Во срцето на вселенската темница, каде не допира ниту светлина ниту топлина, се појавил објект со димензија што ги надминува сите досегашни астрономски мерења – кружна структура со два прстена долги дури 2,18 милиони светлосни години, откриена е од тим астрономи предводен од Универзитетот Рур во Бохум.

Истражувачите конечно имаат идеја што би можело да ги предизвика овие впечатливи кругови. Магнетното поле во кругот го следи нивниот облик до најситниот свиок, што го прави ова едно од најчудните и највозбудливите радиооткрија досега, пишува НаученАларм.

Истражувачите го анализирале објектот познат како ORC J0356‑4216, откриен со помош на радиотелескопите ASKAP и MeerKAT. Станува збор за еден од ретките таканаречени необични радиокругови , астрономски феномени идентификувани првпат во 2019 година.

Не се гледаат во оптички, инфрацрвен или рендгенски спектар, туку само преку радиобранови, што ја прави нивната анализа екстремно сложена.

Во центарот на радиокруговите се наоѓа галаксија, а научниците сметаат дека таа можеби е изворот на „ударниот бран“ кој го создал кругот. Меѓу теориите се:

активност на активно галактичко јадро,

судир на галаксии,

експлозивно создавање на ѕвезди,

или дури и ерупција од супермасивна црна дупка.

„Прстенестата структура не може да биде обично ехо од галактичка експлозија, туку повеќеслоен настан кој траел милиони години“, сугерираат авторите на студијата, која засега е објавена како пред-преглед на arXiv.

Иако објектот не е првиот од својата класа, тој е првиот со ваква димензија и магнетна комплексност. Неговото постоење може да предизвика ревизија на досегашните модели на формирање на галактички структури.

Останува уште многу да се анализира, но едно е сигурно – радио вселената не е празна, туку зборува со кругови кои не се случајни.

The post 📽️ ОТКРИЕНО КОЈ ГИ ЦРТА ПРСТЕНИТЕ НА ВСЕЛЕНАТА? Круговите можеби се остатоци од црна дупка appeared first on plusinfo.mk.

Во 1915 година, Ајнштајн предвидел дека црните дупки треба да имаат „регион на тонење“, граница на која гравитациските сили се преголеми за да тргне материјата по кружен пат околу црната дупка.

Сега, научниците открија дека овој регион не само што постои, туку ги содржи и некои од најсилните гравитациски сили во универзумот, објави Одделот за физика на Оксфордскиот универзитет.

Истражувачите од Оксфордскиот универзитет ги извршија првите набљудувања на мигот кога материјата исчезнува низ оваа чудна граница.

– Ова е прв поглед на тоа како плазмата, одлепена од надворешниот раб на ѕвездата, го доживува својот последен пад во центарот на црната дупка – вели физичарот од Оксфорд кој го водел истражувањето, д-р Ендру Мамери.

Црните дупки се едни од најчудните објекти познати на науката, а се чини дека класичната физика не се применува на нивните рабови. Како што материјата се влече кон неверојатно густиот центар на црната дупка, таа се приближува до областа позната како хоризонт на настани.

Што повеќе материја „тоне“ кон црната дупка, таа се влече во спирална орбита, каде што е здробена во блескав прстен од супержешка плазма. Според Њутновиот поглед на Универзумот, оваа материја треба да продолжи да орбитира по крива патека додека не се сретне со хоризонтот на настани.

Но, според пресметките на Ајнштајн, гравитационите сили околу црната дупка се толку моќни што честичките кои ќе се приближат премногу ќе ги напуштат своите криви патеки и директно ќе се фрлат во црната дупка.

– Теоријата на Ајнштајн предвиде дека овој последен пад се случува, но ова е првпат да покажеме дека тоа се точно. Гледајте го тоа како река која се претвора во водопад. Сме виделе река претходно. Ова е нашиот прв поглед кон водопадот – рече д-р Мамери.

Истражувачите поминале години развивајќи математички модели за да предвидат што ќе се случи кога светлината ќе падне во црната дупка. Овие предвидувања потоа беа споредени со рендгенски телескопи кои ги набљудуваа црните дупки на околу 10.000 светлосни години од Земјата.

Во текот на децениите имаше многу дебата меѓу астрофизичарите за тоа дали може да се открие „регион на тонење“ Но, во нивниот труд, истражувачите тврдат дека ова е првпат некогаш да бидат откриени емисии од овој регион. Овие резултати ни даваат привлечен поглед во последните моменти од патувањето на материјата во срцето на црната дупка.

