Кога родителите првпат ќе го слушнат зборот аутизам, тие често се соочуваат со чувство на беспомошност. Прашањето „зошто“ останува неодговорено. Со години се веруваше дека аутизмот е првенствено генетски и дека неговиот развој не може да се промени.

Новото истражување на научници од Универзитетот Калифорнија, во Сан Диего, нуди поинаква перспектива. Според нивниот модел, аутизмот не мора да биде однапред запишана судбина во гените. Може да се развие кога одредени биолошки фактори се совпаѓаат во текот на најчувствителниот период на развој, од кои некои се потенцијално променливи.

Студијата е објавена во списанието Mitochondrion и го предлага таканаречениот „модел со три удари“.

Кога трите фактори се совпаѓаат
Научниците објаснуваат дека за развој на нарушувања од аутистичниот спектар е потребно истовремено присуство на три елементи.

Првиот е генетската подложност.

Одредени наследни фактори можат да ги направат клетките на детето поранливи на стрес. Сепак, ова не значи дека детето дефинитивно ќе развие аутизам.

Повеќе за ова на „Мајка и дете“.

The post ДАЛИ АУТИЗМОТ МОЖЕ ДА СЕ СПРЕЧИ ВО НЕКОИ СЛУЧАИ? Дијагнозата не мора да биде однапред запишана судбина во гените appeared first on plusinfo.mk.

Генетичарите од Британија тврдат дека конечно го дешифрирале ДНК-профилот на Адолф Хитлер, осумдесет години по неговата смрт.

Примерокот бил извлечен од локва крв на фотелјата во бункерот каде што нацистичкиот лидер извршил самоубиство.

Анализата, прикажана во документарниот филм „ДНК на Хитлер: Нацрт на диктаторот“, открила изненадувачки детали што отвораат нова страница во разбирањето на неговата биологија и психа, јави британски „Телеграф“.

Меѓу најконтроверзните откритија е мутацијата на генот prok2, која е поврзана со Калмановиот синдром, состојба што го нарушува сексуалниот развој. Овој генетски дефект може да доведе до ниско ниво на тестостерон, неразвиени гениталии и, во некои случаи, до неспуштен, медицински речено, несворен тестис, наод што се совпаѓа со медицинскиот преглед од 1923 година, објавен во 2015.

Меѓутоа, истражувачите предупредуваат дека генетиката не може да ја објасни Хитлеровата суровост, ниту да ја оправда неговата злоба. Иако анализата покажала гени што укажуваат на зголемена склоност кон антисоцијално однесување, научниците потсетуваат дека личноста се обликува и преку средината, воспитувањето и историскиот контекст.

Понатаму, документарецот ги побива долгогодишните шпекулации дека Хитлер имал еврејско потекло. Напротив, ДНК-патот укажува на германско-австриско потекло, што ги негира изјавите на рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, кој тврдеше спротивно.

Истражувањето, водено од професорката Тури Кинг, дополнително покажало дека Хитлер имал повисока генетска предиспозиција за аутизам, шизофренија и биполарно растројство. Сепак, Кинг нагласува дека станува збор само за статистички показатели, не за дијагноза.

– ДНК е само еден мал дел од сложениот мозаик на човечката природа. Злото не може да се прочита од геномот – изјави професорката.

Документарецот на Channel 4 отвора нова научна и морална дебата за тоа до каде може да се оди во анализирањето на човечката природа преку гени, без да се потпадне под искушението на поедноставени, опасни толкувања.

The post ДНК НА ХИТЛЕР ГИ ОТКРИ НЕГОВИТЕ МРАЧНИ ТАЈНИ Склоноста кон ментални болести нема врска со неговата личност? appeared first on plusinfo.mk.

Лекари во Велика Британија го објавија раѓањето на осум здрави бебиња, по спроведувањето на револуционерна процедура со којашто се создаваат ембриони преку ин-витро оплодување со ДНК од три лица за да се спречи децата да наследат неизлечиви генетски нарушувања, пишува Гардијан.

