На крајот на 2025 година и на почетокот на 2026, македонската енергетика влегува во нова фаза. По неколку години интензивни инвестиции во фотоволтаични електрани, системот се соочи со сериозни предизвици – ниски, па дури и негативни берзански цени во часовите на најголемо производство, ограничувања во преносната мрежа и финансиски загуби за инвеститорите.

Во интервјуто за Капитал  управителот на компанијата ЕМС, дел од групацијата ФЕРОИНВЕСТ, Тодор Анѓушев смета дека денес веќе нема дилема: системите за складирање на електрична енергија стануваат клучен предуслов за стабилност, профитабилност и усогласување со европските правила.

•  Г-не Анѓушев, станува јасно дека батериите се неизбежен чекор. Како ја оценувате состојбата со фотоволтаиците денес?

Во последните години главните инвестиции беа насочени кон фотоволтаични централи. Денес веќе јасно се гледа дека без дополнителни решенија, системот не може да ја апсорбира целата произведена енергија.

Во изминатите две години имавме ситуации со негативни берзански цени, што значи дека производителите или мораа да ги исклучуваат електраните или дури да плаќаат за некој да ја преземе нивната енергија. Вишокот од обновливи извори создава дебаланси во мрежата и покажува дека складирањето станува неопходност, а не избор.
Батериските системи веќе не се дополнителна опција, туку клучна алка за одржливост на енергетската транзиција.

•  Дали инвеститорите веќе задоцнија со батерии?

Не е доцна. Батериските системи како инвестиција кај нас се релативно нови и беше потребно време државата да воспостави јасна законска и регулаторна рамка. Тоа подразбираше измени на закони, правилници и мрежни правила, што денес веќе е завршен процес.

Сепак, времето останува клучен фактор. Колку побрзо се инвестира во батериски систем, толку побрзо се намалуваат загубите и се подобрува економиката на проектот. Периодот крај на 2025 и почетокот на 2026 година ќе биде пресуден за инвеститорите кои сакаат да останат конкурентни.

Како ФЕРОИНВЕСТ, имаме батериски системи на залиха и технички подготвен кадар, што ни овозможува брза и сигурна реализација.

•  Колкава е реалната примена на батериите во моментов?

Батериите сè уште се во почетна фаза на примена, но проблемот кој тие го решаваат е веќе целосно присутен. Ние уште од минатата година ги советувавме сопствениците на фотоволтаични електрани да се подготвуваат за вакви инвестиции, за навреме да одговорат на новите пазарни и регулаторни услови.

Кога сите произведуваат во исто време, никој не може да продава по добра цена.

Единственото рационално решение е складирање и продажба во часови со повисока цена.

• Министерството за енергетика неодамна ги објави компаниите кои добија лиценци за батериски системи кои почнаа да се градат во 2025. Вашата компанија е единствена која има веќе изградени и лиценцирани батериски системи и кои веќе работат. Во јануари се очекува нова група проекти за 2026 година, од кои значаен дел ќе ги реализира токму ФЕРОИНВЕСТ. Како го оценувате ова ново поглавје во енергетската транзиција?

Ова е исклучително важен и позитивен чекор, не само за нашата компанија, туку и за целиот енергетски систем на државата. Фактот што ФЕРОИНВЕСТ е прва компанија со веќе изградени и лиценцирани батериски системи кои веќе работат, покажува дека навреме ја препознавме насоката во која се движи енергетиката. Батериите се поставени на две фотонапонски електрани, едната во сопственост на ФЕРОИНВЕСТ, а другата во наша делумна сопственост, каде сме во партнерски однос со уште неколку фирми.

Батериите повеќе не се пилот-проекти или експеримент – тие стануваат клучна инфраструктура за стабилноста на системот. Новата група на проекти што се очекува во јануари, како и подготовките за 2026 година, јасно покажуваат дека државата и инвеститорите конечно влегуваат во фаза на посистемско планирање.

За нас, ова претставува логично продолжение на нашата стратегија: да не бидеме само градители на електрани, туку активен и контруктивен чинител во управувањето, балансирањето и оптимизацијата на енергетскиот систем. Веруваме дека батериските системи ќе имаат клучна улога во наредните години, особено во контекст на високото учество на обновливи извори, пазарните ценовни флуктуации и новите европски механизми како CBAM, кој сега станува нов предизвик за нас како држава и стопанство.

