Бродовите што носат критични земјоделски инпути мора да почнат да се движат низ Ормускиот теснец што е можно поскоро за да се спречат ризиците од опасен скок на инфлацијата на цените на храната подоцна оваа година, што би можело да предизвика каскада од ефекти слични на последиците од пандемиската криза со ковид-19, според Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО).

-„Часовникот отчукува“, а календарите за култури ги ставаат посиромашните земји најмногу во ризик од оскудни и скапи ѓубрива и енергија. Последното нешто што го сакаме се пониски приноси на култури и повисоки цени на стоките и инфлација на храната за следната година – изјави главниот економист на ФАО Максимо Тореро.

Тој додава дека тоа веројатно ќе ги принуди земјите да воспостават политики за намалување на домашните цени на храната, предизвикувајќи повисоки каматни стапки и како резултат на тоа потенцијален побавен економски раст низ целиот свет.

Најновиот индекс на цените на храната на ФАО го опфати месец март и беше релативно стабилен благодарение на изобилството на залихи на повеќето прехранбени производи, особено житарки. Но, притисокот се зголемува во април и ќе се интензивира во мај, бидејќи „земјоделците ќе донесат одлуки“ дали да ги променат изборите за садење за да се прилагодат на достапноста на ѓубрива, како и дали да доделат повеќе земја и ресурси за биогорива за да имаат корист од повисоките цени на нафтата, но со намалувањето на глобалните залихи на храна.

ФАО ги повика сите земји внимателно да размислат за мандатите за биогорива и пред сè да избегнат ограничувања за извоз на енергија и ѓубрива.

– Доколку застојот во Ормускиот теснец не заврши брзо, треба да се разгледаат мерки за претпазливост, особено барање од мултилатералните институции да обезбедат финансирање за земјите кои се изложени на ризик од губење на пристап до основни влезни средства за ѓубрива, со оглед на тоа што нивното садење започна. Платформите на Меѓународниот монетарен фонд за билансот на плаќање и Прозорецот за шок за храна би можеле да се користат како инструмент за финансирање на влезните средства што им овозможува на земјите на кои им се потребни ѓубрива денес да ги добијат брзо без да предизвикаат нарушувачка конкуренција за субвенции – рече Тореро.

ФАО веќе разви приоритизација на земјите врз основа на календар за култури, врз основа на тоа кога и колку ѓубриво им е потребно.

– Ризиците се многу јасни. Ако не забрзаме…, ризиците ќе се влошат. За разлика од природните катастрофи или климатските стресови како што е Ел Нињо, блокадата на Ормускиот теснец „е нешто што владите можат да го решат и мора да го решат – рече Тореро.

Според ФАО, од 20 до 40% од извозот на клучните земјоделски прехранбени производи зависи од морскиот премин низ Ормускиот теснец.

-Ако земјоделците произведуваат со помалку средства, ќе има пониски приноси подоцна оваа година и во 2027 година, со повисоки цени на прехранбените производи и малопродажна инфлација на храната веројатно во следните неколку години. Повеќето земјоделци веќе се соочуваат со мали маржи и ако банкротираат, состојбата со снабдувањето со храна во светот ќе биде полоша подолго време. Пазарите на ѓубрива и енергија се нееластични, па цените можат да растат многу повеќе отколку што имплицираат промените во обемот на трговија. Пазарите веројатно ќе реагираат многу брзо ако бродовите не се движат низ теснецот наскоро – се вели во последниот извештај на ФАО на кој се повикува Тореро.

The post ЧАСОВНИКОТ ОТЧУКУВА Економист на ФАО тврди дека затворен Ормус може да се претвори во глобална земјоделско-прехранбена катастрофа appeared first on plusinfo.mk.

Мерките што Владата ги презеде во изминатиот период за стабилизирање на цените и заштита на стандардот на граѓаните даваат резултати, изјави денеска министерот за економија Бесар Дурмиши, одговарајќи на пратеничкото прашање на Оливер Спасовски за поскапувањата на основните производи.

Министерот посочи дека глобалните пазарни потреси неминовно се одразуваат и врз домашниот пазар, но државата навреме реагирала со намалување на данокот на додадена вредност за нафтата од 18 на 10%, како и со континуирано следење на цените на прехранбените производи.

Тој нагласи дека државава и понатаму има едни од најниските цени на нафтените деривати во регионот и дека како земја со голема увозна зависност е чувствителна на надворешните ценовни шокови.

За спречување евентуални злоупотреби од страна на трговците, Дурмиши информира дека Државниот пазарен инспекторат распоредил 30 мобилни тимови кои вршат засилен надзор врз целиот синџир – од производителите до трговците. До овој момент, како што рече, не се утврдени енормни зголемувања на цените.

– Испраќаме јасна порака дека нема да има толерирање на неосновано покачување на цените или маржите на добивка. Доколку пристигнат индикации за необјасниви поскапувања, подготвени сме веднаш да реагираме-рече Дурмиши.