– Оваа последна капка плазма се јавува на самиот раб на црната дупка и покажува дека материјата реагира на гравитацијата во нејзината најсилна можна форма. Навистина е возбудливо тоа што има многу црни дупки во галаксијата, а сега имаме нова моќна техника за проучување на најсилните познати гравитациски полиња – вели д-р Мамери.

The post АЈНШТАЈН ИМАЛ ПРАВО Научниците ја потврдија неговата теорија за црни дупки appeared first on plusinfo.mk.

Не е фикција, истражувачи во САД за првпат успеаја да симулираат мала холографска црвја дупка и испратија порака преку неа. Да, а црвјите и црните дупки изгледа дека се послични одошто мислевме, пишува ИнтересноИнженерство. Нивното откритие објавено во Нејчр фрла ново светло врз она што ги мачеше Ајнштајн, Макс Планк и Стивен Хокинг. Прашањето беше, како ли се однесуваат квантните честички и полиња близу до огромната гравитација на една црна дупка и дали можат да излезат од другата страна?

Симулација на црна дупка не значи и вистинска црна дупка. Но, ако ја симулираме нејзината обвивка, која што се вика хоризонт, тогаш можеме да провериме кој бил, а кој не бил во право. За ова идеално е дома да имате квантен компјутер како што имале истражувачите во Гугл. Или само еден негов процесор би бил доволен за мини-експериментот.

Научниците манипулирале синџир од атоми за да се однесува така како што се однесува површината на една црна дупка. И оп, не само што потврдиле дека црната дупка емитува радијација, како што тоа го предложи Хокинг во 1974 година, туку дека повеќето од видливата светлина во универзумот се создава во овие темни предели на универзумот. Таа се создава така што парови од честици и античестици кои ги испушта дупката се уништуваат меѓусебно произведувајќи фотони.

Научниците потоа симулирале испраќање на порака низ дупката, докажувајќи дека таа истовремено е и црвја дупка – како оние низ кои може да се патува во времето или да се скрати патот…Само што Ајнштајн не мислел така кога заедно со колегата Розен ги откриле овие „мостови“.

As part of a collaboration with researchers at Caltech, Harvard, MIT, and Fermilab, learn how we simulated a quantum theory on the Google Sycamore processor to probe the dynamics of a quantum system equivalent to a wormhole in a model of gravity → https://t.co/8PwYMfDHj9 pic.twitter.com/3GR4HMNzoJ

— Google AI (@GoogleAI) November 30, 2022

И уште нешто. Испаѓа дека комуникацијата низ ваква дупка е можна само ако честичките меѓусебно се квантно заплеткани. Звучи познато? Тоа е еден феномен за кој Ајнштајн рекол дека е „морничава работа на далечина“, бидејќи во негово време било откриено дека две честички можат да комуницираат побрзо од светлината. Не му се допаѓала идејата нешто да патува побрзо од светлината. Епа, сега испаѓа дека честичките можат да комуницираат и низ црна дупка, каде што ионака, равенките на Ајнштајн се кршат, бидејќи самата дупка го кине просторот, односно време-просторот.

Квантното заплеткување е проблем за научниците бидејќи се случува инстантно. Ако пратам порака, испаѓа дека од другата страна таа веќе била примена. Ова ги крши законите на причинско-последичниот универзум. Но, без гајле, сè што патува побрзо од светлината не ја почитува оваа логика. Барем ова е подобро од претходните теории каде Алиса и Боб не би можеле воопшто да комуницираат.

Да биде работата уште поубава, или покомплексна, од 1980-тите па навака се роди теоријата дека црните дупки се како стаклени кугли, низ кои, ако ѕирнете, ќе видите дисторзирана слика на површината, додека самиот предмет внатре, ако нешто внатре има, не е видлив однадвор. Постручно речено, дупките се како 3Д-холограм, како некој одвнатре да го проектира она што вие го гледате на површината.

Тука е битно да се спомне и дека тезата дека црната дупка можеме да ја опишеме само преку нејзината површина, односно за нешто што е 3-Д ние имаме доволно информации преку 2-Д површината е докажлива. Само што сега, кога знаеме дека може да се комуницира од двете страни на дупката поинтересно станува прашањето, дали низ неа е можно да патуваат и поголеми објекти?