• Кои батериски системи ги нудите?

ФЕРОИНВЕСТ е ексклузивен застапник за Македонија на глобалниот бренд WEIHENG (WHES), и нуди две решенија. Станува збор за кабинетски батериски системи со капацитет од 233 kWh / 100 kW, составени од модуларни единици и лесно надградливи, наменети за фотоволтаични електрани до 2 MW.

Дополнително, нудиме и контејнерски батериски решенија од 2, 3, 4 и 5 MWh, наменети за големи комерцијални електрани, целосно прилагодени за надворешна инсталација и екстремни температури.

• Колку се сложени батериите од технички аспект?

Батериите се далеку посложени од фотоволтаиците. Тие бараат секојдневно управување, мониторинг и оптимизација. Причината е тоа што постојат разлики помеѓу инсталиран и употреблив капацитет, како и софтверски стратегии кои мора да се прилагодат на локалните пазарни услови.

Затоа ние нудиме целосна услуга – од избор и инсталација, до часовно и дневно управување со батеријата, и на крајот откуп на електричната енергија.

• Значи, нема дилема дека батериите се исплатлива инвестиција?

Цените на батериските системи значително се намалија. Според најновите физибилити студии, повратот на инвестицијата е од 2 до 3 години, земајќи ги предвид сите параметри на деградација и загуби.

Клучно е да се одбере докажан производител. Нашите системи се од AAA – Tier 1 производител според „Bloomberg“ и веќе функционираат во повеќе европски земји. Инвеститорот мора точно да знае каде опремата е инсталирана и како работи, дали некаде во Европа тие конкретни батерии функционираат, кој тука во Македонија ќе ги преземе и сл. Има случаи кога инвеститори купија батерии без да се осигураат за нивната функционалност, за нивната понатамошна инсталација и управување, и наместо да решат еден свој проблем, за жал си создадоа нов. Но, има решение за се.

• Какви се опциите за финансирање?

Главно преку банки. И банките увидоа дека без батерии фотоволтаичните проекти не се одржливи на долг рок и дека батериит се неопходност и се исплатливи за кредитирање.

За финансирање е потребна физибилити студија и бизнис план, кои ние ги подготвуваме за нашите клиенти, обезбедувајќи им целосна поддршка – од идеја до реализација и управување.

• Како ќе влијае CBAM врз електричната енергија и инвестициите во батерии?

CBAM ќе ја тангира не само тешката индустрија, туку и електричната енергија, како и уште неколку категории. Со влегувањето во 2026 година, извозот на електрична енергија без дополнителните трошоци за CBAM ќе стане неисплатлив и како таков нема ни да се прави. Никој надвор нема да сака да купи скапа струја од нас, оптоварена со таа давачка. Исто ќе биде во сите земји надвор од ЕУ, се додека не се усогласат со регулативата и не ги воведат потребните регулаторни тела внатре во државите.

Тоа значи дека електричната енергија произведена во Македонија ќе мора да се користи и продава на домашниот пазар. За да се постигне тоа, неопходно е таа да се складира кога ја има во вишок и потоа рационално да се распределува во текот на сите 24 часа и да ја трошиме тука, во Македонија.

Токму сега батериите стануваат стратешка инфраструктура – не само за инвеститорите, туку и за државата. На Македонија и требаат батерии, базна енергија и сериозни инвестиции во преносната и дистрибутивната мрежа.

Енергетската транзиција мора да биде планирана, а не стихијна, за системот да ни остане стабилен.

The post ВРЕМЕ Е ЗА ЗАШТЕДИ Батериските системи го менуваат правилото на игра за сопствениците на фотоволтаични електрани appeared first on plusinfo.mk.

Општина Центар веќе ги чувствува првите конкретни придобивки од вложувањата во обновливи извори на енергија. Фотонапонската централа поставена на основното училиште „Киро Глигоров“ е ставена во функција и веќе резултира со пониски сметки за електрична енергија, информираат од општината.

