На тротоарот на влезот во градското собрание во Хајденау, мал германски град, се крие месингана плоча посветена на поранешниот градоначалник Пол Грегер, кој бил прогонуван од нацистите сè додека не бил принуден да изврши самоубиство. Неговата плочка е една од 128.000 таканаречени „камења на сопнување“ (Stolpersteine) поставени низ цела Европа, како дел од проект финансиран од донации.

Целта е да се зачува споменот на индивидуалните жртви на нацистичкиот режим, а иницијативата се смета за најголем децентрализиран споменик на светот и клучен дел од германската култура на сеќавање на злосторствата на Хитлеровиот режим, пишува Гардијан.

Сепак, минатата недела, во градското собрание градскиот совет гласаше дека нема да се поставуваат нови „камења на сопнување“.

Одлуката заеднички ја донесоа десничарската Алтернатива за Германија (АфД) и конзервативната ЦДУ на канцеларот Фридрих Мерц, кои го сочинуваат мнозинството во градскиот совет. Одлуката предизвика национална реакција во цела Германија, бројни дебати, како и реакција од израелскиот амбасадор.

– Тие сакаат да го избркаат сеќавањето на жртвите од центарот на градот, исто како што некогаш ги избркаа самите жртви – рече Ане Ничке од здружението AKuBiZ.

Нејзината организација работи на историско образование и промоција на демократијата во Саксонија, федерална држава позната како упориште на десничарскиот екстремизам.

– Поентата на „камењата на сопнување“ е што наидувате на нив во секојдневниот живот и се прашувате кој живеел таму и кој бил принуден да замине – објасни Ничке.

Нејзината организација поднесе барање за поставување уште 12 плочи за жртвите на Холокаустот, што градскиот совет на Хајденау го блокираше. Гласањето се одржа во месец во кој АФД, партија позната по својата антиимигрантска политика, оствари дополнителни добивки на националните анкети.

АФД во септември победи на избори во две федерални покраини во Германија и имаа силен настап во Берлин. Иако ЦДУ на Мерц, како и другите водечки партии, официјално одбива да соработува со крајната десница, во пракса АФД често е неопходен партнер на локално ниво, особено на истокот на земјата.

„Нацизмот е птичји измет во успешната германска историја“

Поддржувачите на забраната тврдат дека поставувањето плочки на земја е проблематично бидејќи се газат и се изложени на временските услови. Како алтернатива, тие предложија спомен-простор на христијанските гробишта северно од градот, посветен на „жртвите на војна, тероризам, диктатури и присилно раселување“.

Ане Ничке одговори дека градскиот совет не подготвил никакви планови ниту обезбедил средства за таков проект. Таа предупредува дека толку широката дефиниција на жртвите е обид да се релативизира уникатноста на Холокаустот.

Националното раководство на ЦДУ побарало изјава од локалниот огранок во Хајденау, но оттаму не одговориле на барањето за коментар.

АФД е основана пред 13 години како евроскептична партија, но оттогаш се трансформираше во силно националистичка опција. Културата на сеќавање во Германија долго време е нивна цел, бидејќи ја сметаат за штетна за патриотизмот. Еден од основачите на партијата, Александар Гауланд, еднаш ја опиша нацистичката ера како „птичји измет во повеќе од илјада години успешна германска историја“.

 „Повеќе Бизмарк и помалку Хитлер“ во училиштата

Огранокот на партијата во Саксонија-Анхалт, која освои рекордни 44 проценти од гласовите во септември, вети дека ќе ги ослободи Германците од срамот од холокаустот и ќе воведе „повеќе Бизмарк и помалку Хитлер“ во училиштата.

Ко-лидерката на партијата, Алис Вајдел, го нарече нацистичкиот лидер „комунист и социјалист“ на предизборен митинг со Елон Маск минатата година. Маск им рече на поддржувачите на АФД дека „искрено, премногу внимание се посветува на вината од минатото“ во Германија.

