Вакво арогантно, клановско, трибално, депотенцирано, искаљано, криминално и криминогено, тесно и финансиски зависно, просто и некултурно, караџиско, а испразнето од секаква политичка тежина и цел, освен личниот спас од кривична одговорност – е вакво штетно раководство, некогаш најголемата опозициска партија СДСМ не памети во својата историја.

Престанете да испишувате црни страници, да одработувате за тесни интереси и да ѝ правите услуга на власта.

И помирете се со фактот дека со вас нема иднина ни партијата, ни државата.

Секој ден повеќе со вас е ден изгубен, за нешто да се подобри во Македонија.

(Фејсбук статус на авторот, токсичниот наслов е редакциски)

The post Вакво некултурно, караџиско и штетно раководство СДСМ не памети во својата историја appeared first on plusinfo.mk.

Денешната голгота и безизлезноста на опозицијата, на СДСМ, е само резултат на децениското нивно (не)работење. Оваа расулост и беспаќе започна да се создава во 2013 година со изборот на Заев за претседател на СДСМ.

Се надградуваше и се прошируваше со статутарните измени, со директното именување на претседатели на ОО (општински организации) од страна на Заев, со гаснењето на внатрепартиската дебата, со замолчувањето на секој еден кој имаше различно мислење.

Денешната агонија на СДСМ со Венко Филипче е резултат и на заевото некогашно и сегашно владеење со оваа партија.

Имаше луѓе кои во 2013, 2014, 2015 година, алармираа.

Имаше луѓе со интегритет кои и во рамки на партијата зборуваа, а потоа мораа тоа да го прават и јавно, затоа што беа набркани и етикетирани како предавници.

Државотворната СДСМ килаво и едвај ја презеде власта, а уште покилаво и потромаво раководеше со државата.

Но, во моментите на власт речиси ниту еден од функционерите и денеска (со право) загрижени за начинот на кој се развива партијата – не проговорија ниту збор. Ниту против Заев, ниту против Ковачевски. Молчеа, затоа што сркаа од медот, а добиваа аларми дека работата не чини (референдум, парламентарни избори 2020, локални 2021, скандали еден тон и сл.).

Така што и нивниот молк и грижа само за личните и лукративни интереси, придонесе за оваа агонија. Не велам дека денес треба да молчат, но повеќето, настрана чесни исклучоци, треба да се свесни дека не се дел од решението.

Деновиве слушам дека секој од опозицијата што е против Филипче и ќе заработи кривична пријава од власта е дел од решението за СДСМ и претставува некое „здраво и сврзно ткиво”. Не се глупирајте.
Не може поразени ликови под сомнение за криминал да се решение.

Криво ми е што СДСМ пропушти сериозна шанса. Како за себе, така и за Македонија. Криво ми е што нè направија мајмуни, пар луѓе пропаднаа сериозна политичка опција, разочараа членство, граѓанство и упропастија еден цел граѓански сектор.

Убија надеж и верба.

Денешната апатија, летаргија и политичка депресија (незаинтересираност) на граѓаните е исход од нивното владеење, кое може и тоа како да биде штетно за државата и за контролата врз актуелната власт.

Најкриво ми е што комплетно е изгубен секаков интерес кај јавноста и релеватност кај луѓето за СДСМ – и од таа гледна точка, го поддржувам секој и сечиј напор да се наметнат промени, да се отстрани ова раководство, да се извади партијата од приватните и тесните интереси на еден криминоген клан и таа да се врати во рацете на вистинските членови, гласачи и посветени граѓани.

(Фејсбук статус на авторот)

The post Криво ми е што СДСМ пропушти сериозна шанса и што пар луѓе нè направија мајмуни appeared first on plusinfo.mk.

Размислувањето е пракса која не признава и не препознава скратени патишта. Напротив, од нас изнудува посветеност, време и точност да не се задоволуваме прелесно. Денес, како ретко кога порано, сме сведоци дека размислувањето е една пракса која сѐ почесто слабо ја користиме. Сѐ почесто се ориентираме кон праксата на правење нешта, кажување нешта, кон натрупувањето на очајни стимулации, замислувајќи дека самата варијација на темите, зачинета со силни дози на емотивност, ќе ја легитимираат нејзината вредност и желба, која е речиси неиздржлива, да се наметне општествено и така да симулира некаква си важност.

Во најдобар случај размислувањето денеска ја добива формата на специјализирана мисла, мислење кое самото по себе не размислува, туку ги следи процедурите и го слави „правењето“, функционирањето. Техничкото размислување, како што зборуваше Платон, е способно да ги направи нештата, но не и да ни објасни зошто ги правиме.

Размислувањето е уметност, култура, учење и труд

Денес сме преполни со сликовити размислувачи, визуелни автори, логореични говорници кои ни разводнуваат скромни аргументи и гледишта и ги претвораат во жестоки морализаторски пресуди, тоа се модерните удирачи по тастатурите без посветеност на умот и ширачите на лингвистичките судири, осудени на долги патеки, да бидат затурени во заборавот и презирот. Размислувањето е уметност, култура, учење и труд. Тоа е едно патување во кое зборот е сопатник уште пред да се изрази, и токму затоа денес размислувањето нема доверба во бездушните изразувања на многумина кои аспирираат кон некаква си хегемонија. Затоа што тој што владее и командува, тој што доминира – наметнува.

„Не држете говори, градете приказни“, ќе препорача некогаш Платон, обраќајќи им се на бројните шарлатани, брзи на јазикот и празни во мислите, кои замислувале дека ќе се наметнат во јавниот агон анимирајќи еден антиципиран „storytelling“, подготвен да ја легитимира нивната лична празнотија. Размислувањето заморува, затоа што не зема ништо за готово, анализира, се соочува, дискутира и се враќа на своите почетни премиси. Пред сѐ и над сѐ, размислувањето се прашува зошто, и речиси секогаш почнува со сомневање.

Недостасува критичката мисла

Како што вели мудроста: „јас не сум експерт, јас сум само човек што размислува“. Човек кој се обидува да промислува околу нештата, со цел да не се предаде пред очигледноста и нормалноста која ги стандардизира прашањата и одговорите, па затоа тргнува со сомнеж. Тоа е сосема спротивно од оној кој се задоволува од насобраните и култивирани апроксимативности, од полувистините собрани во автореферетни контексти, испразнети од живост и енергија. Денес недостасува критичката мисла, онаа мисла која бара напор и посветеност, ослободена од целта да слугува или некому да служи.

Мислата која размислува денес е отфрлена поради наводната неефикасност во контекстот кој е опседнат со брзањето да се стигне до целта, која најчесто завршува со некакво си офајдување. Без притоа најчесто да сме свесни дека таквите цели најчесто нѐ носат до секундарни последици кои поради брзањето не ги земаме предвид, за потоа да се зезнеме на долги патеки. „Една земја која нема приказни за раскажување е земја која е осудена да умре од студ“, пишуваше неодамна еден норвешки поет. А приказните не може да се импровизираат, не се градат собирајќи натрупани остатоци или бучни празни муабети.

Има една маана размислувањето, се храни од убеденост и кохеретност, вредности кои денес не се во мода, имајќи предвид колку денеска е победнички моделот да се окупира секој можен простор со интерпретатори чија вокација е да практикуваат претерана послушност и сервилност, до степен да испаднат смешни.

Постои една последна карактеристика на мислата која размислува покрај последиците кои неизбежно следуваат: а тоа е да се земе збор кога сѐ околу нас плете завера наменета да ги олади нашите страсти и да нѐ откаже од посветеноста кон некаква си кауза.

Ќе се утешиме со зборовите на Бернард Шо од Света Јованка: „На крајот имаме потреба од некаков си лудак ако помислиме каде нѐ доведоа нашите мудреци“. Така можеби ќе се утешиме и ние самите, за нашите расфрлени мисли низ годините, чуvствувајќи се предолго дека сме биле во право, заштитени од нашите сигурности и убедувања.

Ова е мојата последна колумна за Дојче Веле. Доаѓаат или дојдени се нови времиња, на кои сите ние ќе се привикнеме, или којзнае, ќе се спротивставиме. Променети се начинот на размислување, променото е новинарството, па и начинот и формата како размислувањето се изразува, и таа реалност, треба да се обидеме, ако веќе не ја прегрнуваме, барем да ја подобриме. Сакам да изразам огромна благодарност до медиумот, до уредникот и до сите колеги за овие години на слободно изразување, за дадениот простор и за можноста да се допре до читателската публика.