Станува збор за современа фотонапонска централа со инсталирана моќност од 396 киловати, која произведува електрична енергија за потребите на училиштето. Проектот бил високо оценет и од европски стручни лица, кои го посочиле како пример за квалитетна и технички прецизна изведба.

Градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, најави дека ваквите инвестиции продолжуваат и во наредниот период.

– Централата на „Киро Глигоров“ веќе покажува резултати, а за 2026 година имаме подготвени проекти за поставување фотоволтаици на училиштата „Гоце Делчев“ и „Коле Неделковски“. Целта ни е училиштата да станат енергетски поефикасни и да ги намалиме трошоците за струја – изјави Герасимовски.

Тој додаде дека општинското претпријатие „Енергија–Центар“ веќе докажало дека може успешно да реализира вакви проекти, а во наредната година се планира и кадровско екипирање за негово целосно самостојно работење.

Покрај училиштата, подготвени се и проекти за поставување фотоволтаични панели на катната гаража кај „Судска палата“, како и за училиштето „Гоце Делчев“. За ООУ „11 Октомври“ проектот е завршен, но неговата реализација зависи од решавање на имотно-правните прашања.

Од Општина Центар информираат дека во текот на оваа година е завршена и постапката за јавни набавки за основни проекти за сите преостанати основни училишта и катни гаражи, што отвора пат за нивна постепена реализација.

Фотоволтаичните централи на детските градинки ќе се поставуваат поединечно, во зависност од обезбедените грантови, со што општината планира дополнително да ја зголеми употребата на чиста и одржлива енергија.

The post НАМАЛЕНИ СМЕТКИТЕ ЗА СТРУЈА ВО ОУ „КИРО ГЛИГОРОВ“ Фотоволтаици ќе добијат и „Гоце Делчев“ и „Коле Неделковски“ appeared first on plusinfo.mk.

Сите средни училишта во Скопје ќе добијат фотоволтаици, напиша на Фејсбук градоначалникот на Скопје по денешната седница на Советот на радот. Според Орце Ѓорѓиевски, ова е сериозна мерка која ќе значи намалување на трошоците за струја за повеќе од 30%.

„На денешната седница на Советот на градот Скопје, го потврдив она што го ветив во мојата кампања, дека започнуваме со целосна енергетска трансформација на образовните институции. Секое средно училиште на територијата на градот ќе добие сопствен фотоволтаичен систем до крајот на мојот мандат.

Токму овој модел успешно го воспоставивме во сите основни училишта во Кисела Вода, а сега го пренесуваме на ниво на цел град. Фотоволтаиците се најчистиот и најисплатлив извор на енергија“, пишува Ѓорѓиевски.

Според градоначалникот, фотоволтаиците обезбедуваат стабилност, намалување на зависноста од традиционални извори и одговорно управување со јавните средства.

„Со оваа инвестиција создадаваме современи училишта кои произведуваат чиста енергија и ги учат младите на вистинските вредности, на одржливост, иновација и грижа за средината. Образованието е темелот на секој напреден град. Тоа е основата врз која се гради просперитетот, иновацијата и иднината“, порачува Ѓорѓиевски.

The post ФОТОВОЛТАИЦИ ЌЕ ИМААТ СИТЕ СКОПСКИ СРЕДНИ УЧИЛИШТА Тоа за 30% ќе ги намали трошоците за струја appeared first on plusinfo.mk.

Енергетската заедница јасно сигнализира дека времето за подготовка истекува, реформите напредуваат, но ниту една од земјите во регионот, вклучувајќи ја и Македонија, сè уште не ги исполнила условите за изземање на електричната енергија од идниот режим на CBAM. Позитивно е што во 2024 година се забрза растот на обновливите извори, а јглеродната интензивност се намали.

Сепак, за евентуално изземање ќе треба да се доврши пазарното поврзување со ЕУ и да се воведе кредибилна домашна цена на јаглерод. Ова е суштината на пораката во годишниот извештај „CBAM Readiness Tracker 2025“.

Од аспект на електроенергетиката, CBAM преминува од транзициона во дефинитивна фаза, односно периодот за известување завршува на 31 декември 2025 година, а од 2026 година обврските за декларирање на вградени емисии стапуваат на сила.

