По повеќедневна потрага, дедо Јане од селото Јастребник е пронајден починат на планината Осогово, потврдуваат извори од терен.

Тој бил пријавен за исчезнат, по што во изминатите денови се спроведувала интензивна потрага по него во поширокиот планински регион.

Според првичните информации, починатиот боледувал од деменција, што дополнително ја отежнувало потрагата и неговата ориентација во просторот.

Надлежните служби извршиле увид на местото на настанот, а телото ќе биде предадено на обдукција по наредба на јавен обвинител, со цел да се утврдат сите околности за смртта.

Повеќе детали се очекуваат во текот на денот.

The post ИСЧЕЗНАТ, ПА ПРОНАЈДЕН МРТОВ Дедо Јане пронајден по неколку дена потрага на Осогово appeared first on plusinfo.mk.

По една деценија когнитивно и функционално опаѓање, 80-годишна пациентка со напредна Алцхајмерова болест покажала извонредни знаци на напредок во револуционерно испитување на лекови.

– Сè што беше потребно беше една доза на експериментален халуциноген за да зборува повеќе отколку што зборуваше со години – и тоа е само врвот на листата на нејзините подобрувања – пишува Њујорк Пост.

Алцхајмеровата болест, која погодува милиони Американци, постепено ја уништува меморијата, вештините за размислување и капацитетот за извршување основни задачи.

Невродегенеративната болест генерално се смета за фаза на неповратно опаѓање, обележана со губење на самостојноста, комуникација, континенција, мобилност и социјална интеракција од страна на пациентот. Сегашните стратегии за лекување се претежно поддржувачки, а функционалното закрепнување се смета за многу малку веројатно.

Псилоцибинот, психоделичната компонента на халуциногените печурки, претходно се промовираше како ефикасен третман за депресија, анксиозност, зависност и PTSD – но сега истражувачите велат дека има потенцијал да се користи и во интервенцијата за Алцхајмерова болест. Во оваа студија на случај, објавена во Frontiers in Neuroscience, истражувачите се фокусираа на 80-годишна јапонско-американска жена со Алцхајмерова болест. Нејзината состојба се влошила во текот на последната деценија, во однос на уринарна инконтиненција, зборување во единечни слогови и зависност од негувателите за поддршка при движење.

Повеќе за ова прочитајте на порталот „Мајка и дете“.

The post НА ЖЕНА СО АЛЦХАЈМЕР Ѝ СЕ ВРАЌА ГОВОРОТ, КОНТРОЛАТА НА МОКРЕЊЕТО И МЕМОРИЈATA Што покажало револуционерно испитување на лек за Алцхајмерова болест appeared first on plusinfo.mk.

Дали начинот на кој размислувате може да влијае на здравјето на вашиот мозок во староста? Новите истражувања сугерираат дека одговорот не е безначаен – оптимизмот може да игра голема улога во намалувањето на ризикот од деменција.

Во продолжение дознајте што откриле научниците и како можете да го искористите ова сознание во вашиот секојдневен живот.

Оптимизмот како заштита за мозокот

Студија, објавена во Journal of the American Geriatrics Society, ги следела учесниците дури 14 години и пронашла јасна врска помеѓу повисоките нивоа на оптимизам и помалиот ризик од когнитивен пад.

Во студијата учествувале повеќе од 9.000 постари возрасни лица од САД. Нивниот поглед на животот бил оценет со помош на стандардизиран прашалник, а научниците следеле кој развил деменција во текот на годините.

Резултатите покажале дека луѓето кои биле поголеми оптимисти имале околу 15% помал ризик од развој на деменција во споредба со просекот.
Со други зборови, дури и умерено повисоките нивоа на оптимизам можат да имаат значително влијание врз здравјето на мозокот.

Повеќе за ова прочитајте на порталот ТУКА.

The post ОПТИМИЗМОТ КАКО ЗАШТИТНИК НА МОЗОКОТ Оваа едноставна особина може да го намали ризикот од деменција за 15% – дали ја имате? appeared first on plusinfo.mk.

Хашем Ал-Гаили е јеменски молекуларен биолог, научен комуникатор и режисер. На својот Инстаграм профил, тој сподели вести за нова студија која покажува дека инфекциите на уринарниот тракт и расипувањето на забите значително го зголемуваат ризикот од деменција.