Тој додаде дека инфлацијата во последните два месеци е во опаѓање и што, според него, е показател за стабилизирање на економските текови.

-Не тврдам дека ситуацијата е идеална, но факт е дека во краток период успеавме да создадеме стабилност и предуслови за понатамошен раст. Нема да дозволиме кризата да се злоупотреби на штета на граѓаните – рече Дурмиши.

Пратеникот Спасовски, кој го постави прашањето, реагираше дека министерот нуди „генерални флоскули“ и дека состојбата на терен не кореспондира со она што го презентира Министерството.

-Мислам дека освен генерални флоскули кои ги соопштувате во јавноста и дека немате информации што се случило, односно не сте земале информација дека се зголемуваат цените, еве, јавно објавено е колку поскапеа зејтинот, кафето, меленото месо, пилешкото, млекото и јајцата во само една недела -рече Спасовски.

Тој додаде дека секој граѓанин го чувствува растот на цените и дека министерот може лесно да се увери. Во однос на изјавата на министерот дека Македонија има најниски цени на горива во регионот, Спасовски рече дека тоа не е факт и дека во моментот дизелот во Словенија е 1,52, а во Македонија 1,55 евра.

The post НЕМА ЕНОРМНИ ПОСКАПУВАЊА Дурмиши вели 30 мобилни инспекциски тимови вршат надзор во трговијата appeared first on plusinfo.mk.

Во студијата, истражувачите наведуваат дека климатските фактори, како што се високите температури и екстремните врнежи, влијаеле на инфлацијата во историски контекст, но не направиле посебна анализа за тоа кои прехранбени производи најверојатно ќе бидат најмногу погодени.

– Откривме дека зголемувањето на температурите може да доведе до повисоки цени на храната, особено во топлите региони и годишните времиња. Во идните климатски услови, овие влијанија би можеле да станат големи – проценети на 1-3 процентни поени годишно врз инфлацијата на храната до 2035 година, загрозувајќи ги целите за стабилност на цените на централните банки, како што е ЕЦБ, која има за цел да ја задржи инфлацијата под 2% – рече д-р Макс Коц, еден од авторите на студијата.

Во исто време, вкупната инфлација може да расте во просек за 0,32-1,18 процентни поени секоја година на глобално ниво, се вели во студијата.

Зголемените или нестабилните цени ја загрозуваат економската и човечката благосостојба, како и политичката стабилност, се наведува во извештајот, цитирајќи податоци на ОН дека кризата на трошоците за живот во 2021-2022 година турна во  сиромаштија дополнително 71 милион луѓе ширум светот.

Инфлацијата предизвикана од климата влијае подеднакво и на богатите и на сиромашните земји.  Се очекува глобалното затоплување да влијае на инфлацијата на храната и на вкупната инфлација и во земјите со високи и со ниски приходи.

Инфлацијата расте како што растат температурите, а најсилно се јавува во лето и во топлите региони на пониски географски широчини, каде што ќе се задржи во текот на целата година. Поради оваа причина, според студијата, глобалниот југ, особено Африка и Јужна Америка, ќе бидат погодени во поголема мера.

Студијата внимателно го разгледува исклучително топлото европско лето во 2022 година, кога жештината и сушата имаа големо влијание врз земјоделството и економијата.

– Проценуваме дека исклучително топлото лето во 2022 година ја зголеми инфлацијата на храната во Европа за околу 0,6%. Идното затоплување, прогнозирано за 2035 година, би го зголемило влијанието на ваквите екстремни настани до 50% – додаде Коц.

The post ЦЕНИТЕ НА ХРАНАТА ЌЕ ЈА ДРЖАТ ИНФЛАЦИЈАТА НА ВИСОКО НИВО Климатските промени ќе ги зголемат цените на храната за 3,5% appeared first on plusinfo.mk.

Причина за продолжувањето на поскапувањето е зголемената побарувачка на пченица и млечни производи.

Просечната вредност на индексот на цените на храната на ФАО, кој ги одразува месечните промени на меѓународните цени на основните прехранбени производи, достигна 134,4 поени во ноември, наспроти 123,8 во октомври.

Ова е највисокото ниво од јуни 2011 година. На годишна основа, ноемврискиот индекс забележа скок од 27 отсто. Цените на земјоделските производи драстично пораснаа во последната година поради зголемената побарувачка и недоволниот род.

ФАО неодамна ја намали прогнозата за производство на жито за 2021 година на 2,791 милијарди тони од 2,793 милијарди тони еден месец порано. Сепак, обемот на производство останува рекорден.

The post ХРАНАТА СКАПА КАКО НИКОГАШ ПРЕТХОДНО Причината е во зголемената побарувачка на пченица и млечни производи appeared first on plusinfo.mk.