ЕУ паралелно усвои и технички олеснувања кои го одложуваат купувањето CBAM-сертификати за товарот до февруари 2027, а првата годишна CBAM-декларација доспева до 31 мај 2027. Ова е важно за буџетирање и ликвидност, но не ја менува суштината дека од 2026 година стапува на сила обврската.

Вредноста на хидропотенцијалот наспроти цената на јаглеродот

Во новата рамка хидропотенцијалот, особено со складишните хидроелектрани со акумулации и со пумпно-акумулациски системи, станува структурен столб. Ветрот и сонцето брзо ја намалуваат јаглеродната интензивност, но хидро-складирањето ја држи мрежата стабилна, ги „исправа“ часовните осцилации и овозможува да се впие многу повеќе варијабилна зелена енергија без ризик за сигурноста на снабдувањето.

За Македонија, со географија погодна за каскадни решенија и потенцијали за пумпни централи, тоа е шанса да стане регионален извор на флексибилност – не само производител на киловат-часови.

Складишните хидроцентрали бараат повеќе време, построги еколошки стандарди и тесна координација со управувањето со води. Затоа комбинацијата е клучна: агресивно скалирање на ветер и сонце до 2030 година за брза декарбонизација и намалување на ценовниот ризик под CBAM, паралелно со дисциплиниран, еколошки усогласен развој на хидро-проекти што обезбедуваат долгорочна системска стабилност и полесна интеграција со европскиот пазар на струја.

Ова е компатибилно со приоритетите што ги нагласува Секретаријатот: финализирање на пазарното поврзување и намалување на јаглеродната интензивност како пат кон евентуално изземање.

Што значи CBAM за РЕК Битола и за јагленскиот сегмент

CBAM директно се активира на ЕУ-граница, но индиректно притиска дома: колку е „потемен“ миксот што се тргува кон ЕУ, толку е поголем CBAM-товарот за увозникот и пониска конкурентноста на нашата струја.

Во 2024 година Македонија е меѓу земјите со најголемо годишно намалување на производство од јаглен (приближно −12%), но истовремено продолжија прекршувањата на лимитите за прашина кај големите согорувачки постројки.

Расте и притисокот врз РЕК Битола да се усогласи со новите барања, и воедно се „поскапува“ евентуалниот извоз на електрична енергија произведена во термоцентралата. Колку подолго миксот останува јаглеродно интензивен, толку поскап станува извозот на струја што минува преку нашата зона, бидејќи CBAM го пресретнува на границата.

Најавената најрана затворачка динамика за термоелектраните (од 2027 година) останува важен сигнал за инвеститорите, но мора да се спои со пуштање нови мегавати од обновливи извори на енергија и градење капацитети за складирање за да се добие стабилен „зелен“ киловат-час конкурентен во Европа.

Падот на производството од јаглен е позитивен тренд, но за да има системски ефект потребно е истовремено да се пуштат во погон нови обновливи извори на енергија и да се изградат капацитети за складирање. Само така се заменува „темниот“ киловат-час со стабилен „зелен“ киловат-час кој е конкурентен во Европа.

Стануваме ли скапа транзит рута?

За да не станеме „скапа транзит-рута“ на струја со висок емисионен товар, 2025–2026 мора да донесат две работи. Прво, финализација на пазарното поврзување со ЕУ законска транспозиција, техничка усогласеност и операционализација со европските берзи и оператори, бидејќи без тоа нема ни теоретска основа за изземање на струјата.

Второ, кредибилно ценообразување на јаглерод со јасни правила за мониторинг, известување и верификација, како и механизам за верификација на потеклото на струјата за да се спречи индиректен увоз и „лепење“ на висок емисионен фактор на нашите гранични точки.

Конкретната изложеност на Македонија, еве ги бројките од извештајот

Според илустративната проценка во „CBAM Readiness Tracker 2025“, теоретскиот CBAM-товар поврзан со увоз на струја во ЕУ преку нашата зона е околу 200,3 милиони евра годишно, со маргинален трошок од 59,71 евра/MWh. Овие бројки се индикативни – служат како практична апроксимација за ризикот на европските увозници додека не се обезбеди изземање.