Ал-Гаили е познат по своите објави на социјалните медиуми, каде што ги споделува најновите здравствени информации со своите повеќе од 32 милиони следбеници.

Во објавата, тој ги истакна резултатите од голема студија на Универзитетот во Хелсинки која анализираше здравствени податоци од повеќе од 370.000 луѓе во Финска и пронајде загрижувачка врска помеѓу тешките инфекции и подоцнежниот когнитивен пад.

– Голема студија од Универзитетот во Хелсинки пронајде загрижувачка врска помеѓу тешките инфекции и долгорочниот ризик од развој на деменција. Анализирајќи ги здравствените податоци од повеќе од 370.000 луѓе во Финска, истражувачите открија дека состојбите што бараат болничко лекување, од сериозни инфекции на уринарниот тракт до кариес, се силно поврзани со когнитивниот пад години подоцна. Кај луѓето под 65 години, ризикот од ран облик на деменција бил околу двојно поголем по сериозна бактериска инфекција или пневмонија – напиша тој.

Како што е дополнително објаснето, истражувачите веруваат дека овие резултати укажуваат дека инфекциите не се само привремени здравствени проблеми, туку можат да имаат долгорочни последици за мозокот.

– Овие резултати сугерираат дека она што често се смета за привремени здравствени проблеми може да има долгорочни и структурни последици за мозокот. Важно е што оваа поврзаност останала силна дури и по земањето предвид на 27 други хронични болести, како што се срцеви заболувања и мозочен удар – додаде тој.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Hashem Al-Ghaili (@hashem.alghaili)

Студијата, исто така, го објаснува можниот механизам на овој процес, истакнувајќи ја улогата на воспалението и оштетувањето на крвно-мозочната бариера што го штити мозокот.

– Научниците веруваат дека системското воспаление предизвикано од тешки инфекции може да ја наруши крвно-мозочната бариера и да ги оштети крвните садови во мозокот, што го забрзува когнитивниот пад. Бидејќи инфекциите често се јавуваат пет до шест години пред дијагнозата на деменција, истражувачите нагласуваат дека навременото лекување и спречување на чести инфекции може да биде важна, но често занемарена стратегија за зачувување на долгорочното здравје на мозокот – вели тој.

The post НОВО ОТКРИТИЕ ОД ФИНСКА ГИ ЗАГРИЖИ ЕКСПЕРТИТЕ Кариесот не е само стоматолошки проблем, откриена е врска со деменцијата appeared first on plusinfo.mk.

Деменцијата е една од водечките причини за инвалидитет и смрт кај постарите лица. Тоа е група на симптоми кои влијаат на меморијата, размислувањето, однесувањето и способноста за извршување на секојдневните активности.

Денес, деменцијата влијае на повеќе од 55 милиони луѓе ширум светот, а се проценува дека до 2030 година овој број ќе се зголеми на 78 милиони, со трошоци за нега кои би можеле да надминат два трилиони долари.

Превенцијата е клучна. Доказите покажуваат дека можеме да влијаеме на ризикот од деменција преку животни навики: балансирана исхрана, физичка активност, избегнување на пушење и прекумерен алкохол, но и управување со стресот и депресијата.

Зошто е важен магнезиумот

Магнезиумот (Mg) е четвртиот најзастапен електролит во телото и е важен за правилно функционирање на клетките и органите. Тој ја преминува крвно-мозочната бариера и игра клучна улога во развојот и функционирањето на нервниот систем. Иако точните механизми сè уште не се целосно познати, магнезиумот може:

– да ги заштити мозочните клетки од оксидативен стрес и воспаление,

– да ги одржи миелинските обвивки на нервите,

– да го намали оштетувањето предизвикано од прекумерно активирање на одредени рецептори и внес на калциум.

Студиите врз животни покажуваат дека недостатокот на магнезиум ја намалува меморијата, додека додатоците на магнезиум го подобруваат учењето и меморијата и ја намалуваат невроинфламацијата.

