; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 550; line-height: 18px;">View this post on Instagram</div>
</div>
<div style="padding: 12.5% 0;"></div>
<div style="display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;">
<div>
<div style="background-color: #f4f4f4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);"></div>
<div style="background-color: #f4f4f4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;"></div>
<div style="background-color: #f4f4f4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);"></div>
</div>
<div style="margin-left: 8px;">
<div style="background-color: #f4f4f4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;"></div>
<div style="width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg);"></div>
</div>
<div style="margin-left: auto;">
<div style="width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);"></div>
<div style="background-color: #f4f4f4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);"></div>
<div style="width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);"></div>
</div>
</div>
<div style="display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center; margin-bottom: 24px;">
<div style="background-color: #f4f4f4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 224px;"></div>
<div style="background-color: #f4f4f4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 144px;"></div>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<p style="color: #c9c8cd; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 17px; margin-bottom: 0; margin-top: 8px; overflow: hidden; padding: 8px 0 7px; text-align: center; text-overflow: ellipsis; white-space: nowrap;"><a style="color: #c9c8cd; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: normal; line-height: 17px; text-decoration: none;" href="https://www.instagram.com/p/DYWhJDyDJmX/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading" target="_blank" rel="noopener">A post shared by Hashem Al-Ghaili (@hashem.alghaili)</a></p>
</div>
</blockquote>
<p><script async src="//www.instagram.com/embed.js"></script></p>
<p>Студијата, исто така, го објаснува можниот механизам на овој процес, истакнувајќи ја улогата на воспалението и оштетувањето на крвно-мозочната бариера што го штити мозокот.</p>
<p>&#8211; Научниците веруваат дека системското воспаление предизвикано од тешки инфекции може да ја наруши крвно-мозочната бариера и да ги оштети крвните садови во мозокот, што го забрзува когнитивниот пад. Бидејќи инфекциите често се јавуваат пет до шест години пред дијагнозата на деменција, истражувачите нагласуваат дека навременото лекување и спречување на чести инфекции може да биде важна, но често занемарена стратегија за зачувување на долгорочното здравје на мозокот &#8211; вели тој.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>The post <a href="https://plusinfo.mk/novo-otkritie-od-finska-gi-zagrizhi-ekspertite-kariesot-ne-e-samo-stomatoloshki-problem-otkriena-e-vrska-so-demenci-ata/">НОВО ОТКРИТИЕ ОД ФИНСКА ГИ ЗАГРИЖИ ЕКСПЕРТИТЕ Кариесот не е само стоматолошки проблем, откриена е врска со деменцијата</a> appeared first on <a href="https://plusinfo.mk">plusinfo.mk</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>АКО МНОГУ ЧЕСТО НЕ МОЖЕТЕ ДА ИЗГОВОРИТЕ ЗБОРОВИ КОИ ВИ СЕ НА &#8220;ВРВОТ НА ЈАЗИКОТ&#8221; Појдете на лекар, тешкотиите во зборувањето може да бидат прв знак на Алцхајмер</title>
		<link>https://plusinfo.mk/ako-mnogu-chesto-ne-mozhete-da-izgovorite-zborovi-koi-vi-se-na-vrvot-na-azikot-po-dete-na-lekar-teshkotiite-vo-zboruva-eto-mozhe-da-bidat-prv-znak-na-alcha-mer/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Панорама]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 30 Nov 2025 17:12:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Избор]]></category>
		<category><![CDATA[Наука и технологија]]></category>
		<category><![CDATA[Панорама насловна]]></category>
		<category><![CDATA[Панорама топ]]></category>
		<category><![CDATA[Алцхајмер]]></category>
		<category><![CDATA[говорни пореметувања]]></category>
		<category><![CDATA[деменција]]></category>
		<category><![CDATA[здравје на мозокот]]></category>
		<category><![CDATA[когнитивен пад]]></category>
		<category><![CDATA[летологија]]></category>
		<category><![CDATA[рани симптоми]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://plusinfo.mk/?p=818801</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1536" height="1024" src="https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" srcset="https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer.jpg 1536w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer-300x200.jpg 300w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer-1024x683.jpg 1024w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer-768x512.jpg 768w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" /></div>
<p>Научниците предлагаат анализата на говорниот ритам да стане дел од рутинските когнитивни прегледи кај повозрасните луѓе.</p>
