Локалните власти во американскиот град Ан Арбор, каде што гувернерката на Федералните резерви, Лиса Кук, поседува имот, денес пресудија дека таа не ги прекршила правилата во врска со даночните олеснувања за нејзиниот дом.

Оваа одлука би можела да претставува важен правен аргумент за гувернерката во спорот со администрацијата на претседателот Доналд Трамп, која се обидува да ја отстрани од Одборот на гувернери на Федералните резерви.

Оценувачот на градски даноци, Џери Марки, изјави дека нема причина за сомневање дека Лиса Кук го злоупотребила даночниот статус на имотот во Ан Арбор, иако повремено живеела надвор од градот и барала дозвола да го изнајми домот на краток рок.

Претходно Федералниот апелационен суд пресуди дека претседателот Доналд Трамп не може да ја отпушти гувернерката на Федералните резерви, Лиса Кук, пред политичкиот комитет на централната банка да гласа за тоа дали да се намалат каматните стапки.

The post ГУВЕРНЕРКАТА КУК НЕ ГИ ПРЕКРШИЛА ДАНОЧНИТЕ ПРАВИЛА Локалните власти не се сомневаат во нејзините намери appeared first on plusinfo.mk.

– На пазарот на трудот влијаат и други долгорочни трендови, особено демографски, додека продуктивноста на трудот заостанува зад растот на платите – нагласи Набиулина, додавајќи дека сите споменати фактори вршат притисок врз руската економија.

Таа наведе дека истражувањето е спроведено во околу 15.000 руски фабрики.

Управниот одбор на Банката на Русија денеска одлучи да ја задржи референтната каматна стапка на 16%. Како што се истакнува во соопштението на руската Централна банка, намалувањето на инфлацијата во Русија на посакуваните 4% бара рестриктивната монетарна политика да се одржува подолго од првично планираното.

Рускиот претседател Владимир Путин вчера предупреди дека на неговата земја сè уште и се заканува раст на инфлацијата, но според него трендовите се позитивни.

Тој нагласи дека Русија во следните 6 години треба радикално да го зголеми индустриското производство „за десетици проценти“, како и дека нови компании, вклучително и високотехнолошки, треба да се појават буквално насекаде во земјата.

The post РУСИЈА СЕ СООЧУВА СО НЕДОСТИГ НА РАБОТНА СИЛА Дури 70% од фабриките го имаат тој проблем, алармира руската гувернерка appeared first on plusinfo.mk.

На средбите помеѓу македонската делегација предводена од гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска и заменик-министерот за финансии, Филип Николоски, со  заменик-претседателката на СБ, Антонела Басани и со извршниот директор на СБ за Конституенцата во која членува нашава земја, Јуџин Ругенаат, со нивните тимови, беше истакната посветеноста на Народната банка кон забрзување на процесот на интеграција на земјата во платежната инфраструктура на ЕУ, преку приклучување во СЕПА. Пристапот на земјата во СЕПА ќе им овозможи на граѓаните и фирмите поевтини и побрзи прекугранични безготовински плаќања кон 36 земји во Европа, од кои 27 се членки на ЕУ, информираат од Народната банка.

Светска банка изрази задоволство од прогресот кој Народната банка го прави при подготовка на СЕПА апликацијата, која се очекува наскоро да биде поднесена до надлежните европски институции. Народната банка и инволвираните институции во земјата, со поддршка на експертите од Светската банка, работат на ефективно усогласување на примената на регулативите и практиките на ЕУ и СЕПА во национални рамки, за што поскоро пристапување на земјата кон СЕПА. Севкупно, техничката поддршка од Светска банка за подготовката на земјата за исполнување на условите за пристапување во СЕПА е значаен чекор за интеграција во европската платежна инфраструктура и зголемување на сигурноста и ефикасноста на прекуграничните плаќања во евра, а со тоа и поголема трговска и финансиска интеграција со земјите од СЕПА.

