Европа стана водечки светски увозник на оружје во последните пет години, што е директен резултат на реакциите на владите на руската закана и намалената доверба во безбедносните гаранции на САД, според најновите податоци објавени денеска од Меѓународниот институт за истражување на мирот во Стокхолм (SIPRI), објави Ројтерс.

Увозот на оружје во европските земји се зголемил повеќе од трипати помеѓу 2021 и 2025 година во споредба со претходниот петгодишен период. Главните причини се снабдувањето на Украина за одбрана од руска инвазија и обновата на сопствените воени залихи по децении недоволно инвестирање. „Зголемувањето на протокот на оружје во Европа ја зголеми вкупната глобална трговија со оружје за речиси 10 проценти“, објасни Метју Џорџ, директор на Програмата за трансфер на оружје на SIPRI.

Според извештајот, Европа сега учествува со 33 проценти во глобалниот увоз на оружје, во споредба со 12 проценти во претходниот петгодишен период. Додека ги зајакнуваат сопствените воени индустрии, европските земји продолжуваат да купуваат повеќе американско оружје, особено борбени авиони и системи за воздушна одбрана со долг дострел.

Увозот на оружје на Блискиот Исток се намали за 13 проценти, иако Саудиска Арабија и Катар остануваат меѓу четирите најголеми купувачи во светот. Падот во голема мера може да се припише на фактот дека големите саудиски нарачки од претходните периоди сè уште не се испорачани, објасни Питер Веземан, виш истражувач во SIPRI.

Тој додаде дека дури и пред неодамнешните напади на САД и Израел врз Иран, земјите во регионот веќе направиле значителни нови нарачки кои сè уште не биле вклучени во статистиката.

Се очекува дека сегашниот конфликт дополнително ќе ги зголеми купувањата, особено на ракетни и воздушни одбранбени системи. – Прво, тие ќе ја заменат опремата што е истрошена, а потоа ќе размислат за купување дополнителни за да се заштитат уште поефикасно од порано – рече Веземан.

Кога станува збор за извозниците, САД ја консолидираа својата доминација, зголемувајќи го својот удел на глобалниот пазар од 36 на 42 проценти. Франција е на второ место со 9,8 проценти од глобалниот извоз, додека уделот на Русија по инвазијата на Украина во 2022 година се намали од 21 на само 6,8 проценти. Вкупниот извозен удел на европските земји е 28 проценти, што е четири пати повеќе од Русија и пет пати повеќе од Кина.

The post ЕВРОПА КУПУВА ОРУЖЈЕ „ЗА СИТЕ ПАРИ“ Стана најголем светски увозник appeared first on plusinfo.mk.

Иранското министерство за надворешни работи ги предупредува европските земји да не учествуваат во американско-израелската кампања против Исламската Република, велејќи дека тоа „би било чин на војна“.

– Тоа би било чин на војна. Секој таков чин против Иран би се сметал за соучесништво со агресорите. Тоа би се сметало за чин на војна против Иран изјави за новинарите портпаролот на министерството, Есмаил Бакаи.

Германија, Франција и Велика Британија во неделата соопштија дека би можеле да преземат „пропорционална одбранбена акција за уништување на способноста на Иран да истрелува ракети и дронови“.

The post „ТОА БИ БИЛО ЧИН НА ВОЈНА“ Иран ги предупреди европските земји да не се вмешуваат во конфликтот appeared first on plusinfo.mk.

Американскиот претседател Доналд Трамп денеска објави дека ќе бидат воведени царини од 10 проценти за осум европски земји што се спротивставуваат на неговата намера САД да го купат Гренланд.

Во објава на неговата мрежа Truth Social, Трамп наведе дека царини од 10 проценти ќе стапат на сила на 1 февруари за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска.

Според него, тие царини ќе се зголемат на 25 проценти од 1 јуни и ќе продолжат да важат се додека не се постигне договор за купување на Гренланд.

