Во срцето на вселенската темница, каде не допира ниту светлина ниту топлина, се појавил објект со димензија што ги надминува сите досегашни астрономски мерења – кружна структура со два прстена долги дури 2,18 милиони светлосни години, откриена е од тим астрономи предводен од Универзитетот Рур во Бохум.

Истражувачите конечно имаат идеја што би можело да ги предизвика овие впечатливи кругови. Магнетното поле во кругот го следи нивниот облик до најситниот свиок, што го прави ова едно од најчудните и највозбудливите радиооткрија досега, пишува НаученАларм.

Истражувачите го анализирале објектот познат како ORC J0356‑4216, откриен со помош на радиотелескопите ASKAP и MeerKAT. Станува збор за еден од ретките таканаречени необични радиокругови , астрономски феномени идентификувани првпат во 2019 година.

Не се гледаат во оптички, инфрацрвен или рендгенски спектар, туку само преку радиобранови, што ја прави нивната анализа екстремно сложена.

Во центарот на радиокруговите се наоѓа галаксија, а научниците сметаат дека таа можеби е изворот на „ударниот бран“ кој го создал кругот. Меѓу теориите се:

активност на активно галактичко јадро,

судир на галаксии,

експлозивно создавање на ѕвезди,

или дури и ерупција од супермасивна црна дупка.

„Прстенестата структура не може да биде обично ехо од галактичка експлозија, туку повеќеслоен настан кој траел милиони години“, сугерираат авторите на студијата, која засега е објавена како пред-преглед на arXiv.

Иако објектот не е првиот од својата класа, тој е првиот со ваква димензија и магнетна комплексност. Неговото постоење може да предизвика ревизија на досегашните модели на формирање на галактички структури.

Останува уште многу да се анализира, но едно е сигурно – радио вселената не е празна, туку зборува со кругови кои не се случајни.

The post 📽️ ОТКРИЕНО КОЈ ГИ ЦРТА ПРСТЕНИТЕ НА ВСЕЛЕНАТА? Круговите можеби се остатоци од црна дупка appeared first on plusinfo.mk.

А зошто ладна темна материја? Според препоставките таа е „изладена“, има мала брзина, многу помала од брзината на светлината и не може да реагира со обичната материја. Па така, таа нема способност да ги избрише големите структури во универзумот. Научниците исто така имаат и еден модел со „жешка темна материја“, а можно е и двата типа материја да постојат истовремено. И двата типа се поврзани со самото ширење на универзумот кое почнало од самиот Биг Бенг.

Течението на темна материја го открил истражувачки тим предводен од професорот Каики Таро Инуе од Универзитетот Киндаи во Осака, Јапонија. И тоа течение е помало од, да речеме, една масивна галаксија. Статијата ќе биде објавена во The Astrophysical Journal.

Посветлата портокалова боја на сликите означува региони со висока густина на темната материја, а потемната портокалова боја означува региони со мала густина на темната материја. Белата и сината боја претставуваат објекти со гравитациски леќи набљудувани од АЛМА.

А зошто ја викаат оваа материја ‘рбет на универзумот? Се смета дека темната материја, невидливиот материјал кој сочинува голем дел од масата на Универзумот, одиграл важна улога во формирањето на структури како што се ѕвездите и галаксиите.

Како да најдете нешто кое не реагира со ништо во универзумот? Па, бидејќи темната материја не е рамномерно распоредена во вселената, туку е распоредена во купчиња, нејзината гравитација може единствено да ѝ го промени патот на светлината, па дури и на онаа светлина што доаѓа од далечните извори на светлина. Тука во игра доаѓа техниката на гледање со гравитациски леќи…

Ова откритие ни покажува дека темната материја е поврзана со големите галаксии и нивните јата. Но, сега не знаеме како таа изгледа, на пример, во помал размер, зумирана!

Објектот што бил набљудуван и со кој било направено ова откритие е регион во вселената кој е оддалечен 11 милијарди светлосни години од Земјата. Се работи за „квазар“, регион кој блешти со светлина, прашина и радијација.

Гледано од Земјата, овој квазар се наоѓа во правец на соѕвездието Бик.

The post ОТКРИЕН ‘РБЕТОТ НА УНИВЕРЗУМОТ Се одмотува клопчето на темната материја, таа е ладна? appeared first on plusinfo.mk.

Претходно, најлесната неутронска ѕвезда досега измерена имаше такт од 1,17 пати поголема од масата на Сонцето. Но, ова не е обична неутронска ѕвезда. Кварковите се многу помали честички од неутроните. И бидејќи не знаеме ништо за „кварковите“ ѕвезди тогаш да кажеме нешто за неутронските.