Контекстуално, од 2020 до 2024 година, во регионот капацитетите од обновливи извори, без големите хидроелектрани се зголемија повеќе од двојно, односно, 2,0 GW на 5,1 GW. Во 2024 година се забележаа и најголеми апсолутни намалувања на CO₂ кај Србија и Македонија. Тоа потврдува дека брзото скалирање на обновливите извори на енергија веќе дава мерлив резултат, но за системска стабилност и интеграција со европскиот пазар ќе треба складирање – каде складишните хидроцентрали се природниот носач.

Кои сектори се засегнати освен струјата?

Дефинитивниот CBAM ги опфаќа и цементот, железото и челикот, алуминиумот, ѓубривата и водородот. Македонските извозници ќе мора да обезбедат мерени и верификувани податоци за вградените емисии по производ; нивните европски партнери ќе купуваат CBAM-сертификати по цена врзана за EU ETS.

Практичниот одговор не е декларативен туку технолошки: енергетска ефикасност, електрификација на процеси, премин кон пониско-јаглеродни горива и долгорочни договори за зелена струја (PPA) од ветер, сонце и хидро.

Дното на приказната

Ако сакаме да го минимизираме CBAM-ризикот и да привлечеме поевтин капитал, редоследот е јасен: брзо додавање ветер и сонце со стабилни аукции и мрежни засилувања; паметно и еколошки дисциплинирано оживување на хидропотенцијалот со фокус на складирање и пумпно-акумулациски капацитети и довршување на пазарното поврзување со ЕУ заедно со воведување домашна цена на јаглерод.

Така, од енергетска ранливост преминуваме кон статус на регионален извор на флексибилност – со „хидро-батерија“ во јадрото на системот.

The post ХИДРОПОТЕНЦИЈАЛОТ KAKO БАТЕРИЈА НА ЕНЕРГЕТСКИОТ СИСТЕМ Што ни кажува СВАМ одбројувањето? appeared first on plusinfo.mk.

ФЕРОИНВЕСТ учествуваше на годинешната конференција на МАКО CIGRE, каде беше презентиран трудот на тема „Интеграција на батериски систем од 1.6 MW / 3.73 MWh во постоечка фотоволтаична централа”.

Трудот, подготвен од инженерите Стефани Георгиевска, Сандра Цветанова, Сашо Милевски и Војдан Андонов, претставува практичен пример за примена на домашно знаење и технологија во проектирање и изведба на современи системи за складирање електрична енергија (BESS).

Со овој проект, како што велат од компанијата, ФЕРОИНВЕСТ ја демонстрира својата инженерска подготвеност за интеграција на батериски системи, кои се клучен дел од енергетската транзиција и овозможуваат поголема ефикасност, стабилност и исплатливост на инвестициите во обновливи извори на енергија.

– Македонија располага со знаење и експерти кои можат да реализираат високотехнолошки енергетски решенија според европски стандарди, што се покажа со тоа што нашите инженери ја инсталираа првата лиценцирана батерија за складирање електрична енергија во земјава – изјавија од ФЕРОИНВЕСТ.

„Анализите прикажани во трудот потврдуваат дека ваквите системи се профитабилни и економски оправдани, со период на поврат на инвестицијата од околу 4 години и значителна добивка во текот на работниот век на батеријата.

Тоа ги прави батериските системи не само технолошка потреба, туку и одлична можност за инвеститорите кои сакаат да вложуваат во модерна, стабилна и исплатлива енергетика“, се вели во соопштението.

На советувањето на здружението на професионалци, инженери, универзитетски професори и компании од енергетскиот сектор во Македонија, МАКО CIGRE, ФЕРОИНВЕСТ одржа и посебна корпоративна презентација на која ги запозна присутните со сите проекти за кои компанијата нуди решенија ,,клуч на рака”, за батериски системи, фотонапонски електрани, мали хидроелектрани, биогасни електрани, производство на трафостаници, со комплетно вклучено проектирање, изведба, одржување и откуп на електричната енергија.

The post ИНЖЕНЕРИТЕ ОД ФЕРОИНВЕСТ ГО ПРЕТСТАВИЈА НАЈНОВИОТ ПРОЕКТ ЗА БАТЕРИСКИ СИСТЕМИ Практичен пример за проектирање современ систем за складирање струја appeared first on plusinfo.mk.