Многу жители ги поддржуваат „камените на сопнување“ и не им веруваат на мотивите на градските советници.

– Зошто некој би имал нешто против нив? Лесно се заобиколуваат ако не сакате да стапнете на нив – вели 85-годишната Кристин Бауер, која користи шеталка за да се движи низ градот.

– Јас сум дете на војната и се сеќавам на нејзините ужасни последици. Како градскиот совет да нема поважни проблеми, како што се растечките трошоци за живот – додава Бауер.

„Кога кажувам што мислам, ме навредуваат дека сум нацист“

Од друга страна, 63-годишната пекарка Силке Шуц, која се опишува себеси како „лојален гласач на АФД“, смета дека плочките се „губење пари, без оглед на тоа кој плаќа за нив“.

– Има толку многу жртви за кои никој не се грижи. Немаме никаква врска со војната и во одреден момент ова сеќавање мора да престане. Но, кога кажувам што мислам, ме навредуваат дека сум нацист – рече таа.

Проектот е инициран во 1990-тите од уметникот Гинтер Демниг. Плочките се поставени пред последното познато место на живеење или работно место на жртвата, а на нив се врежани основни информации: датум на раѓање и датум и околности на смртта.

Самиот Демниг, кој лично ги поставил сите 5 постоечки плочки во Хајденау, ја нарекол одлуката на градскиот совет грешка и „невиден“ потег. Четирите плочки, лоцирани во близина на железничката станица, се посветени на семејството Рајнер. Главата на семејството, Максимилијан, водел локална продавница до неговата депортација во концентрациониот логор Терезиенштат во 1943 година. Тој преживеал и емигрирал во САД по ослободувањето, каде што починал во 1949 година. Петтата плочка е за Пол Грегер, социјалдемократски градоначалник кој бил разрешен во 1933 година затоа што одбил да го развее нацистичкото знаме над градското собрание. Во јуни истата година, тој бил однесен во концентрациониот логор Хонштајн, каде што бил мачен, а во август извршил самоубиство. Парите за неговата плоча ги собрале студенти, додека преостанатите четири биле финансирани од здружението АКуБиЗ.

На поставувањето на плочките често присуствуваат потомци на жртвите од странство, бидејќи повеќето жртви на холокаустот немаат гроб. Локалните жители го поддржуваат проектот со редовно чистење на месингот, а постојат и дигитални апликации со детални информации за судбините на оние на кои им се оддава почит.

„Светот сака Германија постојано да чувствува вина“

Ане Ничке вели дека нема индикации дека постојните плочи ќе бидат отстранети, но поставувањето на 12 нови е запрено. Меѓу нив е и една за Фриц Голдштајн, Евреин чиј имот бил конфискуван од нацистите и депортиран во Советскиот Сојуз. Тој се вратил во Хајденау, каде што починал 5 години подоцна како „скршен човек“ на 50-годишна возраст.

– Многу е важно да не заборавиме, за да не ги повториме истите грешки – вели 29-годишна наставничка по музичко образование.

Нејзин врсник 28-годишниот готвач по име Филип, кој ја поддржува забраната, не се согласува.

– Не ми е важно, тоа е минато. Нема смисла да се задржуваме на тоа сега. Во одреден момент мора да го оставите зад себе – рече тој.

Додаде дека верува оти германската култура на сеќавање е наметната однадвор.

– Другите земји само сакаат Германија постојано да се извинува за она што го сторила – рече тој.

Ничке рече дека нејзиниот тим планира правно да ја оспори забраната. Тие ќе одржат протестен марш низ градот овој викенд до местото каде што требаше да се постават новите плочи, читајќи приказни за секоја од жртвите по патот.

The post ЕВРЕИТЕ ВО ГЕРМАНИЈА ГНЕВНИ ПОРАДИ ЗАЕДНИЧКА ОДЛУКА НА АФД И ЦДУ Нема повеќе да се поставуваат „камења на сопнување“ во мал германски град appeared first on plusinfo.mk.