По повлекувањето на големите македонски лидери Киро Глигоров и Бранко Црвенковски од политиката, СДСМ нема политичари кои на научно, интелектуално и интуитивно ниво ги разбираат надворешната политика и глобалните трендови на светската политичка сцена.

За Зоран Заев знаеме дека беше полиглот, нели, но тој политиката генерално, а посебно надворешната, ја разбираше како вештина со која сервилниот муртински итрец се борел за тезга и на пазариштата во Горни Милановац и Белград, на пример. Неговиот карактер е неговиот дискурс и со тоа е кажано се.

Околу Заев секогаш имаше еден буљук аналитичари (некои и сериозни), многу суфлери и еден високо обожаван филозоф копролит од Орешани, фосилизиран измет исфрлен уште во славните времиња на таа партија. Но, едно е да се продава „памет“ и да се глуми „калиф наместо калифот“, а сосема друго да се води политика.

Последниот настап на новинарот и аналитичар Сашо Ордановски на Канал 5 – чија слобода да го каже она што го кажа секако не смее да се оспори – јасно покажува дека поранешната власт на СДСМ и на ДУИ била „мудро“ советувана македонското стратешко партнерство со САД да го разбере и да го практикува како отворено навивање за Џозеф Бајден и за неговата наследничка Камала Харис, но и како уште поотворена, неумерена и на моменти зачинета со говор на омраза, жестока критика на новиот претседател Доналд Трамп.

Ќе повторам уште еднаш – вакво навивање и фаќање страна во политиката на независна Македонија немало никогаш!

И што вика „компасот“ на Венко Филипче?

Како и да е, изгледа дека тоа е „компасот“ што новиот лидер на СДСМ, Венко Филипче, инаку маша на нашиот шеик од задграничниот комитет на социјалдемократите во Дубаи, го смета за клучна алатка со која треба да се води нашата надворешна политика, а на премиерот Христијан Мицкоски, ете, баш таа му недостасувала.

Тоа, наводно, го покажало и последното гласање за резолуциите за Украина во ОН. Од тоа, СДСМ заклучува дека „македонската надворешна политика е без компас, дека се одлучува импулсивно и без надворешно политички приоритети“. Се разбира, она што ги нервира Филипче и буљукот суфлери е фактот што владата на Мицкоски прифатила да биде коспонзор на американската резолуција, а потоа гласала воздржано. Нема ни помисла, се разбира, дека имало некои други причини за тоа, или дека можеби станува збор и за договорен тактички потег, а не за импровизација.

Но, многу поважно е да се каже дека „компасот“ на СДСМ, за она што се случува на глобалната политичка сцена, покажува дека Македонија ги губела позициите во Европската унија, поддржувајќи ја политиката на Трамп. Оваа теза се темели на сознанието на „генијалците“ од Бихаќка дека САД и Европа влегуваат во меѓусебна војна, во која Европа, предводена од Германецот Мерц и од Французот Макрон, нормално, ќе ја победат Трампова Америка. И Европа пак ќе биде голема, а Америка – нема.

Ви велам … СДСМ се разбира во надворешна политика колку Филипче во воена музика.

Или, колку што Сашо Ордановски се разбира во глобалните комуникации и медиуми, предвидувајќи ја пропаста на интернетот уште пред петнаесеттина години.

Или, колку што копролитот од Орешани се разбира од погребалниот бизнис, поради својата пуста и неостварена желба да ги погреба ВМРО, македонската историја, сегашната Македонија и сите Македонци кои не се идентификуваат со ентитетот што будалиот го нарекува „Нордот“.

СДСМ не знае дека Европа е во криза

Нејсе, да се вратиме на куса анализа на клучната хипотеза, која го обликува разбирањето на „генијалците“ од Бихаќка на она што се случува во светот во оваа значајна историска секвенца.