Сега засега, останува на научниците да направат дополнителни експерименти. За да се спојат Ајнштајн, Макс Планк и Хокинг секако треба да се открие и една клучна работа – како се виткаат квантните честици под дејство на гравитацијата? Знаеме дека се случува нешто комплексно, нешто што не е толку глатко како танцот на планетите во вселената. Но, толку ли е тешко да се опише тој хаос, за кого најдобрите теории што ги имаме – Теоријата на струни и Теоријата на квантните полиња прават каша-попара измислувајќи нови димензии?

ИМАМЕ ТЕОРИЈА НА СЀ…КОЈА Е БЕЗВРЕДНА? Струните сепак остануваат нашето најубаво решение на космосот

The post СИ НАПРАВИЛЕ ЦРНА И ЦРВЈА ДУПКА ВО ЛАБОРАТОРИЈА Сега е времето да се обединат Ајнштајн и Планк! appeared first on plusinfo.mk.

Научниците веќе неколку децении имаат теорија која претендира да објасни сѐ што има во универзумот. Уште повеќе, таа на еден елегантен начин ги спојува Теоријата на релативноста на Ајнштајн во која се опишува како функционираат големите галаксии, со Квантната теорија на Макс Планк, каде е објаснет хаосот во кој живеат ситните нешта, електроните, протоните, па сѐ до најмалите честички.

Теоријата исто така е математички точна. Равенките од квантната физика, како и оние за црните дупки, нивниот критичен радиус, равенките за гравитацијата се сложуваат. Единствениот проблем? Теоријата предлага постоење на мали жици кои вибрираат, но чие постоење тешко може да биде докажано. Всушност, со денешните инструменти не може да биде докажано, пишува Вселена.

Какви се овие мали жици? Тие се како мали ластичиња полни со енергија кои можат да вибрираат и да стануваат поголеми жици со поголема енергија. Зависно од тоа колку енергија имаат, овие жици, кои можеме да ги наречеме и струни тие всушност, имитираат електрон, па протон, па некој кварк, па сѐ до поголеми физички појави. Како е можно тие да бидат еднакви на некој електрон? Па, самиот електрон физичарите истовремено го сметаат за цврста честичка, но и за енергетска вибрација, па така ако него го претставиме како вибрирачка жица моделот станува унифициран. Значи, нема електрон, туку жица која вибрира во негов тон.

Добро, која е тогаш најмалата ваква жица, тој Хигзов бозон во нашата Теорија на струни, која првпат излезе во 1960-тите години, а нејзин пропонент беше физичарот Џон Шварц? Па, најмалата ваква жица е толку мала, толку помала од она што е дозволено во физиката, што дури и со најдобриот инструмент не може да биде регистрирана. Дури и да имаме судирач на протони како цевката под планините во Женева во која научниците го открија хигзовиот бозон и ред други честички, едноставно нема да ни успее.

Дури и ако нашата цевка биде голема колку целиот универзум, обиколувајќи го. Тоа нѐ остава со фактот дека мораме само теоретски да работиме на оваа хипотеза.

Па сепак, има нешто во таа геометрија на жиците кое дава некаква интуиција дека ако една научна теорија е убава на изглед, дека мора да е точна. Овие жици, за волја на вистината, исто така се доста комплексни. Тие всушност дел од својата енергија ја губат во просторот, па физичарите мораа да измислат тајни џебови во кои таа не се губи.

Овие џебови тие ги нарекоа нови димензии. Според М-теоријата, збирна теорија на струните, универзумот има 11 димензии. Првите четири од нив, три од просторот и една за времето, можеме да ги видиме. Другите се многу мали, но тоа не значи дека не постојат. Исто така, кога тие жици вибрираат нашиот цртеж на овие димензии станува прилично прљав, има многу слоеви. Слоеви, како, мембрани на пример. Затоа теоријата беше наречена М-теорија. Многу мембрани кои се преклопуваат и ги гледаме сплескани една врз друга, кога всушност тоа се мултидимензионални хипер-тела.

Најинтересното? Овие мали вибрирачки жици кои созвчучуваат во 11 димензии многу добро ја објаснуваат гравитацијата  – појава во универзумот која не е ниту сила, ниту честичка. Тие даваат добра слика за тоа како гравитацијата се однесува кај малите протони или електрони, колку е таа бесна и хаотична споредена со гравитацијата која ги привлекува Земјата и Сонцето на пример, кои танцуваат во една хармонија.

Има и други проблеми со нашата теорија на струни. Таа предлага дека за ваквите струни во S или други извиткани форми да можат да реагираат во повеќе димензии тие мораат да имаат дополнителна симетрија, наречена суперсиметрија. Ова, заедно со повеќето димензии е дозволено во математиката. Проблемот е кога тоа треба да се испита во реалниот свет.