На средбите со Светската банка беа дискутирани и многу други тековни проекти, како техничка помош за натамошно унапредување на анализите на финансиската стабилност, пред сè во доменот на климатските ризици. Светската банка дава поддршка во подготовката на подзаконската регулатива за Законот за решавање банки, а исто така ќе обезбеди и поддршка на Народната банка во развивање на методологија за развој на стрес-тестирање од климатските ризици. Од страна на Народната банка беше поздравена континуираната поддршка која Светската банка ја дава кон јакнењето на капацитетите и процесите на нашата централна банка.

The post ПОДДРШКА ЗА ПРИСТАПУВАЊЕТО ВО СЕПА Забрзување на процесот на интеграција главна тема на средбата на преставниците на Народна банка со Светска банка appeared first on plusinfo.mk.

Малата инволвираност на жените во општеството не значи само загуба за самите жени, туку значи загуба за целото општество. Согласно спроведена анализа на Светската банка, економиите во регионот на Западен Балкан губат во просек околу 18% од БДП поради помалата вклученост на жените во економијата, истакнува гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска.

Таа во интервју за „Блумберг Адриа“ посочи дека стапката на активност на жените во регионот на Западен Балкан во просек е околу 45%, додека во ЕУ оваа стапка е околу 70%. Кај нас, како што рече, податоците се слични, со стапката на активност на жените од околу 45 до 46%, за разлика од стапката на активост кај мажите која што е околу 65%.

– Не само што жените се помалку активно вклучени на пазарот на трудот, туку и оние кои се вклучени, се помалку застапени во управувачките структури во корпоративниот сектор, во јавниот сектор и слично. Ако ги погледнеме последните податоци објавени од страна на Берзата, учеството на жените во раководните структури, во котираните компании во 2023 година е околу 23%, што е релативно мала бројка – истакна гувернерката на Народна банка.

Ангеловска-Бежоска посочи и на податоците дека кај нас учеството на работоспособното население во вкупното население низ годините се намалува, што укажува дека постои структурен проблем со недостиг на човечки потенцијал, кој е еден од клучните фактори за раст. Од друга страна, како што додаде, има голем потенцијал кај жените кои не се активни. Оттаму, треба да се преземат политики за нивно активирање на пазарот на труд.

Според Ангеловска-Бежоска, за да се подобрат состојбите, потребен е холистички пристап во креирање на политики кои ќе го подобрат квантитативното и квалитативното учество на жените во работната сила, а со тоа ќе се придонесе кон економскиот раст и унапредување на животниот стандард, истакнува гувернерката.

– Народната банка во соработка со Европската банка за обнова и развој ќе работи на проект во насока на поголема финансиска инклузија на жените – најави гувернерката Анита Ангеловска-Бежоска.

The post ЖЕНИТЕ И ПАРИТЕ Западен Балкан има понизок БДП за 18% поради помала вклученост на жените, смета македонската гувернерка appeared first on plusinfo.mk.

Карахан досега беше заменик-гувернер на турската централна банка. Има докторат на Универзитетот во Пенсилванија и речиси една деценија работел во Банката на федерални резерви на Њујорк. Карахан исто така бил предавач на Универзитетот Колумбија и Универзитетот во Њујорк, а бил и главен економист на Амазон во 2022 година.

Хафизе Гаје Еркан поднесе оставка откако беше јавно обвинета за непотизам односно за овозможување бенифиции и привилегии на членови на нејзиното семејство. Таа тоа го негира, а оставката ја образложи како неопходен чекор да го заштити своето семејство од „рушење на угледот“.

Во пораката до медиумите Еркан објаснува дека побарала од претседателот Реџеп Тајип Ердоган „да биде ослободена од должноста, која со чест ја извршувала уште од првиот ден“.

Турскиот министер за финансии Мехмет Шимшек ја оцени оставката на Еркан како нејзина лична одлука и најави дека економската програма ќе продолжи без прекин.

Хафизе Гаје Еркан беше првата жена шеф на турската централна банка, позиција на која беше назначена од претседателот Ердоган во јуни минатата година.