Со фотоволтаици на покривите и екскурзии за децата, Центар се претвори во пилот-проект на енергетска и образовна самодоволност, вели актуелниот градоначалник на централната скопска општина Горан Герасимовски при отворањето на штаб во Капиштец.

Повеќе од 13 милиони евра вложени во улици, градинки, хигиена, спорт и во култура, посочил Герасимовски кој се трка за втор мандат.

– Први во Македонија формиравме јавно претпријатие за енергија. Поставивме фотоволтаични системи на училиштето „Киро Глигоров“, на градинката „Пепелашка“, а пред две недели и во „Св. Кирил и Методиј“ – рече Герасимовски, објаснувајќи дека преку новото друштво „Енергија Центар“ ќе се произведува и продава струја од самата општина.

Понатаму, Герасимовски нагласи дека Центар наскоро ќе биде првата општина што ќе постави мрежа на специјализирани мерачи на бучава, особено во Капиштец, каде што локалците често се жалеле на врева во доцните часови.

– Инвестиравме над 13 милиони евра. За граѓаните, со нивните пари. За најдобрите училишта и градинки, за нова опрема за хигиена, за културата и спортот, за ранци, прибор, стипендии, па и за нова градинка, бесплатен оброк и екскурзија за секое дете – дециден е тој.

Според втората Програма на Герасимовски, проектите кои ќе следат го вклучуваат и дополнително озеленување, нови улици, подобрување на опремата за чистота, но и поддршка за културно-спортски иницијативи кои веќе оставиле трага во општината.

The post 13 МИЛИОНИ ЕВРА, ГРАДИНКИ, СОЛАРНА ЕНЕРГИЈА, ХИГИЕНА Герасимовски вели дека Центар е и допрва ќе биде пионер меѓу општините appeared first on plusinfo.mk.

Ќе се зголеми прагот за електраните на домаќинствата или потрошувачите-производители на 10 kW и истовремено ќе се скрати рокот за издавање дозволи за инсталација на кровни фотоволтаици. За првпат во законската регулатива се предлага да се воведе законски рок за административната постапка за издавање дозволи за поставување кровни фотоволтаици за потрошувач – производител. Овие измени се предвидуваат во предлозите за изменување и дополнување на Законот за енергетска ефикасност што Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини (МЕРМС) ги објави на ener.gov.mk

Рокот од еден месец ќе се однесува на постапката за издавање дозвола за поставување соларна опрема со капацитет до 100 kW, како и за потрошувач-производител на обновлива енергија и за заедници на обновлива енергија. Со измените, потрошувачите-производители добија повисоки прагови за своите електрани и тоа за домаќинствата лимитот е до 10 kW, а за компаниите 70 kW.

Со предлог измените се поедноставува и постапката за приклучување на електродистрибутивната мрежа на потрошувач-производител кој користи обновливи извори на енергија (ОИЕ). Доколку при анализа на условите за приклучување се утврди дека не е можно приклучување на предложената локација, операторот на електродистрибутивниот систем е должен во рок од 15 дена од денот на поднесување на барањето за приклучок, писмено да го извести барателот и да му предложи алтернативна точка за приклучување, врз основа на технички и безбедносни причини или некомпатибилност на компонентите на системот. Операторот на електродистрибутивниот систем е должен да го приклучи енергетскиот објект на електродистрибутивната мрежа во рок од еден месец од официјалното потврдување на комплетноста на поднесената документација. Доколку операторот на електродистрибутивниот систем не се произнесе во рокот од мрежните правила се смета дека согласноста за приклучување е дадена.

Со ова предложено законско решение се прави решителен чекор кон енергетска независност и интеграција на обновливите извори на енергија, намалување на потрошувачката на енергија, емисиите на јаглерод диоксид, на азотни оксиди (NOx), неметански јаглеводороди и честички и усогласување со ЕУ стандардите.

Пакетот мерки истовремено ја јакне енергетската ефикасност и создава стабилна рамка за обновливите извори на енергија со директни економски и еколошки придобивки за граѓаните и бизнисите.

