Италија не смее да се плаши од вистината за егзодусот на Италијанците од Далмација, Истра и Јулиска Краина порача денеска италијанската премиерка Џорџа Мелони и претседателот Серџо Матареала на комеморација за жртвите.

Според италијанската верзија, овие луѓе биле убиени или протерани од југословенските партизани под водство на Јосип Броз Тито за време и веднаш по Втората светска војна, објави АНСА.

Италија го одбележа Денот на сеќавање на жртвите од Фоибите и егзодусот од териториите на некогашна Југославија. Комеморации се одржаа низ целата земја, а централната церемонија беше во Долниот дом на парламентот во Рим.

„Денес е Ден на сеќавањето. Тоа е болна страница од нашата историја, со децении жртва на заговор на молчење, заборав и рамнодушност“, напиша Мелони на платформата Икс.

Италија го отвори прашањето во 2004 година

Таа нагласи дека стотици илјади Италијанци напуштиле сè за да не се откажат од сопствениот идентитет и дека нацијата не смее да се плаши од вистината.

„Сеќавањето не е горчина, туку правда“, порача премиерката, додавајќи дека колективното паметење ја зајакнува националната заедница и го отвора патот за идните генерации.

Италија почна официјално да го одбележува Денот на сеќавањето дури во 2004 година, по децении во кои темата беше туркана на маргините од јавниот дискурс, најчесто под изговор на антифашистичката традиција.

Фоибите како отворена историска рана

Фоибите, карстни јами на подрачјето на Истра и североисточна Италија, се места на масовно страдање на цивилни и воени жртви од крајот на војната. Италијански извори наведуваат дека југословенските комунисти, кои го окупирале Истарскиот полуостров во последните две години од конфликтот, мачеле или убиле до 15.000 Италијанци. Точниот број останува непознат, делумно поради уништени локални архиви.

Хрватски и словенечки извори нудат пониски проценки, од неколку стотици до околу 5.000 жртви, што ја прави темата една од најконтроверзните точки во регионалната историографија.

The post ИТАЛИЈА СЕ СЕЌАВА НА БОЛНАТА ИСТОРИЈА СО ТИТО Мелони на комеморација на егзодусот од Истра, Далмација и Јулиска Краина appeared first on plusinfo.mk.

Далмација се разбуди со морска вода во подрумите и со барикади на праговите. Југостичен ветер го покачи нивото на морето и ја поттурна водата предизвикувајќи крајбрежни поплави.

– Морето влезе во сите згради, граѓаните си помагаат едни на други. Оние што не се покрај морето се спуштаат да им помогнат на пријатели и роднини – изјави жител од Каштел Нови.

Најсилен удар почувствувале жителите во Каштела. Пожарникарите примиле околу 50 пријави за влегување на морето во куќи, ресторани и во други објекти покрај брегот. Интервенциите биле можни само подалеку од морето.

До повлекување на нивото, дел од зградите останале недостапни.

Бурата започнала околу 20 часот. Налетите на ветер достигнале до 60 километри на час. Температурите биле околу 10 степени. Жителите минале бессона ноќ редејќи вреќи и импровизирани прегради.

Проблеми биле забележани и во Сплит, Шибеник, Водице и на Паг. Во Сплит немалопоголеми поплави, освен вообичаени тешкотии на дел од патиштата поради затнати шахти. На Зента брановите се кршеле од брегот и се излеваа преку шеталиштето.

Долац во Шибеник бил поплавен. Морето навлезе во подрумите и во приземјата. Во Водице се потопил кејот. На Паг водата го преминала крајбрежниот ѕид и стигнала до куќите.

Нестабилното време во Хрватска веројатно ќе продолжи и во втората недела од февруари. Дневните температури ќе се движат меѓу 5 и 10 степени, а на море од 11 до 15.

Сообраќајот во Хрватска трпи последици. Патиштата се влажни и лизгави. Можно е задржување вода. Поради ветерот, дел од фериботските и катамаранските линии се прекинати. Меѓу нив се катамаранот Убли Корчула Дубровник и бродската линија Дубровник Колочеп Лопуд Суѓурац.

The post 📽️ БРАНОВИ, БАРИКАДИ И ВОДА ВО ДОМОВИТЕ ВО ДАЛМАЦИЈА Ваков циклон не е виден со децении appeared first on plusinfo.mk.

Роднините, пријателите и познаниците неодамна се збогуваа со деведесетгодишниот Антун Франичевиќ, по потекло од хрватскиот остров Хвар, кој некогаш имал значајна кариера како модел во Германија, а чија последна кампања била за „Вартекс“ од Вараждин во 2019 година, пишува Слободна Далмација.

Сите го паметат како голем добротвор кој спроведе голем број хуманитарни акции, помагајќи им на луѓето за време на Татковинската војна, а во 2024 година донираше вредна опрема и алатки за позлатување на Музејот Стари Град, што го правел и повеќе од две децении додека бил далеку од својата татковина.