Пред се, СДСМ не знае дека западна Европа е во длабока економска криза, која е структурна, а не само криза предизвикана од недостиг на евтини енергенски и други ресурси. Најразвиените земји на ЕУ сериозно заостануваат зад САД, зад Кина и зад повеќе други земји во светот, во својот научен и технолошки развој. Тоа е и втората важна причина за нивното големо економско заостанување.

Првата причина, се разбира, се огромните издатоци за финансиската, економска и за воената поддршка на напорите на Бајденовата администрација да го постигне невозможното – војната во Украина да ја оконча со исполнување на „планот за победа“ на авантуристот Зеленски и со пораз на Путин.

Делумно поради инерција и делумно во страв од подемот на конзервативните идеи и политички формации, дел од европските лидери и бриселските бирократи уште извесно време ќе продолжат да заговараат масивна поддршка за Украина. Тоа е истата погубна тактика со која Бајденовата пропаганда успеваше да ги продолжи војната и страдањата на украинскиот народ, секогаш кога на хоризонтот ќе се појавеа некакви, макар и нереални мировни иницијативи.

Само СДСМ не сфатил каков ќе биде договорот за мир во Украина

Оној што се разбира во воена музика, Филипче имено, треба малку повнимателно да следи што се случува деновиве и многу повеќе да чита, наместо да се ложи на анализите на нашите локални „нострадамуси“ и на поетичните изблици на копролитот од Орешани. Бидејќи, ако чита, можеби ќе научи некои важни работи.

На пример, можеби ќе сфати дека рамките на идниот мировен договор за Украина веќе се договорени. САД ќе останат стратешки присутни во Украина, а гаранција за тоа ќе биде нивниот договор со Киев за минералите, кој веќе не е спорен (Зеленски патува во Вашингтон да го потпише). Русија ќе добие територија и гаранција дека Украина нема да стане членка на НАТО. Но, Украина може да стане членка на Европската унија и Зеленски ќе биде среќен. Трамп нема ништо против тоа ЕУ итно да ја прими во членство земјата за чие уништување и Унијата е делумно виновна, да ѝ обезбеди безбедносни гаранции во форма на воено присуство на европски мировници (за тоа, сепак, ќе мора и Русија да се праша) и најважно од се, да го преземе најголемиот, а ако инсистира и целиот товар на обновата на Украина. Таа работа, според последните проценки, ќе чини над 500 милијарди евра, а како што тоа обично бидува, на крајот сумата ќе достигне најмалку 1 трилион евра. Ако има крај …

Можеби Трамп е ваков или онаков, но тој нема намера да ја спречи ЕУ и натаму самата себеси да се исцрпува со поддршка на Украина, се разбира, под услов војната да заврши. Ако европските лидери сакаат да бидат главни во процесот на обновата на земјата, ако сметаат дека имаат моќ, капацитети и знаење тоа да го направат самите, зошто Трамп, откако ќе си го стокми својот пазар со Зеленски, би ги обесхрабрувал?

Впрочем, средбата на Трамп со Макрон во Вашингтон покажа дека нивните разлики за тоа како треба да се брка оваа работа со Украина се далеку од непремостливи. Напротив. Макрон не е глупав и многу добро знае дека во фаза кога преговорите на Трамп со Путин и со Зеленски за окончување на војната се напреднати до фаза во која клучните принципи се речиси договорени, Европа не може и не смее да го блокира ветувачкиот мировен процес. Во тој контекст, прашањето на резолуциите во ОН, на кое се пали лидерот кој се разбира во воена музика, е прашање на „уметнички впечаток“. И тоа Мицкоски го сфати одлично, многу подобро од српскиот претседател Вучиќ, кој призна дека згрешил.