„До 1973-1974 година имаше многу добри причини да престане да работи на теоријата на струни“, напиша Шварц.

„Она што беше просперитетна работа во која беа вклучени неколку стотици теоретичари, брзо запре“, објаснува научникот.

„Само неколку тврдоглави научници продолжија да го следат тоа“.

И повторно, експериментите стануваат невозможни за да се испита теоријата. Но, затоа теоријата може да објасни многу нешта што другите не можат. На пример, во 1996 година физичарите преку овие жици ја објасниле ентропијата на црните дупки и го објавија трудот во Physics Letters.

Ентропијата, на кратко, е бројот на начини на кои можете да ги распоредите деловите на еден систем. Во некое тело, во некој регион, па дури и во една црна дупка, на пример, Но, без да можете да видите внатре во црната дупка, не можете да кажете каков тип на честички има внатре, ниту пак каков распоред можат да преземат.

Па сепак, во раните 1970-ти, познатиот Стивен Хокинг и други физичари користејќи ги законите на термодинамиката ја пресметаа оваа ентропија. Тоа значеше дека црните дупки сепак имаате некаква внатрешна структура. Каква? Епа можеби таа токму се состои од вакви жици.

Значи, има нешто. Нешто што вели дека сме на правиот пат. Додека се обидуваме да ја докажеме недокажливата теорија, можеби ќе се сретнеме и со други проблеми. На пример, знаеме дека нашиот универзум се шири и дека има темна енергија и овие две нешта некако треба да се  вметнат во Теоријата на струните, како што претходно успешно биле вметнатни равенките на Ајнштајн, Планк и на Хокинг.

Некои научници велат дека тоа во иднина ќе биде можно.

The post ИМАМЕ ТЕОРИЈА НА СЀ…КОЈА Е БЕЗВРЕДНА? Струните сепак остануваат нашето најубаво решение на космосот appeared first on plusinfo.mk.

Па, во 1930-тите, швајцарскиот астроном по име Фриц Цвики забележал дека група галаксии во едно далечно јато во унивезумот се вртат една околу друга многу побрзо отколку што требало. Толку брзо што испаѓало дека тие се многу, многу потешки одошто се. Затоа, тој предложил дека невидена супстанца, која ја нарекол темна (или мрачна) материја, би можела гравитационо да ги влече овие галаксии.

Денес знаеме дека оваа темна материја ја има шест пати повеќе од нормалната материја иако таа, барем така досега научниците сметаат, не реагира со ништо.

Што е темна материја?

Прво и можеби најзбунувачки, истражувачите остануваат несигурни за тоа што точно е темната материја. Првично, некои научници претпоставуваа дека исчезнатата маса во универзумот е составена од мали слаби ѕвезди и црни дупки, иако деталните набљудувања не покажаа ни приближно доволно такви објекти за да се објасни влијанието на темната материја.

Актуелниот водечки конкурент за обвивката на темната материја е хипотетичка честичка наречена Слаба интерактивна масивна честичка, или WIMP, која би се однесувала нешто како неутроните, освен што би била помеѓу 10 и 100 пати потешка од протон.

Можеме ли да ја детектираме?

Ако темната материја е направена од WIMP-честички, тие треба да бидат насекаде околу нас, невидливи и едвај забележливи. Па зошто сè уште не сме ги пронашле? Иако тие не би реагирале многу со обичната материја, секогаш постои мала шанса дека честичката од темната материја би можела да удри во нормална честичка како протон или електрон додека патува низ вселената.

Тоа им даде надеж на научниците па почнаа во подземни лаборатории да ги бараат овие честички. Проблемот? По децении пребарување, ниту еден од овие детектори не направи веродостојно откритие. Претходно оваа година, кинескиот експеримент PandaX го објави најновото не-откривање на WIMP. Се чини веројатно дека честичките од темната материја се многу помали од WIMP.

Се состои ли темната материја од повеќе честички?

Обичната материја е составена од протони, неутрони и електрони, но и цела зоолошка градина од поегзотични честички како неутрина, муони… Така, некои истражувачи се запрашаа дали темната материја, која сочинува 85 отсто од материјата во универзумот, може да биде исто толку комплицирана.

– Нема добра причина да се претпостави дека целата мрачна материја во универзумот е изградена од еден вид честички – вели физичарот Андреј Кац од Универзитетот Харвард за Space.com, сестринската страница на Live Science.