Што покажуваат истражувањата

Истражувањата врз луѓето даваат мешани резултати. Некои покажуваат дека поголемиот внес на магнезиум од храна и додатоци е поврзан со подобри резултати на когнитивни тестови или помал ризик од благи когнитивни оштетувања. На пример, студија на кинески возрасни лица над 55 години покажала дека луѓето со највисок внес на магнезиум имаат помал ризик од когнитивни проблеми, особено жените, пишува Science Direct.

Врз основа на досегашните истражувања, постои умерено сигурна поврзаност помеѓу магнезиумот во крвта и деменцијата и когнитивниот пад. Повеќето студии ја покажуваат таканаречената U-форма: Најнискиот ризик од деменција е јасен околу серумските нивоа на магнезиум од 0,85 mmol/L. Од друга страна, доказите за внес на магнезиум преку храна или додатоци се сметаат за послаби бидејќи резултатите од студиите не се секогаш конзистентни и не е утврдена јасна поврзаност доза-ефект.

Внес на магнезиум во исхраната: Поголемиот внес на магнезиум преку храна и додатоци е поврзан со подобри резултати на когнитивни тестови и помал ризик од благо когнитивно оштетување. На пример, студија во Кина на луѓе над 55 години покажала дека луѓето во највисокиот квартил на внес на магнезиум имале значително помал ризик од когнитивни проблеми, особено жените, пишува Science Direct.

Крвни биомаркери: Ниските нивоа на магнезиум во серумот се поврзани со Алцхајмерова болест, додека резултатите за цереброспиналната течност и другите биомаркери се помалку јасни. Серумот е сè уште најчесто користениот индикатор бидејќи го одразува нивото на активен јонизиран магнезиум.

Однос на калциум и магнезиум: Калциумот и магнезиумот се натпреваруваат за апсорпција, па затоа неурамнотежениот внес може да влијае на функцијата на мозокот. Студиите покажуваат дека оптималниот сооднос на калциум и магнезиум во исхраната може да го намали ризикот од деменција и да ги подобри резултатите на когнитивните тестови.

Од друга страна, долгорочните студии не секогаш потврдуваат јасна врска помеѓу внесот на магнезиум и деменцијата, а разликите може да зависат од односот на калциум и магнезиум во исхраната. Имено, калциумот и магнезиумот „се натпреваруваат“ за апсорпција, па затоа избалансираниот внес на двата минерали може да биде важен за оптимална функција.

Биомаркери на магнезиум и мозокот

Количината на магнезиум во крвта може да биде корисен индикатор за здравјето на мозокот. Ниските нивоа на магнезиум во серумот се поврзани со Алцхајмеровата болест, иако резултатите се различни за цереброспиналната течност и другите биомаркери. Ова сугерира дека следењето на нивоата на магнезиум во крвта може да помогне во проценката на ризикот од когнитивен пад.

Што знаеме и што сè уште треба да се истражи

Магнезиумот е ветувачки фактор за зачувување на мозокот и спречување на когнитивниот пад, но сè уште не е дефинитивен лек или „магично апче“. Сепак, веќе може да се извлечат некои практични препораки: балансирана исхрана богата со магнезиум (ореви, семки, мешунки, зелен лиснат зеленчук) може да помогне во зачувувањето на когнитивните функции, следењето на односот на калциум и магнезиум во исхраната е важно за оптимална апсорпција и функција на мозокот, а додатоците на магнезиум може да бидат корисни во случаи на докажан недостаток, но долгорочните ефекти сè уште се истражуваат.

Досегашните студии сугерираат дека магнезиумот има потенцијална улога во заштитата на мозокот, но доказите сè уште не се конечни. Потребни се големи студии кои ќе го следат долгорочниот внес на магнезиум од храна и додатоци, разни биомаркери, како и интеракциите со други хранливи материи како што е калциумот.

Како заклучок, магнезиумот е ветувачки, но сè уште релативно неистражен фактор за зачувување на когнитивното здравје. Редовната, балансирана исхрана, заедно со следењето на внесот на магнезиум, би можела да биде едноставен чекор во превенцијата на деменција.

The post НАУЧНИЦИТЕ ДОЈДОА ДО ВАЖНО ОТКРИТИЕ Недостатокот на овој минерал во телото значително го зголемува ризикот од деменција appeared first on plusinfo.mk.