Европа воена суперсила како Заевата патека за Формула 1

Втората крупна хипотеза на која се темелат проценките на „генијалците“ од Бихаќка на глобалните трендови во светската политика е дека многу скоро ќе гледаме брзо економско зајакнување на земјите на ЕУ, нивно експресно вооружување и создавање на една идна европска армија под единствена команда (тука би се вклучиле и Британците, нели), која ќе може да им конкурира на американската, на руската и на кинеската. Тоа брзо ќе било, како што Заев изгради патека за Формула 1 …

Ова размислување од типот „радуј се такво на пијано онакво“ веројатно е пригодно за некоја журка во Дубаи, или за гостување во „Само интервју“ на Канал 5, но со него да се води политика на партија која претендира еден ден да се врати на власт – тоа е глупо ко ноќ. Но еве, за љубов на Филипче, дури и да ја прифатиме претпоставката дека земјите членки на Европската унија, иако прилично разединети за најважните стратешки прашања, уште утре изутрина ќе се обединат и ќе почнат да се развиваат како голема, светска суперсила. Ако биде така, за тоа ќе ѝ бидат потребни најмалку десет години. И тоа, внимавајте, десет години во кои Трамп ќе им го чува грбот на Европејците од Путинова Русија.

Зеленски, кој можеби и не е толку „зелен“ како што изгледа, во еден чуден луциден интервал, на своите поддржувачи од ЕУ јасно им кажа што ќе се случи ако Трамп одлучи да ги повлече американските трупи од Европа и ако ги затвори американските бази – неколку членки на ЕУ, поранешни членки на Варшавскиот договор, по пат на внатрешни политички превирања, ќе го сменат курсот и ќе ѝ се придружат на Русија. Путин би можел да ги освои без испукан куршум!

Европа нема да војува со Америка, Бихаќка ќе остане разочарана

Да, апсолутно се согласувам дека Европската унија неизбежно ќе мора да го изгради својот идентитет на вистинска унија, во која политиките ќе се градат на реална основа и ефикасно. ЕУ сега е една бирократизирана и неефикасна организација, со секташки пристап во одлучување и со декларативно залагање за проширување, кое не се базира на демократски вредности и фер принципи, туку на обесхрабрувачки процедури, кои и самите не се почитуваат кога на сила стапува политиката на вето. Таква ЕУ и такво НАТО, без темелно да се реформираат, не само што не можат да прераснат во суперсила, туку тешко ќе опстанат во сегашниот облик. Не би се осмелил да предвидам дека ќе пропаднат, но ќе боледуваат.

Ете, другарки и другарчиња, тоа е она што сега се случува на глобалната политичка сцена. За жал на СДСМ, како и на нивните советници, суфлери и на уникатниот копролит од Орешани, Европа нема да војува со Америка. Ниту Трамп ќе војува со Европа. Треба да се очекува сите сили да вложат разумно напори да се поврати глобалната рамнотежа на планетата, што ја растури политиката на Бајденовата администрација.

Тоа нема да биде лесно ни едноставно, бидејќи новата рамнотежа никогаш веќе нема да биде како старата, онаа од ерата на Студената војна. Тоа што некои луѓе во СДСМ и околу СДСМ, во своите анализи се уште се стасани само до Јалта и до мозочниот удар на Рузвелт, тоа е сериозен проблем на оној што се разбира во воена музика, а сака да дели лекции за надворешна политика.

И ако нема намера да се усериози, да не речам да се скурдепса, тогаш сепак ќе е најдобро да се држи до журките во Дубаи и до Харис Џиновиќ. Или до излети во Мајами, на пример. Во секој случај, некаде каде што ќе биде свој на своето, каде што може да биде во елемент.

The post СДСМ се разбира во надворешна политика колку Венко Филипче во воена музика appeared first on plusinfo.mk.

Дури и навистина да е „речиси неспособен да управува со себе или со луѓето околу него“, дури и да е „импулсивен, нефункционален и недисциплиниран“, како што го оговара еден од водечките колумнисти на „Њујорк Тајмс“, Доналд Трамп е „новото момче во градот“. И како во онаа прекрасна балада на Иглси (Eagles), на ужас на нејзиниот досегашен љубовник, новото момче (Џони) ќе ја џапне девојката.