Генетски материјал од мајката и таткото е префрлен во здрава јајце-клетка од донор за да се намали ризикот од животозагрозувачки болести.

Имено, сите мајки биле под висок ризик од пренесување на болести опасни по живот на своите бебиња поради мутации во нивните митохондрии, ситните структури што се наоѓаат во клетките и им обезбедуваат енергија што им е потребна за да функционираат.

Веста за раѓањата и здравјето на децата долго време ја очекуваа лекарите ширум светот откако Велика Британија го промени законот за да ја дозволи постапката во 2015 година. Регулаторот за плодност ја додели првата лиценца во 2017 година на клиника за плодност на Универзитетот во Њукасл, каде што лекарите беа пионери во оваа техника.

Повеќе за ова прочитајте ТУКА.

The post БЕБИЊА СОЗДАДЕНИ СО ДНК ОД ТРИ ЛИЦА СЕ РАЃААТ БЕЗ НАСЛЕДНИ БОЛЕСТИ Револуционерна процедура, нова надеж за мајките со генетски мутации appeared first on plusinfo.mk.

Компанијата „Колосал бајосаенсис“ од Далас успеа да направи нешто налик од научнофантастичен филм или од „Игра на Троновите“. Биотехнолошката компанија оживеа вид на волк кој изумрел во Леденото доба, односно пред 12.500 години.

Засега, компанијата не ги пушта во дивина трите младенчиња кои ги произведе од видот Страшен волк. Меѓу нив се Ромул и Рем, двете машки и женката по име Калиси. Тие сега живеат во специјален резерват од 800 хектари. Во леденото доба овие волци биле поголеми од сивите волци и се хранеле со бизони.

– Колку повеќе од ова да се гордеам со нашиот тим? Ова е првиот од многуте докази дека нашата технологија за деизумирање навистина функционира – рече основачот и извршен директор на компанијата, Бен Лам.

Крајната цел на „Колосал бајосаенсис“ е да го вратат во живот волнениот мамут.

SOUND ON. You’re hearing the first howl of a dire wolf in over 10,000 years. Meet Romulus and Remus—the world’s first de-extinct animals, born on October 1, 2024.

The dire wolf has been extinct for over 10,000 years. These two wolves were brought back from extinction using… pic.twitter.com/wY4rdOVFRH

— Colossal Biosciences® (@colossal) April 7, 2025

Како успеале да ги оживеат волците? Тие го склопиле геномот од два фосила на заб стар илјадници години пронајден во Охајо и од коска стара 72.00о години пронајдена во Ајдахо. Методот се вика итеративно склопување на геном и е новина во генетиката. Гените потоа биле клонирани и вбризгани во јајце-клетки на сурогат-мајки од други видови волци.

Анализите покажале дека страшниот волк дели дури 99,5 отсто ДНК со сивиот волк. Сепак, откриени се и специјални изумрени генетски варијанти поврзани со посилни коски и мускули, подесени сетила и густо бело крзно – совршено за ледената доба.

– Истите овие технологии може да помогнат да се спасат многу загрозени видови во светот. Ова е огромен чекор напред во областа на генетскиот инженеринг и одличен пример за тоа како биотехнологијата може да го зачува – и обнови – животот – вели д-р Кристофер Мејсон, советник во „Колосал“.

The post 📽 НАУЧНИЦИТЕ „ОЖИВЕАЈА“ ВОЛК ОД ЛЕДЕНОТО ДОБА Со новата научна метода еден ден може да бидат вратени и мамутите appeared first on plusinfo.mk.

Една од работите што многумина ги интересира е дали сурогат-мајката е во сродство со детето, а одговорот на тоа прашање зависи од типот на сурогат мајчинството – главната работа е чии јајце клетки се користат.