The post Мислењето ќе победи appeared first on plusinfo.mk.

Многумина аналитичари се прашуваат зошто Израел се одлучи на речиси тотална војна, после 20 години (а можеби и од Јом Кипур во 1973-та) одржување на воена доктрина за воздржани или органичени судири со своите непријатели?

Одговорот мислам дека е доста едноставен, Израел овој пат одлучи да го собори режимот на ајатоласите во Иран. Само на тој начин, Израел би можел да прогласи и победа во војната  која од 7 октомври ја води против арапските партнери на Иран, пред сѐ Хезболах и Хамас. Во најлудите соништа на Нетанјаху, Иран и тоа што останува од милениумската персиска империја треба да се сведе на еден нов „периферен сојузник“, каков што некогаш и беше Иран за време на Студената војна, кога постоеше подземен договор со Шахот и турските војници против панарабиските Египет и Сирија, пишува Ивор Мицковски во колумна за Дојче веле.

Затоа, можеби не утре, можеби ни задутре, но падот на режимот во Иран, од кој ајатоласите се најмоќната компонента, станува мошне конкретна можност. Од друга страна пак, не е ни дека Ерусалим има премногу други алтернативи. Победата на Израел би можела да биде ремек-дело, но останува како нужен потег направен од очај, во време кога земјата се наоѓа на работ од амбисот.  Ништо друго освен војна и победа над Иран, не може да ѝ даде смисла, особено стратешка и воена, на актуелната автодеструктивна кампања на седум фронта која ја води Израел, откако масакрот од 7 октомври самата го претвори во егзистенцијална борба за постоењето на еврејската држава.

Нападот врз Иран – победа на Нетанјаху

20 месеци масакри и убиства на недолжно население, заедно и со заслужните терористи, не произведоа и не можат да произведат никакво трајно решение за безбедноста на Израел. Напротив, ги рушат демократските основи на еврејската држава, создаваат огромна поделеност и поларизација во политиката, војската и општеството, и сериозно ја загрозуваат еврејската дијаспора насекаде низ светот, која веќе сите ја идентификуваат со ционизмот или милитантниот јудаизам. Со масакрот врз недолжното население во Газа и со колонијализмот на Западниот Брег, Израел ризикува да се претвори во тоа против што цел свој живот се бори: во држава парија – држава одметник.

Оттука, нападот врз Иран е голема победа за Бенјамин Нетанјаху, не затоа што руши некаква си нуклеарна програма во зародиш или ги обезглавува воените структури на иранскиот режим, туку затоа што дефинитивно го еродираше кредибилитетот на Исламската Република. Иран се докажа дека е слаб, на милост и немилост на својот најдобар непријател, неспособен за реакција, оставен да биде докусурен можеби и од Америка.

И токму околу однесувањето на Америка лежи можеби најголемата победа на Нетанјаху, нешто што не беше воопшто едноставно. Во последните два месеци Нетанјаху доби повеќе ниски удари од Доналд Трамп. Прво Трамп ја легитимираше Турција како регионален хегемон, подарувајќи му ја на Ердоган позицијата на вице-владетел со Сирија, потоа преговараше директно со Иран, па ја суспендираше војната против Хутите додека овие го бомбардираа Тел Авив, за конечно да ги замрзне преговорите за нормализација на односите помеѓу Израел и Саудијска Арабија. Над сѐ, експлицитно му забрани и го блокираше претходниот обид на Нетанјаху да го нападне Иран.

Трамп имаше свои две цели за остварување: Првата, да ги принуди регионалните сили, вклучувајќи го и Израел, самите да се држат под контрола меѓусебно, со минимална потрошувачка на ресурси за Америка и без нејзино директно вмешување во блискоистичните конфликти. Второ, да оствари бомбастичен успех во надворешната политика кој би послужил за домашна употреба. Соочен со неверојатната комплицираност на војната, односно мирот во Украина, Трамп сфати дека евентуалниот нуклеарен договор со слабиот и ранлив Иран, би значел речиси неповторлива шанса за личен успех.

За Нетанјаху е важна перманентна војна

Но, токму на тоа поле Нетанјаху ја украде топката, ги смени правилата на игра и им покажа две клучни работи на Американците и на Трамп.

Прво, Израел е способен да го нападне Иран без американската воена и логистичка поддршка. И тоа на страшно ефикасен начин. Второ, му возврати на Трамп за сите ниски удари, со уште понизок, покажувајќи му дека нема никаква смисла да се преговара со ајатоласите и да им се придава моќ која ја немаат, кога можат да се треснат од земја и принудат на питачки стап. Толку беше силен шокот за Трамп, што не само што ги купи наративот и реториката на Нетанјаху, туку придодаде дека знаел за нападите и си го присвои успехот на израелската авијација и војска. Трамп отиде дотаму што сега се заканува дека во секој момент би можел да влезе во отворена војна со Иран, нешто што за Израел би значело и стратешка победа. Нетанјаху така би го добил само тоа што го сака, а тоа не се преговори со Иран, туку една перманентна војна, која би го оддалечила притисокот од неговите судски проблематики, од крвопролевањето и заглавеноста во Газа, и конечно, од секоја сила која се спротивставува на израелската империјална доктрина за ширење од „реката до морето“. За Биби, не е битен Иран, како што не е ни битна нивната непостоечка нуклеарка, за него е единствено важна постојаната војна. Иран за Израел не е кредибилен непријател, не е дури ни непријател, затоа што Израел нема потреба повеќе од непријатели. Иран за Израел е само воена зона и тоа една од многуте.

Дека Нетанјаху е намерачен да го собори режимот се потврдува и од неговото обраќање до младите Иранци, кои ги покани да го соборат режимот и да очекуваат израелска поддршка. Но, ваквиот бакнеж на смртта нормално носи и една малициозна последица. Ако пред овие напади постоеше некаква шанса некогаш во Иран да се врати прогресивна или прозападна влада, денес шансите за тоа се речиси никакви. Никогаш Иранците нема да го прифатат понижувањето на нивната тримиленумска империја и сега кога шансите за пад на режимот се најголеми, тоа што евентуално би дошло после ајатоласите, сигурно нема да бидат некои добри и надежни дечки. Напротив, Израел сака во Иран да дојде на власт некоја воена или олигархиска хунта која ќе се заколне на вечна борба против Евреите, на војна која би била перманентна – војна каква што токму Нетанјаху посакува.

Различни визии

Блискиот Исток каков што го замислува Нетанјаху е дијаметрално различен од каков го замислуваат Америка и Трамп. Но, на нивна штета, делува дека идејата на Нетанјаху победува, а можеби и веќе има победено.

Затоа што Нетанјаху, како и Ердоган, ја има научено најважната лекција за помалите регионални сили или некогашни империи: Хегемонот, ерго Америка, мора да се искористи, ако не сакаш да бидеш искористен. И Нетанјаху во овие моменти за коса го влече Трамп во војна против Иран. Историјата е преполна со вакви случаи, каде помалиот сојузник го мести и искористува поголемиот, додека империјата мисли дека може да ги користи своите клиенти, за на крај да испадне изманипулирана. Америка денес е искористена, не затоа што има заборавено како да ги користи другите, туку затоа што сѐ почесто заборава како да се употреби самата себеси. Така, само ќе ја забрза потрагата кај досегашните вазали да си најдат нова сила која ќе ги присвои. Трамп од Нетанјаху и Зеленски научи уште една лекција: Оној што крвави на крајот превладува над оној што само го подава оружјето.

Оттука и крајниот заклучок. Ако ова е почетокот на тотална војна помеѓу Израел и Иран, Америка не може да остане настрана. Еврејската држава останува единствената нација на светот за која САД се подготвени да војуваат. Ако се повлечат од овој конфликт, тогаш ќе отидат против својот идентитет и природа, и ќе го загубат секој преостанат атом на меѓународен кредибилитет. На радоста на Кина, Русија и многу други.

Израел други опции не ни има. Малиот секогаш се бори за егзистенција, големите сили го немаат тој императив. Конечно, за Израел важи старото правило дека е „Вилата во Џунглата“, пред сѐ демографски, како шака Евреи во море од исламски Арапи. Израелската држава е чудо на геополитиката за кое нема баш рационално објаснување, нејзиното постоење е провизорно, и тоа Израел прв го знае, така што за нив, самото постоење е победа над природата на нештата.