The post ЦАРИНИ ОД 10% ЗА 8 ЗЕМЈИ КОИ „НЕ ГО ДАВААТ ГРЕНЛАНД“ Трамп од 1 февруари прави трговски ѕид кон Европа appeared first on plusinfo.mk.

Една од клучните борби против Предлог буџетот на Владата и Министерството за финансии доставен до Собранието, ја водат судиите и обвинителите. Тие бараат многу повеќе пари за својата работа, во која уживаат два отсто доверба од јавноста, а дури и го искараа премиерот што им го споменува тоа, како и апсолутна самостојност во трошењето на тие пари и зачувување на довербата од два отсто, што се чини на крај и ќе ја добијат со сетот закони од оваа област кои ќе се усвојат до крајот на годината. Но, дали го заслужуваат тоа? Тоа е првото прашање. Второто е, дали тие навистина се помалку платени и повеќе работат од европските колеги. Еве што вели анализата на експертското тело во рамки на Советот на Европа – CEPEJ (телото е составено од експерти, формирано е во 2002 година, а целта му е да работи на анализи за подобрување на правосудниот систем во европските земји), која што ја објавува и обработува екипа на државната новинска агенција МИА, која ја пренесуваме во целина.

„Како што рековме, не е прв пат, решението за подобро правосудство да се гледа низ призма на пари. Токму на барање на правосудната фела, поткрепени од ЕУ експертите, беа воведени законски рамки за судскиот и обвинителскиот буџет. За судовите тој е на високи 0,8 проценти од државниот буџет, за обвинителите на 0,4 проценти. Тоа би значело дека за оваа намена би се трошеле некаде 1,2 проценти од сите народни пари.

Засега ова е само плафон, кој уште не е достигнат (а се чини не ни треба, зашто споредбено, не стоиме воопшто лошо во споредба со многу други правосудни системи од западните земји), но судовите и обвинителите не отстапуваат да го побараат, а се лути кога не го добиваат. Сега пак, за правосудните реформи што ни ги бара Брисел, а со задоволство ги чекаат судиите и обвинителите се бара двојно поголем колач од народните пари за да се работело подобро.

Судот изминативе години добива 0,66 отсто од буџетот или во пари 44,7 милиони евра. Најголем дел од нив дури 38,3 милиони се трошат на плати. Според податоците од предлогот буџетот, од 2021 година до денес, платите во судството речиси двојно се зголемиле. Слично е во обвинителството, тие добиваат 0,21 отсто од народните пари или 14,4 милиони евра. И таму најголем дел се трошат на плати, дури 10,6 милиони евра.

Основните плати на обвинителите и на судиите се движат околу 86 илјади денари, па се до онаа на државниот обвинител или врховните судии чија плата според законските коефициенти изнесува околу 122 илјади денари (од 17 до 24 илјади евра годишно). Ова е од 2,3 до 3,2 просечни плати во државата.

Но, наспроти македонските бројки постојат и споредбени анализи со точна слика кој колку троши, а колку работи. Таков пример има Извештај за правосудните системи – CEPEJ на Советот на Европа (а прифатен и од Европската комисија на ЕУ) издаден лани, а се однесува на 2022 година.

Според CEPEJ, во Македонија секој жител троши 24,6 евра на судството или 0,39 отсто од целиот БДП оди за работата на судовите и обвинителствата. Споредбено, тоа е дури нешто над ЕУ просекот на државите кои трошат од 0,33 до 0, 35 проценти од БДП за оваа намена.

Во Македонија бројот на обвинители се движи од 170 до 200 изминатава деценија. Според извештаите на Јавното обвинителство, во 2023 имало 179 обвинители, а во 2024 година 169 обвинители. Споредено со пописот од 2021 година, тоа се 9,7 односно 9,2 обвинител на 100 илјади жители. Советот на Европа презентира малку помала бројка од 8,5 обвинител на 100 илјади (https://rm.coe.int/north-macedonia/1680b1df79) (Германија има 7,6 обвинители на 100 000 жители). Европскиот просек е од 11 до 12 обвинители на 100 илјади жители, но генерално, просекот го креваат источноевропските земји, додека западноевропските системи имаат помал број.

