Земјоделците се против ваквото решение, бидејќи велат политиката што се води во земјоделството се темели на зголемено производство и намалување на увозот на храна, а тоа може да се направи само на плодно земјиште. Според нив, жално е вакво земјиште да се користи за градење, наместо на него да се произведува храна. И за експертите не е логично ваквото пренаменување на плодно земјоделско земјиште, во услови кога најголемиот дел од површината на земјава е планински предел, кој е погоден за изградба на каков било енергетски капацитет.

Според предложените измени на членот 51 на Законот за земјоделско земјиште, пренамената на плодното земјиште во градежно треба да биде исклучок, кој ќе биде одобрен од Министерството за земјоделство и по исцрпување на површините од послаба категорија на земјиште.

„По исклучок на овој член, земјоделското земјиште од I до IV катастарска класа може да биде предмет на пренамена доколку урбанистичкиот проект е за планирање на градби за кои со закон е уреден стратешки интерес и пренамената се врши со донесувањето на законот со кој е уреден стратешки интерес“, се наведува во измените.

Во истиот член се менува уште еден став со што се дозволува пренамена на земјиште под пасиште.

„Земјоделското земјиште под култура пасиште може да се пренамени во градежно во постапка пропишана со Законот за урбанистичко планирање или да се користи за неземјоделски цели согласно со членот 51 од овој закон“, се наведува во предложените измени.

Постапката за пренамена на земјоделско земјиште е предвидена во членот 48 од Законот за земјоделско земјиште, кој предвидува земјоделско земјиште да може да се пренамени во градежно земјиште. Законот се предвидува да се надомести штетата на земјоделците кои претходно ја имале во закуп земјоделската површина која се пренаменува во градежна.

Земјоделските здруженија се против узурпација на плодната почва наменета за производство на храна.

– Не поддржуваме предлог со кој плодно земјиште ќе се пренамени во градежно, посебно од прва до четврта категорија. Прво е жално тоа земјиште да остане необработено, а да увезуваме храна. Второ нашата земјоделска политика се темели на зголемување на производството на храна. Овие категории на земјиште се најплодни и на нив многу лесно може да се добијат повисоки приходи на културите кои се одгледуваат со пониски трошоци за ѓубрива – вели Петре Стојкоски, претседател на Асоцијацијата на земјоделци.

Професорот Ристо Цицонков вели дека ваквиот предлог на владата е нелогичен од повеќе причини.

– Прво зошто да се зема плодна почва за енергетски капацитети кога знаеме дека 70% од површините во земјава е планински предел, а 30 отсто низини на кои само дел е плодна почва. Второ, стратешките инвеститори во енергетиката главно се странски, тие даваат минимални суми за закуп на земјиштето, а потоа произведената струја ја извезуваат или ако ја продаваат во земјата, ја продаваат за пазарна цена. Тогаш, каква корист има државата од ова? Или, се најавува изградба на фотоволтаична централа на најплодната почва, со објаснување дека таму ќе се произведуваат земјоделски култури што е постапка во фаза на експеримент. Наспроти ова, стануваме сѐ поголем увозник на храна, наместо да ја искористиме и онаа малку почва која е плодна за производство – вели Цицонков.

Против ваквите измени на Законот за земјоделско земјиште е и опозициската партија ВМРО-ДПМНЕ.

– Земјоделското земјиште треба да биде наменето за производство на храна. Земјава има доволно неплодно земјиште со низок бонитет и треба тоа да се користи за други намени освен за храна – вели Цветан Трипуновски, претседател на комисијата на земјоделство на ВМРО-ДПМНЕ.

Владата и лани предложи измени на Законот за земјоделско земјиште, со кои фотоволтаичните централи се овозможуваше да се градат на неплодно земјиште, но и тогаш реагираа земјоделците и експертите.

The post ЖАЛНО Е ДА ПРОИЗВЕДУВАМЕ СТРУЈА НА ПЛОДНО ЗЕМЈИШТЕ Ало, малку ли ви се планини и ридови да редите фотоволтаици и ветерници?! appeared first on plusinfo.mk.

И познавачите на состојбите велат дека поставувањето фотонапонски централи треба да биде стратешки направено со утврдени локации од страна на државата кои ќе можат да ги купуваат инвеститори за да не се доведеме во состојба и на плодно земјиште да никнуваат централи наместо да се произведува храна. Тие велат дека има доволно површини во земјава кои се погодни за фотоволтаици, а не се обработливо земјиште, но притоа е потребно да не се дозволат манипулации и коруптивни зделки.

Деновиве сточарите од Светиниколско алармираа дека странци им ги купуваат нивите и пасиштата за да поставуваат фотонапонски централи, а државата тоа го толерира. Тие побараа вакви објекти да не ги узурпираат плодните ниви.

– Бараме фотоволтаиците да се поставуваат на земјиште од седма класа, а не на површини од прва, втора, трета или четврта класа. Поради немање пасишта стадата со овци се намалени – изјави земјоделец.