Таа во декември лани се пожали дека поради високата инфлација и кириите во Турција се многу високи, па затоа таа и нејзиниот сопруг мораат да живеат во куќата на татко ѝ.

The post СЕ ЖАЛЕШЕ ДЕКА ПОРАДИ ИНФЛАЦИЈАТА МОРА ДА ЖИВЕЕ СО РОДИТЕЛИТЕ Гувернерката на турската централна банка поднесе оставка appeared first on plusinfo.mk.

Хафизе Гаје Еркан е на чело на централната банка во Турција од јуни годинава.

– Не можевме да најдеме сместување во Истанбул. Тоа е ужасно скапо. Се сместивме кај моите родители. Дали е можно Истанбул да е поскап од Менхетн?“- изјави 44-годишниот Еркан во интервју за весникот Хуриет.

Пред да биде именувана на оваа позиција, таа две децении живеела во САД и работела на менаџерски позиции во неколку големи банки, меѓу кои и „Голдман Сакс“, пишува германски Шпигел. Таа исто така беше една од директорите на „Тифани“.

Во ноември годишната стапка на инфлација во Турција изнесуваше 62%. Во Истанбул за една година кириите се зголемиле за 77,1%, покажува студијата на Универзитетот Бахчешехир.

Турската влада неодамна го ограничи зголемувањето на киријата на 25%. Сепак, ова ја влоши ситуацијата уште повеќе. Сопствениците на станови сега на секој начин се обидуваат да се ослободат од старите станари, чија кирија не смеат да ја зголемуваат, за да го изнајмат станот на некој друг за многу повисока сума.

За да ја спречи инфлацијата, турската централна банка ја зголеми основната каматна стапка по назначувањето на Хафизе Гаје Еркан во јуни за 30 процентни поени, на 40%.
Претседателот Реџеп Таип Ердоган претходно долго време се спротивставуваше на зголемувањето на каматните стапки. -Затегнатата монетарна политика почна да има поволен ефект врз потрошувачките цени, но едноцифрена инфлација нема да биде достигната пред 2026 година – рече Хафизе Гаје Еркан во интервју за весникот Хуриет.

Таа ги повика странските инвеститори да инвестираат во лирата.

– Во ова време следната година ќе бидеме во поумерено опкружување во однос на инфлацијата и монетарните ограничувања. Ако треба да влезат странски инвеститори, тоа треба да биде сега. Очигледно, ако дојдат подоцна, приносот ќе биде помал – изјави турската гувернерка.

Хафизе Гаје Еркан вели дека во последните четири недели е зголемена побарувачката на странските инвеститори за државни обврзници, особено оние од САД. Централната банка предвидува дека инфлацијата до крајот на годината ќе достигне 65%, во мај очекува пик од 70 до 75%, а до крајот на следната година може да се спушти на 36%.

The post ДУРИ И ГУВЕРНЕРКАТА НА ЦЕНТРАЛНАТА БАНКА НЕ МОЖЕ ДА ПЛАТИ КИРИЈА! Инфлацијата ја уништува Турција appeared first on plusinfo.mk.

Ова е пораката што гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска, му ја упати на министерот за финансии Фатмир Бесими, на годишниот форум на Виенската  иницијатива, што е прв пат да се одржува настан во земја која не е членка на Унијата.

Присутни се гувернери на централни банки, вицегувернери, претставници на меѓународни финансиски институции и банки од 14 земји од Европа.

Во време на криза, кога Народната банка постојано го затега ременот за да ја заузда инфлацијата, зголемувањето на платите ќе предизвика спротивен ефект. Ќе се зголеми личната потрошувачка кај домаќинствата, што ќе предизвика пораст на трошоците за живот. Платите треба да растат ако се зголеми продуктивноста кај вработените, а кај нас таа опаѓа“, предупредува гувернерката.

Иако централната банка за една година 10 пати ја зголеми референтната камата, Владата продолжи со експанзивна политика и помош за сите граѓани, наместо кон оние на кои им е најпотребна. Сега проблем за државата е како да се намали дефицитот и јавниот долг, кога задолжувањето станува се поскапо.