На пример, мрачните протони би можеле да се комбинираат со мрани електрони за да формираат мрани атоми, создавајќи конфигурации разновидни и интересни како оние што се наоѓаат во видливиот свет, рече Кац.

Освен материја, постои ли мрачна сила?

 Исто како што обичната материја ја „носат“ разни сили, научниците се сомневаат дека постојат и „мрачни“ сили. На пример, некои од нив трагаат по мрачни фотони. Ако постојат нив научниците би ги разбиле со „мрачна“ електромагнетна сила.

Физичарите во Италија се спремаат да разбијат зрак од електрони и нивните античестички, познати како позитрони во еден дијамант. И доколку постојат темни фотони, паровите електрон-позитрон би можеле да уништат и да произведат една од чудните честички што носат сила, што потенцијално ќе отвори сосема ново поле на истражување во физиката.

А, да не е направена од аксиони?

Како што физичарите сè повеќе не им веруваат на WIMP-честичките, другите хипотетички честички од темната материја почнуваат да добиваат наклоност. Една од водечките замени би бил аксионот, кој, ако постои би бил екстремно лесен, 10 на 31-ва пати помалку од протонот. Тоа е единица со 31 нула позади себе.

Сега се бараат аксиони во неколку експерименти. Неодамнешните компјутерски симулации ја зголемија можноста овие аксиони да формираат објекти слични на ѕвезди, кои би можеле да произведат забележливо зрачење кое би било сосема слично на мистериозните феномени познати како брзи радио рафали кои патуваат низ вселената.

Кои ѝ се својствата?

Астрономите ја открија темната материја преку нејзините гравитациони интеракции со обичната материја, што сугерира дека тоа е нејзиниот главен начин да го објави своето присуство во универзумот. Но, кога се обидуваат да ја разберат вистинската природа на темната материја, истражувачите имаат извонредно малку што да предложат.

Според некои теории, честичките од мрачната материја треба да имаат и свои античестички, што значи дека две честички од темната материја ќе се уништат една со друга кога ќе се сретнат. Експериментот со алфа магнетен спектрометар (АМС) на Меѓународната вселенска станица трага по знаците за ова уништување уште од 2011 година и веќе откри стотици илјади настани.

За беља, научниците сè уште не се сигурни дали тие доаѓаат од темната материја, а сигналот допрва треба да им помогне да утврдат што точно е темната материја.

Темна материја има во секоја галаксија?

Бидејќи толку масовно ја надминува обичната материја, често се вели дека темната материја е контролната сила која организира големи структури како што се галаксиите и галактичките јата. Па сепак, беше чудно кога, на почетокот на годинава, астрономите објавија дека пронашле галаксија наречена NGC 1052-DF2 која изгледаше дека воопшто не содржи темна материја.

– Темната материја очигледно не е услов за формирање на галаксија – изјави тогаш Питер ван Докум од Универзитетот Јеил за магазинот Спејс.

Сепак, во текот на летото, посебен тим објави анализа која сугерира дека тимот на Ван Докум погрешно го измерил растојанието до галаксијата, што значи дека нејзината видлива материја била многу потемна и полесна од првите наоди и дека повеќе од нејзината маса била во темната материја отколку што претходно се сметало.

Што е со резултатите од DAMA/LIBRA?

Долгогодишна мистерија во физиката на честички се збунувачките резултати од европскиот експеримент познат како DAMA/LIBRA. Овој детектор, лоциран во подземен рудник под планината Гран Сасо во Италија, бара да го регистрира повременото вибрирање во честичките од темната материја.

Оваа осцилација би требало да настане додека Земјата се движи во својата орбита околу Сонцето додека лета низ галактичкиот тек на темната материја што го опкружува нашиот Сончев систем, понекогаш наречен ветер од темната материја. Од 1997 година, DAMA/LIBRA тврди дека го бара токму овој сигнал, иако ниту еден друг експеримент не видел вакво нешто.

Има ли темната материја електричен полнеж?

Сигнал од почетокот на времето ги наведе некои физичари да сугерираат дека темната материја може да има електричен полнеж. Научниците пронајдоа атоми од водород кои зрачеле негде по големиот Биг Бенг, за кое мислат дека е зрачење на темна материја со електричен полнеж.

Астрофизичарот Џулијан Муњоз од Универзитетот Харвард претпостави дека темната материја со електричен полнеж би можела да ја одвлече топлината од сеопфатниот водород, нешто како коцки мраз што лебдат во лимонада. Но, претпоставката допрва треба да се потврди.