Поминувањето долги часови седејќи е лошо за вашето здравје, вклучително и за вашето когнитивно здравје, и не придонесува многу за вашата ментална благосостојба. Сепак, немаат сите седечки активности иста „цена“ за мозокот во смисла на стареење и намалување на мозокот.

Оние што активно ги вклучуваат нашите когнитивни функции може дури и да имаат корисен ефект. Австралиска студија, објавена во Journal of Alzheimer’s Disease, открива дека хобија како читање, пишување, играње карти, решавање загатки, работа на компјутер или други „активни“ задачи всушност можат да ги подобрат извршните функции (како што се планирање, организирање и регулации), меморијата и флексибилноста со која размислуваме. Накратко, етикетата „седење“ не се однесува подеднакво на сите седечки активности.

Пасивното е лошо

Научниците од Школата за јавно здравје на Универзитетот во Квинсленд разгледале 85 студии за седечко однесување и откриле дека „активното“ седење покажало јасни позитивни врски со подобрена когнитивна функција (како што е работната меморија, што ни овозможува истовремено да ги задржуваме и управуваме сите информации потребни за извршување сложени задачи). Сепак, пасивното седење, како што е седењето на каучот гледајќи телевизија, е поврзано со негативни ефекти врз здравјето на мозокот, како што е зголемениот ризик од деменција.

Изберете ја вашата ментална вежба

Научниците се надеваат дека нивните наоди ќе помогнат да се создадат подобри препораки за однесувања поврзани со здравјето на мозокот, со оглед на тоа што студиите што ги анализирале се фокусирале на задачите за седење, без разлика дали се активни или пасивни, што ги правиме редовно, наместо, на пример, на менталната гимнастика што веќе е поврзана со когнитивните подобрувања. Со други зборови, сите можеме да избереме да се вклучиме во постимулативни задачи додека седиме, наместо едноставно да се префрламе од еден ТВ канал на друг.

– Денес, повеќето луѓе поминуваат многу часови на ден седејќи, па затоа е важно како седиме, односно што правиме додека седиме – објасни еден од авторите на студијата, Пол Гардинер.

The post РАЗЛИКАТА ПОМЕЃУ АКТИВНОТО И ПАСИВНОТО СЕДЕЊЕ Седењето може да биде добро за мозокот, но само ако го правите на овој начин appeared first on plusinfo.mk.

Дизајнирани се првите очила кои ќе им помогнат на луѓето со деменција да запомнат имиња и да останат безбедни. Очилата, опремени со алатка за вештачка интелигенција наречена Cross Sense, се дизајнирани да бидат еден вид безбедно засолниште за лицата кои страдаат од Алцхајмерова болест и да им помогнат да се снајдат во секојдневниот живот.

Уредот не само што му покажува на носителот што има пред него, туку и го води чекор по чекор низ секојдневните задачи. Од потсетување за лекарски прегледи до тоа каде им се клучевите или улицата на која живеат, тоа е технологија која би можела да ги промени животите на милиони луѓе кои живеат со оваа болест, пишува Daily Mail.

Корисниците се пресреќни

Опремени со микрофон и приказ во живо, очилата можат да им ги кажат на корисниците имињата на роднините, лекарите или лицата кои се грижат за нив со снимање на идентитетот на важните луѓе во нивните животи.

Wipsy, нивниот придружник со вештачка интелигенција, исто така им обезбедува на корисниците емоционална поддршка, редовни проверки и им помага на лицата кои страдаат од деменција да ги следат состановите, па дури и да ги снимаат нивните дневни ритми. Три од четири лица со различни фази на деменција забележале значително подобрување по само една употреба на очилата.

Розалинд Трантер, пензиониран стоматолог со деменција, изјавила дека уредот спречил таа да биде „товар“ за нејзиниот 30-годишен син Џошуа.

– Мајка ми беше тркачка. Ќе излезеше, а потоа не можеше да го најде патот до дома. Не сакам тоа да ми се случи и мене. Сакам да останам во мојот стан и да не бидам товар за мојот син. Мислам дека технологијата како оваа може да ми помогне во тоа. Може да ми помогне да останам независна и не ми се обраќа од високо – изјавила таа за „Тајмс“.