Затегањето на монетарната политика е клучно во забавување на инфлацијата, согласни се гувернерите од регионот. Иако почна да се намалува, се уште е рано да се прогласи победа. Каматите и натаму ќе растат, а кредитирањето ќе забавува, извести Сител.

The post ПОЛЕКА МАЛКУ СО ПОРАСТОТ НА ПЛАТИТЕ, ЌЕ ЈА ПОДГРЕЕТЕ ИНФЛАЦИЈАТА Гувернерката Ангеловска-Бежовска го опомена министерот Бесими appeared first on plusinfo.mk.

Ова се главните заклучоци од состаноците кои гувернерката на Народната банка Анита Ангеловска-Бежоска и вицегувернерката Ана Митреска  ги остварија со високи претставници на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), во рамки на Годишните средби на ММФ и Светската банка, во Вашингтон, САД, информира Народна банка.

Како што информираат од банката, гувернерката на средбата посочила дека од крајот на минатата година преку своите монетарни операции Народната банка започна со нормализација на монетарната политика, додека од април досега, во неколку наврати е зголемена основната каматна стапка. Ова беше поддржано и со дополнителни мерки, односно промени кај инструментот задолжителна резерва насочени кон намалување на евроизацијата, како и со системски мерки, односно со воведување противцикличен заштитен слој на капиталот од 0,5 отсто, со што дополнително се јакнат заштитните механизми во банкарскиот систем“ се наведува во соопштението.

„Од ММФ оценија дека монетарната политика која ја води централната банка е соодветна, имајќи ги предвид глобалните фактори на понудата што ја движат домашната инфлација. Сепак со оглед на пренесените ефекти и подигнувањето на инфлациските очекувања и на овие состаноци беше нагласена потребата за водење на претпазливи домашни политики. Воедно, акцент беше ставен и  на стабилноста на банкарскиот сектор, што е во кондиција да ја поддржи домашната економија, а притоа има капацитет да се справува со евентуалните поголеми шокови. Ова е уште еден столб на поддршка за економското заздравување и одржување на вкупната макроекономска стабилност“, се наведува во соопштението.

Во рамки на средбата со заменик-генералниот директор на ММФ, Бо Ли, соопшти НБ, се дискутирало и за одобрувањето на Кредитната линија за претпазливост (ПЛЛ), која е во завршна фаза.

„Станува збор за инструмент кој обезбедува ликвидност за надминување одредени шокови и предизвици за време на кризни епизоди. Овој инструмент им се доделува на земји коишто имаат здрави економски фундаменти и практикуваат здрави макроекономски политики. Во процесот на одобрување на ПЛЛ беше направена оцена на повеќе сегменти од работењето на централната банка, меѓу кои и на монетарната политика, платнобилансната позиција, супервизијата на финансискиот сектор, како и на соодветноста на статистичките податоци. За сите сегменти Народната банка доби висока оценка“, информираат од НБ.

ММФ ќе продолжи да ја поддржува Народната банка за натамошно унапредување на системот за девизни интервенции и стрес тестирање за што беше разговарано на состанокот со Одделот за монетарна политика и пазари на капитал.

Делегацијатана Народна банка се сретнла со заменик-генералниот директор на ММФ, Бо Ли, а биле одржани  и одделни состаноци со директорот на ММФ за Европа, Алфред Камер, извршниот директор на ММФ, Пол Хилберс и алтернативниот извршен директор, Лук Дресе, како и со шефицата на мисијата на ММФ, Бергљот Баркбу.

The post ММФ ОЦЕНИ ДЕКА НАРОДНА БАНКА ДОБРО ОДГОВАРА НА КРИЗАТА Се очекува одобрување кредитна линија за претпазливост appeared first on plusinfo.mk.

Девизните резерви изнесуваат 3,4 милијарди евра и се на двојно повисоко ниво во однос на 2008 година, која беше година на глобална финансиска криза, а стабилноста на денарот беше успешно задржана.