Со Нетанјаху таа природа се изопачи, како и сите претходни досега логики на постоење на еврејската држава. Наместо ситни војни и желба за преживување, сега целта стана постојани војни и желба за уништување на сѐ што е закана, мислејќи пред сѐ на Арапите, кои треба да бидат исфрлени од Големиот Израел на утрешнината. Останува како опција уништувањето на Персија и потоа враќање на кампањите на одржување на Палестинците и Арапите. Сѐ друго за логиките на Израел не би било пораз, туку почетокот на крајот.

The post Израел сака да го собори режимот во Иран appeared first on plusinfo.mk.

Со испраќањето 4.000 војници од Националната Гарда и 700 маринци, претседателот Доналд Трамп го претвори Лос Анџелес, вториот по големина американски град, во воена зона против илегалната имиграција, ставајќи ја во тешка позиција локалната власт на Демократите, газејќи на граница на своите претседателски овластувања во Калифорнија, најбогатата сојузна држава во САД, пишува Ивор Мицковски во колумна за Дојче веле.

Така Лос Анџелес се претвора во воена зона и „Ground Zero“ во предизвикот со имигрантите, нешто што во реалноста почнува уште во мај месец, кога Трамп ги собира најтесните соработници предводени од Стивен Милер – архитектот на (анти)миграциските политики, за да се пожали дека и покрај серијата на апсења, квотата сѐ уште е прениска и премногу се далеку од целта „да се исфрлат 11 милиони имигранти“, ветена за време на изборите.

Бидејќи тоа ветување беше клучно за победата против Камала Харис на изборите, собирајќи гласови и меѓу демократите и малцинставата, себични да бидат последните „легални граѓани“ во земјата на можности. Затоа и Трамп толку настојува на ова прашање, според него поважно и од царините, кога станува збор за настроеноста на гласачите и претстојните „мидтерм“ избори.

Оттука, погрешно е судирите во Лос Анџелес и употребата на војската за стишување на домашните протести, авторитарното уназадување, па дури и намерата на Трамп да дефокусира од други проблеми, да се гледаат како клучни за тоа што се случува во Калифорнија. Влогот во играта е далеку поширок и поголем и клучот е токму во имиграцијата.

Вистинската цел е Калифорнија

Во суштина вистинската цел на Трамп и на властите е државата Калифорнија. Трамп и неговите сакаат да ги растурат правилата на „Golden State“ кои гарантираат заштита на имигрантите од депортација наредена од централната Влада. Односно, се оди против статусот на „град светилиште“ за имигрантите, врз основа на кој Калифорнија го изгради својот економски модел, создаде идеолошка алтернатива и улога на лидер во спротивставувањето и отпорот кон Трамп. Потоа, извршната власт сака да го соголи од авторитет Сакраменто кога станува збор за почитување на редот и поредокот, во духот на американскиот „law and order“. Судирот е помеѓу федералната Држава и федерализираната држава, во една чудна внатрешно американска геополитичка салса. Со висок потенцијал целото прашање да заврши пред Врхивниот суд.

Властите го одбраа Лос Анџелес како епицентар на борбата против нелегалните имигранти. На 2 април министерот за правда Пем Бонди го именува Билал „Бил“ Есајли за главен обвинител на централниот дикстрикт на Калифорнија, каде според официјалните проценки живеат околу милион и половина нелегални имигранти. Избраниот е млад адвокат, пратеник во парламентот на Сакраменто, муслиман со либанско потекло, опишан како ѕвезда во подем на републиканската партија во „Златната држава“.

Во средината на мај месец Есајли ја лансира операцијата „Guardian Angel“. Екипа на федерални агенти секојдневно ја следи листата на уапсени во централниот дистрикт со намера да пронајде луѓе за кои е издадена наредба за депортација. Во случај да се пронајде таков човек, Обвинителството испраќа федерална наредба за апсење со цел да го отргне поединецот од заштитата на државната полиција и да пристапи кон негова депоратација. Декларираната цел на операцијата е да се неутрализира државната политика на Калифорнија како заштитник или светилиште за бегалците.

За што станува збор? За фактот дека локалните власти, било градски или државни, не соработуваат со федералните власти на полето и прашањето на имиграција. Калифорнија и Лос Анџелес особено се докажани следбеници на ваквата политика. Уште во 1979 година, врхушката на градската полиција го воведува „Special Order 40“ кој им забранува на полициските службеници да го утврдуваат имиграцискиот статус на одредена личност. Во 1985-тата, општината Лос Анџелес го прогласува градот за „светилиште“ за лицата чие барање за азил било отфрлено од стана на федералните власти. Низ годините Лос Анџелес изгради систем според кој е забрането да им се помага на федералните власти на полето на имиграциска политика и во индивидуирањето и апсењето на имигрантите. Систем кој потоа ќе се прошири на територијата на целата држава од 2017-та година, кога гувернер е Џери Браун, како еден од првите акти на отпор кон тогашниот прв мандат на Доналд Трамп.

Имигрантите и криминалот

Таквите мерки и политики им дозволија на имигрантите да учестуваат на пазарот на трудот, каде речиси една третина од БДП на Калифорнија зависи токму од имигрантите, особено од оние легалните, им овозможува тие да плаќаат даноци кои се проценуваат на 8,5 милијарди долари само во 2022 година, и секако да имаат право на јавни услуги. Според критичарите, имигрантите придонесуваат и за порастот на криминал, каде поради либералните политики на демократите, голем број лица на кои теоретски им следува депортација, со години само влегуваат и излегуваат од затворите.

Потоа следуваа изборите во ноември 2024 година, колапсот на границата со Мексико, од каде се проценува дека влегле преку 11 милиони имигранти за време на мандатот на Бајден, и крах на имиграцискиот систем кој ги разбесни гласачите и придонесе за победата на Трамп на изборите. Оттука, не сите калифорниски политичари ја разбраа пораката. Токму општината Лос Анџелес во средина ноември го прогласи и официјално статусот на „град светилиште“ за имигрантите.

Уште еден предизвик кон централната власт од страна на парламентот на Сакраменто, доминиран од Демократите, беше одлуката и предлог законот да се забрани специфична соработка помеѓу државните и федералните власти кога станува збор за депортација на веќе осудени криминалци. Таквата одлука беше премногу и за демократскиот гувернер Гевин Њусом, кој иако се спротивставува на Трамп, јавно се закани со вето против одлуките на сопствената партија. Разбирливо, гувернерот планира да се кандидира за следните претседателски избори и не сака да си ја упропасти шансата, колку и таа да е мала, како еден од симболите на проблемите на калифорнискиот „way of life“.

Во меѓувреме, Трамп од депортацијата на имигрантите направи врвен приоритет на домашната политика. И покрај тоа, ритамот на депортации за властите не е задоволителен. Засега темпото е слично како од времето на Бајден, со околу 750 депортирани лица дневно. Трамп немаше доволно средства за повеќе, но сега, со новиот буџет и „The Big Beautiful Bill“ кој е во Сенатот, планира да го зголеми на 200 милијарди долари буџетот за Службата за имиграција и царина ИЦЕ, која спроведуваа рации на јавен простор за да најдат и депортираат нелегалните имигранти. Стивен Милер, главниот соработник на Трамп за имиграциските политики, се заканил со масовни отпуштања во ИЦЕ доколку не ги зголемат дневните квоти и не ги триплираат апсењата. Новата цел е 3.000 илјади луѓе дневно, милион годишно. Само минатиот вторник ИЦЕ апси преку 2200 лица, па наредниот петок уште 100 лица во само една рација. Така почнуваат протестите, доаѓа до влезот на војската и почнува новиот судир помеѓу Трамп и Калифорнија.

Антиимиграциската политика како оружје на Белата куќа

Што можеме да заклучиме од сето ова? Дека клучната политика на светските и американските десничари и конзервативци, нешто што го идентификува новото десничарење и сувернизам е токму имиграциската политика. Од Орбан до Трамп, од десницата во Европа, до онаа во Америка, клучот на тоа да се биде сувернист и конзервативец денес е да се настапува строго кон прашањето на границите и имигрантите. Трамп воедно гледа дека токму на имиграциската политика може да го поврати изгубениот консензус околу економијата, да ги стави во тесно либералните противници во Конгресот, и да си отвори простор за републикански гувернер во Калифорнија, за кој ќе се гласа токму на „мидтерм“ изборите.