<p>The post <a href="https://plusinfo.mk/ako-mnogu-chesto-ne-mozhete-da-izgovorite-zborovi-koi-vi-se-na-vrvot-na-azikot-po-dete-na-lekar-teshkotiite-vo-zboruva-eto-mozhe-da-bidat-prv-znak-na-alcha-mer/">АКО МНОГУ ЧЕСТО НЕ МОЖЕТЕ ДА ИЗГОВОРИТЕ ЗБОРОВИ КОИ ВИ СЕ НА &#8220;ВРВОТ НА ЈАЗИКОТ&#8221; Појдете на лекар, тешкотиите во зборувањето може да бидат прв знак на Алцхајмер</a> appeared first on <a href="https://plusinfo.mk">plusinfo.mk</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1536" height="1024" src="https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer.jpg 1536w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer-300x200.jpg 300w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer-1024x683.jpg 1024w, https://plusinfo.mk/wp-content/uploads/2025/11/alchajmer-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1536px) 100vw, 1536px" /></div><p>Ново истражување спроведено од научници на Универзитетот во Торонто отвора важна тема: првите знаци на когнитивен пад, поврзани со Алцхајмеровата болест, можеби не се јавуваат во памтењето, туку во начинот на кој зборуваме.</p>
<p>Според научниците, побавниот ритам на секојдневниот говор може да биде поиспитлив индикатор за рани промени во мозокот отколку класичните „заглавени&#8221; зборови што не можеме да ги најдеме „на врвот на јазикот&#8221;.</p>
<h4><strong>Што е тоа летологија?</strong></h4>
<p>Токму таа појава – кога знаеме што сакаме да кажеме, но зборот никако не доаѓа – во науката се нарекува летологија. Таа е сосема нормална и ја искусуваат луѓе од сите возрасти. Но, кога ваквите моменти стануваат зачестени или се проследени со забележлива забавеност во ритамот на говорење, лекарите велат дека треба да се обрне внимание.</p>
<p><iframe loading="lazy" title="The way you talk could hide signs of Alzheimer&#039;s" width="1170" height="658" src="https://www.youtube.com/embed/u6nJF6ej0VU?wmode=transparent&amp;rel=0&amp;feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p>
<p>Истражувањето од Торонто анализирало 125 луѓе на возраст од 18 до 90 години. Учесниците имале задачи да опишуваат слики и да именуваат предмети прикажани визуелно или преку аудио-предизвици. Научниците забележале дека учесниците кои природно зборуваат побрзо – дури и кога опишуваат секојдневни сцени – полесно ги именувале предметите во следните задачи.</p>
<p>Клучниот наод е дека опаднатото темпо на говор може да го одрази опаднатото темпо на когнитивните процеси. Или, како што појаснуваат истражувачите, „промените во ритамот на говорот можат да ја одразат и промената во мозочната функција&#8221;. Затоа тие предлагаат анализата на говорниот ритам да стане дел од рутинските когнитивни прегледи кај повозрасните.</p>
<h4><strong>Ако ви се &#8220;врзува јазикот&#8221;, вклучете го алармот</strong></h4>
<p>До денес, дијагнозата на Алцхајмер најчесто се темели на тестови за меморија, ориентација, логичко размислување и способност за извршување секојдневни задачи. Но, новите сознанија од областа на невролингвистиката и анализата на природниот говор покажуваат дека мали, речиси невидливи промени – паузи, колебање, забавено изговарање – може да бидат прв сигнал за невролошки промени.</p>
<p>Други истражувања веќе покажале дека подолгите и почести паузи, вметнатите „хм&#8230;&#8221;, „значи&#8230;&#8221; или „аха&#8230;&#8221; и општото успорување во речениците корелираат со зголемено присуство на протеини поврзани со Алцхајмер, како амилоидните наслаги и таложењето на тау-протеин во мозочното ткиво.</p>
<h4><strong>Стресот и заморот се олеснителна околност</strong></h4>
<p>Сепак, важно е да се нагласи дека ниту една од овие појави не значи автоматски дека некој развива деменција. Често станува збор за умор, стрес, недоспиеност или едноставно за нормален процес на стареење. Стручњаците повторуваат: поважно е дали промените се поништени со одмор, дали се повторуваат и дали има други симптоми на кои треба да се внимава.</p>
<p>Она што е охрабрувачко во новиот пристап е можноста здрава комуникација да стане природен показател за состојбата на мозокот. Говорот, нешто што го правиме секој ден без да размислуваме, може да стане чувствителен ран сензор кој ќе помогне болеста да се препознае многу порано отколку досега. А раната дијагноза, велат експертите, е една од најважните алатки во борбата против Алцхајмер.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>The post <a href="https://plusinfo.mk/ako-mnogu-chesto-ne-mozhete-da-izgovorite-zborovi-koi-vi-se-na-vrvot-na-azikot-po-dete-na-lekar-teshkotiite-vo-zboruva-eto-mozhe-da-bidat-prv-znak-na-alcha-mer/">АКО МНОГУ ЧЕСТО НЕ МОЖЕТЕ ДА ИЗГОВОРИТЕ ЗБОРОВИ КОИ ВИ СЕ НА &#8220;ВРВОТ НА ЈАЗИКОТ&#8221; Појдете на лекар, тешкотиите во зборувањето може да бидат прв знак на Алцхајмер</a> appeared first on <a href="https://plusinfo.mk">plusinfo.mk</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>

<!--
Performance optimized by W3 Total Cache. Learn more: https://www.boldgrid.com/w3-total-cache/?utm_source=w3tc&utm_medium=footer_comment&utm_campaign=free_plugin

Page Caching using Disk: Enhanced 
Minified using Disk

Served from: plusinfo.mk @ 2026-06-06 05:36:06 by W3 Total Cache
-->