Во однос на информациите дека на пазарот нема девизи, гувернерката вели дека тоа не е точно и апелира до граѓаните да не подлегнуваат на ваквите шпекулации.

– Морам да го адресирам ова прашање, бидејќи реално овие шпекулации на граѓаните им создаваат материјална штета. Сведоци сме дека, во време кога се зборува за криза, сè уште дел граѓани прибегнуваат кон претворање на заштедите во девизи или да купуваат девизна готовина. Покрај тоа, се јавуваат и шпекулации дека на пазарот нема девизи, што апсолутно не е точно. На овој начин се прави неосновна паника и граѓаните, врз основа на шпекулации, плаќаат и повисока цена за промена на валутите и губат средства – нагласува гувернерката.

Гувернерке, руско-украинската криза очигледно дека се одразува врз економијата. Иако нема директни последици врз нашата економија, сепак растот на цените на храната и енергентите на светските берзи се чувствува и кај нас. Трошоците на живот секојдневно растат. Предвидувањата на дел од експертите се дека нè очекува двоцифрена инфлација. Колку се реални ваквите очекувања?

– Директната изложеност на нашата економија кон руската и украинската економија вистина дека е мала, но уште на почетокот, пред да ескалира конфликтот, укажавме дека индиректни ефекти се очекуваат преку цените на енергентите и храната и преку намален раст на европската економија. Ова доаѓа оттаму што нашата економија е отворена кон европската економија (77 проценти од нашиот извоз е кон ЕУ), а европската економија е изложена кон руската и украинската економија. Изложеноста е особено висока кон Русија преку увозот на енергенти, со оглед дека Русија е главниот снабдувач на ЕУ со сурова нафта, природен гас и цврсти фосилни горива. Оттаму, главните ризици за европската, а преку неа и за нашата економија, се повисока инфлација и понизок економски раст. Всушност, самата повисока инфлација се очекува дека ќе го сопре трендот на постепеното закрепнување на личната потрошувачка со што неповолно ќе се одрази врз растот.

Дека тоа е така посочуваат и последните проекции на Европската централна банка (ЕЦБ), објавени во четвртокот. Според ЕЦБ, проекцијата за инфлацијата во еврозоната е ревидирана нагоре и се очекува за оваа година да изнесува 5,1 проценти, а потоа се очекува да се намалува до нивото од 2 проценти, коешто го цели централната банка. Притоа, во одредени сценарија може да достигне и до 7,1 проценти за оваа година. Од друга страна, проекцијата за растот на еврозоната е ревидирана надолу. Во овој контекст, ЕЦБ сè уште не ја затегна монетарната политика, односно не донесе одлука за пораст на каматните стапки, а продолжи да вбризгува ликвидност во економијата, иако со нешто помал интензитет од претходно очекуваниот.

Во однос на инфлацијата кај нас, присутни се нагорни ценовни движења – феномен присутен во сите земји во моментов. Овој феномен е главно одраз на раст на светските цени на примарните производи (храна и енергија), но и погенерално раст на увозните цени на другите производи. Ова особено доаѓа до израз во економии кои се увозно зависни, односно каде значен дел од потрошувачката е увезен, како што е нашата економија. Всушност, ние сме трговски најотворена економија во регионот на Западен Балкан, а во регионот на Централна Југоисточна Европа сме петти по отвореност.

Најновите проекции на ЕЦБ за инфлацијата во ЕУ, како наш најзначаен увозен партнер, како и нагорните ревизии на светските цени на енергентите и храната упатуваат на повисока инфлација и кај нас оваа година, а потоа постепено намалување наредната година. Сепак, треба да имаме предвид дека и помалиот економски раст ќе значи и помала побарувачка за стоки и услуги.

Оттука, претпоставките се менуваат, има повеќе фактори коишто може да дејствуваат врз инфлацијата во следниот период, а какво ќе биде нивното влијание многу зависи од понатамошниот развој на кризата, интензитетот, времетраењето, новите санкции итн. Исто така, преземените фискални мерки би требало да ги ублажат краткорочните ефекти.