Документот е изработен по принципот енергетска ефикасност на прво место и со него се отвора јасен и практичен пат за побрза транзиција до почиста животна средина без да се загрози стабилноста на системот.

Министерството предлага и 20-годишна стратегија за реновирање на станбени, јавни и комерцијални згради со енергетски ефикасни решенија. Владата, на предлог на МЕРМС донесува и долгорочна стратегија за реконструкција на станбени, јавни и комерцијални згради, со која овие градби и станбени и деловни објекти ќе ги трансформира во високо енергетски ефикасни објекти со речиси нулта потрошувачка, со можност за широка интеграција на обновливи извори на енергија, како што се соларните системи.

Со имплеметација на обновливите извори на енергија ќе се намалуваат стакленичките гасови и се штити животната средина и се постигнува и климатската неутралност.

Тројно ќе се зголеми и заштедата во јавниот сектор, односно МЕРМС во соработка со Службата за општи и заеднички работи при Владата подготвува и предлог план за реконструкција на згради кои се користат во јавниот сектор, и тоа со реконструкција на најмалку 3% од корисната подна површина на зградите годишната заштеда на енергија се зголемува од 1% на 3%. Ова се однесува на објекти со вкупна корисна подна површина над 250 квадратни метри кои не ги исполнуваат минималните барања за енергетски карактеристики, а кои се користат од страна на лицата од јавниот сектор на државно ниво.

Инсталацијата на соларни колектори за топла вода во новите јавни објекти или при значајна реконструкција на објекти станува задолжителна, доколку е технички и економски изводливо.

МЕРМС воспоставува и финансиски механизми, јавни повици и едношалтерски систем за поддршка на проекти за енергетска ефикасност и ОИЕ, овозможувајќи инвестиции во соларни панели, геотермални системи и паметни технологии, како механизми за постигнување на целите на Стратегијата за реконструкција.

Јавниот сектор се обврзува да набавува производи, возила и згради со највисоки енергетски и еколошки стандарди, вклучувајќи сертификати за енергетски карактеристики, промовирајќи технологии со низок јаглероден отпечаток.

Измените влијаат и креирање можност за меѓуопштинска соработка за локален развој во општини со помалку од 15.000 жители. Тие можат да формираат заеднички тела за програми за енергетска ефикасност, и со усвојување на програма за енергетска ефикасност ќе добијат пристап и до Фондот за енергетска ефикасност.

The post ВО РОК ОД 1 МЕСЕЦ ЌЕ СЕ ИЗДАВААТ ДОЗВОЛИ ЗА КРОВНИ ФОТОВОЛТАИЦИ Се зголемува прагот за домаќинствата до 10 kW, а за компаниите 70 kW appeared first on plusinfo.mk.

​Со денешното ставање во функција на фотоволтаичниот систем во ООУ „Невена Георгиева Дуња“, Кисела Вода стана општина во која сите основни училишта располагаат со сопствени фотоволтаични системи.

Проектот „Инвестиција во фотоволтаици, енергетска ефикасност, заштита на човекова околина“ се реализира преку Програмата за развој на планските региони. Инвеститор е Владата на Република Македонија преку Министерството за локална самоуправа и Бирото за регионален развој, а имплементатор е Центарот за развој на Скопскиот плански регион. Кофинансирањето за вкупно осум училишта, од кои седум се од општина Кисела Вода и едно од општина Зелениково, го обезбеди Општина Кисела Вода.

– Со овој проект постигнуваме значителни заштеди, но покрај финасиската ефикасност, ова е и дополнителна инвестиција во подигнување на еколошката свест. На нашите ученици им овозможуваме да растат со конкретни примери на грижа за животната средина. Наместо само да им зборуваме за екологија, им покажуваме што значи одговорност. Со проектот беше извршено проектирање и инсталација на мрежни он-грид фотоволтаични системи до 20 kW во сите основни училишта. Вкупната инсталирана моќност изнесува 140 kWh, а се очекува годишна заштеда од 160 MWh, што е намалување на потрошувачката за 70% до 80% по училиште и претставува 18% од вкупната потрошувачка на општината. Во време на економски и енергетски предизвици, вложуваме паметно, создавајќи училишта кои произведуваат зелена енергија, заштедуваат средства и образуваат генерации кои ќе бидат свесни за важноста на екологијата. Сметам дека оваа стратегија треба да се прошири и во сите основни, но и во сите средни училишта на ниво на град Скопје, затоа што е пример како со мали вложувања можат да се постигнат големи и одржливи резултати, и за буџетот и за иднината на децата – изјави градоначалникот Орце Ѓорѓиевски.