Неутронските ѕвезди се она што останува кога масивна ѕвезда 8 до 30 пати потешка од Сонцето ќе згасне. Прво таа станува суперонова и ги исфрла надворешните слоеви. Останува густото јадро. Неутронските ѕвезди имаат пречник од само 20 километри. Потешките од нив се претвораат во црни дупки. Полесните, во бели џуџиња. Така еден ден ќе заврши и нашето Сонце.

Конкретната ѕвезда што овојпат ја набљудуваа научниците, по име HESS J1731-347, ја нарекоа „чудна“.

„Нашата проценка на масата го прави централниот компактен објект во HESS J1731-347 најлесната неутронска ѕвезда позната до денес, и потенцијално поегзотичен објект – односно кандидат за „чудна ѕвезда“, пишуваат истражувачите во нивниот труд .

Според теоријата, „чудната“ ѕвезда многу личи на неутронска ѕвезда, но содржи поголем дел од основните честички наречени кваркови.

Кварковите доаѓаат во шест различни типови, или вкусови, наречени горен, долен, шармантен, чуден, кварк на врвот и кварк на дното. Протоните и неутроните, на пример, се направени од горни и долни кваркови.

Тоа значи дека неутроните во ѕвездата биле толку збиени што се распаднале на кваркови. Тие заедно можат бидат наречени и „кваркова“ материја.

А, гледано пошироко, од протоните и неутроните е составена целата позната материја во универзумот.

The post ОТКРИЕНА ЅВЕЗДА НАПРАВЕНА ОД КВАРКОВИ Од овие честички се состои целата позната материја appeared first on plusinfo.mk.

Знаеме дека црните дупки настануваат кога ќе умре одредена ѕвезда. Но, ѕвездите, сами по себе, се прилично бавни, дури и оние големите. На пример, нашето Сонце е најбавното тело кое се врти во нашиот Сончев систем. Од каде тогаш црните дупки забрзуваат за да стигнат до 300.000 километри во секунда?

Па, вака. За едно 7 милијарди години или нешто повеќе, откако ќе стане црвен џин и ќе изгори низ горивото со хелиум што се создава во во неговото јадро, нашето Сонце ќе го заврши својот живот и неговото јадро ќе се собира во мало топче од ѕвездени остатоци. Звучи страшно, но ова е најнежниот од сите типови на ѕвездена смрт.

Добро, а потоа? Внатрешното јадро, главно составено од јаглерод и кислород, ќе се стегне колку што е можно повеќе. На крајот, гравитацискиот колапс ќе биде запрен само од честичките, оф атоми, јони и електрони, од кои ќе биде направен остатокот од нашето Сонце.

Крајната игра за јадрото на ѕвезда слична на Сонцето ќе биде една мала топка позната како бело џуџе. Оваа збиена топка, ќе поседува значителен дел од масата на Сонцето, но набиена во мал волумен. За споредба, тоа ќе биде големо приближно колку Земјата.

Тоа џуџе веќе ќе се врти многу побрзо од Сонцето. Всушност, ќе може да заврти околу себеси за само еден час. Ова може да изгледа бизарно, но ако некогаш сте гледале уметничко лизгање, истиот принцип што го објаснува лизгачот што се врти и ги влече рацете внатре, го објаснува вртењето. Тоа е законот за зачувување на аголниот момент.

Што значи тоа „ аголен момент“? Ако издувате некој масивен објект, на пример голема ѕвезда, така што неговата маса е подалеку од неговата оска на ротација, тој ќе мора да успори за да го зачува аголниот момент. Само за појаснување, кај топчињата, центарот на топчето е местото околу кое тоа се врти, во случајов, центарот на топката.

Слично на тоа, ако го направите обратното, ако го стискате топчето за да има што помал волумен, како во случајот со белото џуџе, поголем дел од неговата маса ќе биде поблиску до центарот на неговата оска на ротација, па тоа ќе мора да забрза, правејќи повеќе вртежи во секунда, за да го задржи својот аголен моментум.

Што ќе се случи, тогаш, ако земете ѕвезда како нашето Сонце – со масата, волуменот и брзината на ротација на Сонцето и ја компресирате во волумен со големина на Земјата: типична големина за бело џуџе?

Ќе добиете збиено топче кое се врти со максималната можна или дозволена брзина во нашиот универзум, а тоа е брзината на светлината. Ете!