Во традиционалното сурогат мајчинство, кое денес многу ретко се користи, сурогат мајката е во сродство со бебето бидејќи нејзините јајце клетки се користат во комбинација со спремата од донор или од таткото и потоа се развива во нејзината утроба. Бидејќи нејзините јајце клетки се користат за создавање на ембрионот, таа е генетски поврзана со бебето.
Гестациското сурогат мајчинство е различно и почесто денес, а во овој случај сурогат мајката не е во сродство со бебето. Ембрионот се создава преку ин витро оплодување со помош на јајце клетки и сперма од донор или од родителите на идното бебе, а потоа ембрионот се всадува во матката на сурогат мајката која ќе ја носи бременоста.

Во оваа смисла, бебето родено преку сурогат мајка е генетски поврзано со онаа чии јајце клетки и со оној чии сперматозоиди биле искористени за создавање на ембрионот, пишува surrogate.com.

Повеќе за ова прочитајте на „Мајка и дете“.

The post ДАЛИ БЕБЕТО МОЖЕ ДА ЛИЧИ НА СУРОГАТ МАЈКАТА? Еве што е важно и од кого ја наследува генетиката appeared first on plusinfo.mk.

Во остатокот од текстот дознајте сѐ за бојата на очите кај бебињата, почнувајќи од тоа зошто повеќето бебиња се раѓаат со сини очи.

Зошто повеќето бебиња на почетокот имаат сини очи?

Повеќето новороденчиња имаат сини очи. Всушност, бебињата претежно имаат сиви очи, но од сите бои на очите на возрасните, сината е најблиску до бојата со која се раѓаат повеќето бебиња, па затоа сме склони да кажеме дека повеќето бебиња се раѓаат со сини очи.

Повеќе за ова на порталот „Мајка и дете“.

The post КАКВА БОЈА НА ОЧИТЕ ЌЕ ИМА ВАШЕТО БЕБЕ? Еве од што зависи низ какви очи детето ќе го гледа светот appeared first on plusinfo.mk.

Предвидувачкиот модел е алатка за јавна употреба и е наречен „РТ-Детектив“ (RTDetective). Тој овозможува забрзување на дизајнот, развојот и ефикасноста на клиничките испитувања за широк опсег на нарушувања, предизвикани од мутации во ДНК, коишто предизвикуваат синтеза на скратени или нецелосни протеини. Тие нецелосни протеини се создаваат кога нивната синтеза наеднаш ќе престане поради нивно запирање или блокирање.

Во многу случаи, овие нецелосни протеини не можат да ја извршуваат својата функција и тоа доведува до разни нарушувања, како што велат експертите.

Според нив, една од 5 болести, предизвикани од мутации на еден ген, е поврзана со нецелосни протеини. Меѓу тие заболувања се цистичната фиброза и мускулната дистрофија.

– Нашето научно истражување не само што отвора нови патишта за третман на наследни генетски болести, туку, уште поважно, и за третман на тумори – заклучи Фран Супек, раководител на научната лабораторија за податоци за геном во ИБИ Барселона и професор во Центарот за биотехнологија при Универзитетот во Копенхаген.

Истражувачите развиле експериментален систем, заснован на човечки клеточни линии, што им овозможи да ја измерат ефикасноста на 8 различни лекови на 5.800 признаци коишто укажуваат на болест, пренесува српскиот портал „Политика“.

Научниците планираат да ја потврдат функционалноста на протеините произведени со новиот начин на лекување, што е клучен чекор во потврдувањето на нивната клиничка применливост. Шпанскиот тим планира да истражи и други приоди што ќе може да се користат во комбинација со овие терапии за да се зголеми ефикасноста на третманите, особено кај ракот.

The post НАУЧНИЦИТЕ РАЗВИЈА АЛГОРИТАМ ШТО ГО НАОЃА НАЈДОБРИОТ ЛЕК ЗА РАК Зошто „РТ-Детектив“ е многу важен? appeared first on plusinfo.mk.