Доколку се јават поизразени притисоци од страна на побарувачката, не треба да има дилема дека Народната банка навремено ќе реагира со инструментариумот што го има на располагање. Дневно ги следиме случувањата дома и надвор. Најмалку еднаш месечно целосно се преиспитува поставеноста на монетарната политика. Меѓународните финансиски институции оценуваат дека Народната банка води соодветна монетарна политика.

Накусо, сè што треба да се прави – правиме. Вложуваме максимални напори со цел задржување на макроекономската стабилност, а истовремено придонесувајќи кон поволни каматни стапки за граѓаните и компаниите, односно за економијата.

Со инвазијата на Русија во Украина кај народот се појави страв од девалвација на денарот. Како централна банка излеговте со информација дека денарот е стабилен. Дали централната банка со сите инструменти што ѝ стојат на располагање може да гарантира дека националната валута ќе остане стабилна?

– Категорично, со целата одговорност, Народната банка стои зад тоа дека денарот е стабилен и ќе остане и понатаму стабилен. Нема причина за промена на курсот, тоа никому нема да му користи.

Имаме капацитет и имаме инструментариум да го одбраниме курсот на денарот, доколку се јави потреба. За капацитетот говорат изминатите речиси три децении, кога низ многу кризи беше успешно одржана стабилноста на домашната валута. За инструментите, иако ни стојат на располагање повеќе инструменти, ќе го истакнам најважниот – девизните резерви, кои се високи, 3,4 милијарди евра, или на двојно повисоко ниво во однос на 2008 година, кризна година, година на глобална финансиска криза, кога исто така успешно ја задржавме стабилноста на денарот. И ММФ во последниот извештај за земјава, објавен минатиот месец, посочува дека нивото на девизни резерви е соодветно на политиката на девизен курс што ја применуваме. Во извештајот, Фондот констатира дека нивото на курсот е целосно компатибилно со економските околности и политиките и апсолутно нема потреба од каква било промена.

Дополнително, централната банка има пристап до посебна репо-линија, односно дополнителна девизна ликвидност во износ од 400 милиони евра, која ни ја стави на располагање Европската централна банка уште во 2020 година. Тоа значи дека Народната банка располага со дополнителен простор за брзо и ефикасно дејствување доколку има потреба од ублажување евентуални негативни ефекти врз домашната економија и финансиските пазари, имајќи ја предвид неизвесноста на актуелната глобална економска и геополитичка криза.

Со оглед на новонастанатата ситуација, може ли да се очекува дека македонската економија ќе ги достигне проекциите за раст или Народната банка ќе излезе со корекција на проекциите?

– Минатата година ја завршивме со раст којшто беше речиси во целост во линија со нашите последни проекции, во коишто предвидувавме раст од 3,9 проценти и за минатата и за оваа година. Сепак, тие проекции ги немаа предвид последните случувања во Украина, коишто предизвикуваат турбуленции на глобалните пазари. Ескалирањето на состојбите ги влошува и претходно присутните проблеми од бавните синџири на снабдување, а сите сме сведоци на тоа каква променливост предизвикува кај цените на енергијата, храната и други ресурси. Дневните осцилации и во нагорна и во надолна насока се исклучително големи. Ова покажува дека во моментов навистина се соочуваме со променливост и непредвидливост, коишто го отежнуваат прогнозирањето. Во вакви околности се менуваат и очекувањата на субјектите, а може да се зголеми и воздржаноста од потрошувачка и инвестиции.

Оттаму ризиците за економскиот раст се надолни, а во колкава мера ќе биде изразено влијанието на сите овие фактори, меѓу другото ќе зависи од понатамошниот развој на случувањата во Украина, кои тековно се многу неизвесни.