Можат ли обичните честички да се распаднат во темна материја?

Неутроните се честички на обичната материја со ограничен животен век. По околу 14,5 минути, залутан неутрон кој бил откинат од некој атом ќе се распадне во протон, електрон или во неутрино. Но, две различни експериментални поставки даваат малку поинаков животен век за ова распаѓање, со несовпаѓање меѓу нив околу 9 секунди, според експериментите цитирани во студијата во јули во списанието Physical Review Letters.

Сега научниците сметаат дека можеби во тие 9 секунди, неутронот всушност станува црна материја. Тим на научници во Лос Аламос во Ново Мексико проба да го докаже ова, но засега неуспешно. Тие велат дека и други сценарија за распаѓање на обичната во мрачна материја се можни.

Постои ли воопшто мрачната материја?

 Има една не така мала група физичари кои велат дека мрачната материја не постои. Тие имаат свој модел на универзумот наречен „модифицирана Њутнова динамика“(МОНД) според кој галаксиите се вртат толку брзо не поради тоа што имаат црна материја, туку поради тоа што гравитационата сила е многу појака одошто се смета. Тие велат дека гравитацијата се зголемува кога делува на големи тела, како на пример, цели галаксии.

Засега, оваа група физичари се малцинство во однос на сите научници.

„Темната материја сè уште е непотврден модел“, напиша физичарот Дон Линколн во своите одговори за ЖиваНаука.. Сепак, клеветниците допрва треба да го убедат поширокото поле во нивните идеи. А најновите докази? Исто така , сугерира дека темната материја е реална.

The post 11 ЗОШТО И 11 ЗАТОА ЗА МРАЧНАТА МАТЕРИЈА Не знаеме ништо за неа, а ја има шест пати повеќе од обичната appeared first on plusinfo.mk.

Дури, можеме да кажеме дека, попрво е обратното. Малата месечина Хрисалис, велиме мала во однос на Сатурн, инаку сосем голема во споредба со нашата Месечина, била таа која поминувајќи ги врзала орбитите на двете планети. Потоа се случила несреќата и распрскувањето. По распрскувањето Сатурн и Нептун веќе не се привлекуваат.

Научниците знаат дека се на правилниот пат со оваа теорија бидејќи таа објаснува како прстените се формирале толку доцна, кога Сатурн веќе бил оформена планета со свои месечини.

– Наклонот е преголем за да биде резултат на познати процеси на формирање во протопланетарен диск или од подоцнежни големи судири – вели водечкиот автор на студијата, Џек Виздом, професор по планетарни науки на МИТ.

– Понудени се различни објаснувања, но ниту едно не е целосно убедливо. Убавото е што претходно необјаснетата млада возраст на прстените е природно објаснета во нашето сценарио – додава Виздом.

Сценариото покажува дека месечината Хрисалис имала маса приближно на онаа на Јапетус – третата по големина месечина на Сатурн. Пред околу 150 милиони години, сугерираат авторите, Хрисалис опасно се приближила до Сатурн и била уништена. Повеќето од нејзините остатоци врнеле долу на планетата, додека некои фрагменти се распаднале во орбитата, претворајќи се во прстени.

„Исто како хризалис на пеперутка, овој сателит долго време спиеше и одеднаш стана активен, а прстените се појавија“, објасни Виздом во изјавата .

Клучни за оваа работа се мерењата на системот на Сатурн од страна на леталото Касини. Ова е заеднички напор помеѓу НАСА, Европската вселенска агенција и Италијанската вселенска агенција. Сателитот Касини на денешен ден пред пет години за последен пат нурна во Сатурн, откако помина 13 години околу планетата и нејзините месечини.

Касини го мереше инерцијалното движење на Сатурн, што покажа дека планетата некогаш била во резонанца со Нептун, но дека веќе не е. Исто така, леталото откри дека месечината Титан се оддалечува од Сатурн, но многу побрзо од очекуваното – за 11 сантиметри годишно. Овој аномален резултат би можел да се објасни само доколку Титан некогаш бил во резонанца со друга месечина, месечина која повеќе ја нема.

Оваа месечина изгледа е Хрисалис, но научниците ќе треба да соберат повеќе податоци за да ја докажат, или евентуално, да ја побијат тезата.

The post ПРСТЕНИТЕ НА САТУРН СЕ ПАРЧИЊА ОД МЕСЕЧИНА? Сега знаеме зошто Нептун се плеткал во работите на другите планети appeared first on plusinfo.mk.