Планирана цена од повеќе од 700 фунти

Шепан Орлинс, софтверски архитект во „Аниморф“, рекол дека компанијата се надева дека ќе ѝ „пркоси“ на болеста, а не само да ја ублажи. Тој додал дека визијата на проектот е потпомогната од неодамнешните достигнувања во технологијата за вештачка интелигенција, како и од напредокот во ултралесните паметни очила.

И благодарение на таа комбинација, идејата што започнала со кациги за виртуелна реалност сега еволуирала во модерни паметни очила кои личат на оние на врвните модни брендови. Софтверот треба да биде достапен на пазарот како апликација до крајот на 2026 година и може да се инсталира во очила кои моментално чинат повеќе од 700 фунти. Аниморф планира да наплаќа 50 фунти месечно за апликацијата.

Еден од петте генијални проекти

Очилата се еден од петте проекти кои се номинирани за наградата „Longitude“ за деменција, иницијатива која има за цел да финансира технологија за да им помогне на луѓето со деменција да живеат што е можно понезависно.

Пет проекти кои се номинирани од безброј проекти од целиот свет добија по 300.000 фунти за да ги реализираат своите визии.

Меѓу номинираните е и SenS2, Wi-Fi центар дизајниран во Британија кој ги снима моделите на движење на луѓето без инвазивни камери.

Австралискиот Memory Aid, слушалки дизајнирани да им помогнат на корисниците да останат поврзани со роднините преку видео повици, е исто така меѓу номинираните.

Американскиот проект наречен Theora 360, дизајниран за откривање и предвидување на падови, исто така е во потесен избор, додека португалската апликација наречена Autonomous, која ги снима домашните рутини за да создаде безбедна средина, исто така е во потесен избор. Добитникот на наградата од 1 милион фунти ќе биде објавен во март оваа година.

The post ПАМЕТНИ ОЧИЛА ЗА ЛИЦАТА СО ДЕМЕНЦИЈА Од потсетување за лекарски прегледи до тоа каде им се клучевите или улицата на која живеат appeared first on plusinfo.mk.

Една од најчестите „грди“ навики – чепкањето на носот – може да биде поврзана со зголемен ризик од развој на деменција, покажала студија од 2022 година. Во случај кога оваа навика предизвикува оштетување на внатрешното ткиво на носот, опасните видови бактерии добиваат отворен пат до мозокот, кој реагира на нивното присуство на начин што впечатливо наликува на раните знаци на Алцхајмерова болест.

Иако е важно да се напомене дека истражувањето засега е спроведено само на глувци, научниците предупредуваат дека наодите се доволно загрижувачки за да бараат понатамошно истражување, пишува Science Alert.

Тим истражувачи од Универзитетот Грифит во Австралија спровел тестови со бактеријата Chlamydia pneumoniae, која може да ги зарази луѓето и да предизвика пневмонија. Интересно е што истата бактерија е пронајдена и во повеќето човечки мозоци погодени од деменција во доцна фаза.

Повеќе за ова прочитајте ТУКА.

The post ЧЕПКАЊЕТО НА НОСОТ МОЖЕ ДА ГО ЗГОЛЕМИ РИЗИКОТ ОД АЛЦХАЈМЕР Бактериите на брз пат до мозокот appeared first on plusinfo.mk.

71-годишен скопјанец, пријавен за исчезнат еден ден претходно, е пронајден мртов во водите на реката Вардар, во атарот на селото Трубарево.

Од СВР Скопје информираат дека на 24 декември 2025 година околу 14:20 часот било пријавено оти околу 11 часот е забележано и извлечено тело на машко лице од реката. По извршената идентификација било утврдено дека станува збор за П.С. (71) од Скопје, за кого на 23 декември семејството пријавило дека се оддалечил од домот.

На местото бил извршен увид, а по наредба на јавен обвинител телото е предадено на обдукција, со цел да се утврдат причините за смртта.

Исчезнувањето на Петар ја вознемири јавноста откако неговиот син, Владимир Стојановски, на социјалните мрежи побара помош од граѓаните. Во објавата наведе дека татко му излегол од дома рано наутро, облечен само во пиџами, и дека боледувал од деменција.

„Татко ми е исчезнат рано утрово, нешто околу 6:30 часот. Искочен е од дома најверојатно само по пиџами и е со деменција… Ве молам споделете“, напиша тогаш Стојановски, апелирајќи за било каква информација.