За нас, значаен фактор се случувањата и изгледите за раст на ЕУ, како наш најзначаен трговски партнер, а секако и растот на увозните цени, во согласност со нивното влијание врз странската и домашната побарувачка. Во согласност со последните оценки на ЕЦБ, изгледите за економскиот раст во еврозоната се влошени, како последица на ефектите од случувањата во Украина врз цените на енергијата, довербата и трговијата, поради што проекциите за економскиот раст се ревидирани надолу за 2022 (за 0,5 п.п.) и минимално за 2023 година. Овие очекувања на ЕЦБ се темелат на претпоставка дека тековните нарушувања во снабдувањето на енергија и негативните ефекти врз довербата поврзани со воениот конфликт се привремени, без посериозен одраз врз глобалните синџири на снабдување. Со оглед на високата неизвесност од воените случувања, претпоставуваат и две алтернативни сценарија – неповолно сценарио, во случај на воведување построги санкции кон Русија, кои би се одразиле и врз глобалните синџири на снабдување, и второ, екстремно сценарио, во случај на поизразено намалување на понудата на енергија и со тоа и посилна реакција на цените на енергентите и на финансиските пазари и поизразени пренесени ценовни ефекти – според кои растот во 2022 година би бил понизок во интервал од 1,2 до 1,4 п.п. во однос на основното сценарио.

Во тек е пролетниот циклус макроекономски проекции, во рамките на кој детално ќе се разгледуваат новите информации и ризиците, по што и Народната банка ќе излезе со новите согледувања за следниот период.

Банкарскиот сектор се покажа како жилав во периодот на здравствената криза и покажа дека е стабилен и во време на криза. Уверувате дека тој и сега е стабилен и подготвен да одговори на предизвиците што произлегуваат од руско-украинскиот конфликт. Колку домашните банки се моќни во едни вакви сложени услови да одговорат на потребите на компаниите и граѓаните?

– Како што самите констатирате во прашањето, банкарскиот систем, како и многупати досега, потврди дека е отпорен на шокови и успешно се справи со предизвиците од здравствената криза. Истовремено, што е особено важно и би сакала да го нагласам, е дека во целиот овој период банкарскиот сектор успева да обезбеди солидна кредитна поддршка на реалниот сектор, што е значаен импулс за економското закрепнување. Токму и преку овој канал, релаксираната монетарна политика имаше и има голем придонес во поддршката на приватниот сектор во услови на криза.

Ова беа нашите оценки и очекувања уште од самиот почеток на пандемијата и истите оценки ги имаме и сега. Нив ги темелиме на повеќе показатели за банкарскиот сектор, што во Народната банка редовно се следат, некои од нив и на дневна основа. Тие покажуваат дека заштитните капацитети на домашниот банкарски сектор не само што се задржани, туку и дополнително се зајакнати во овој период. Системот има соодветно ниво на капитализираност, со стапка на адекватност на капиталот од 17,3 проценти, што е повисоко ниво споредено со пред почетокот на корона-кризата. Традиционално високата ликвидност што е одлика на домашниот банкарски сектор, исто така се одржува на солидно ниво. Кредитното портфолио е здраво, со стапка на нефункционални кредити од 3,3 проценти и бележи подобрување во однос на претпандемискиот период. Кредитирањето продолжува да расте и од почетокот на оваа година и со јануари изнесува 8,6 проценти, при што кредити се одобруваат и на населението и на корпоративниот сектор. Ова е поддржано од натамошниот раст на депозитите, коишто со јануари се повисоки за 8,5 проценти.

Не очекуваме случувањата во Украина да имаат позначително директно влијание врз домашниот банкарски сектор, што се должи на многу слабите финансиски врски што тој ги има со Русија и со Украина. Дополнителен фактор е отсуството на капитал од овие две земји во домашниот банкарски сектор. Исто така, редовните стрес-тестови покажуваат дека банкарскиот систем во целина е отпорен на можни шокови. Сето ова се факти што говорат за здравоста и стабилноста на домашниот банкарски сектор. И ова не е само наша оценка, туку е забележано и во извештаите на меѓународните институции. Значи, сумирано да ви одговорам на прашањето – да, домашниот банкарски систем има капацитет и во сложени услови да одговори на потребите на граѓаните и на компаниите, и тоа најдобро се потврди за време на пандемијата. Најновите податоци покажуваат дека и овој пат е подготвен да се справи со ризиците, доколку се појават, и имаат капацитет да ја поддржат економијата.