Воедно, бидејќи токму градовите и засебните држави на Америка, заедно со правосудството, се најголемиот и најефикасниот контрапункт на централната и федерална власт, токму на антиимиграциските политики, демонстрацијата на сила врз Лос Анџелес и Калифорнија, е најдоброто оружје на Белата куќа во напорот да ја намали силата и автономијата на локалните власти во рамки на федералната Унија.

Оттука, целото сценарио е со цел да се забрза изборната кампања на Трамп, да се стават во тесно либералните и прогресивни сили, да се издигне Америка до симбол во неуморната борба против антиимиграциските политики, нешто што е главна тема во сите индустриски развиени демократии, почнувајќи од Европа.

Потоа ќе следува и одлуката на Врховниот суд. Доколку одлучи против Трамп, само ќе го забрза судирот помеѓу извршната и судската власт. Доколку одлучи во негова полза, моќта на претседателот енормно ќе се зголеми.

The post Трамп против Калифорнија – која е вистинската борба? appeared first on plusinfo.mk.

Во Полска, за разлика од изборите во Канада и Романија, кандидатот на Трамп тесно победи во вториот круг на полските претседателски избори, пишува Ивор Мицковски за Дојче веле.

Карол Навроцки, независен кандидат поддржан од суверенистичко-антилибералистичко ориентираната опозициска партија Право и правда (ПиС), беше примен во Овалната соба, а пред неколку дена, Кристи Ноем, американската министерка за внатрешни, отпатува до Полска со цел да го поддржи, на настан одржан на аеродоромот Јасионка, од каде тргнува најголем дел од воената помош за Украина.

Изборот на Навроцки може да сигнализира зацврстување на односите меѓу Полска и администрацијата на Доналд Трамп. Полска е долгогодишен сојузник на САД, а на нејзина територија се распоредени околу 10.000 американски војници. Сепак, Туск и неговите коалициски партнери во минатото беа критички настроени кон Трамп. Наспроти тоа, Навроцки дели сличен светоглед со поранешниот американски претседател и неговата идеологија „Да ја направиме Америка повторно голема“. Трамп го пречека Навроцки во Белата куќа пред еден месец, а неговата администрација јасно стави до знаење дека тој е нивниот фаворит.

Прва голема победа на Трамп во Европа

Со тоа Трамп и неговото движење ја остваруваат првата голема победа во Европа, во нивната офанзива и напори да ги извезат „МАГА вредностите“ на тлото на Стариот континент. „Вредности“ кои се крајно дубиозни и донекаде отворено посочени во идеолошкиот проект на МАГА движењето, односно, во „Проектот 2025“ каде стои дека целта е: „растурање на Европската Унија“. Тоа само го потврдува и фактот дека резултатите од изборите во Полска претставуваат удар за Европската Унија, која го поздрави враќањето на Туск во 2023 година како знак на обновен проевропски ангажман. Навроцки од друга страна поддржува борба против неолибералните идеологии и европските актуелни елити. Навроцски се противи на влезот на Украина во НАТО и нагласуваше дека безбедносните интереси на Полска се со Вашингтон. „Како претседател, ќе изградам полско-американски сојуз и нема да се согласам ЕУ да стане замена за НАТО“ – додаде Навроцки. Повторувајќи го наративот на Трамп и искористувајќи го растечкиот замор на гласачите, Навроцки тврдеше дека интересите на етничките Полјаци треба да имаат предност пред оние на украинските бегалци.

Се разбира, после победата на Навроцки, светскиот сојуз на ултраконзервативците ќе ги дуплира своите напори и амбиции да и наштети на Унијата, но факт е и дека нема биде прелесно во Европа да се увезат токму оние „вредности и принципи“ чија цел е уништувањето на Обединета Европа.

Во секој случај, хаотичното однесување на Трамп се почесто ќе го гледаме и во Европа. Дали станува за „најглупавата војна во историјата“, односно, трговската војна на Трамп или за вистинската војна во Украина за која ветуваше дека ќе ја прекине за еден ден, сведоци сме на тоа што Американците веќе го исмејуваат како „TACO trade“, скратеница од „Trump always chickens out“, каде се потенцира фактот дека ако сакаме да анализираме како Трамп би се однесувал после донесувањето на одредена одлука – тогаш можеме да бидеме сигурни дека ќе се уплаши и ќе ја повлече.

Така беше со Украина која еден ден ја отфрлаше и го исмејуваше Зеленски во заседата во Овалната соба, за ден потоа да претендира договор за ретките минерали. Еден ден Путин беше пријател на Трамп, за следниот ден да го нарече „луд“. Еден ден Канада требаше да стане 51-та држава на САД, за следниот ден да и наметне царини. И конечно, еден ден Елон Маск беше најбрилијантниот соработник на светот и фантастичен човек, за сега и тој да биде прогласен за луд.

Влез во Ерата на хаосот

Но, ова што гледаме не е продолжување на Ерата на несигурноста, како што се нарекуваа последните децении од бурниот и долг 20-ти век. Ова е отворен и јасен влез во Ерата на хаосот. А основата на целиот глобален хаос можеме да го детектираме токму во Америка. Земјата која пред 80 години го воспостави актуелниот светски поредок и која највеќе имаше корист од него, сега забрзано се обидува да го растури. Америка на Трамп се однесува како да е аутсајдер на глобалниот поредок, кога во реалноста, таа е нејзиниот архитект. Од прашањата на сојузништвата, трговските војни, уништувањето на демократијата и правната држава дома и надвор, нема поле на кое 6-пати банкротираниот бизнисмен, а денеска претседател на најмоќната држава на светот, не го аплицира и проширува својот хаос од владеење.

Дејствувањето на Трамп е хаотично, затоа што е постојано избрзано, неконстантно, и делува дека потекнува од неговите инстинкти и емотивни пулсации. Едноставно, се работи за човек кој е драматично непотготвен, неспремен и неспособен да ги зграпчи комплицираните и далекусежни проблематики и теми. Трамп постојано избрзува и е во трка со времето затоа што неговата најважна агедна е да ја наметнува или претркува агендата на медиумите. Од друга страна, ваквото хаотично брзање, најчесто навестува и крајно лична компонента. Трамп знае дека времето е кратко, но не толку за јавните политики, колку за личните интереси.

Втората константа од неговото владеење е односот кој гласачите. Трамп постојано се обраќа на работниците од челичарите, на оние од деиндустриализираните делови на Америка, на Американците (најчесто бели мажи) кои се чувствуваат како жртви на доселениците, на жените, на црната или хиспано популацијата, на прогресивните либерали, на woke културата. Трамп дури се верува дека ја донесе одлуката за забрана на странски студенти на Харвард, само за да им удоволи на ултраконзервативните семејства кои гајат сомнежи кон образованието и отвореноста на Америка кон светот. Со други зборови Трамп им се обраќа на сите можни варијанти на американскиот „forgotten men“, исфрустираните и заборавените Американци, кои се покажаа како клучни доколку сакате изборна победа во длабоко поделената и поларизирана Америка.

И како што неговите ветувања кон овие луѓе произведоа само хаос, така и неговите декрети и бомбастични најави досега не донесоа никакви решенија. Сигурно не во Газа, каде лудилото на Нетанјаху и неговата ултраортодоксна коалиција, врши секојдневни масакри врз локалната популација, ја огладнува и се обидува комплетно да ја елиминира или отсели. Уште помалку во Украина, каде љубовта со Путин му траеше помалку од 100 дена, и каде Трамп делува повлечено како да е жртва на љубовно разочарување, заробеник на мрежите и сплетките на Царот, слеп пред жртвите на војната и нејзиното уништување, предизвикано токму од Русија.

Америка на Трамп се ослабнува самата себеси

Хаосот ја казнува и американската економија. После години на раст од 3%, таа денес се успорува. Можноста за рецесија се движи помеѓу 30% и 50% шанса. Инфлацијата е далеку пожилава од онаа во Европа. Дури и улогата на доларот како светска резерва се повеќе се ослабнува. Само царините ќе донесат двојно поголема штета за Америка, од штетите за Европа. Како и да е, што преку судски пат, што преку невидливата рака на пазарот, царините на Трамп веќе се потопени и без никаква правна основа. На ист начин, комплетно е потопен секој негов обид за демонстрирање на сила и извлекување некаква корист од тоа. Царините се претворија во скриени даноци и ново задолжување, додека идејата за реиндустрализација на Америка оди во сосема обратен правец, затоа што со падот на „Inflation Reduction Act“ во Сенатот, за САД ќе биде многу потешко да привлекува странски и европски бизниси на свое тло.