Но, да видиме колку работеле македонските обвинители споредено со нивните европски колеги?

Според CEPEJ, во Македонија еден обвинител од 2012 до 2022 година, во просек годишно работел на 170 до 200 предмети, што е под или во рамките на европскиот просек од околу 204 предмети годишно за еден обвинител. Слични бројки презентира и самото Јавно обвинителство во годишните извештаи што ги доставува до Собранието. На пример, за 2023 година стои дека просечно еден обвинител работел по 180 нови предмети годишно.

Иако по обемот на работа обвинителството ни е под или во европскиот просек, во сите годишни извештаи Јавното обвинителство нотира недостиг на обвинители за да работи ефикасно. Велат дека обвинителите имаат зголемени надлежности и работа согласно новиот Законот за кривична постапка. Од обвинителството ценат дека во Македонија треба да има дури 261 обвинител, што би било дури 14,2 обвинители на 100.000 жители, што ретко која држава го има.

Бројот на судии според неформалните извори се движи околу 460, што е некаде околу 25 судии на 100 илјади жители. Совет на Европа, за нашата земја вели дека има 22,3 судии на 100 илјади жители, а европскиот просек е некаде околу 17 судии, што значи дека сме над него.

Колку за споредба, на 100 000 жители, еве неколку земји кои имаат помалку судии од нас:

Северна Македонија – 22,3 судии

Холандија – 15

Белгија – 14,6

Италија – 12,2

Франција – 11,3

Шпанија – 11,8

Албанија – 11,4

Англија со Велс само 3 судии на 100 000 жители.

Но, има и земји со по над 40 судии на 100 000 жители. Според CEPEJ, овие нееднаквости можат да се објаснат, барем до одреден степен, со разновидноста на европските судски организации и правни системи, кои се производ на долги историски процеси. Така, малиот број на професионални судии по жител во Велика Британија – Англија и Велс, Велика Британија – Северна Ирска и Велика Британија – Шкотска може да се објасни со многу високиот процент на случаи што спаѓаат во надлежност на судовите на магистратите составени од непрофесионални судии. Картата ги прикажува сите земји што имаат и повремени професионални судии, како и непрофесионални судии кај некои земји.

Балкански синдром 

Она што може да се забележи од студијата на Советот на Европа дека постои некаков балкански синдром во делот на правосудството – бројот на судии и обвинители да е далеку над европскиот просек (освен Албанија), иако правдата се чини најбавно стигнуваа токму во овој дел од Европа. Обратно, пак, парите што ги одвојуваат овие држави за правосудство како дел од БДП или од државниот буџет се над европскиот просек, но сличен на македонскиот. Хрватска и Словенија за правосудство годишно трошат 0,38 од БДП, Србија дури 0, 54 од својот БДП, Албанија – 0,29 од БДП.

На пример, во Хрватска има 42,4 судии и 16,2 обвинители на 100 илјади жители. Тоа е речиси двојно повеќе судии и третина повеќе обвинители од европскиот просек. Еден обвинител таму работи само 67 предмети годишно, што е неспоредливо помалку од останатите европски држави, а речиси занемарливо за еден германски обвинител кој работи над 700 предмети. Платите се движат од 28 до 57 илјади евра годишно. Но, споредбено со просечната плата, што нашите обвинители и судии ја имаат како основица, хрватските правосудци земаат исто како и македонските колеги – од 2,5 до 3 просечни плати.