Барба Антун е вистински пример за островјанин кој во младоста бил принуден да оди во странство за да преживее поради економски причини. Сепак, неговата интелигенција, досетливост и чувство за култура продонеле за тоа со години да биде многу успешен во Германија во угостителската индустрија, како и во врамувањето, позлатувањето и реставрацијата на слики.

Тој дури имал и своја галерија, а неговиот статус (и држење) биле причина за неговата значајна кариера како модел таму, почнувајќи од 1962 година. Десет години, Германците го рангирале меѓу 15-те најпопуларни и најплатени модели, време кога, додека се дружел со многу познати луѓе во таа европска земја, рекламирал облека, козметика, автомобили, разни технички производи, цигари, производи за домаќинството и храна, мебел, снимал за џубокси…

Во Германија, го нарекувале „Мистер Л“, а колку бил популарен сведочи и фактот дека рекламирал парфеми на снимање заедно со италијанската дива, добитничката на Оскар Софија Лорен (Лејди Л). Еден од нивните весници во тоа време дури објавил и статија под наслов – „Мистер Л“ кој наскоро ќе биде Џејмс Бонд, што значи дека речиси имал среќа самиот да стане актер, и тоа не некои помалку значајни, туку секако една од најбараните филмски улоги. Сепак, не се гледал себеси во тоа, туку продолжил со својата работа како модел и со текот на времето малку повеќе се свртил кон културата.

Интересно е што во својата галерија, која најчесто ја посетувала елитата, изложувал голем број еминентни и меѓународно признати уметници, дури и познатиот шпански сликар Салвадор Дали. По пензионирањето, се вратил во родниот Шкој, каде што го поминал поголемиот дел од својата старост. Со оглед на богатото животно искуство и демонстрираната човечност, тој останал приземјен, добронамерен и пријателски расположен кон сите до крајот.

The post ПОЧИНА МАРКАНТНИОТ ДАЛМАТИНЕЦ КОЈ СНИМАЛ СО СОФИЈА ЛОРЕН Барба Антун во Германија го нарекувале и Мистер Л appeared first on plusinfo.mk.

Во околината на Сплит, конкретно во подрачјата Марушиќ и Мимиќ, избувна силен пожар што зад себе остави сериозни последици.

Пожарникарите од Сплит споделија вознемирувачки снимки од теренот на кои се гледа обемот на уништување.

Според информациите објавени од телевизијата Н1, пожарот кој почнал утрово во деловите Пишко и Марушиќ нанел значителни оштетувања.

Во огнената стихија изгореле повеќе објекти, меѓу кои најмалку 12 куќи, а делумно е зафатена и маслодарската фабрика Оргула.

– Имавме сериозна ситуација, но успеавме да ги заштитиме дел од станбените згради. Сега состојбата е подобра. Сепак, некои куќи се целосно изгорени. За фабриката, моментално немаме точни информации за степенот на оштетување – изјави командантот на противпожарната единица, Иван Ковачевиќ.

The post 🎥 СТРАВ И ПАНИКА ВО ДАЛМАЦИЈА Пожар голтна 12 куќи за само неколку часа, пожарникарите објавија драматични снимки appeared first on plusinfo.mk.

Силен земјотрес вечерва го погоди северот на Далмација во Хрватска.

Во 18 часот и 43 минути сеизмографи на Сеизмолошката служба на Република Хрватска забележаа силен земјотрес со епицентар на 15 километри североисточно од Стариград Пакленица.

Магнитудата на земјотресот бил 4,8 степени според Рихтеровата скала, а интензитетот во епицентарот бил VI степени според ЕМС.

Засега нема информации за материјална штета или повредени.

The post СИЛЕН ЗЕМЈОТРЕС ЈА ПОГОДИ ДАЛМАЦИЈА Луѓето панично ги напуштаат домовите appeared first on plusinfo.mk.

Дождот не прекинуваше со часови и сите расположливи сили беа на терен.

Пороите ги поплавија улиците и шеталиштата, дворовите и подрумите. Според неофицијални информации, поради силните налети на ветер и обилните дождови, неколку автомобили биле буквално „фрлени“ во морето.

Загрозени беа и Корчула, Хвар и Пелешац, каде постојано се формираа нови облаци со грмежи.