Вкупната вредност на инвестицијата изнесува 10.096.691 денари или 1.009.669 денари по училиште.

The post СИТЕ ОСНОВНИ ШКОЛИ ВО КИСЕЛА ВОДА ДОБИЈА ФОТОВОЛТАИЦИ До 80% ќе се намалат трошоците во секое училиште appeared first on plusinfo.mk.

Владата континуирано работи на зголемување на енергетската ефикасност и искористувањето на обновливи извори на енергија – за таа цел на 50-тина училишта ширум Македонија ќе се постават фотоволтаични системи во текот на летниот период, соопшти извршната власт.

„Министерството за образование и наука склучи договор за неповратен грант од 1,1 милион евра со Банка за развој при Совет на Европа, за инвестирање во обновливо извори за енергија. Со оваа инвестиција ќе се заштедат големи буџетски средства, а тие пари потоа ќе можат да се реинвестираат во инфраструктурни проекти, учебници и во дигитални помагала за учениците. Преку инвестирање во обновливите извори на енергија ќе ги намалиме финансиските трошоци, но и ќе придонесеме за намалување на загаденоста на животната средина“, соопшти Владата.

Владата има визија, план и цел за подобрување на образовниот процес, се додава во соопштението.

„Преку квалитетно реформирано образование и преку реализација на проекти ќе го подобриме образовниот систем. Државата е на патот на промените“, се вели во соопштението на Владата.

The post ФОТОВОЛТАИЦИ ЗА 50 УЧИЛИШТА НИЗ МАКЕДОНИЈА Со грант од 1,1 милион евра МОН ќе заштеди за енергија, а ќе троши за дигитални помагала за учениците appeared first on plusinfo.mk.

По насока на министерката за енергетика Сања Божиновска, за претстојниот празник 1 Мај повторно ќе се активираат мерките што беа применети од страна на операторот на електро-преносниот систем МЕПСО и Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) за време на велигденските празници, со цел да се обезбеди стабилен и сигурен електроенергетски систем, соопшти Министерството за енергетика.

Одлуката е донесена на вонреден состанок на министерката Божиновска со претседателот на РКЕ, Марко Бислимоски, и заменик-генералниот директор на МЕПСО, Александар Пауновски.

– Овие два дена во Атина, каде што се одржува Балканскиот енергетски самит, разговаравме со колегите од регионот и се координиравме околу мерките што сите земји мора да ги преземат за стабилен систем. Како веќе информиравме, со координација меѓу сите клучни енергетски чинители и по насока на ENTSO-E, МЕПСО веќе примени дел од тие мерки за велигденските празници и успеавме да го неутрализираме ризикот од блек-аут – граѓаните имаа непречено снабдување со електрична енергија. Проценките се дека ваквата состојба ќе продолжи и за престојните првомајски празници и затоа е неопходно овие мерки повторно да се активираат – изјави министерката Божиновска.

Оваа мерка, која за првпат беше применета за време на велигденските празници, подразбира привремено исклучување на фотоволтаични електрани со цел да се растерети електроенергетската мрежа и да се овозможи сигурно управување со системот во услови на зголемени флуктуации и оптоварување.

Мерките предвидуваат примена на корективни диспечерски интервенции, односно привремено и наизменично исклучување на дел од фотоволтаичните електрани поврзани на преносната и дистрибутивната мрежа, со што МЕПСО ќе има целосна можност да го раководи системот и да ја обезбеди неговата стабилност.

The post МЕПСО ЌЕ ИСКЛУЧУВА ФОТОВОЛТАИЧНИ ЕЛЕКТРАНИ И ЗА 1 МАЈ Мерката ќе се активира ако има проблеми со системот appeared first on plusinfo.mk.