На крајот се покажува една крајно негативна тенденција за Америка. Додека свесно се обидува да ја растури или ослабне Европската Унија, во суштина Америка на Трамп се ослабнува самата себеси. Америка која пак не верува во своите вредности, туку напротив почнува да ги промовира токму спротивните, го има изгубено својот пат. Таа никогаш не може да биде – голема, може евентуално да биде поосамена во светот. Се разбира, токму актуелната и допрва идната слабост, како ранет тигар, ќе ја направи Америка под Трамп или некој нему сличен, одличен агент на хаосот. Неспособна ништо на оправи, а толку многу создадено, да уништи.

Ваквиот хаос отвара политички пратерии за Европа, која само треба да ги отвори очите и да се помири со новата реалност, дека повеќе не може други да одлучуваат за неа, туку дека треба самата да понесе серија на важни и егзистенцијални одлуки. Само на тој начин, и големите, но и помалите европски земји или влади ќе сфатат дека и покрај можеби идеолошката блискост со Трамп и МАГА, таа блискост не оди во полза на нивните државни и политички интереси.

The post Движењето МАГА на Трамп почнува да се сели и во Европа?! appeared first on plusinfo.mk.

Во помалку од еден месец од доаѓањето на власт, новиот германски канцелар Фридрих Мерц одлучно се оддалечува од позициите и политиките на својот претходник, социјалдемократот Олаф Шолц, особено околу пристапот кон војната во Украина, пишува Ивор Мицковски во колумна за Дојче веле.

Додека канцеларот Шолц беше крајно внимателен околу германското мешање во воените динамики, Мерц сѐ почесто и забрзано застанува на страната на Украина. Во кратко време Мерц отпатува до Киев кај Зеленски, ги зајакна напорите за забрзано национално вооружување, силно го поддржа европскиот план за заедничка одбрана и најважно, објави дека повеќе нема никакви ограничувања за дометот на западното оружје што Украина може да го користи против руските сили. Со тоа Мерц ја навести и одлуката, која сѐ уште не е донесена, за испорака на ракети „Таурус“ со долг дострел во Украина, кои можат да се испалуваат стотици километри длабоко во руска територија, но и далеку попрецизно од останатите ракети кои Киев ги добива од западните партнери, како француските „Scalp“ и британските „Storm Shadow“.

Оттука разбирливо е дека искрите помеѓу Берлин и Москва околу Украина сведочат за едно забрзување на предизвикот на Путин врз Европа, особено откако американските преговори со Русија завршија во слепа улица, но сведочат и за растечката свест кај Германија и Мерц дека од исходот на конфликтот во Украина зависи европската сигурност и безбедност.

Критики од Москва

Москва изреагира со фронтален напад врз германскиот канцелар, прво обвинувајќи дека Берлин од поодамна и тајно им дал дозвола на Украинците да користат ракети со долг дострел, а потоа и предупредувајќи го Фридрих Мерц дека неговите „Taurus Kepd 350“ ракети ќе завршат „изгорени како и Леопард тенковите“, уништени од руските сили, заробени и потоа изложени како трофеј на руските плоштади.

Од почетокот на војната Путин и неговите најтесни соработници сѐ почесто употребуваа еден поагресивен тон и јазик кон Европа, до степен да ја заменат ЕУ со НАТО како главен стратешки ривал, но тоа што сега се случува помеѓу Берлин и Москва, најавува едно сосема поинакво и двојно забрзување на непријателството.

Една од причините можеме да ја идентификуваме во зарибаните преговори помеѓу Владимир Путин и Доналд Трамп. Двата часа поминати на „црвениот телефон“ му имаат разбистрено на Трамп дека Путин во овој момент не е заинтересиран за примирје, дека целта му е да ја претвори Украина во вазална држава и дека пред сѐ купува време со цел да го зголеми воениот притисок врз Киев. Оттука и хипотезата дека Вашингтон може да наметне нови санкции против руската нафта, со цел да го казни секој оној којшто нелегално ја купува, и така да ѝ нанесе сериозни штети на Путиновата воена економија.

Во обид да се избегне ескалацијата, рускиот министер за надворешни Сергеј Лавров, одново ја лансираше идејата за „преговори во Турција“, но истовремено Кремљ ја заострува кризата со Европа со крајна цел да ја оддалечи ЕУ од Америка. Заострениот дуел со Берлин треба да му послужи на Путин за да го спротивстави фронталниот судир со Европа, на срамежливите преговори со Трамп, надевајќи се дека на тој начин ќе го оттурне Вашингтон уште подалеку од Брисел.

Оддалечувањето на двата брега од Атлантикот отсекогаш била стратешка цел на Москва, и овој пат Путин чувствува дека може да го трансформира личниот дијалог со Трамп во корисен инструмент за остварување на своите стратешки цели.

Водечка позиција на Берлин

Но, тоа не е сѐ. Посетата на Литванија, каде што Германија ја распоредува својата прва оклопна бригада надвор од сопствената територија по Втората светска војна, покажа дека официјален Берлин сака да заземе водечка позиција во европската одбрана. Мерц деновиве го посети и Хелсинки со цел да означи поддршка за НАТО сојузникот кој има најдолга граница со Русија од 1.340 километри, и долж која се гради блиндирана одбранбена линија, во страв дека може да следува изненадувачки руски напад.

Како потврда на таквото сценарио се информациите за видно зајакнување на руските трупи во некои од базите пред финската граница, како и за почетокот на масовни воздушно-поморски маневри во Балтичкото Море, со употреба на најмалку 20 воени бродови и преку 3.000 трупи, како поддршка на Санктпетербуршката флота, која веќе е ставена во функција да ги предизвикува меѓународните санкции и да ги следи руските нафтени бродови кои ѝ дозволуваат на Москва нелегално да извезува и да продава нафта, со цел да ги финансира воените напори.

Ескалацијата во северот од Европа е потврдена и од одлуката на Стокхолм и на Хелсинки да создадат заеднички воени контингенти кои би се соочиле со руските трупи во Арктикот, како и од одлуката на Пентагон да го зголеми распоредувањето на трупи во Шведска, каде се изведуваат воени вежби на само 320 километри од руската граница. Сѐ тоа ни објаснува зошто европските земји кои излегуваат на Балтикот, вклучувајќи ја и Полска, стравуваат дека евентуалната победа на Путин во Украина, може да ги направи идна мета и цел на руската агресија, и од тие причини бараат заштита и гледаат кон Берлин како клучен сојузник.

Ако на сѐ тоа додадеме дека Германија е клучната земја на континентот, дали економски или индустриски, за реализација на проектот за заедничка европска одбрана, тогаш не е тешко да дојдеме до заклучокот дека кошкањето помеѓу Берлин и Москва всушност ни опишува една ескалација на тензии, било политички или стратешки, долж жешката граница која ја дели Европа, од украинските ровови, до финските езера, поминувајќи преку Белорусија, Полска и Балтичките држави.

Со германски Таурус или без него, Мерц и Германија испраќаат сигнали до Москва, но и до останатите земји-членки на Унијата, дека мора да се забрза воената интеграција и да се изгради европска војска способна да војува на два фронта: како одвратувачка сила во однос на заканите кои доаѓаат од Москва, но и како гаранција во моменти кога Европа се соочува со несигурностите проектирани од Америка на Трамп.

Овие напори набрзина и итно ги спроведуваат шест земји, Велика Британија, Германија, Франција, Италија, Полска и Шпанија, односно, најголемите и најмоќните земји во Унијата и Европа, кои сега треба да пронајдат политичка кохезија која е неопходна за споделување на економските и стратешките напори со цел да се гарантира сигурноста и безбедноста долж источните граници на Унијата. Германија силно и одлучно, како лидер на Унијата го започна својот дел од задачата, сега е трка со времето, тоа да го направат и останатите.

The post Германија ја предводи Европа во дуелот со Русија appeared first on plusinfo.mk.

За да го разбереме стратешкото партнерство со Велика Британија прво треба да разбереме што прави Лондон во овој нов геополитички контекст, во овој глобален земјотрес на меѓународната политика и светскиот поредок. Бидејќи да бидеме реални, кога со Лондон, Даунинг Стрит и Вестминстер една минијатурна Македонија потпишува стратешко партнерство, тоа сигурно не е по наша иницијатива и идеја, туку по волја на поголемата сила, пишува Ивор Мицковски во колумна за Дојче веле.