А, колку ќе биде голема оваа топка, на пример, кога ќе почне да се смалува нашето Сонце? За да добиете црна дупка ќе треба да го натискате Сонцето да има пречник од само 3 километри. Значи од бело џуџе со големина на Земјата до црна дупка од 3 километри.

Најинтересното? Со самото натискување во оваа црна дупка како некоја ткаенина ќе почне да пропаѓа дел од штофот од кој е направен нашиот универзум. Што значи, имаме дупка во ткаенината. Во вселената. Таа ткаенина генијот Ајнштајн ја нарекол со досадното име „време-простор“.

The post ЗОШТО ЦРНИТЕ ДУПКИ СЕ ВРТАТ СО БРЗИНА НА СВЕТЛИНАТА? Позади нивното формирање се кријат тајните на универзумот appeared first on plusinfo.mk.

Ѕвездите во маглината, официјално наречена 30 Дорадус, долго време се подрачје на интерес за астрономите околу настанокот и формирањето ѕвезди. Благодарение на инфрацрвените инструменти на „Веб“ со висока резолуција, првпат се видливи илјадници млади ѕвезди, далечни галаксии и подробната структура на гасот и прашината во маглината.

The tarantulagalaxy in near-infrared & mid-infrared. On the left, shinning in bright blue — young stars. On the right, cooler gas steals the spotlight. pic.twitter.com/7UXrg9dqNP

— Mackenzie White (@MackenzieMtn) September 7, 2022

„Џејмс Веб“ е револуционерен вселенски телескоп вреден девет милијарди долари. Стопати е почувствителен од телескопот „Хабл“ и се користи за набљудување на пространството во инфрацрвениот спектар, што му овозможува да навлезе во облаците од гас и прашина во областите каде што се раѓаат ѕвездите.

Сликите откриваат постудени подрачја, како и досега невидени светлосни точки во ѕвезденото јато коишто укажуваат на ѕвезди во зародиш, или „протоѕвезди“, кои сѐ уште добиваат маса.

Интересот на астрономите за маглината Тарантула произлегува од нејзиниот хемиски состав сличен на оној на огромните пространства каде што ѕвездите се обликувале неколку милијарди години по Големата експлозија.

Астрономите се уверени дека „Џејмс Веб“ најавува нова ера вселенски откритија.

The post ЏЕЈМС ВЕБ ЈА СНИМИ МАГЛИНАТА „ТАРАНТУЛА“ Тука се раѓаат ѕвезди, можеме да ги видиме во зародиш (ФОТО) appeared first on plusinfo.mk.

The misconception that there is no sound in space originates because most space is a ~vacuum, providing no way for sound waves to travel. A galaxy cluster has so much gas that we’ve picked up actual sound. Here it’s amplified, and mixed with other data, to hear a black hole! pic.twitter.com/RobcZs7F9e

— NASA Exoplanets (@NASAExoplanets) August 21, 2022

„Заблудата дека нема звук во вселената доаѓа од фактот дека поголемиот дел од вселената е вакуум, низ кој не може да патуваат бранови. Јатото галаксии има толку многу гас што го снимивме вистинскиот звук. Овде тој е засилен и измешан со други адитиви за да се слушне црната дупка“, напишале од НАСА под видеото.

The post СЛУШНЕТЕ ГО ЗВУКОТ НА ЦРНАТА ДУПКА Морничави гласови од длабоката вселена (АУДИО) appeared first on plusinfo.mk.

Ова е само почеток на работата на Џејмс Веб и неговите златни огледала. Ако земеме предвид дека универзумот е стар 13,7 милијарди години, тогаш овие галаксии стари 4,6 милијарди ни се чинат сепак млади. Но, тие се поблиску од големиот Биг Бенг од што било разгледувано претходно. После сѐ, светлинта од оваа галаксија патувала до нас толку многу време…

Гроздот е голем. Само централната галаксија е колку 358 милиони наши Сонца заедно.

Следно, научниците ќе можат да направат спектроскопска анализа на фотката за да откријат какви хемиски елементи преовладувале во оваа стара галаксија. Една од најголемите мистерии е дали тогаш веќе постоела водата, како што предлагаат новите теории.

Сликата е снимена со инфрацрвената камера на „Веб“ и составена од повеќе снимки со различни бранови должини на светлината направени во текот на 12.5 часа. На вселенскиот телескоп „Хабл“ му требаа недели да ги направи своите слики со најдлабоки полиња од вселената.