„Johny come lately, the new kid in town, will she still love you, when you’re not around“. Ви текнува на овие стихови, нели?

Нашиов Џони, имено Доналд, го почнува својот втор претседателски мандат со апсолутна предност и со големи очекувања, но не само затоа што неговиот љубоморен претходник не беше баш „тука“ и „со сите“ во последната година („Where you been lately?“, пеат Иглси), туку и поради фактот што Џозеф Бајден ќе остане запаметен во историјата како човекот што се посвети на растурање на глобалната рамнотежа на силите во светот. Кој не знае, треба да научи дека таа рамнотежа, која во теоријата понекогаш се нарекува и „рамнотежа на стравот“, е градена тешко и макотрпно, со децении. Воден од пропагандниот наратив за обединување на т.н. „прогресивни либерали“ од целиот свет околу него (како „најпрогресивен“ меѓу „прогресивните“), Бајден во голема мера успеа во својот воено-хушкачки проект, во чија заднина беше прилично јасната и само за слепците невидлива намера да оствари личен политички профит. И не само политички.

И затоа „градот“ од песната на Иглси денес е толку девастиран и пропаднат, што прашање е дали новото момче воопшто ќе ја погледне момата и дали ќе трзне на онаа безнадежна романтика („hopeless romantic“, пеат Иглси) на која светот се „палеше“ овие пет Бајденови години.

Војните треба да завршуваат со мир, а не со повеќе војни

Сите аргументи укажуваат на тоа дека резултатите од тој потфат на Бајден – инаку, од аспект на крајниот исход, потфат однапред осуден на неуспех – се катастрофални.

Одамна е јасно дека со сета помош од Америка, од НАТО и од земјите на Европската унија, Украина на Володимир Зеленски не може да ја добие војната со Русија. Многу умни глави (меѓу кои и еден Хенри Кисинџер, на пример), уште во почетокот на таа војна апелираа да се бара мировно решение за конфликтот. Можеби и Владимир Путин не може да ги оствари сите свои стратешки цели поради кои ја нападна Украина, но најважната цел веќе е постигната – шансите Украина да биде нова членка на НАТО и да го (зло)употреби системот на колективна одбрана на членките на Алијансата денес се сведени на нула.

Форсирањето воено решение за конфликтите на Блискиот Исток, пак, доведе до хуманитарна катастрофа и до значително опаѓање на меѓународниот имиџ на Израел, земјата која се смета за најверен сојузник на САД. И тој неуспех е резултат на комплицираниот инженеринг на Бајденовата администрација. Трамп сигурно сериозно ќе се посвети на оваа невралгична точка, бидејќи актуелното примирје покажува дека постои и желба и потенцијал во тој регион да завладее одржлив мир.

Европејците не треба да му се лутат на Бајден, самите си се виновни

Европските економии, кои со децении го базираа својот подем на рускиот гас како клучен енергетски ресурс, се на колена. Ако пред почетокот на војната во Украина рускиот гас сочинуваше 40% од европскиот увоз, сега дотокот на евтиниот руски гас е сведе на само околу 13%. Бајден успеа САД да ја снабдуваат ЕУ со 50% од увозот на течен природен гас, но и тоа не му беше доволно. Неговиот потрчко Зеленски од Нова година го запре снабдувањето со руски гас преку својот гасовод. Словачка и Унгарија се само дел од земјите што ќе ја платат цената на таа профитерска одлука на Бајденовата администрација во заминување.

Но, Европејците не треба да му се лутат на Бајден за сите зла што им ги нанесе оваа прокси-војна меѓу Бајденовиот Запад и Русија. Тие самите се доведоа во подредена ситуација. Самите се согласија „јастребот“ од Вашингтон да ги обедини околу намерата по секоја цена да се поддржат Украина и режимот на Зеленски (со многу пари и со уште повеќе оружје), бидејќи тој бил избран од Западот да ја води оваа прокси-војна против Русија. Европејците самите си се виновни за очигледниот неуспех во таа војна. Сега веројатно и самите знаат дека додека САД, односно Бајден и неговите поддржувачки од воено-индустрискиот комплекс, триеја раце овие години, европските земји се тие што ја платија највисока економска цена на тој неизвесен потфат.