Земјоделци и од други региони реагираат дека земјоделско земјиште неправилно се пренаменува во градежно и на него не се градат оранжерии кои ќе произведат храна, туку се градат други објекти и во последно време, фотоволтаици.

Ристо Велков, од Сојузот на синдикати на земјоделците, неодамна за Плусинфо изјави дека покрај низата проблеми што ги имаат земјоделците, проблем е и тоа што неконтролирано се овозможува на плодно земјиште да се градат различни објекти.

– Преку децентрализацијата се дозволи плодно земјиште да стане градежно и на него да се гради или да се формираат индустриски зони на кои нема ниту еден производен капацитет. Земјоделецот наместо да произведува на плодна почва сега оди со километри да обработува неплодно земјиште. Така е во струмичкиот регион, а така е и во другите региони. Од друга страна очекуваме земјоделците да произведуваат повеќе храна која сѐ помалку ќе ја има во светот – рече тој.

Професорот Ристо Цицонков вели дека од големо значење за енергетиката во земјава е користењето на сонцето како извор на енергија, но не треба да се дозволи фотонапонски централи да се поставуваат на плодно земјиште.

– Имаме многу терени каде што можат да се поставуваат вакви централи и треба да ги искористиме токму за тоа. Тие се главно необработливо земјиште, но погодни за оваа намена. Никако не смееме да дозволиме поради развој на една гранка да го уништиме земјоделството. Во никој случај на плодно земјиште не смее да се дозволи да се поставуваат вакви централи. За да се стави ред треба да има и поголема државна контрола во хаосот што го имаме сега – вели Цицонков.

Според него, во земјава моментално има конфузија во поставувањето на вакви централи.

– Од една страна сакаме да ја развиваме оваа енергија, а од друга страна инвеститорите, приватни компании или граѓани се ставени пред една голема бариера од документи за да ја реализираат инвестицијата. Да, фотоволтаиците се од огромна важност за енергетскиот сектор, но треба да се мотивираат луѓето да ги постават. Еве на пример мој предлог е да се мотивираат сите што штедат во банките каде што домаќинствата имаат 5,5 милијарди евра заштеда, а компаниите 2,5 милијарди да инвестираат во фотоволтаици. Но грамадата од документи демотивира зашто секој сам треба да ги набави пред да инвестира – вели тој.

Храната е приоритет и за Маријан Ненов од невладината „Но пасаран“ кој вели дека земјоделците навреме алармираат и треба да се послушаат.

– Приоритет во овој случај има храната. Но, бидејќи Светиниколско, Повардарие и Пелагонија се местата во земјава каде што има најмногу сончеви часови и се најпогодни за искористување на сончевата енергија, најголем притисок за пренамена на земјоделско во градежно земјиште ќе има токму таму. Но мислам дека по никаква цена не смее да се дозволи да се обезвредни храната пред фотоволтаиците. Оправдани се реакциите на земјоделците зашто нивното земјиште сега го купуваат моќни инвеститори кои имаат можност да влијаат на измени на законските и подзаконските акти и потоа лесно да можат да градат фотонапонски централи. Тие ги имаат сите информации однапред добиено и затоа го купуваат земјиштето – вели тој.

За да нема малверзации, додава Ненов, владата таму треба да изврши контрола и да утврди што всушност се случува.

– Ако е потребно треба да преземе и превентивни мерки, ама ако инвеститорите, како што реков, не се странци туку домашни моќници кои се кријат зад странци тешко ќе оди и ова – вели тој.

Николајчо Николов, кој има големо искуство во рударството и истражувањата во секторот, вели дека земјава треба да изгради соодветен однос кон почвата како национално богатство, а во однос на фотоволтаиците да направи стратегија за користење на сончевата енергија.

– Потребна е државна стратегија за фотоволтаиците во која главно ќе се каже што сака да постигне државата со нив, да се предвидат стриктни критериуми каде тие можат да се постават и кој може да инвестира во нив. со еден збор да се направи ред. Вака како што е секој може да купи обработлива нива и да побара таа да се претвори во градежно земјиште и да постави централа. Не смееме да дозволиме по неколку години да немаме каде да произведуваме храна. Почвата е наше национално богатство од кое не смееме да се откажеме. Имаме такви површини кои се погодни за тоа – вели Николов.

Тој смета дека државата треба да основа посебно претпријатие кое ќе се занимава со секторот фотоволтаици и нема да дозволи преку корупциски зделки да се уништува плодното земјиште.

– Ова претпријатие би ја вршело целокупната подготовка на проекти и процедури за подготвено инвестирање во оваа област, водејќи сметка за правилни и рационални локации и сè што е врзано за оваа проблематика. Се плашам дека ако не го централизираме ова прашање ќе ја доуништиме нашата земја, што може да има историски негативно влијание и несогледливи последици. Во ваков хаос од 70 документи сигурно има и можности за корупциски зделки кои не му носат добро народот – вели тој.

Според законот за земјоделско земјиште (членот 48), земјоделското земјиште може да се пренамени во градежно или да се користи за неземјоделски цели. Исто така пасиштата може да се пренаменат во градежно или да се користи за неземјоделски цели.