The post 📽️ ПОРОЈНИОТ ДОЖД И СИЛНИОТ ВЕТЕР „ФРЛАА“ ВОЗИЛА ВО МОРЕТО Големо невреме ја зафати Далмација appeared first on plusinfo.mk.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Подгорички времеплов (@podgoricki_vremeplov)

Како што посочуваат од тамошниот Институт за хидрометеорологија и сеизмологија на Црна Гора (ЗХМС), под влијание на циклони од северниот делна Јадранот и Северна Италија, во текот на наредната недела се очекуваат есенски денови пропратени со чести врнежи од дожд, врнежи и грмежи, особено во понеделник и петок, кога на повеќето места ќе има обилни врнежи, а можни се и локални поројни поплави.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Подгорички времеплов (@podgoricki_vremeplov)

The post 📽 ПОТОП ВО ЦРНА ГОРА Улиците во Подгорица се блокирани appeared first on plusinfo.mk.

Овој пожар се прошири и на Паркот на природата Биоково, гори во Врсини кај Трогир, а состојбата околу Скрадин е значително подобра иако пожарот е сè уште активен. Пожарот кај Врсини на трогирското подрачје и понатаму е активен, изјави Горан Слатина, командир на Доброволното противпожарно друштво Марина.

– Огнот се шири, се приближи до куќите. Пожарникарите на теренот повремено добиваат помош од четири канадери – рече Слатина.

Гори во засеокот Јаиќи, а огнот брзо се шири кон Бристивица и Близна Горна. Пожарот го гасат околу 150 пожарникари со 40-тина возила од локалните доброволни противпожарни друштва, но и од други делови на Хрватска. Захваќени се трева, ниска вегетација, макија и борови на околу 600 хектари.

– Нашите екипи и денеска ја следат надчовечката борба на пожарникарите со пожарите – изјави за ХРТ Доминик Стриж од Тучепи.

Состојбата на теренот, додаде тој, е многу подобра отколку што беше. – Отворен пламен немаше до пред малку, огнот се активираше внатре во самиот пожарникарски терен, но рабовите се целосно изгасени и нема повеќе ни чадење, рече Стриж.

Според извештаите на ХРТ, во Дубравиците кај Скрадин отворен ogan има само на едно место во кањонот Крка. – Огнот влезе во националниот парк, а сега тоа подрачје се tretira од воздух. Се работи за непристапен терен. Од паркот порачуваат дека посетителите не се загрозени, односно дека паркот е отворен. На теренот има 120 пожарникари. Мештаните велат дека синоќа конечно спиеле, а покрај патот сега, заради безбедноста на сообраќајот, се отстрануваат изгорени дрвја. Покрај боровата шума настрадале и лозја, насади со маслинки и трајни насади. Локалното население бара прогласување на елементарна непогода, а причината за пожарот допрва треба да се утврди, пренесе ХРТ.

The post ПРОДОЛЖУВА БОРБАТА СО ПОЖАРИТЕ ВО ДАЛМАЦИЈА Стотици пожарникари се на терен appeared first on plusinfo.mk.

Двата пожара кои горат во Хрватска, во сплитско-далматинската жупанија, во Тучепи и во Вршине кај Трогир, сѐ уште не се изгаснати, потврдија во Противпожарниот и оперативниот центар на сплитската жупанија.

Во Тучепи 306 пожарникари со 77 возила од вторникот вечерта се обидуваат да го изгаснат пожарот, кој поради ветерот го зафати паркот на природата Биоково, а стигна и до Подгора, каде што жителите во текот на ноќта беа евакуирани.

Таму досега изгореа околу 400 хектари макија, ниска вегетација и борова шума.

Од вчера попладне гори и во Врсине кај Трогир. Пожарот зафатил површина од околу 500 хектари.

Огнот синоќа бил на 20 метри оддалеченост од куќите во Подгора, каде биле евакуирани туристи. Огнените јазици биле со висина од 30 метри, а локалните жители биле приморани да останат во своите станови и да ги бранат со вода од црева.

Градоначалничката на Подгора, Петра Радиќ во изјава за Н1 кажа дека го предупредиле населението да ги затвори прозорците од своите домови и да ги исклучат климите.

– Количествата чад се огромни, ги предупредивме луѓето да користат маски. Очекуваме чадот да се повлече, воздушната поддршка во 11 часот ќе започне со наводнување на природниот парк Биоково. Повеќето луѓе се вратија во своите домови а струјата дојде синоќа околу 2 часот – рече градоначалничката.

The post 🎥📷 СТРАОТНИ СЦЕНИ ОД ПОЖАРИТЕ ВО ХРВАТСКА Пламени јазици високи до 30 метри appeared first on plusinfo.mk.

Пожарникарите веруваат дека пожарите ги предизвикале пиротехнички средства што ги користеле учесниците во свадбената поворка.

По добиениот пријава, пожарникарите од три локални пожарникарски друштва излегле на терен и пожарите биле изгаснати многу брзо, пред да се прошират и да предизвикаат поголема штета.

The post ВЕСЕЛИ СВАТОВИ ЌЕ ЈА ЗАПАЛЕА ДАЛМАЦИЈА Пожарникарите гаснеа зад свадбената поворка appeared first on plusinfo.mk.