Оттука, важно е да разбереме за почеток што навистина прави ВБ, за евентуално да разбереме што правиме ние. Некои ќе речат: „Па веќе имаме стратешко партнерство со светската сила број 1, Америка, па што сега ќе се величаме или потресуваме околу партнерство со далеку помалата и не толку значајна Британија?“

Тие што така размислуваат очигледно не ги следат, а уште помалку ги разбираат тектонските промени во глобалната политика, фактот дека старата Америка, хегемонот и светскиот полицаец се повлекува од светот, од мултилатерализмот и од гарантирањето на глобалниот поредок, и дека е дојдено времето на трансакциски и билатерални договори, каде секоја земја сама ќе си го бара местото под сонцето. Тоа важи за Лондон, колку што важи и за небитното Скопје. Или просто кажано, ако Лондон решил и посакал да има стратешко партнерство со Скопје, ние треба само да се поклониме и заблагодариме, секако, да извадиме максимум од тој однос за нас самите, но и да бидеме пресреќни дека една поранешна империја, земја која сѐ уште има крал или кралица и која предводи глобален Комонвелт, колку и денеска да е сила од среден ранг, сепак се сетила на нас и не нѐ множи со нула. Не заборавајте кои сме, колкави сме, какви сме и каде сме.

Лондон во нешто помалку од две недели беше првата земја која потпиша трговски договор со САД, за веднаш потоа да ги „рестартира“ односите со ЕУ. Далеку од некаков „homecoming“ внатре во ЕУ, Британија сепак одново се приближува до Унијата, воспоставувајќи подлабоко и поблиско партнерство на важните теми како што се одбраната, разузнавањето, технолошкиот развој и трговијата. Со тоа, Лондон во иднина ќе ја игра улогата на мост помеѓу САД и Европа, односно, поголемата блискост помеѓу двата брега на Ламанш создаваат услови за поблиски односи помеѓу двете страни на Атлантикот. Да се има стратешко партнерство со таква земја за Македонија ќе донесе бенефит и во односите со САД и во процесот на приближување кон ЕУ.

Лондон не е веќе дрзок и нерационален

Суштински, Лондон помеѓу САД и ЕУ си го бара своето место под сонцето, па дури и се наметнува како врзно ткиво помеѓу двете реалности. Свесна за новите глобални состојби, решава да исправи некои свои (гео)политички и стратешки грешки, работи на сопствената глобална проекција и мека моќ во еден дестабилизиран, завојуван и поделен свет, и паметно гледа да го пополни секој вакуум за остварување на сопствените интереси. Тоа кажува дека 9 години после Брегзитот, Лондон, воден од актуелните социјалдемократи, не е веќе дрзок и нерационален, туку прагматичен и утилитарен, како што впрочем и историски им доликува на Британците.

Лондон, како што знае дека ресетот со Брисел нема да ги врати во ЕУ, или дека договорот со Трамп нема да ги врати специјалните односи од претходно, подеднакво разбира дека оние земји како Македонија, кои нема во блиска иднина да станат дел од Унијата, особено во услови кога Америка се повлекува од светот, се одлична можност за нивен продор и промовирање на мека моќ и влијание. На крај, што ги чини, го имаат престижот, додека парите што ќе ги позајмат или knowhow-то што ќе го дадат, се пресмешни за нивните капацитети. Тука пресмешни се и критиките дека земаме заем, а ВБ ќе профитира од каматите или дека изворот на парите не бил сигурен. Знаете ли што се 6 милијарди за ВБ? Лондон неповратно троши секоја година по 20 милијарди само за одржување на непрофитабилната Северна Ирска. Сѐ уште може да си дозволи таков луксуз. ВБ, и покрај ресетот со ЕУ и можноста утре повторно да зема тендери и заеми од ЕУ во висина од 150 милијарди евра преку програмата Safe, се претпоставува дека ќе оствари раст од само 0,2% на БДП. Така што смешни се тврдењата дека Лондон ќе испрофитира од нас, што значи дека нивните позајмици и влијание имаат навистина некоја подлабока и постратешка цел, која секако е позитивна за нас.

Нашиот „ич или брич“ момент

Што се однесува пак до нашето задолжување, и тука немам намера да навлегувам во неков економско-финансиски дискурс, но дали некој навистина замислува дека Македонија може некако поинаку да се развива, и велам развива, а не само да си го краде буџетот на субвенции, пензии и градежништво, освен ако сериозно не се задолжува? Времето на виртуозна економија и трошење е минато, или ќе правиме масовни јавни инвестиции, програми и реформи или ќе нѐ изеде приватно-политичката-олигархиска спрега, која само нѐ држи во перманентен неразвој и експлоатација.

Македонија преку стратешкото партнерство со ВБ политички, економски и инвестициски го компензира своето нечленство и неучество во големите пари на ЕУ. Море немаме, дијаспора како Албанија немаме, немаме ни сличен криминал или прилив на средства. Ние мораме да компензираме и да ризикуваме во сосема други насоки, па потоа е до политичкиот, општествениот и секаков капацитет дали нешто ќе направиме со овие компензации. Да, ризикот е голем, доколку повеќето пари се сведат само на повеќе крадење и никаква реализација за народот, општеството, бизнисот и младите, тогаш само побрзо и појасно ќе пропаднеме како држава. Но, ние системски веќе сме на тој пат, па тогаш, зошто и да не го забрзаме нашиот „ич или брич“ момент. Помеѓу досегашното бавно пропаѓање и евентуалната пропаст која носи поголеми политички, финансиски и развојни можности, но во исто време и ризици, јас сум за последното. Односно, јас сум за сѐ што ќе ја размрда оваа депресивна, статус-кво и бесперспективна состојба во која се наоѓаме и која нашите граѓани ја живеат.

Ние мораме да почнеме позитивно да ризикуваме и да се развиваме, или во најмала рака да се обидеме во тој правец. Е сега, единствената критика со која се согласувам е дали власта, бизнисот и општеството ќе знаат да одговорат на таквиот ризик, предизвик и на оваа развојна инјекција. Дали нешто реално ќе реализираме? Ви текнува на онаа проценка дека приватизацијата и раскрчмувањето на јавниот и државен имот и добра имаа некоја вредност од преку 30 милијарди евра денешни пари? Тоа значи дека ние сме и тоа како способни секоја сума, секое богатство или капитал да ги сместиме во приватни џебови, заедно со идните профити или државни приходи.

Само оваа тематика, колку реално можеме инвестициски, капитално и материјално да изреализираме нешто од големите средства и заеми кои ги повлекуваме, заслужува расправа и дебата, и во тој процес не треба да бараме само отчетност, туку и системски реформи, развојна динамичност и креирање на сеопшт оптимизам. Џабе е сѐ ако новите инвестиции не создадат реални придобивки, реални трансформации во политиката и општеството, реални вишок вредност и раст, повеќе и подобар бизнис, поголеми примања и социјална заштита, подобри услуги, вистинска правна заштита, нови можности за раст, развој и напредок и поголема благосостојба за сите граѓани. Тука треба да притискаме и да бараме повеќе и подобро. Во спротивно, џабе е секоја критика и солење памет, зашто ниту можеме да го спречиме тоа што властите го наумиле, ниту пак имаме некакви сериозни алтернативи.

Што е со бегалците?

Кој спие на увото и папагалски повторува дека треба слепо да се кладиме на влезот во ЕУ, односно, на остварување на некои нереални билатерални барања и услови, кои нема да произведат реален продор сами по себе, или е идеолошки заслепен, политички злонамерен или не го разбира реалниот процес и став помеѓу самите членки на Унијата кои немаат никакво расположение за проширување.

Конечно, што се однесува до непознаницата поврзана со мигрантите – да, тоа сѐ уште е еден лизгав и недефиниран терен. Но, токму затоа што никој не знае доволно, иритантно е да гледаме како опозицијата најголем дел од критиката ја насочува на тоа прашање. Многу е интересно да се следи наративот на опозицијата и нивните апологети овие денови во врска со „бегалците кои ќе ни ги прати Велика Британија“. Од Венко не се очекува да памети, но тука се нивните стратези и аналитичари кои забораваат дека во 2018 година ВМРО-ДПМНЕ им лиферуваше лажни вести дека ќе се гради камп за мигранти и бегалци во Карпош (Бардовци). Една недела ова беше тема број 1, а напаѓани беа градоначалници и министри од СДСМ. Седум години подоцна, камп за бегалци нема во Бардовци, но има еден ист, очаен наратив, само овојпат од прогресивното и европско СДСМ, која е патем дел (сѐ уште) од Партијата на европски социјалисти (ПЕС).