А наскоро, во почетокот на оваа година, ќе почнат да стасуваат за наплата и политичките фактури. Во европските медиуми многу се зборува за растечкиот налет на европската десница, но претежно се молчи за причините за тоа, или се вртат старите плочи на Бајденовата пропаганда. За жал, својот стил на глумење морална супериорност, своето арогантно поведение и повикувањето не некакво елитистичко право на прозивка и на осуда на политичките противници, често и со груба контрола на медиумите и уште погруба цензура на социјалните мрежи, Бајден успеа да им го наметне и на своите најверни поддржувачи ширум планетата, а најмногу во Западна Европа.

Денес „путинизација на централна Европа“, а утре?

И што сега?

Веќе се насетува во која насока ќе се движат работите во Европа. Си замина австрискиот канцелар Карл Нехамер, на негово место доаѓа Херберт Кикл, лидер на австриската Слободна партија, за која „прогресивниве либерали“ тврдат дека била „екстремно десничарска и проруска партија“, која се залага за брз крај на украинската војна. Така, на „лошите“ Унгарија и на Словачка, земји кои со години се обвинуваат за „антибриселски“ ставови, сега им се придружува и Австрија. „Прогресивниве“ аналитичари веќе вреват за „путинизација на централна Европа“.

Што ли ќе кажат „генијалциве“ кога во февруари ќе си замине и германскиот канцелар Олаф Шолц? Бидејќи веќе е јасно дека на изборите во Германија ќе победат конзервативните демохристијани, а најверојатен иден канцелар ќе биде нивниот лидер Фридрих Мерц. Да не заборавиме дека кон крајот на минатата година и на францускиот претседател Емануел Макрон му падна владата, па се проценува дека и нему во догледно време ќе му падне круната.

Би се осмелил да кажам дека најголемиот предизвик за европските „прогресивни либерали“, затруени од Бајденовата пропаганда, би можеле да бидат полските претседателски избори. Варшава веќе извесно време испраќа јасни сигнали до Киев и Брисел дека Полска повеќе не може да испорачува големи количества оружје на Украина. Што ако се случи „путинизација“ и во земјата која има најдолга и историски стратешки важна граница со Русија?

Трамп ќе го јавне коњот што Бајден му го остави оседлан

Можеби токму Трамп ќе им помогне на земјите на Европската унија да сфатат дека овој сојуз мора да создава сопствен идентитет, но не на база на непринципиелната коалиција за поддршка на одамна пропаднатиот план за некаков замислен украински триумф во битката со Путин, туку со нови мировни иницијативи и за воспоставување за нова, одржлива рамнотежа на глобално ниво, која ќе обезбеди мир во светот и економски напредок.

Пред сè, мислам дека многу брзо сите ќе се соочиме со фактот дека теоријата за „изолационизмот“ на републиканците и за „интервенционизмот“ на демократите ѝ припаѓа на историјата. Уште нестапнат во Белата куќа, Трамп веќе најави спектакуларни потези на меѓународен план – најави мировна иницијатива и средба со Путин, но истовременпо посегна по Гренланд и по Панамскиот канал. Трамп покажа дека не се шегува и дека покрај неговите контроверзни политики на домашен план (масовна депортација на имигрантите, чистки во администрацијата, масовни помилувања на оние кои го нападнаа Капитол и слично), тој има намера да го јавне коњот што Бајден му го остави оседлан. И тоа болната Европа прва и најболно ќе го почувствува.

За што би се договарале Трамп и Путин?