Џејмс Веб е многу подобар телескоп од неговиот претходник Хабл поради појакиот спектар на инфрацрвени зраци и е 100 пати посензитивен.

The post ПРИСТИГНА НАЈДЛАБОКАТА СНИМКА ОД ВСЕЛЕНАТА Џејмс Веб телескопот направи одлична работа (ФОТО) appeared first on plusinfo.mk.

Добрата вест е што при квантната комуникација никој не ќе може отстрана да прислушува. На пример, трета вонземска цивилизација. Тоа е затоа што квантните компјутери не можат да бидат хакирани. За телефонот да функционира, честичките, најверојатно тоа ќе бидат фотони, значи честички на светлина, ќе мораат да бидат во единство или вкрстени, вплеткани, а секој што од страна ќе се меша со своја фреквенција веднаш ќе ја уништи врската.

Овој феномен на квантно вплеткување Ајнштајн го открил кон крајот на својата кариера. Не му се верувало дека две честички на краевите на универзумот можат да стапат во контакт толку инстантно, веднаш. Ова тој го нарекол „мистериозен марифет на далечина“.

Веќе имаме квантен телефон?

Веќе имаме примитивни квантни телефони. Комуникација меѓу сателит и Земјата кои се оддалечени само неколку стотици километри е воспоставена. Ова, сепак, не е ништо во споредба со праќање порака на Марс за која, ако се оди со класичен радио сигнал требаат 10 минути да се испрати и уште толку за да се добие одговор. Затоа, на пример, толку тешко оди следењето на роверите на НАСА на Црвената планета.

Но професорите Арјун Берера и Хаиме Калдерон-Фигуероа од Универзитетот во Единбург во Шкотска тврдат дека и тоа е можно. Во Physical Review D. тие напишале дека пречките за подалечни комуникации се инженерските проблеми, а не основните закони на физиката.

Главната предност на квантната комуникација е количината на информации што може да се пренесуваат ефикасно, без потреба од моќни предаватели. Со оглед на годините на доцнење помеѓу испраќањето и примањето сигнали до други ѕвездени системи, за пораките што не носат многу информации може да се процени дека не вреди да се вложат напори, сугерираат авторите. Леснотијата на шифрирање е секундарна придобивка.

Ќе ни требаат рендгенски Х-зраци

Квантната комуникација се потпира на кохерентност, конзистентност во фреквенцијата и брановите форми на пренесените фотони. Главниот предизвик со кој се соочува е индуцираната декохеренција, која се гледа кога се обидуваме да пренесеме сигнали премногу далеку низ атмосферата на Земјата, на пример. Во вселената, гравитационите полиња или меѓуѕвездениот гас може да предизвикаат декохерентност во фотоните кои носат порака.

Иако ова е предизвик, може да се минимизира, истакнуваат Берера и Калдерон-Фигуероа. Тие заклучуваат дека декохерентноста ќе биде многу помала закана за меѓуѕвездените квантни пораки кои го користат делот на рендгенските зраци од спектарот, иако и испраќачот и примачот можеби ќе треба да бидат надвор од атмосферата. Ако сакаме преносот да се случи од самата планета, авторите покажуваат дека оптичките и микробрановите фреквенции исто така треба да работат.

Да се обидеме да ги слушнеме вонземјаните

Авторите на студијата сугерираат на кои фреквенции би можеле да ги слушнеме вонземјаните, доколку тие користат ваков телефон. Тешко ќе биде да се разграничи вонземски сигнал од некој брз сигнал од пулсирачка ѕвезда или друг феномен во вселената. Тоа досега многупати се случуваше. Сепак, авторите се оптимисти.

„Би имало одредена количина на нагаѓања и обиди и грешки во разбирањето на примениот квантен комуникациски сигнал, но сепак барем би бил свесен дека сигналот се чини дека е од интелигентен извор“, пишуваат авторите.

The post СО ВОНЗЕМЈАНИТЕ ЌЕ ЗБОРУВАМЕ НА КВАНТЕН ТЕЛЕФОН Веќе имаме прототип, само уште да го усовршиме appeared first on plusinfo.mk.

Тоа е всушност огромен диск со вртлив гас во кој се наоѓа ѕвездата. За неа знаеме повеќе. Таа е 32 пати помасивна од Сонцето додека целиот диск во којшто патува е колку 4.000 должини од должината меѓу Земјата и Сонцето. Такви дискови има многу во универзумот. Тие се како утроби во кои ѕвездите можат да растат. Но, тоа што ги мачело научниците е мислата како ваква минијатурана спирала, која личи на галаксија се нашла во самиот диск и истовремено, во нашиот галактички центар?