Знаеме дека црните дупки настануваат кога ќе умре одредена ѕвезда. Но, ѕвездите, сами по себе, се прилично бавни, дури и оние големите. На пример, нашето Сонце е најбавното тело кое се врти во нашиот Сончев систем. Од каде тогаш црните дупки забрзуваат за да стигнат до 300.000 километри во секунда?

Па, вака. За едно 7 милијарди години или нешто повеќе, откако ќе стане црвен џин и ќе изгори низ горивото со хелиум што се создава во во неговото јадро, нашето Сонце ќе го заврши својот живот и неговото јадро ќе се собира во мало топче од ѕвездени остатоци. Звучи страшно, но ова е најнежниот од сите типови на ѕвездена смрт.

Добро, а потоа? Внатрешното јадро, главно составено од јаглерод и кислород, ќе се стегне колку што е можно повеќе. На крајот, гравитацискиот колапс ќе биде запрен само од честичките, оф атоми, јони и електрони, од кои ќе биде направен остатокот од нашето Сонце.

Крајната игра за јадрото на ѕвезда слична на Сонцето ќе биде една мала топка позната како бело џуџе. Оваа збиена топка, ќе поседува значителен дел од масата на Сонцето, но набиена во мал волумен. За споредба, тоа ќе биде големо приближно колку Земјата.

Тоа џуџе веќе ќе се врти многу побрзо од Сонцето. Всушност, ќе може да заврти околу себеси за само еден час. Ова може да изгледа бизарно, но ако некогаш сте гледале уметничко лизгање, истиот принцип што го објаснува лизгачот што се врти и ги влече рацете внатре, го објаснува вртењето. Тоа е законот за зачувување на аголниот момент.

Што значи тоа „ аголен момент“? Ако издувате некој масивен објект, на пример голема ѕвезда, така што неговата маса е подалеку од неговата оска на ротација, тој ќе мора да успори за да го зачува аголниот момент. Само за појаснување, кај топчињата, центарот на топчето е местото околу кое тоа се врти, во случајов, центарот на топката.

Слично на тоа, ако го направите обратното, ако го стискате топчето за да има што помал волумен, како во случајот со белото џуџе, поголем дел од неговата маса ќе биде поблиску до центарот на неговата оска на ротација, па тоа ќе мора да забрза, правејќи повеќе вртежи во секунда, за да го задржи својот аголен моментум.

Што ќе се случи, тогаш, ако земете ѕвезда како нашето Сонце – со масата, волуменот и брзината на ротација на Сонцето и ја компресирате во волумен со големина на Земјата: типична големина за бело џуџе?

Ќе добиете збиено топче кое се врти со максималната можна или дозволена брзина во нашиот универзум, а тоа е брзината на светлината. Ете!

А, колку ќе биде голема оваа топка, на пример, кога ќе почне да се смалува нашето Сонце? За да добиете црна дупка ќе треба да го натискате Сонцето да има пречник од само 3 километри. Значи од бело џуџе со големина на Земјата до црна дупка од 3 километри.

Најинтересното? Со самото натискување во оваа црна дупка како некоја ткаенина ќе почне да пропаѓа дел од штофот од кој е направен нашиот универзум. Што значи, имаме дупка во ткаенината. Во вселената. Таа ткаенина генијот Ајнштајн ја нарекол со досадното име „време-простор“.

The post ЗОШТО ЦРНИТЕ ДУПКИ СЕ ВРТАТ СО БРЗИНА НА СВЕТЛИНАТА? Позади нивното формирање се кријат тајните на универзумот appeared first on plusinfo.mk.

The misconception that there is no sound in space originates because most space is a ~vacuum, providing no way for sound waves to travel. A galaxy cluster has so much gas that we’ve picked up actual sound. Here it’s amplified, and mixed with other data, to hear a black hole! pic.twitter.com/RobcZs7F9e

— NASA Exoplanets (@NASAExoplanets) August 21, 2022

„Заблудата дека нема звук во вселената доаѓа од фактот дека поголемиот дел од вселената е вакуум, низ кој не може да патуваат бранови. Јатото галаксии има толку многу гас што го снимивме вистинскиот звук. Овде тој е засилен и измешан со други адитиви за да се слушне црната дупка“, напишале од НАСА под видеото.

The post СЛУШНЕТЕ ГО ЗВУКОТ НА ЦРНАТА ДУПКА Морничави гласови од длабоката вселена (АУДИО) appeared first on plusinfo.mk.