Апелот беше масовно споделуван, а граѓаните се вклучија во потрагата, надевајќи се на среќен исход. За жал, денеска синот ја објави тажната вест.

„Сакам да ве известам дека татко ми е пронајден. Нека му е лесна земјата. Немаме зборови да опишеме колку сме ви благодарни за целата грижа, поддршката и споделувањето. Останете убави и добри луѓе“, напиша Стојановски.

Случајот и понатаму е предмет на истрага, а јавноста ја очекува официјалната информација по завршување на обдукцијата.

The post ТРАГИЧЕН КРАЈ НА ПОТРАГАТА ПО ИСЧЕЗНАТИОТ СКОПЈАНЕЦ Пронајден мртов кај Трубарево, телото е извлечено од Вардар appeared first on plusinfo.mk.

Ново истражување спроведено од научници на Универзитетот во Торонто отвора важна тема: првите знаци на когнитивен пад, поврзани со Алцхајмеровата болест, можеби не се јавуваат во памтењето, туку во начинот на кој зборуваме.

Според научниците, побавниот ритам на секојдневниот говор може да биде поиспитлив индикатор за рани промени во мозокот отколку класичните „заглавени” зборови што не можеме да ги најдеме „на врвот на јазикот”.

Што е тоа летологија?

Токму таа појава – кога знаеме што сакаме да кажеме, но зборот никако не доаѓа – во науката се нарекува летологија. Таа е сосема нормална и ја искусуваат луѓе од сите возрасти. Но, кога ваквите моменти стануваат зачестени или се проследени со забележлива забавеност во ритамот на говорење, лекарите велат дека треба да се обрне внимание.

Истражувањето од Торонто анализирало 125 луѓе на возраст од 18 до 90 години. Учесниците имале задачи да опишуваат слики и да именуваат предмети прикажани визуелно или преку аудио-предизвици. Научниците забележале дека учесниците кои природно зборуваат побрзо – дури и кога опишуваат секојдневни сцени – полесно ги именувале предметите во следните задачи.

Клучниот наод е дека опаднатото темпо на говор може да го одрази опаднатото темпо на когнитивните процеси. Или, како што појаснуваат истражувачите, „промените во ритамот на говорот можат да ја одразат и промената во мозочната функција”. Затоа тие предлагаат анализата на говорниот ритам да стане дел од рутинските когнитивни прегледи кај повозрасните.

Ако ви се “врзува јазикот”, вклучете го алармот

До денес, дијагнозата на Алцхајмер најчесто се темели на тестови за меморија, ориентација, логичко размислување и способност за извршување секојдневни задачи. Но, новите сознанија од областа на невролингвистиката и анализата на природниот говор покажуваат дека мали, речиси невидливи промени – паузи, колебање, забавено изговарање – може да бидат прв сигнал за невролошки промени.

Други истражувања веќе покажале дека подолгите и почести паузи, вметнатите „хм…”, „значи…” или „аха…” и општото успорување во речениците корелираат со зголемено присуство на протеини поврзани со Алцхајмер, како амилоидните наслаги и таложењето на тау-протеин во мозочното ткиво.

Стресот и заморот се олеснителна околност

Сепак, важно е да се нагласи дека ниту една од овие појави не значи автоматски дека некој развива деменција. Често станува збор за умор, стрес, недоспиеност или едноставно за нормален процес на стареење. Стручњаците повторуваат: поважно е дали промените се поништени со одмор, дали се повторуваат и дали има други симптоми на кои треба да се внимава.

Она што е охрабрувачко во новиот пристап е можноста здрава комуникација да стане природен показател за состојбата на мозокот. Говорот, нешто што го правиме секој ден без да размислуваме, може да стане чувствителен ран сензор кој ќе помогне болеста да се препознае многу порано отколку досега. А раната дијагноза, велат експертите, е една од најважните алатки во борбата против Алцхајмер.

The post АКО МНОГУ ЧЕСТО НЕ МОЖЕТЕ ДА ИЗГОВОРИТЕ ЗБОРОВИ КОИ ВИ СЕ НА “ВРВОТ НА ЈАЗИКОТ” Појдете на лекар, тешкотиите во зборувањето може да бидат прв знак на Алцхајмер appeared first on plusinfo.mk.