Третиот објект и спиралниот диск

Одговорот можеби лежи во еден трет објект. Тој е околу три пати помасивен од Сонцето на Земјата и се наоѓа надвор од орбитата на спиралниот диск, вели студијата објавена на 30 мај во списанието Nature Astronomy. Овој објект веројатно се судрил со дискот и она што е внатре во него, го разбранувал и така се добила спиралната разиграна форма, претпоставиле научниците.

За да го докажат ова, им бил потребен милиметарскиот телескоп АЛМА од Атакама во Чиле. Телескопот потврдил дека формата на објектот, односно на дискот е од нешто надворешно, бидејќи самиот диск не се движел во спирален правец, што природно би го обликувале. Подоцна математичките модели докажале дека веројатно судир се случил пред 12.000 години.

Судир стар 12.000 години

Значи, објектот голем колку три сонца пред 12.000 години поминал покрај дискот и го разбранувал за тој да ја добие живописната форма каква што ја има денес. Ова е под услов објектот да следел една непречена патека. Тимот морал да симулира дузина од неговите патеки и да ја предвиди онаа која би можела да го донесе најблиску до ѕвездениот диск.

„Убавото совпаѓање меѓу аналитичките пресметки, нумеричката симулација и набљудувањата на АЛМА обезбедуваат цврст доказ дека спиралните краци во дискот се реликти на прелетувањето на натрапниот објект“, вели коавторот на студијата, Лу Ксинг, соработник истражувач од Кинеската академија на науките.

Ваквите судири се веројатно редовни

Ова се првите слики од протоѕвезден диск во нашиот галактички центар. Студијата докажува и дека надворешни објекти можат да влијаат на овие дискови.

А можеби најинтересно е дека научниците предвидуваат дека ваквите настаните се случуваат скоро редовно во нашиот галактички центар. Едноставно, центарот на Млечниот пат има милиони пати повеќе ѕвезди од другите делови, па можноста е многу поголема.

The post ОТКРИЕНА ЧУДНА СПИРАЛА ВО НАШАТА ГАЛАКСИЈА Не знаеме што е, но знаеме како настанала appeared first on plusinfo.mk.

„Од овие резултати, можеме да дознаеме повеќе за потеклото на животот на нашата планета и оттука да добиеме подобра идеја за потенцијалот за живот во другите планетарни системи. Многу е возбудливо да се види како овие наоди се вклопуваат во пошироката слика“, наведува авторката на студијата, Нашанти Брункен, студентка и магистер на опсерваторијата Лајден, дел од Универзитетот Лајден, рече во соопштението.

Комплексната хемија во вселената има тенденција да комбинира зрнца прашина покриени со мраз. На пример, едноставните молекули, како што е јаглерод моноксидот, можат да подлежат на хемиски реакции кои водат до посложени молекули како што е диметил етер. Потоа, како што светлината на ѕвездите ги загрева овие зрна прашина и го прави мразот што ги покрива да се сублимира, овие поголеми молекули стануваат забележливи за нашите мерни инструменти.

– Навистина е возбудливо конечно да се детектираат овие поголеми молекули во дискови (од планетарна прашина). Извесно време мислевме дека можеби нема да биде возможно да ги набљудуваме – додаде коавторката Алис Бут, исто така истражувач во опсерваторијата Лајден.

– Дотолку истражувањето повозбудливо го прави фактот дека сега знаеме оти овие поголеми сложени молекули се достапни за да ги „хранат“ планетите кои се формираат. Ова не беше познато порано бидејќи во повеќето (сончеви) системи овие молекули се скриени во мразот.

Молекулата била со телескопот АЛМА. Диметил етерот е клучен за создавање на молекули кои се многу важни за животот како што се аминокиселините, кои всушност се „циглите“ од кои се изградени протеините.

– Неверојатно сме задоволни што сега можеме да започнеме да го следиме целото патување на овие сложени молекули од облаците што формираат ѕвезди, до дисковите што формираат планети, па до кометите. Се надеваме дека со повеќе набљудувања ќе можеме да дојдеме чекор поблиску до разбирање на потеклото на предбиотичките молекули во нашиот Сончев Систем – рече коавторката Ниенке ван дер Марел, исто така во опсерваторијата Лајден.

The post ОТКРИЕНА МОЛЕКУЛА ВО ДАЛЕЧНА ГАЛАКСИЈА Ова кажува нешто за потеклото на животот на Земјата appeared first on plusinfo.mk.