Доколку има продлабочување на кризата, дали има можности банкарскиот сектор времено да ги oдложи кредитните обврски на граѓаните и фирмите, по примерот на таквата мерка на почетокот на здравствената криза?

– Регулаторните олеснувања со кои се овозможи привремено одложување на кредитните обврски беа донесени како одговор на специфичниот шок на пандемијата, за да се ублажат ликвидносните притисоци врз приватниот сектор, што беа многу нагласени во тој период и можеа да се прелеат врз солвентноста, со трајно нарушување на кредитоспособноста кај голем број клиенти. Со тоа се заштитија и билансите на банките од можно прекумерно таложење лоши кредити во краток временски период, што би ја ограничило кредитната активност. Гледано од денешна перспектива, мерките дадоа резултати со тоа што го олеснија финансискиот товар на населението и на корпоративниот сектор. Речиси две години подоцна, од воведувањето на ваквата мерка, кредитното портфолио на банките е со добар квалитет.

Би напоменала дека и без регулаторни олеснувања и во согласност со постојната регулатива, банките имаат можност да направат реструктурирање на побарувањата, односно да ги променат договорните услови на кредитот или одобрат нова кредитна изложеност за затворање на постоечката, на клиент, којшто има влошена финансиска состојба или има сигнали за влошување на неговата финансиска состојба, поради што тој не може или не би можел да ги почитува договорените услови. Ова е редовна можност, во согласност со меѓународните и европските стандарди што се вградени во домашната регулатива.

Се разбира, ние како централна банка ќе продолжиме да ги следиме случувања и соодветно ќе реагираме доколку се оцени потреба, со мерки што најсоодветно ќе одговорат на севкупната ситуација, секако со приоритет на одржувањето на макроекономската и финансиската стабилност, што е во основата на дејствувањето на Народната банка.

Билјана Анастасова-Костиќ

фото: Фросина Насковиќ

The post НЕ КУПУВАЈТЕ СКАПИ ДЕВИЗИ! Годинава повисока инфлација, постепено намалување в година appeared first on plusinfo.mk.

„Трговијата со Русија и Украина учествува со само 2% во вкупната трговска размена на нашата земја. Финансиската изложеност е многу мала, додека странските директни инвестиции од овие економии изнесуваат само 0,5% во вкупните и не се присутни во финансискиот сектор. Само 0,1% од дознаките доаѓаат од Русија и Украина. Сепак, можни се и индиректните ефекти. Русија е меѓу најголемите извозници на енергија и метали во светот, додека Украина меѓу најголемите извозници на жито “, посочи Ангеловска-Бежоска.

На конференцијата беше посочено и дека по остриот пад за време на пандемијата, економиите од Западен Балкан постепено се опоравуваат. Сепак, динамиката од економија до економија варира и се движи од 3% до 7% раст на БДП за минатата година. Најголем дел од економиите, вклучувајќи ја и нашата земја, сеуште го немаат достигнато предкризното ниво, што во најголем дел се должи на поспорото закрепнување на инвестициите. Динамиката на заздравување на економиите во голема мера ќе зависи од пандемијата, енергетската криза, геополитичките тензии и евентуално побрзо затегнување на условите на меѓународните финансиски пазари.

На панелот на конференцијата од висок профил, покрај гувернернерката на Народната банка, учествуваа и гувернерите на централните банки на Белгија, Хрватска, Израел, Грузија и вицегувернер на централната банка на Украина.

The post КОНФЛИКТОТ ВО УКРАИНА ЌЕ ЈА ЗАБАВИ ЕКОНОМИЈАТА Гувернерката стравува и за македонската економија appeared first on plusinfo.mk.