The post Стратешко партнерство со Британија е позитивно за Македонија appeared first on plusinfo.mk.

Воениот судир помеѓу Индија и Пакистан околу Кашмир го разгорува можеби најопасниот регионален конфликт на светот, помеѓу две нуклеарни сили и заколнати непријатели уште од поделбата во 1947 година, по независноста од Британската Империја, пишува Ивор Мицковски за Дојче веле.

По украинскиот конфликт и војната во Газа, сега светот се соочува со трет регионален конфликт, што само ни го навестува или потврдува опасниот геополитички тренд од нови регионални судири помеѓу средни светски или регионални сили, додека во исто време се разгорува нов фронт на југот од Азија со импликации по глобалната безбедност и сигурност.

Рековме дека овој конфликт е можеби најопасниот на светот затоа што станува збор за две нуклеарни сили и затоа што непријателството спојува територијални претензии, атавистички ривалства, религиско нетрпение, тероризам, како и судир околу витални водни ресурси од страна на две влади кои се слични единствено по националистичката природа на своите лидери, популација, партии и погледи на светот.

Конфликтите меѓу Индија и Пакистан достигнаа нова опасна фаза откако индиската армија започна воена операција наречена „Операција Синдор“. Нападите се случија како одговор на масакрот во Пахалгам, дел од индискиот контролиран Кашмир, каде што терористите убија 26 туристи, претежно мажи, пред нивните семејства. Индија го обвини Пакистан за поддршка на терористичките групи одговорни за нападот, што Исламабад силно го негира и тврди дека и самиот е жртва на тероризам.

Надеж дека судирот нема да ескалира

Индија и Пакистан водеа неколку војни и престрелки откако добија независност од Велика Британија во 1947 година. Во 2019 година, двете земји беа на работ на војна. Во самоубиствен бомбашки напад врз воен конвој беа убиени најмалку 40 индиски војници. Индија го обвини Пакистан дека им нуди засолниште на исламистички терористи и спроведе ограничен воздушен напад на пакистанска територија. Војната Каргил од мај 1999 година доведе до она што често се опишува како нуклеарно жариште. Индија тврди дека обезбедила доволно докази за терористички групи кои дејствуваат од Пакистан и ја напаѓаат индиската држава и нејзиниот народ.

Надежта во овие моменти е дека судирот нема да ескалира во комплетна војна, затоа што зад репресалиите и бомбите се верува дека постои и една ладно искалкулирана идеја, еден циничен пристап дека на ниедна од страните не и одговара тотална конвенционална војна, уште помалку нуклеарна. Вистинската војна помеѓу овие два заколнати непријатели би уништила градови со мултимилионска популација, би ги срушила економиите и би ги збришала сите нивни постоечки амбиции. Индија бара да биде почитувана, да се почитуваат нејзините граници и нацијата. Пакистан се бори за својата чест и да потсети дека во Кашмир постои големо муслиманско малцинство потчинето од хинду национализмот, каде Индија од 2019-та го одзеде специјалниот статус на поранешното независно кнежество, со што Кашмирците се суштински обесправени. И двете земји сакаат да го избегнат амбисот, но, во оваа опасна шаховска игра, шансите од погрешна проценка се огромни и лесно можат да доведат до тотален судир.

Големата разлика од сите претходни судири е што „Операцијата Синдор“ означува една сериозна промена во индиската стратешка и воена доктрина. Преку умерен воен одговор на терористичките напади Индија сигнализира дека отсега таквите напади се изедначуваат со воен напад, на тој начин пренесувајќи ја одговорноста за ескалација директно врз Пакистан. Според оваа доктрина, доколку Пакистан сака да избегне конвенционална војна тогаш треба да го запре меѓуграничниот тероризам. За Индија, воениот одговор на нови терористички напади, се почесто ќе се претвора во правило, наместо во исклучок.

Колку светските велесили можат да влијаат за смирување на тензиите?

Пакистан од своја страна и покрај заканите и репресалиите, во суштина не може да поднесе и да си дозволи еден продолжен конфликт. Земјата се наоѓа во критична политичка, економска и воена ситуација. На внатрешен план судирот можеби им помага на пакистанските власти да ги маскираат репресивните мерки, кршењето на човекови и политички права после апсењето и затворањето на поранешниот премиер Имран Кан, како и за време на судењето на неговите приврзаници, но розите воопшто не им цветаат на самите граници. На безбедносно поле границата со Авганистан е крајно нестабилна, со враќање на непријателствата како од страна на Талибанците, така и од страна на пакистанските Талибанци. Провинцијата Балокистан, богата со ресурси и мета на кинески инвестиции и апетити, е во полн воен бунт. Поместувањето на трупи кон индиската граница може само да ја влоши внатрешната нестабилност.

Ништо подобра не е ситуацијата ниту на воен или економски план. После продажбата на бројна муниција на Украина со цел да обезбеди ликвидност, Пакистан се соочува со испразнети магацини и сериозни логистички проблеми. Економската ситуација е катастрофална и воена ескалација може само да го одложи кревкото економско заздравување и да ги блокира фискалните реформи. Со надворешен долг од 131 милијарди долари и резерви на странска валута од само 10 милијарди, земјата е опасно изложена кон странство. Конфликт би можел да го загрози пакистанскиот излез на финансиските пазари, да ја ослабне довербата на инвеститорите и да ја прекине поддршката од ММФ. Со други зборови Пакистан се соочува со комплетна економска изолација.

Тоа што дополнително загрижува во овој конфликт е релативно слабата способност на САД, Русија и Кина да влијаат на смирување на тензиите, иако секоја со различен јазик и иницијативи повикаа на умереност. Веќе се насетуваат сигнали според кои Кина можеби го охрабрува Пакистан да ги засили тензиите, така надевајќи се дека ја втурне Индија во пролонгиран судир од низок интензитет, нешто што би му помогнало на Пекинг да го спречи економскиот подем на Индија, која се почесто станува атрактивна мануфактурна алтернатива на Кина, пред се поради новите царини на Трамп.

За Русија приближувањето на Индија кон Западот е стратешка закана. Некогаш во најголем дел зависна од Русија за своите воени потреби, Индија успеа таа зависност од 60% да на намали на само 35%, како последица на санкциите и алтернативите. Војна со Пакистан би можело да ја промени таквата тенденција и Индија повторно да се сврти кон Москва во потрага во наоружување, враќајќи се на историската зависност од Русија.

Пакистан и Индија сакаат да останат независни во носењето на своите одлуки

Па сепак, Индија и Пакистан како нуклеарни сили се чувствуваат доволно автономни од големите сили и не се грижат премногу за меѓународните односи. Нема сомнежи дека Исламабад својот нуклеарен арсенал го должи пред се на Кина, како што Њу Делхи се надева дека ќе го модернизира сопствениот благодарение на привилегираниот однос со Вашингтон, но ништо од тоа не го прави ниеден од ривалите премногу подложен на надворешни притисоци, било од Кина или од Америка.

Самото перманентно одржување на замрзнатиот, а сега загреан конфликт во Кашмир, без обиди за никакви компромиси или надворешни притисоци кажува до кој степен Пакистан и Индија сакаат да останат независни од сите и од се во носењето на своите одлуки.

Ова ни кажува и дека ако се наоѓаме во една глобална геополитичка ситуација каде ниедна од големите светски сили засебно или заедно, не можат да превенираат, спречат или надминат регионални конфликти помеѓу сили од среден и регионален калибар, тогаш допрва ќе се соочуваме со една сосема нова типологија на безбедносни ризици на светската сцена.

Проблемот е уште поголем што други регионални сили веќе јасно се определуваат и бираат страни во индиско-пакистанскиот конфликт. Анкара на Ердоган отворено застана на страната на Пакистан, дури и испраќајќи воен брод во водите на воениот сојузник, додека Израел го истакна правото на „самодобрана на Индија“ од „заканата на исламскиот тероризам“. Со тоа на југот од Азија, покрај Сирија, се додава уште едно парче од сложувалката во судирот помеѓу пан-исламската солидарност поддржана од Турција и израелската позиција која го опишува како џихадистички тероризам и глобална закана за светот.