Дали знаевте дека денес во светот се раѓаат третина повеќе близнаци отколку во 80-тите години на 20 век. Имено, тогаш од 1000 бремености, 9 отсто биле близначки бремености, додека сега тој процент надминува 12 отсто.
Овие податоци ги собра тимот на Кристиан Монден, генетичар кој се занимава со истражувачка работа на Универзитетот во Оксфорд, а собраа податоци од 165 земји во светот, во периодот од 1980 до 2015 година.

Исто така, денес, благодарение на напредокот на медицината, смртноста кај близнаците за време на бременоста е сведена на минимум.

Повеќе за ова прочитајте ТУКА.

The post ЗОШТО СЕ РАЃААТ СЀ ПОВЕЌЕ БЛИЗНАЦИ? Да ѝ се заблагодариме на медицината или на генетиката? appeared first on plusinfo.mk.

Синтетички човечки ембриони за прв пат се направени во лабораторија, велат научниците. Ова
прекрасно соопштение може да биде џокер за истражувачите, но ќе им отвори куп прашања за оние кои ќе треба да ја регулираат оваа појава, пишува ИФЛ Наука.

Ембрионите биле добиени од матични клетки без потреба од сперматозоиди или од јајце клетки. Ова е одлично за научниците да истражат за најраните фази на еден човек – оние болести кои се јавуваат од раѓање, како што е генетските болести. Ова ќе фрли и ново светло на значењето на спонтаните абортуси во науката, на пример.

Пробивот беше објавен од весникот Гардијан по најавата на професорката Магдалена Жерника-Гец, развоен биолог од Универзитетот во Кембриџ и Калтек, на годишниот состанок на Меѓународното друштво за истражување на матични клетки во 2023 година.

Наодите сè уште не се објавени во рецензиран труд.

Ембрионите кои биле синтетички создадени не содржат мозок или срце, но ги сочинуваат клетките кои би биле потребни за да се формира плацентата, жолчката и ембрионот. Професорката Жерника-Гец на пресконференцијата изјави дека структурите се во развој еквивалентен на 14 дена природна бременост за човечки ембрион во женската утроба.

Не е јасно дали би било можно да им се дозволи дополнително да созреат на овие синтетички ембриони. Тоа е затоа што законите во Велика Британија и повеќе западни земји во моментов дозволуваат човечки ембриони да се одгледуваат во лабораторија најмногу 14 дена. По овој момент, постои временски период каде што истражувањето на биолозите е попречено.

Тука не станува збор за создавање бебиња израснати во лабораторија. Иако уште не е познато како ова откритие може да биде употребено или злоупотребено.

Според статијата на ИФЛ Наука, се работи за разоткривање на поле од човековиот развој кое досега беше непознаница за научниците, а сега вратата е отворена.

The post ДА, ДОБИВМЕ ЦЕЛОСНО ВЕШТАЧКИ ЕМБРИОНИ ВО ЛАБОРАТОРИЈА! Стари се две недели, а британскиот закон не дозволува да растат повеќе appeared first on plusinfo.mk.

Емпатијата е способност за разбирање на емоциите на другите луѓе и соодветно реагирање на истите. Да се ​​чувствува емпатија кон некого значи да се разбере што чувствува таа личност во ситуацијата во која се наоѓа и да се разбере „што би чувствувал и што би направил јас кога би бил во таква ситуација“.

За разлика од особините кои во голема мера се детерминирани од генетски фактори (како, на пример, интелигенцијата или физичкиот изглед), емпатијата не е нешто што може да се развие „само по себе“, туку е вештина на која децата се учат и на која треба да работат. Иако некои истражувања сугерираат дека некои деца се генетски предиспонирани да бидат поемпатични и поморални од другите, ова секако не треба да се сфати буквално и на сите деца им е потребна помош за учење на оваа сложена емоција и вештина.

Повеќе за ова на порталот „Мајка и дете“.

The post ЧУВСТВИТЕЛЕН Е НА МАМА, А ПРАВИЧЕН НА ТАТО Што влијае врз емпатијата и моралниот код на децата? appeared first on plusinfo.mk.