Во Србија има 39,1 судии и 10,4 обвинители на 100 илјади жители. Бројот на судии исто е двојно повеќе. Еден обвинител таму работи 114 случаи годишно, но имало и години како во 2018 година кога еден обвинител морал да сработи и до 500 предмети годишно. Платите се движат од 20 до 49 илјади евра годишно. Споредено со просечната плата во Србија, тоа се 2,3 просечни плати, што е повторно исто, па и помалку од платите на македонските обвинители и судии.

Многу судии има и Словенија. Таму бројките се следниве: 40,7 судии и 9,8 обвинители на 100 илјади жители. Иако бројот на обвинители е мал, се чини дека тие работат и повеќе и поефикасно од своите балкански колеги – 289 предмети годишно. Платата на словенечките правосудци се движи од 34 илјади евра годишно за пониските степени на судии и обвинители, до 66 илјади за поискусните и повисоките степени. Словенечките судии почнуваат со 1,1 просечната плата, а кариерата ја завршуваат со 2,7 просечни словенски плати.

Србија и Хрватска имаат ниска доверба во судството со нешто над 20 отсто. Од сите балкански држави, најмногу доверба во судството постои во Словенија – 41 отсто.

Кај нас таа доверба е 2 отсто. А, велиме дека е ниска довербата во правосдството во Србија и Хрватска каде таа изнесува 20 отсто.

Правосудните бројки во Германија

Најцелисходно трошење во однос на сработено изгледа има во Германија. Таму, во федералниот буџет нема посебни ставки за обвинителството и судовите, но има ставка која се однесува на Министерствотото за правда и правосудството на федерално ниво. Според официјалните буџети на Германија за оваа намена од 2022 до 2025 година се одвојуваат од 1,01 до 1,16 милјарди евра, односно од 0,2 до 0,24 отсто од вкупниот федерален буџет на Германија, пто не е различлно од нашта земја.

Но, ова не се единствените пари со кои располага правосудството. Според CEPEJ, германското правосудство чинело неверојатни 10,9 милјарди евра или вкупно 0,3 отсто од БДП на Германија но тука не влегуваат само судиите и обвинителите, туку и сите служби, а нема податоци дали тука е опфатен и затворскиот систем. Овој процент е речиси непроменлив од 2016 година, па се до денес и прилично скромен во однос на обемот на работа.

Но, апсолутните бројки се невројатно големи, бидејќи и Германија е голема. Еве ја анализата за тоа колку обвинители и судии работат во Германија, на колку случаеви и колкава плата земаат.

Според истата студија, во Германија работат нешто помалку од 21 илјади судии и 6 503 јавни обвинители. За да биде споредливо со нас, тоа се 24,7 судии и 7,7 обвинители на 100 илјади жители (ние имаме 22,3 судии на 100 000 жители и 9 обвинители на 100 000 жители). Според официјалните германски статистики овие обвинители завршуваат 5,5 милиони предмети годишно или во просек, секој обвинител завршува невројатни 846 предмети годишно (друг неформален извор пак, вели дека еден германски обвинител во просек работи околу 770 предмети годишно). Ова е четири пати повеќе од европскиот просек.

Нема сумирани податоци за судовите, но според CEPEJ и официјалната сатистика на Германија во судовите годишно завршуваат од 4 до 5 милиони предмети (граѓански, кривични, управни). Тоа значи дека еден германски судија во просек годишно работи на 214 предмети.

За која плата го работат ова? Според CEPEJ, годишната плата во правосудството во 2022 година изнесувала 56,3 илјади евра. Просечната годишна плата според официјалната статистика изнесувала 49,2 илјади евра. Тоа значи дека правосудните плати имаат коефициент од 1,08 од просечната германска плата, што е неспоредливо помалку од 2,5 до три просечни плати што ги земаат нашите судии и обвинители. Точно, некои судии во Германија во врвот на правосудната кариера, завршуваат со околу 120.000 евра годишна плата, но и тоа е околу 2,5 пати повеќе во однос на просечната германска плата воопшто, а 2,5 пати повеќе од државниот просек добиваат и нашите врховни судии. Сега, како што истакна премиерот Мицкоски во неколку наврати, бробата е да добијат нето плати од 300 000 денари, што би било повеќе од 7 пати од просечната плата во државата, што не постои во ниедна европска држава.

