Хакерски напади врз системите за ладење во супермаркети низ Европа деновиве предизвикаа сериозни проблеми, уништување големи количества храна и отворија прашања за безбедноста на дигитално поврзаната инфраструктура.

Напаѓачите успеале да добијат далечински пристап до контролите на фрижидерите и на замрзнувачите, а во дел од случаите температурите биле подигнати до 50 степени Целзиусови. Еден од најшокантните детали е дека во некои сучаи влегле во системите со фабрички лозинки, кои останале непроменети, меѓу кои и лозинката „12345“.

Најновиот бран на инциденти беше регистриран на 2 ноември во најмалку 10 европски земји: Белгија, Естонија, Финска, Ирска, Италија, Луксембург, Холандија, Португалија и Шведска. Проблеми пријавија големи трговски синџири како „Карфур“, „Делез“, „Колрујт“, „ИЦА“, „Кооп“ и „Масгрејв“.

Последиците беа особено сериозни за храната што мора да се чува на ниски температури. Од продавниците беа  фрлени замрзнати производи, месо, млечни производи и друга расиплива стока, откако температурите во ладилните системи неконтролирано се зголемиле. Во дел од продавниците се користеле и камиони со ладилници за да се спаси стоката.

Во Белгија, еден месар проценил дека загубите од нападот изнесуваат околу 15.000 евра. Точната вкупна вредност на уништената храна во европските земји сè уште не е утврдена.

Особено внимание привлече начинот на кој хакерите наводно успеале да ги преземат системите. Според експерти за кибербезбедност, дел од контролерите на разладните уреди биле директно изложени на интернет, користеле застарен софтвер и не ги имале променето фабричките пристапни податоци. Во демонстрација за медиумите, експерт од белгискиот универзитет Хауест покажал дека со корисничкото име „Супервисор“ и лозинката „12345“ може да се пристапи до контролниот панел на системот за ладење.

– Притискам едно копче и греењето се вклучува. Притискам друго и се исклучува – објаснил експертот, демонстрирајќи колку едноставно може да се манипулира со системот.

Сепак, не е познато дека токму оваа лозинка била употребена во секој од нападите.

Системите за ладење во големите маркети често се управуваат преку централен компјутер кој регулира десетици, па дури и стотици фрижидери и замрзнувачи. Техничките служби можат далечински да ги проверуваат и да ги менуваат поставките, што е практично за одржување, но создава и безбедносен ризик ако системите се директно достапни преку интернет.

Ова не е прв ваков случај во Европа. На 12 октомври, стотици супермаркети во Франција беа погодени од сличен напад, при кој температурите во фрижидерите и ладилните комори достигнаа до 50 степени Целзиусови. Меѓу погодените биле „Интермарше“, „Карфур“, „Кооперитив У“, „Е.Леклерк“ и „Монопри“. Во некои продавници беа уништени речиси целите залихи на замрзната храна, а беа пријавени и пожари. Француското обвинителство отвори истрага, а како една од слабостите бил посочен застарениот софтвер на системите за ладење од данската компанија „Данфос“.

По октомврискиот напад, новиот бран на инциденти во ноември ја зголеми загриженоста дека станува збор за поширока кампања.

Европската комисија предупреди дека нападите не се само проблем на трговските компании, туку и закана за безбедноста на снабдувањето со храна. Европскиот комесар за земјоделство и храна, Кристоф Хансен, изјави дека Унијата ги сфаќа инцидентите „многу сериозно“.

– Станува збор за намерен обид да се наруши нашиот синџир на снабдување со храна и да се поткопа довербата на потрошувачите – предупреди тој.

Истражувачите на кибербезбедноста, пак, предупредуваат дека истите слабости може да постојат и во други системи што се поврзани на интернет – од греење и вентилација во објекти до болничка и индустриска инфраструктура.

Засега никој не презел официјална одговорност за нападите, а властите не утврдија кој стои зад нив.

Europe on alert after supermarket freezers hit by cyber-attacks in nine countries https://t.co/pqzth7VkrK

— BBC News (World) (@BBCWorld) November 3, 2026

The post ХАКЕРИТЕ СО ЛОЗИНКАТА „12345“ ГИ ПРЕТВОРИЈА ФРИЖИДЕРИТЕ ВО ПЕЧКИ Тони храна од европските маркети завршија во отпад appeared first on plusinfo.mk.