Други црни дупки се одамна откриени, но научниците велат дека ова е недвосмислено вселенско тело од посебен вид – т.н. „заспана“ црна дупка, која мирува и има маса на ѕвезда. Тимот зад откритието го доби прекарот „полиција за црните дупки“, што е последица на нивната претходна работа.

За да ја пронајдат оваа црна дупка, истражувачите погледнале речиси 1.000 масивни ѕвезди во маглината Турантула – дел од Големиот Магеланов Облак. Тие барале ѕвезди коишто можеби имаат „придружни“ црни дупки близу себе.

– Првпат, нашиот тим се собра за да пријави откривање црна дупка, наместо да ја отфрли, изјави предводникот на научниот труд – Томер Шенар од Универзитетот на Амстердам.

Астрономите ја опишаа оваа црна дупка како „игла во стог сено“. Веруваат дека „заспаните“ црни дупки се релативно чести ширум Вселената, но се знае многу малку за нив, а и потврдените примери се ретки. Тешко е да се забележат делумно затоа што се во мирување. Тоа значи дека немаат многу интеракција со сѐ тоа околу нив.

The post ЗАСПАНА ЦРНА ДУПКА Научниците открија невообичаено небесно тело appeared first on plusinfo.mk.

Австралиските научници открија загадочен објект кој се врти во нашата галаксија, Млечниот Пат, за кој велат дека не наликува на ништо што досега го виделе. Објектот, првпат забележан од студент кој работи на својата додипломска теза, ослободува огромна количина на електромагнетна енергија три пати во еден час, односно на секои 18 минути, пишува 24сата.

Овој необичен објект го откри Тајрон О’Доерти, студент на Универзитетот Куртин во Австралија. О’Доерти го открил објектот користејќи телескоп и нова техника што самиот ја развил. Студентот е член на тим од радио-астрономи предводени од астрофизичарката Наташа Харли-Вокер во Меѓународниот центар за истражување на радио астрономијата (ИЦРАР).

Repeating Transient Animation from ICRAR on Vimeo.

Repeating Transient Animation from ICRAR on Vimeo.

На секои 18,18 минути

Циклусот се повторува „на секои 18,18 минути, како да е наштиман“, рече астрофизичарката Наташа Харли-Вокер, која го водеше истражувањето по откривањето на студентот, користејќи го телескопот Murchison Widefield Array во Австралија.

Во вселената има и други објекти кои се вклучуваат и исклучуваат, како што се ѕвездите пулсари. Но, според Наташа точното биење на секои 18,18 минути е досега невидена фреквенција.

Пронаоѓањето на овој објект беше „некако страшно за астрономот (кој го открил)“, рече таа, „бидејќи на небото нема ништо што се однесува така“.

Бела џуџеста пулсирачка ѕвезда, или не?

Истражувачкиот тим сега работи на тоа да разбере што открил. Пребарувајќи наназад низ долгогодишните податоци, научниците успеаја да утврдат неколку факти: објектот е оддалечен околу 4.000 светлосни години од Земјата, неверојатно е светол и има исклучително силно магнетно поле. Но, има уште многу тајни кои треба да се откријат.

Објектот може да биде нешто за кое истражувачите теоретизираа дека може да постои, но тие никогаш не го виделе, па затоа му го дале името „ултра-долгорочен магнетар“. Може да биде и бело џуџе, што всушност е остаток од пропадната ѕвезда.

– И тоа е прилично необично. Знаеме само за една бела џуџеста пулсирачка ѕвезда, но ни малку голема како оваа. Секако, тоа би можело да биде нешто за кое никогаш не ни помислувавме, може да биде сосема нов вид на објект – објасни Харли-Вокер.

Мислевме дека се вонземјани, ама звукот е природен

На прашањето дали овој сигнал би можел да биде од некоја вонземска цивилизација, Наташа ги крева рамениците.

– Бев загрижена дека се вонземјани – признава Наташа, но вели дека тимот успеал да го проучи сигналот и дека се работи за природен феномен.

– Тоа значи дека треба да биде природен процес, ова не е вештачки сигнал – вели таа.

Следниот чекор за научниците е да бараат други такви чудни објекти низ универзумот.

– Повеќе вакви откритија ќе им кажат на астрономите дали ова е редок еднократен настан или цела голема ризница на ѕвезди што никогаш претходно не сме ја забележале – додава Наташа.

The post ОТКРИЕН НЕОБЈАСНИВ ОБЈЕКТ ВО ГАЛАКСИЈАТА На секои 18 минути испушта многу енергија (ВИДЕО) appeared first on plusinfo.mk.