Германскиот правосуден систем, според последниот извештај на ОЕЦД за доверба на граѓаните во јавниот сектор, ужива доверба од 58 отсто. Кај нас, да повториме, таа доверба е само 2 отсто. 58 отсто во Германија, наспроти 2 отсто во нашата земја.“

Екипа на МИА

The post РАБОТАТ ПОМАЛКУ, А СПОРЕДЕНО СО ПРОСЕКОТ, ПЛАТЕНИ СЕ КАКО И ГЕРМАНСКИТЕ! Споредбена анализа на МИА за платите на македонските и европските судии и обвинители appeared first on plusinfo.mk.

-Тие претставници на НАТО, особено во Европа и особено во малите земји, треба да разберат со што си играат – рече Путин на крајот од неговата државна посета на Узбекистан.

Тој навести дека Русија може да преземе воени контрамерки и рече дека особено помалите земји не треба да заборават дека нивните територии не се големи и дека се густо населени. Путин, кој ја започна руската агресивна војна против Украина пред повеќе од две години, го обвини Западот дека продолжува со ескалацијата.

-Современите вооружени системи како што е ракетниот систем ATACMS не се управувани од украински војници, туку од висококвалификувани експерти на НАТО врз основа на податоци од сателитски извидувања – тврди тој.

Досега тоа оружје главно беше насочено кон украинската територија окупирана од Русија.

The post „ТЕРИТОРИИТЕ НЕ ВИ СЕ ГОЛЕМИ И ГУСТО СЕ НАСЕЛЕНИ“ Путин им се закани на европските членки на НАТО appeared first on plusinfo.mk.

Неколку западни функционери се обидоа да соберат поддршка за поголема помош за Украина тврдејќи дека Москва нема да запре доколку Киев биде поразен на бојното поле.

Путин се осврна на овие тврдења за време на посетата на воздухопловната база Торжок во Тверската област.

– Тоа е бесмислица. Тврдењата дека по Украина ќе ја нападнеме Европа – тоа е целосна бесмислица и заплашување на сопственото население само за да извлечат пари од нив. „Американските сателити“ во Источна Европа немаат причина за страв – рече рускиот претседател, укажувајќи на нееднаквоста во трошоците за одбрана на Русија и буџетите на војската на НАТО.

Според него, разговорот за потенцијален руски напад врз Полска, Чешка или балтичките земји е само пропаганда на владите кои настојуваат да ги исплашат своите граѓани „да извлечат дополнителни трошоци од народот, за да ги натераат да го носат овој товар на своите плеќи“.

– НАТО се шири кон руските граници, а не обратно – рече Путин.

Тој додаде  дека Русија само „го штити својот народ на неговите историски територии“.

– Тие дојдоа точно до нашите граници. Дали ние отидовме преку океанот до границите на САД? Не, тие ни се доближуваат и многу блиску се приближија – рече Путин.

The post „ГО ПЛАШАТ НАРОДОТ ДЕКА ЌЕ ГИ НАПАДНЕМЕ ЗА ДА МУ ЗЕМАТ ПАРИ“ Путин тврди дека не планира напади на други европски земји appeared first on plusinfo.mk.

– Очигледно треба да се очекува Русија да ги интензивира непријателските активности оваа недела – рече Зеленски во своето вечерно видео обраќање.

– И не само против Украина туку и против другите европски земји. Подготвени сме, но ги предупредуваме и нашите партнери – рече украинскиот претседател.

Во четврток и петок ќе се одржи редовен самит на шефови на држави и влади на ЕУ, на кој, меѓу другото, ќе се разговара за мислењата објавени од Комисијата минатата недела за апликациите на трите земји, Украина, Молдавија и Грузија, за членство во ЕУ.