Доколку дојде до средба Трамп – Путин, треба да се очекува новото момче во Белата куќа да разговара не само за мир во Украина, туку и за пацификација на сите точки во светот во кои американските и руските интереси се судираат политички, воено, економски итн. А таква точка не е само Украина. Мислам дека Трамп би сакал со Путин да договори еден глобален „детант“. И би се осмелил да предвидам дека Путин би прифатил таков план. А доколку постигне договор со Путин, Доналд Трамп сигурно ќе стане најуспешниот американски претседател републиканец, поуспешен и од Ричард Никсон и од Роналд Реган.

Како и да е, нема дилеми дека Трамп веќе не е спремен да ги плаќа авантурите на Зеленски (кои, всушност, беа Бајденови амбиции). Тој нема Украина да ја прогласува за врвен стратешки, та дури и национален интерес на САД. Таа задача Трамп со големо задоволство ќе им ја препушти на земјите членки на НАТО и на ЕУ. Во кои, како што рековме, десницата галопира, а тоа, според речникот на европските „прогресивни либерали“, значи „путинизација“ не само на централна Европа, туку утре можеби и на Германија, на Франција (Италија на десничарката Џорџа Мелони веќе е „путинизирана“), на некои земји од југот на Европа, а кој знае, можеби и на Полска.

Трамп не крие дека има намера да им го „дотера умот“ на своите европски сојузници, со најавите за царини за сите европски производи, со притисок за уште поголем европски увоз на американски гас и нафта и со многу јасното и гласно одбивање да ги плаќа високите фактури за војната во Украина. Кој сака да тера војна, нека си ја плаќа. Со тој „спорт“ нека си се занимава Европа.

Дали Европа навистина се распаѓа?

Во минатото, можеби и најмногу во периодот на Бајден, постоеше начин Европа да постигне единство и да се конституира во обединет фактор на глобалната политичка сцена. За жал, како што предвидува и Гркот Јанис Варуфакис, еден некогаш голем еврофил во секој поглед, Европа денес се соочува со неизбежен пад – технолошки, политички, финансиски и морален. Варуфакис е левичар, па не е чудно што вели: „Само ксенофобијата и фашизмот напредуваат, додека центризмот станува безнадежен. Европската унија е главен град на недемократска моќ и неодговорност“.

Политичките елити во Европа се опседнати со воени трошоци, а ги игнорираат последиците на војната во Украина и хуманитарната криза во Газа, смета Варуфакис. И заклучува: само една друга Европа – фокусирана на мир, човекови права, економска демократија и универзален основен приход – може да се обедини, да преживее и да биде фактор на глобално ниво.

„Болниот од Босфорот“ и „болниот од Брисел“

Но, сепак да не претеруваме. Европа, Европската унија и НАТО бездруго нема да исчезнат. Ако вака продолжи, „старата дама“ во иднина само дополнително ќе се дефакторизира на глобално ниво. Во европските држави со десничарски влади ќе доминира суверенизмот како идеологија и проект, а тоа практично значи дека секоја од нив самостојно и суверено, понекогаш и наспроти заеднички утврдените „бриселски“ политики, ќе ги уредува сопствените односи со Трамп (САД), со Кина, со Јапонија, со Украина, но и со Путин (Русија).

Трамп и новите светски и европски лидери, на „европската империја“, олицетворена во НАТО и во ЕУ, ќе гледаат така како што Европа во втората половина на 19 век гледала на Османлиската империја пред нејзиното распаѓање. Ако за Османлиската империја се велело дека е „болниот од Босфорот“ (инаку, автор на метафората е рускиот цар Николај Втори), за „европската империја“ сега можеби ќе се вели „болниот од Брисел“.

Нејсе, смислата на метафората е дека не е добро, не е практично, а може да биде и скапо да се остави болниот да умре. Болниот се негува и му се помага да боледува – не да оздрави, туку да боледува. Така е некако најзгодно и најевтино. А и совеста на тие што ќе го надживеат е почиста…

А каде сме ние, каде е Македонија во приказнава? Добро прашање за некоја следна анализа.

The post Дали Трамп ќе ѝ го дотерува умот на Европа? appeared first on plusinfo.mk.