Затоа Кашмир денеска е центарот на светот и ги тангира сите земји подеднакво, особено ако помислиме дека токму од тука се најголеми шасните да започне страотната „нуклеарна војна“.

The post Индија-Пакистан: најопасен регионален конфликт на светот appeared first on plusinfo.mk.

По „најглупавата“ војна на царини, колонијалните закани кон Зеленски и Украина, предупредувањата за анексија на Панама и Грендланд или за припојување на Канада, дрските напади кон Европа и ЕУ, наводно створени за да ја зезаат Америка, „масковото“ кратење на федералната администрација, укинувањето на УСАИД и „Војс оф Америка“, како и редица други неумесни и агресивни настапи на Трамп и друштвото во неполни 100 дена, конечно дојде редот и за идеолошката ордоксија, пишува Ивор Мицковски во колумна за Дојче веле.

Културната војна на Трамп против Харвард не е само судир на моќ помеѓу администрацијата и најстариот универзитет во Америка, туку и обид да се наметне државно знаење, преку бирање на подобни идеи, поставувајќи ограничувања и шини на знаењето и образованието, на тој начин инсталирајќи конформизам кон доминантното мислење преку државни догми и канони кои би требало да произведат една нова културна легитимација.

Трамп се обидува да наметне едноумие врз американските образовни и културни институции, отстранувајќи ги сомнежот, интелектуалната и критичката мисла, со цел да наметне една „државна“, припитомена, ампутирана и комформирана мисла. Со други зборови Трамп сега се нафаќа со најамбициозниот проект на неговото владеење: да ја преземе и модифицира културната агенда на целата земја.

Идејата е да се корегира американскиот комон-сенс и тој да се зајакне во насока на новите екстемистички и авторитарни критериуми на десницата. Да се пласира нов модел на знаење преку официјално ограничување на интелектуалната слобода на граѓанинот. Да се создаде едно идеолошко набиено, догматско или ортодоксно мислење или едноумие кое потоа ќе се наметне во училиштита и универзитетите. И конечно, да се нападнат образовните институции и особено универзитетите како центри на прогресивниот либерализам и активизам, виновни за ширење на прогресивни идеи, критичка мисла и иницијативи кои промовираат и привилигираат различност, правичност и инклузивност.

Промена на режимот во негативна конотација

Но, идејата на Трамп оди и многу подалеку од образовните институции и се однесува на севкупната американска култура, на која ѝ се наредува да се униформира и потчини, како да гласот на граѓаните и победата на изборите, покрај тоа што го сместиле на власт, му дава за право да ја смести и неговата нео-авторитарна идеологија во материјалниот Устав на земјата.

Трамп во суштина спроведува промена на режимот, но во негативна конотација. Според интелектуалецот на новата американска десница, Питер Џ. Динен, неопходно е да се спроведе: „Пацифистичко, но жестоко соборување на либералната раководна класа која е корумпирана и која корумпира, и да се создаде поредок во кој актуелните политички форми би останале, но само под услов ако еден фундаментално поинаков етос завладее во тие институции и кај персоналот кој е дел од нив“. Во превод, Америка одново да се морализира, да и се дадат нови општествени норми или „mores“.

За таа цел, како и секогаш, Трамп ги користи парите како средство за изнудување. Три владини агенции испратија писмо до Харвард каде ги поставуваат условите кои универзитетот мора да ги прифати, со цел и понатаму да има право на федерално финансирање, кое во времетраењето на мандот на Трамп би можело да достигне и сума од 9 милијарди долари.

Барањата предвидуваат дека уписите и вработувањата мора да се базираат само на заслуги избегнувајќи секаква преференца базирана на бојата на кожата, религијата, сексуалната ориентација, националното потекло. Дека треба да се забрани упис на студенти непријателски наклонети кон американските вредности и институции, оние кои поддржуваат тероризам и антисемитизам. Универзитетот треба да ги откаже сите програми и предавања поврзани со DEI, односно, со Различност, Правичност и Инклузивност, кои администрацијата ги смета за дискриминаторски кон студентите и професорите кои се белци и конзервативци. Харвард треба ги потисне студентските протести залагајќи се за ревизија на идеологијата на своите академски катедри со цел да го спречи прифаќањето на прогресивното едноумие.

Харвард ја одби дрската размена, пари за (не)слобода, така отфрлајќи го диктатот на Трамп, нешто што би ја променило самата физономија на институцијата. Претседателот на Харвард, Алан Гарбер одговори дека: „Независно од партијата на власт, ниедна Влада не би смеела да наметнува што треба да предаваат приватните универзитети, кого треба да примаат на своите предавања и кои научни области да ги следат и предаваат“.

Се разбира Трамп жестоко возврати, овој пат дека ќе му забрани на американскиот универзитет Харвард да прима странски студенти доколку не се согласи да подложи на контрола во врска со приемот на студенти, академското регрутирање и неговата политичка ориентација. Воедно, Трамп и официјално побарал од американската даночна служба (ИРС) да го укине даночното ослободување што го ужива Харвард.

Ваквите закани и барања на Трамп излагаат од академското поле и влијаат на целата земја, од причина што го загрозуваат принципот на слобода. Тука не станува збор само за форма на административен притисок преку јавно финансирање, туку за директно и инструментално наметнување на културна подобност и дисциплинирање на знаењето и учењето според интересите на одредена епоха и на доминантната власт и моќ. Трамп бара да се влијае на содржината на учењата и на знаењето, на структурите кои тоа знаење го практикуваат, па дури и претендира контрола врз мислењата на студентите и на факултетот. Според Трамп, Харвард главно регрутира „радикални левичари, идиоти и мозоци на врапчиња“, и затоа сака со административни мерки да наметне едно ново државно учење и знаење кое треба да го замени постоечкото.

Цела културна Америка е под напад

Политичкото мешање на Трамп се спроведува во име на националната безбедност, која треба да се гарантира преку идеолошка верност. Но, знаеме одлично дека и во времето на Макартизмот кога Владата им нареди на факултетите да подготват „црни листи“ од комунистички професори кои треба да се избркаат, Врховниот суд во 1967 година ќе интервенира објаснувајќи дека: „Верноста кон демократијата не може никогаш да се наметне за сметка на слободата“.

Оттука, прашањето добива и уставна релевантност, и директно се повикува на Првиот Амандман, кој го гарантира правото на збор, слободата на говор и мисла и правото на собир. Затоа што, според американското право, академската слобода се смета за природно продолжување на правото на изразување. Врховниот суд уште пред 50 години ќе санкционира: „Академската слобода е специјална задолженост на Првиот Амандман, кој не толерира закони кои фрлаат ни макар сенка од ортодоксија врз предавалните“. Потоа додавајќи: „Слободната размена на идеи во тие предавални е тоа што ги прави универзитетите слободни, а демократијата жива“.

Харвард се бори, но цела културна Америка е под напад. Културната војна на Трамп предвидува да се реализира преку културна и морална револуција и чистки во бирократијата. „Вокизмот“ и левичарските радикали ги имаат освоено раководните врвови на културата и општеството, од медиумите до универзитетите, од администрацијата до корпорациите. За Трамп вистинскиот непријател не доаѓа однадвор, туку одвнатре, во формата на либералниот прогресивизам.

Оттука треба да се истисне прогресивизмот како политички проект и левичарските радикали да се отстранат од апаратите, почнувајќи од војската, па од факултетите, кои наместо да учат здрави луѓе, создаваат отровни активисти. Затоа ударот е врз и онака традиционално сомничавата администрација и бирократија, против федералните агенции кои не се избрани, а сепак владеат. Според Трамп треба да се исечат, не само во име на ефикасноста и економичноста, туку и за да се модифицира рамнотежата на уставната моќ во корист на Претседателот и федералните држави, ако треба и предизвикувајќи го Уставот, судовите и Конгресот.

Трамп удира неколкумина за да едуцира стотина. Прво беа агенциите задолжени за ширење на универзалната мисија на Америка (УСАИД), потоа изворите на пропаганда и медиумите како „Voice of America“, сега на ред е културната и идеолошка војна за доминација на училиштата и универзитетите, кои се ковачницата на елитата, храмот на раководната класа, културната резерва на американскиот политички и општествен естаблишмент.

The post Културната револуција на Трамп appeared first on plusinfo.mk.