На овој член се упатуваат инвеститорите и во прирачникот за постапките за развој и изградба на електрани за производство на електрична енергија од обновливи извори на енергија – фотонапонски електрани каде што на инвеститорите им се појавува како да го користат земјиштето и каде треба да се обратат за добивање дозволи.

„Доколку земјишната парцела (-и) на која инвеститорот има намера да гради фотонапонска електрана е класифицирана како земјоделско земјиште (обработливо земјиште, шуми, пасишта или слично), инвеститорот може да достави барање до Министерството за транспорт и врски или до Општината, во зависност од случајот, да побара од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство да изврши трајна пренамена на соодветното земјоделско земјиште во градежно земјиште (Закон за земјоделско земјиште, член 49)“, се наведува во прирачникот.

Членовите 50 и 51-а од Законот за земјоделско земјиште, пак, предвидува на земјоделско земјиште по претходна согласност од Министерството да се градат оранжерии, објекти за промоција на земјоделски производи, помошни објекти, како и објекти за примарна обработка на земјоделски производи, но може да се користи и за неземјоделски цели во случај на детални геолошки истражувања и експлоатација на минерални суровини предвидени со Законот за минералните суровини и за објекти за спортско рекреативни активности.

Колку пренамени на земјоделско во градежно имало годинава и лани прашавме во министерствата за земјоделство и за транспорт и врски, но не добивме одговор. Побаравме одговори и за критериумите под кои се врши оваа пренамена.

The post КОЈ КУПУВА ПЛОДНИ НИВИ ЗА ФОТОВОЛТАИЦИ? Земјоделците предупредуваат дека овој тренд ќе ни донесе глад appeared first on plusinfo.mk.

Станува збор за членот 15 став 4 алинеја 3, член 51 став 1 алинеја 15, член 68 став 1, алинеја 3, член 68 став 3 и член 70 став 2 и 3 од Законот за градежно земјиште („Службен весник на Република Mакедонија“ бр. 15/15, 98/15, 193/15, 226/15, 31/16, 142/16 и 190/16 и „Службен весник на Република Северна Македонија” бр. 275/19).

Со постоечкиот Закон за градежно земјиште предвидено е лицето кое има во сопственост повеќе од 30% од градежната парцела, градежното земјиште во сопственост на РСМ да може да го отуѓи со непосредна спогодба за оформување градежна парцела предвидена со урбанистички план или урбанистичка планска документација. Исто така, законот предвидува градежното земјиште сопственост на РСМ да се отуѓи со непосредна спогодба на сопствениците на објекти или посебни делови од објекти за кои е донесено решение согласно со Законот за постапување со бесправно изградени објекти врз основа на кое се запишани во јавната книга на недвижности. Ова се однесува и за градежното земјиште под објектот, односно делот од објектот за кој е донесено решение согласно со Законот за постапување со бесправно изградени објекти и за градежното земјиште кое се наоѓа во рамките на градежната парцела, а не претставува земјиште под објектот.

Општина Центар смета дека со постоечкото законско решение, во делот кога градежното земјиште сопственост на Република Северна Македонија се отуѓува за оформување на градежна парцела, земјиштето сопственост на РСМ не е во целост заштитено. Односно истото е расцепкано поради што не може да биде предмет за реализација на капитален проект или друг објект од јавен интерес.

Со иницијативата се предлага наместо да може градежното земјиште, сопственост на РСМ, да се отуѓи со непосредна спогодба на сопствениците на објекти или посебни делови од објекти за кои е донесено решение согласно со Законот за постапување со бесправно изградени објекти врз основа на кое се запишани во јавната книга на недвижности. Ова се однесува за градежното земјиште под објектот, односно делот од објектот за кој е донесено решение согласно со Законот за постапување со бесправно изградени објекти и за градежното земјиште кое се наоѓа во рамките на градежната парцела, а не претставува земјиште под објектот, да се ограничи и да може да се откупи само делот кој се наоѓа под објектот, а не и градежното земјиште кое се наоѓа во рамките на градежната парцела. Лицата кои на своите парцели имаат изграден или поставен објект ќе може да го откупат само земјиштето под објектот но не и целата градежна парцела.

Овој чекор се прави затоа што со важечкото законско решение се овозможува сопствениците на објекти со мала површина да можат да ја откупат и целата градежна парцела, иако не го исполнуваат пропишаниот законски процент од 30% за сопственост на парцелата.

По изгласувањето на иницијативата, Општина Центар, овој предлог ќе го достави до ЗЕЛС и до Министерството за транспорт и врски, како надлежно министерство, каде ќе биде разгледана и ќе се постапува по неа. Со оваа иницијатива, општината го заштитува државното неизградено земјиште, го заштитува јавниот простор и ги заштитува жителите на општината.

The post НАМЕСТО СО 30% СОПСТВЕНОСТ, СО 70% ДА СЕ ДООФОРМУВА ПАРЦЕЛА Општина Центар бара измени во Законот за градежно земјиште appeared first on plusinfo.mk.