Ако Украина и Молдавија добијат кандидатски статус, тоа ќе биде голем скок, бидејќи пред бруталниот руски напад врз Украина, тие земји се бореа да добијат каква било формулација во заедничките декларации што барем ќе навестат европска перспектива.

The post ЗЕЛЕНСКИ УПАТИ СЕРИОЗНО ПРЕДУПРЕДУВАЊЕ Русија оваа недела ќе ги интензивира нападите, но не само против Украина appeared first on plusinfo.mk.

На второ место е Италија, со 663 автомобили на 1.000 жители, потоа Кипар 645, Финска и Полска 642. Најмалку автомобили на 1.000 жители имаат Романија 357, Летонија 381 и Унгарија 390.

Во 2019 година, Германија имаше најмногу регистрирани патнички автомобили, 48 милиони, потоа Италија со 40 милиони и Франција со 32 милиони.

Од 2015 година, најголем пораст на бројот на регистрирани автомобили е забележан во Романија, за 34 отсто, потоа Литванија, Унгарија, Словачка и Полска.

Бугарија е единствената земја членка на ЕУ во која се регистрирани помалку автомобили во 2019 година во споредба со 2015 година, за 11 отсто.

Во 2019 година, Полска имаше најголем процент на автомобили „постари од 20 години, 37,9 проценти. Потоа следуваат Естонија 31,5 проценти, Финска 26,9 проценти и Литванија 22,6 проценти.

Уделот на поновите автомобили, „помлади“ од две години, беше највисок во Ирска 28,8 проценти, Луксембург 23,7 проценти, Белгија 22,9 проценти и Данска 22,6 проценти.

Иако вкупниот број автомобили се зголеми во речиси сите земји членки на ЕУ во текот на изминатите пет години, автомобилите со алтернативно гориво, како што се хибридните автомобили, сепак сочинуваат мал процент.

Процентот на нови автомобили што користат алтернативни горива беше највисок во Холандија 14 проценти, Ирска 12,6 проценти и Полска 11,7 проценти.

Најголемо учество на нови бензински автомобили е регистрирано во Холандија, Финска и Естонија, а Хрватска, Литванија и Ирска имаа најголем процент дизел возила.

The post ЛУКСЕМБУРГ СО НАЈМНОГУ АВТОМОБИЛИ ПО ЖИТЕЛ Еве како е во другите европски земји appeared first on plusinfo.mk.

– Сите во Шпанија се повикани да примат вакцина. Вакцинацијата е доброволна. Но, оние што ќе одбијат вакцинација ќе бидат регистрирани- изјави Илја за телевизијата „Ла Секста“.

Регистарот нема да биде објавен во јавноста и ќе биде предмет на строги правила за заштита на личните податоци, додаде министерот.

Сепак, информациите во него можат да бидат достапни за другите европски партнери.

Како и другите европски земји, Шпанија започна да вакцинира во неделата. Во следните 12 недели, Шпанија очекува да добие 4,6 милиони дози вакцина, што може да се искористи за вакцинирање на 2,3 милиони луѓе.

The post Шпанија планира регистар на луѓе кои одбиваат вакцина appeared first on plusinfo.mk.

Три камиони-ладилници со вакцини против Ковид-19 за граѓаните на Европска Унија денеска тргнаа од фабриката на американската фармацевстка компанија Фајзер, лоцирана во североисточна Белгија.

Земјите-членки на ЕУ ќе почнат имунизација на населението со вакцината на „Фајзер“ и „БиоНТек“ од 27 декември.

„Фајзер“ не открива во кои држави вакцините прво ќе пристигнат, а камионите се придружувани од полициски автомобили.

The post Првите камиони со вакцини за ЕУ тргнаа од Белгија appeared first on plusinfo.mk.